TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP TRONG ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP TRONG ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY Lê Đức Thọ 1 TÓM TẮT Trong bối cảnh thế giới đang diễn ra cuộc cách mạng công nghiệp 4

TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP TRONG ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Lê Đức Thọ 1

TÓM TẮT

Trong bối cảnh thế giới đang diễn ra cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, yếu tố cốt lõi của việc xây dựng hệ thống giáo dục Đại học, Cao đẳng đó là đào tạo gắn liền với yêu cầu thực tiễn, đào tạo đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội Phát triển mô hình đào tạo gắn kết giữa cơ sở giáo dục (nhà trường) với doanh nghiệp được xem là yêu cầu quan trọng được đặt ra Gắn kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp là yêu cầu khách quan trên tinh thần nguyên lý giáo dục Đại học, Cao đẳng: “Học đi đôi với hành, đào tạo kết hợp với lao động sản xuất, đào tạo của nhà trường gắn liền với giáo dục của gia đình và giáo dục của xã hội” thực hiện phương châm: “Nhà trường đào tạo cái xã hội cần mà không phải đào tạo cái nhà trường có” Việc đẩy mạnh hợp tác Gắn kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp nhằm phục vụ công tác đào tạo lý thuyết

và thực hành, thực tập nâng cao trình độ, bổ sung nhân lực chất lượng cao cho doanh nghiệp khi sinh viên tốt nghiệp tại nhà trường Bài viết góp phần nhận thức về vai trò của hoạt động liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong giáo dục Đại học, Cao đẳng và đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong giáo dục Đại học, Cao đẳng ở nước ta hiện nay

Từ khóa: Giáo dục Đại học, Cao đẳng; nhà trường và doanh nghiệp; đào tạo

nguồn nhân lực

1 Nêu vấn đề

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại nhiều cơ hội mới cho các nền kinh tế, song thách thức cũng không hề nhỏ khi các ngành nghề mới đòi hỏi trình độ, kỹ thuật cao Vì vậy, công tác đào tạo nguồn nhân lực cũng phải thay đổi để phù hợp với yêu cầu hội nhập Yếu tố cốt lõi của việc xây dựng hệ thống giáo dục Đại học, Cao đẳng

đó là đào tạo gắn liền với yêu cầu thực tiễn, đào tạo đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội Phát triển mô hình đào tạo gắn kết giữa cơ sở giáo dục với doanh nghiệp được xem là yêu cầu quan trọng được đặt ra Mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp là điều có ý nghĩa rất quan trọng Sự hiệp lực giữa nhà trường với doanh nghiệp được coi là động lực cốt yếu của những xã hội và những nền kinh tế dựa trên tri thức Chính vì vậy, việc nghiên cứu và đề xuất được một số giải pháp nhằm tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực ở nước ta hiện nay

1 ThS Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng

Email: ductho@danavtc.edu.vn

Điện thoại: 0911 733 407

là việc làm cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn nhằm đào tạo ra nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển

2 Xu thế liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong giáo dục Đại học, Cao đẳng ở nước ta hiện nay

2.1 Liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp là yếu tố cốt lõi trong việc xây dựng hệ thống giáo dục Ðại học, Cao đẳng gắn liền yêu cầu thực tiễn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.

Liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp được hiểu như là những giao dịch giữa các trường Đại học, Cao đẳng và các tổ chức sản xuất kinh doanh vì lợi ích của cả hai bên Đẩy mạnh việc hợp tác này và khai thác giá trị của nó có thể giúp nhà trường tháo

gỡ những khó khăn về tài chính, và giúp các doanh nghiệp đạt được hoặc duy trì ưu thế cạnh tranh trong thị trường năng động ngày nay, đồng thời đóng góp cho sự tăng trưởng kinh tế của quốc gia và đáp ứng đòi hỏi của thị trường lao động

Có thể định nghĩa, liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp là tất cả mọi hình thức tương tác trực tiếp hay gián tiếp, có tính chất cá nhân hay tổ chức giữa trường Đại học, Cao đẳng và các doanh nghiệp nhằm hỗ trợ lẫn nhau vì lợi ích của cả hai: hợp tác trong nghiên cứu và phát triển, kích thích sự vận động năng động qua lại của giảng viên, sinh viên và các nhà chuyên môn đang làm việc tại các doanh nghiệp; thương mại hóa các kết quả nghiên cứu; xây dựng chương trình đào tạo; tổ chức học tập suốt đời; hỗ trợ các nỗ lực sáng nghiệp và quản trị tổ chức

Thông qua sứ mạng này, vai trò của các trường Đại học, Cao đẳng tập trung vào việc đóng góp cho xã hội bằng những cách thức có ý nghĩa thực tiễn như sáng tạo tri thức mới và chuyển giao công nghệ Những năm gần đây, nhiều trường Đại học, Cao đẳng rất có ý thức về những cách thức phong phú họ có thể đóng góp trực tiếp cho xã hội, như là tổ chức học tập suốt đời, hỗ trợ các nỗ lực sáng nghiệp, giao lưu với các doanh nghiệp Nhờ đó, những giá trị và lợi ích đạt được qua hợp tác với các doanh nghiệp đã trở thành ngày càng quan trọng đối với các trường và ngày càng được công nhận rộng rãi

2.2 Liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp sẽ tạo ra nguồn nhân lực chất

lượng cao phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Việc liên kết chặt chẽ hơn giữa các trường Đại học, Cao đẳng với doanh nghiệp sẽ giải bài toán chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh hội nhập Việc nhà trường và doanh nghiệp kết hợp đào tạo nghề không chỉ giúp sinh viên tiếp cận nhiều cơ hội việc làm mà doanh nghiệp cũng có được nhân lực đảm bảo cho hoạt động sản xuất, giảm chi phí đào tạo lại cho lao động Sinh viên sẽ đến doanh nghiệp để tìm hiểu, học tập kinh nghiệm qua các chuyến thực tập với mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng, tư vấn và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đòi hỏi sự thay đổi trong phương pháp quản trị, đào tạo và hợp tác chặt chẽ hơn giữa nhà trường và doanh nghiệp để chia sẻ các nguồn lực chung Trước đây, người ta học trước rồi mới làm, nay làm trước rồi học sau Đối với giảng dạy, nếu trước là dạy sâu chuyên ngành thì nay phải là đa ngành Bên cạnh

đó, hạ tầng của nhà trường không chỉ là sách và thư viện mà cần giống như một nhà máy để sinh viên thực tập, hành nghề Đẩy mạnh công tác dự báo nhu cầu thị trường sẽ tạo ra những thay đổi rất lớn cơ cấu việc làm trong xã hội từ cách mạng công nghiệp 4.0 Do đó, cần phải nắm bắt được những thay đổi này và có những điều chỉnh kịp thời trong hoạt động đào tạo của nhà trường

Việc liên kết giữa doanh nghiệp với nhà trường sẽ giúp doanh nghiệp có đội ngũ lao động chất lượng cao Gắn kết với doanh nghiệp, không chỉ dừng lại ở vấn đề tìm chỗ thực hành cho sinh viên hay xin học bổng, đa số các trường hiện nay đang hướng tới việc giúp sinh viên có cơ hội việc làm ngay sau khi tốt nghiệp Thông qua sự liên kết này, sinh viên không chỉ có được chỗ thực tập, tìm được việc làm thêm từ các ngân hàng trong quá trình học tập mà còn có cơ hội làm việc sau khi ra trường Mỗi đợt tốt nghiệp, đều có doanh nghiệp đến tuyển dụng hoặc khi doanh nghiệp muốn tuyển dụng đều liên hệ với nhà trường và trực tiếp tuyển dụng tại trường

2.3 Tăng cường liên kết nhà trường và doanh nghiệp – xu thế tất yếu của đào tạo nguồn nhân lực trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 ở nước ta hiện nay

Xác định gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp là nhiệm vụ quan trọng, vấn đề này đã được các nhà trường thực hiện tương đối bài bản trong những năm qua vì sự hợp tác này mang lại lợi ích cho cả hai bên

Về phía nhà trường, việc gắn kết với doanh nghiệp không chỉ cung cấp cho sinh viên nơi thực tập mà quan trọng nhất là cơ hội việc làm sau khi ra trường, Nhờ sự gắn kết này, sinh viên của Nhà trường luôn có chỗ thực tập ổn định, sinh viên có việc làm sau khi ra trường chiếm tỷ lệ cao Nhà trường sẽ không cần đầu tư quá nhiều thiết bị

cơ sở vật chất như nhà xưởng, phòng học, thậm chí là công nghệ vì doanh nghiệp phải luôn luôn đổi mới công nghệ để phát triển, do đó khi kết hợp với doanh nghiệp hai bên

sẽ cùng chia sẻ công nghệ cho nhau Sự liên kết này chắc chắn sẽ tránh được tình trạng đào tạo tràn lan dẫn đến “vênh” nhu cầu của thị trường lao động Khi sinh viên được thực hành tại doanh nghiệp cũng đồng nghĩa với việc các em được rèn luyện và tiếp cận với môi trường sản xuất kinh doanh thực tiễn, qua đó có thể lựa chọn việc làm phù hợp hơn Việc gắn kết doanh nghiệp còn tạo động lực để các trường phải luôn nâng cao chất lượng đào tạo nghề nhằm cạnh tranh lẫn nhau, từ đó tạo ra sự năng động, linh hoạt cho các cơ sở đào tạo, tăng thu nhập tài chính cho nhà trường

Đối với doanh nghiệp điều này sẽ đảm bảo nguồn nhân lực phục vụ cho sản xuất kinh doanh, đặc biệt là khi có các đơn hàng gia tăng Doanh nghiệp cũng có thể cắt

giảm các chi phí đào tạo lại cho người lao động, từ đó làm tăng lợi ích tài chính Xác lập mối quan hệ giữa nhà trường với doanh nghiệp chính là việc đẩy mạnh hình thành các cơ sở đào tạo trong doanh nghiệp để chia sẻ các nguồn lực chung về cơ sở vật chất, tài chính, nhân lực, rút ngắn thời gian chuyển giao từ kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn cuộc sống

Trong sự phát triển của nền kinh tế theo xu hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa cùng với những bước tiến nhanh và vượt bậc của nền giáo dục trong những năm gần đây, vấn đề liên kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp ngày càng được quan tâm sâu sắc Đặc biệt là ngay từ những công tác tuyển sinh đầu tiên, các nhà tuyển dụng đã có xu hướng hướng các thí sinh của mình đến với những doanh nghiệp, những

công ty nhờ vào các quy định liên kết đào tạo để một phần nào đó giúp các bạn học

sinh sinh viên an tâm hơn trong quá trình học tập

Trong những năm qua, vấn đề trong công tác liên kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp, công ty đã trở nên “nóng” hơn bao giờ hết và đã thu hút một lượng lớn

sự quan tâm của dư luận khi nói về mối quan hệ này Rõ ràng là các doanh nghiệp, các công ty lớn hay các tập đoàn quốc gia đều than thở rằng không có đủ nguồn nhân lực

để tuyển dụng, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao được đào tạo với quy mô bài bản, đúng quy trình và đáp ứng được nhu cầu công việc của họ Hơn nữa, các công ty doanh nghiệp ấy lại khẳng định rằng họ bắt buộc phải tuyển dụng “đại” để đáp ứng được số nhân viên trong công ty, và sau khi tuyển dụng, họ lại bắt đầu công tác đào tạo lại một lần nữa theo đúng tiêu chuẩn mà họ đặt ra

Việc gắn kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu nguồn lao động chất lượng cao có thể nói là một mục tiêu đi đầu trong khuynh hướng phát triển của xã hội nói riêng cũng như quốc gia nói chung Công tác này nên được đẩy mạnh

và xúc tiến mạnh mẽ ngay từ những phương pháp tuyển sinh hiệu quả đầu tiên để

nhằm giải quyết vấn đề việc làm, nạn thất nghiệp nghiệp và đặc biệt để phục vụ cho việc đào tạo kết hợp giữa lí thuyết và thực hành, thực tập nâng cao trình độ chuyên môn, cải thiện chất lượng nguồn lao động cho các công ty doanh nghiệp thông qua các hợp đồng liên kết đào tạo dài hạn Có thể kể đến các hình thức liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực như sau:

Hợp tác trong nghiên cứu: Đây là hình thức hợp tác cao nhất giữa nhà trường và

doanh nghiệp, nhưng thực tế còn diễn ra rất khiêm tốn trong giới hàn lâm Mục đích của sự hợp tác này là đạt đến sự hỗ trợ cho hoạt động nghiên cứu của nhà trường, thực hiện các dự án liên kết mà giới hàn lâm và các doanh nghiệp cùng tiến hành Các trường có thể tìm kiếm sự hợp tác này bằng cách chủ động giới thiệu với các doanh nghiệp những chương trình nghiên cứu khả dĩ đem lại lợi ích trực tiếp cho các doanh nghiệp

Thương mại hóa các kết quả nghiên cứu: Đây là điều khá phổ biến trong các nước

phát triển mặc dù còn ít được giới hàn lâm trong trường Đại học, Cao đẳng chú ý Nó bao gồm cả chuyển giao công nghệ Ở các nước đang phát triển như Việt Nam, để có thể đẩy mạnh hình thức hợp tác này, một điều rất cần phải làm ngay là củng cố bộ khung thể chế bảo đảm trong thực tế quyền sở hữu trí tuệ Hoạt động này thường tập trung ở những người đang có quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp trong lĩnh vực chuyên ngành của họ Cần thúc đẩy lợi ích của cả ba bên, giới hàn lâm, nhà trường và doanh nghiệp, và ủng hộ các nỗ lực của họ

Thúc đẩy khả năng lưu chuyển của sinh viên: bằng cách tạo ra các cơ chế hỗ trợ

họ, ví dụ như đưa sinh viên đi thực tập và tạo ra cơ hội giao lưu để họ có thể trải nghiệm nhiều khía cạnh phong phú của thế giới bên ngoài nhà trường Tăng cường phối hợp với phòng nhân sự của các công ty, doanh nghiệp để tạo điều kiện cho sinh viên đến với thế giới việc làm

Thúc đẩy sự vận động, lưu chuyển của giới hàn lâm: Khuyến khích những hoạt

động giao lưu hay hợp đồng làm việc ngắn hạn của giới hàn lâm trong các doanh nghiệp nhằm xây dựng quan hệ, chia sẻ quan điểm và nắm bắt thực tế Cần có luật lệ, quy định để quyền lợi của giảng viên (như hưu bổng, kỳ nghỉ, sự thăng tiến, v.v.) không bị ảnh hưởng bởi thời gian làm việc ngắn hạn như thế

Xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo: Có ý nghĩa rất quan trọng trong việc

nâng cao chất lượng đào tạo và giúp sinh viên thích ứng tốt với đòi hỏi của thị trường lao động Cần khuyến khích sự tham gia của giới doanh nghiệp vào việc xây dựng và cập nhật chương trình của nhà trường, thông qua các cuộc thảo luận và trao đổi thông tin Giới chuyên gia đang làm việc tại các doanh nghiệp cũng là một nguồn hợp tác đầy tiềm năng trong việc đảm nhận một phần việc giảng dạy trong nhà trường

Học tập suốt đời: hiện nay hoạt động này còn rất ít có sự hợp tác giữa hai bên Cần

nâng cao hiểu biết về học tập suốt đời, và tăng cường giao tiếp với các doanh nghiệp

để nắm bắt nhu cầu cũng như lợi ích và khả năng thực hiện nhiều hình thức học tập khác nhau mà nhà trường có thể đem lại cho doanh nghiệp

Hỗ trợ tinh thần sáng nghiệp và các hoạt động khởi nghiệp: Nâng cao tinh thần

sáng nghiệp trong nhà trường, tạo ra một văn hóa kích thích giảng viên và sinh viên suy nghĩ và hành động với tinh thần khởi nghiệp, đặt họ trước những con đường sáng nghiệp của giới doanh nghiệp và lôi cuốn họ thoát ra khỏi lối mòn tư duy

Tham gia quản trị nhà trường: Tăng cường sự tham gia của giới doanh nghiệp vào

quá trình ra quyết định ở tầm lãnh đạo của nhà trường Mời những người thành đạt trong giớidoanh nghiệp tham gia vào Hội Đồng Trường Họ sẽ giúp ích nhà trường rất nhiều đặc biệt là về chiến lược phát triển

Có một nghịch lý đang tồn tại giữa giáo dục và nhu cầu thực tế tại doanh nghiệp

đó là: Sinh viên ra trường không tìm được việc làm trong khi đó các doanh nghiệp lại không tuyển được lao động sau đào tạo đáp ứng nhu cầu Nguyên nhân là việc đào tạo trong nhà trường vẫn chưa “gần” với nhu cầu xã hội, sinh viên ra trường thiếu nhiều

kỹ năng mềm, nhiều kiến thức thực tế công việc Để giải quyết bài toán nan giải này, việc nhà trường và doanh nghiệp “bắt tay” nhau trong việc đào tạo là nhu cầu tất yếu Rút ngắn khoảng cách từ giảng đường tới thực tiễn doanh nghiệp là yêu cầu cấp bách giúp sinh viên thích ứng nhanh hơn với công việc sau khi ra trường đi làm và việc gắn kết với doanh nghiệp, không chỉ dừng lại ở vấn đề tìm chỗ thực tập cho sinh viên hay

là việc xin cấp học bổng mà cần vào đi vào thực chất về nhu cầu thực sự từ doanh nghiệp

3 Một số đề xuất giải pháp nhằm tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực ở nước ta hiện nay

3.1 Đối với các trường Đại học, Cao đẳng

Nhà trường cần tạo điều kiện cho giảng viên và sinh viên được đi thực tế tại các doanh nghiệp Hiện một số giáo viên trẻ đã đi thực tế tại doanh nghiệp, đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài để vận dụng lý thuyết vào thực tiễn Bên cạnh đó, ngoài việc đưa sinh viên đi thực tập tại doanh nghiệp trong và ngoài nước, tạo điều kiện cho người học tiếp cận với thực tế, thực hành và thực tập ngay từ khi chưa tốt nghiệp tại các đơn

vị, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, các trường nên mời các doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, trực tiếp giảng dạy cho sinh viên về kỹ năng làm việc… Quá trình thực tập và kiến thực tại các doanh nghiệp có thể giúp sinh viên mở rộng được mối quan hệ của mình, hỗ trợ cho công tác tìm việc làm sau này, giúp sinh viên tự tin hơn, làm tốt nhiệm vụ trong quá trình thực tập hơn, và nếu như sinh viên có thể đạt đến một tính chuyên môn xuất sắc, một trình độ kĩ năng nhất định, các doanh nghiệp sẽ chủ động mời sinh viên ở lại chính doanh nghiệp đó làm việc chính thức với những vị trí tốt và mức thu nhập khá hấp dẫn Thành lập các đoàn công tác đi liên hệ, tiếp xúc, làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp để lắng nghe những ý kiến, góp ý từ phía các doanh nghiệp và đặt vấn đề mời các doanh nghiệp phối hợp với Nhà trường trong công tác đào tạo

Tăng cường công tác khuyến học, tư vấn và sửa đổi nội dung chương trình đào tạo phù hợp với những tiêu chí mà doanh nghiệp đưa ra Góp phần nâng cao và cải thiện trình độ chuyên môn cho sinh viên Tổ chức cho sinh viên những nghiên cứu, những buổi trò chuyện hay hội thảo để trao đổi chung về các thông tin, nhu cầu lực lượng lao động đối với từng ngành nghề đào tạo, từng công ty doanh nghiệp trong tương lai để sinh viên có thể nắm bắt một cách cụ thể Tăng cường mở rộng đầu ra cho người học sau khi tốt nghiệp bằng cách chủ động liên kết đào tạo với các doanh nghiệp có quy

mô vừa và lớn cũng như duy trì sự liên kết hợp tác trong thời gian lâu dài, từ đó có thể

nâng cao chất lượng uy tín của trường đào tạo trước một lượng lớn những trường đào tạo tràn lan và không cam kết chất lượng ở đầu ra

Các trường Ðại học, Cao đẳng cần thành lập trung tâm quan hệ với doanh nghiệp, giúp quản lý hoạt động hợp tác được thống nhất, bảo đảm tính chuyên môn hóa và hiệu quả quản lý Trung tâm quan hệ với doanh nghiệp không thể hoạt động độc lập

mà phải kết hợp chặt chẽ với mạng lưới cán bộ quản lý, giảng viên, cựu sinh viên Ngoài ra, trường Ðại học, Cao đẳng cần xây dựng các chính sách quy định chung về các hình thức, nội dung, cơ chế hợp tác, chính sách đãi ngộ, biện pháp bảo đảm chất lượng trong các mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp Tích hợp các nội dung hợp tác với doanh nghiệp trong các quy định chuyên môn và tài chính hiện hành Thông qua việc đánh giá của các doanh nghiệp, nhà trường sẽ có phương thức đào tạo phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp và doanh nghiệp sẽ góp phần vào kiểm định chất lượng đào tạo của nhà trường Từ đó, khi tuyển dụng doanh nghiệp sẽ không mất thời gian, chi phí đào tạo lại; đồng thời đây cũng là một trong những hình thức quảng

bá thương hiệu cho doanh nghiệp

Gắn kết với doanh nghiệp trong việc xây dựng chương trình đào tạo Để nâng cao

năng lực đào tạo, xây dựng chuẩn đầu ra cho người học, nhà trường cần tham khảo nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp Từ đó, nhà trường xây dựng chương trình giảng dạy cho phù hợp với yêu cầu của thực tiễn, của từng giai đoạn phát triển, đảm bảo tính tiên tiến, hiện đại Nhà trường cần thực hiện tốt phương châm đào tạo những

gì xã hội cần chứ không đào tạo những gì nhà trường có Vì vậy, chương trình đào tạo, nội dung, phương pháp, giáo trình, tài liệu, cách kết nối của các trường phải thay đổi Các trường đại học dần không phải là nơi có chương trình đào tạo ở các chuyên ngành,

mà trở thành nơi người học thu nhận, rèn luyện kiến thức, sau đó người học bước ra môi trường làm việc cạnh tranh Cá nhân người học tự quyết định, tự cảm nhận, đó là cách học của tương lai Giáo dục bản chất là dịch vụ cung cấp nhân lực, sản phẩm tốt, nhà trường sẽ mạnh lên và ngược lại Động lực để phát triển mối quan hệ gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp đều tuân theo quy luật thị trường

Để đảm bảo mục tiêu cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng cao trong quá trình hội nhập, các cơ sở giáo dục, đào tạo cần quyết liệt thực hiện việc chuyển đổi mô hình đào tạo theo hướng chủ động nắm bắt, đón đầu xu thế và yêu cầu của thị trường lao động Tăng cường chặt chẽ hơn nữa về mối quan hệ giữa cựu sinh viên với nhà trường, tạo cơ chế để những cựu sinh viên đang làm việc tại doanh nghiệp liên hệ thường xuyên với nhà trường, có thể tổ chức những buổi hội thảo trao đổi kinh nghiệm giữa lý thuyết với thực tiễn Qua sự liên kết này, nhà trường sẽ cải tiến chương trình đào tạo theo từng thời điểm sao cho phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp Đây là cầu nối vững chắc giữa nhà trường và doanh nghiệp một cách hiệu quả, thiết thực Đối với

sinh viên sau khi tốt nghiệp, chắc chắn rằng họ sẽ có cơ hội lựa chọn những địa điểm cũng như những doanh nghiệp thực tập thích hợp với bản thân nhờ các hợp đồng hợp tác đào tạo nghềgiữa nhà trường và doanh nghiệp Từ đó dễ dàng phát triển bản thân

và nắm bắt được những xu hướng nghề nghiệp, môi trường làm việc thực tế, và những

kĩ năng giải quyết các vấn đề xã hội

3.2 Đối với doanh nghiệp

Các doanh nghiệp khi liên kết đào tạo với nhà trường, các doanh nghiệp này có lẽ

sẽ yên tâm phần nào đó về nguồn nhân lực vững chắc và chất lượng thông qua các hợp đồng hợp tác đào tạo được kí kết Không phải tiêu tốn những khoản chi phí vô ích để đào tạo lại Doanh nghiệp có thể đánh giá mức độ năng lực của sinh viên thông qua những khoảng thời gian mà sinh viên thực tập tại doanh nghiệp Từ đó có thể dễ dàng chọn lựa ra những ứng viên tốt hơn, có chất lượng đào tạo chuyên nghiệp, có trình độ cao, kĩ năng tốt…và giải quyết được vấn đề lao động hay nguồn nhân lực trong xã hội Nếu sinh viên còn có những thiếu sót hay những yếu tố bất cập, doanh nghiệp có thể

bổ sung và trao đổi trực tiếp với trường đào tạo tại các quy chế liên kết đào tạo để trường đào tạo có phương hướng khắc phục và giải quyết ngay từ khi bắt đầu công tác tư vấn tuyển sinh đầu vào

Doanh nghiệp cần xây dựng chính sách hợp tác trường Ðại học, Cao đẳng, với các nội dung, cơ chế cụ thể Tích hợp các nội dung hợp tác về nhân sự với trường Ðại học Cao đẳng, nghiên cứu phát triển sản phẩm, truyền thông Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Ðào tạo cần đưa việc hợp tác trường Ðại học, Cao đẳng và doanh nghiệp vào tiêu chí đánh giá, kiểm định chương trình chất lượng đào tạo

Doanh nghiệp tạo điều kiện tiếp nhận các giảng viên học tập, trao đổi kinh nghiệm Đẩy mạnh mô hình hợp tác thông qua gắn kết việc điều hành nhân sự và tham gia quá trình đào tạo bằng cách ưu tiên tuyển dụng những giảng viên có kinh nghiệm làm việc trong các doanh nghiệp, xây dựng tiêu chuẩn đứng lớp đối với giảng viên như căn cứ vào trình độ chuyên môn, chuyên ngành, kinh nghiệm thực tế Tùy thuộc học phần mà doanh nghiệp có sự phân công và lựa chọn giảng viên cho phù hợp Doanh nghiệp tham gia đào tạo bằng cách góp ý kiến về xây dựng, đánh giá và cải tiến chương trình đào tạo thông qua việc cung cấp thông tin, phản biện nội dung chương trình đào tạo, qua đó nhà trường có thể chỉnh sửa cho phù hợp với thực tế

Doanh nghiệp cử các chuyên gia, kỹ sư, tham gia trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn thực hành Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cần tạo điều kiện tiếp nhận các giảng viên, cán bộ quản lý đến doanh nghiệp học tập kinh nghiệm, trao đổi những vấn đề giữa chương trình đào tạo và yêu cầu của thực tế Trong và sau quá trình đào tạo cần kiểm tra chặt chẽ, sâu sát chất lượng của sinh viên qua việc thực hiện phương pháp đánh giá

từ bên ngoài (người sử dụng lao động) kết hợp với đánh giá bên trong (nhà trường)

Doanh nghiệp phải tham gia vào quá trình đào tạo, mặc dù sự hợp tác giữa doanh nghiệp và nhà trường mang lại nhiều lợi ích, song điều này chỉ thực sự hiệu quả khi doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo và xác định đây là sản phẩm của chính doanh nghiệp Từ đó, doanh nghiệp sẽ cùng nhà trường xây dựng chương trình, cung cấp cho sinh viên cơ sở thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp

Đồng thời, doanh nghiệp cũng phải giám sát quá trình đào tạo của nhà trường nhằm đảm bảo cuối cùng sẽ tuyển dụng được nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu Thực tế thông qua sự phối hợp này doanh nghiệp thường không phải đào tạo lại, nếu

có chủ yếu là đào tạo bổ sung các kỹ năng đặc thù hoặc văn hóa doanh nghiệp, còn hầu hết các kỹ năng chuyên môn thì lao động có thể sử dụng được ngay

3.3 Đổi mới quản lý nhà nước để khuyến khích liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp

Đổi mới và tăng cường công tác quản lý nhà nước để định hướng, khuyến khích và

hỗ trợ sự gắn kết bền vững giữa nhà trường và doanh nghiệp Nhà nước cần có chính sách, cơ chế phối hợp chặt chẽ về nguồn nhân lực giữa nhà trường và doanh nghiệp Tăng quyền tự chủ cho nhà trường, chủ động về quy mô đào tạo, hình thức tuyển sinh, xây dựng chương trình đào tạo, thu chi nguồn tài chính Đồng thời, khuyến khích cạnh tranh giữa các cơ sở đào tạo để tăng động lực phát triển giữa các nhà trường với nhau

về chất lượng sản phẩm đào tạo, uy tín cũng như hình ảnh, thương hiệu

Thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục bằng việc liên kết về tài chính và cơ sở vật chất Nguồn tài chính của nhà trường chủ yếu phụ thuộc vào ngân sách nhà nước

và học phí Nhà trường muốn có nguồn tài chính dồi dào cần phải thực hiện tốt công tác xã hội hóa dựa vào doanh nghiệp và nhà tài trợ thông qua các hình thức: học bổng cho sinh viên học giỏi hoặc sinh viên nghèo vượt khó, cung cấp nguồn nhân lực cho công tác giảng dạy, hợp đồng nghiên cứu khoa học Ngược lại, doanh nghiệp hỗ trợ tài chính, cơ sở vật chất bằng các cách hỗ trợ học bổng cho sinh viên, ký kết các hợp đồng

tư vấn, nghiên cứu khoa học Mặt khác, doanh nghiệp có thể hỗ trợ tài chính cho nhà trường bằng việc thành lập các công ty, khu công nghệ, khu thực hành, giảng đường, phòng thí nghiệm, trang thiết bị cho giảng dạy và học tập

4 Kết luận

Liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp là yếu tố cốt lõi trong phát triển nguồn nhân lực gắn liền yêu cầu thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của xã hội Nhà trường nên có cơ chế khuyến khích giảng viên tới doanh nghiệp để tiếp cận thực tế, nắm bắt yêu cầu của doanh nghiệp và mời chuyên gia giỏi từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy, hướng dẫn tại trường Liên kết đào tạo giữa nhà trường với doanh nghiệp nên được tiến hành và phát huy tại các trường Đại học, Cao đẳng để có thể giải quyết được những bất cập và khó khăn trong thị trường nguồn lao động hiện tại ở Việt Nam Có như thế, nền kinh

tế ở nước ta mới có thể sánh vai kịp với các nước trong khu vực và các quốc gia trên thế giới

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Vũ Tiến Dũng (2016), “Một số giải pháp tăng cường liên kết đào tạo giữa

trường Đại học và Doanh nghiệp”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 5.

[2] Nguyễn Kim Dung, Phạm Thị Hương (2017), “Thực trạng hợp tác của các

trường Đại học với Doanh nghiệp ở Việt Nam”, Tạp chí Khoa học Đại học sư phạm

Thành phố Hồ Chí Minh, tập 14, số 4, tr.29-41.

[3] Nguyễn Đình Luận (2015), “Sự liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam: Thực

trạng và khuyến nghị”, Tạp chí Phát triển và hội nhập, số 22(32), tr.82-87.

[4] Trịnh Thị Hoa Mai (2008), “Liên kết đào tạo giữa nhà trường Đại học với

Doanh nghiệp ở Việt Nam”, Tạp chí Khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội, số 24,

tr.30-34

[5] Phạm Thị Thu Phương (2016), “Các phương thức hợp tác giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp trong đào tạo sinh viên ngành du lịch đáp ứng nhu cầu hội nhập”,

Tạp chí phát triển khoa học và công nghệ, tập 19, số X5.

[6] Trần Anh Tài (2009), “Gắn đào tạo với sử dụng, Nhà trường với Doanh

nghiệp”, Tạp chí Kinh tế và kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội, số 25, tr.77-81.