Giao an boi duong ngu van 6 (1)

KĨ NĂNG QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ Hướng dẫn HS tìm hiểu kiến thức Học sinh nhắc lại các yêu cầu kỹ năng cần thiết trong văn miêu tả?. * Muốn miêu tả đ

ÔN TẬP VỀ VĂN MIÊU TẢ.

A

? Thế nào là văn miêu tả

? Khi làm văn miêu tả cần có những

? Tả quang cảnh buổi sáng trên quê

hương em, em sẽ nêu những gì?

? Lựa chọn hình ảnh tiêu biểu để tả

2.Các năng lực cần thiết khi làm văn miêu tả.:

- Quan sát, nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh để làm nổi bật nhữngđặc điểm tiêu biểu

3 Các bước làm văn miêu tả:

- Xác định đối tượng cần tả

- Quan sát, lựa chọn các chi tiết tiêu biểu

- Trình bày kết quả quan sát được theo mộttrình tự hợp lí

4 Bố cục của bài văn miêu tả.

- Mở bài: Giới thiệu đối tượng được tả.

- Thân bài: Tả chi tiết đối tượng (cảnh hoặc

người hoặc cảnh và người)

- Kết bài: Nêu suy nghĩ của bản thân về đối

- Hàng cây bức tường thành cao vút, cô gáinghiêng mình, hàng quân danh dự

- Núi đồi bát úp, cua kềnh, mâm xôi

- Những ngôi nhà; viên gạch, bao diêm,trạm gác

Bài 2: (BT5 trang 29 SGK)

Tả cảnh dòng sông

- Bầu trời - ánh nắng- không gian - thờigian tả

? Mùa thu nổi bật với những cảnh sắc

nào

- Dòng sông nào ? ở đâu…?

- Mặt sông

- Hai bên bờ sông

- Điểm nổi bật của dòng sông

Bài 3(BT7 sbt)

a) Cảnh sắc mùa thub) những chiếc lá vàng rải rác bay theo gióc) vầng trăng tròn sáng như gương

d) Không chọn

A vì đó là bầu trời của mùa hè

B vì đó là khí hậu của mùa đông

D vì đó là đặc điểm của mùa xuân

* Củng cố: (5’)

Khái quát nội dung kiến thức buổi học

* Dặn dò: (2’)

- Về nhà ôn tập lại các kiến thức về văn miêu tả

- Tập làm các bài văn miêu tả

KĨ NĂNG QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

Hướng dẫn HS tìm hiểu kiến thức

Học sinh nhắc lại các yêu cầu kỹ năng

cần thiết trong văn miêu tả

? Em hãy nêu vai trò cùa quan sát trong

văn miêu tả

? Tưởng tượng, so sánh tác dụng của gì?

? Vai trò của nhận xét là gì?

?Muốn miêu tả, người viết cần có những

thao tác nào Công dụng của những thao

tác đó

I- Nội dung kiến thức:

- Quan sát: giúp chọn được những chi tiết nổi bật của đối tượng được miêu tả

- Tưởng tượng, so sánh: giúp người đọchình dung được đối tượng miêu tả mộtcách cụ thể, sinh động, hấp dẫn

- Nhận xét: giúp người đọc hiểu được tình cảm của người viết

* Muốn miêu tả được, trước hết người ta

phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh, …

để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật

II- Bài tập mẫu:

BT 1:

a) Chọn những hình ảnh chi tiết tiêubiểu:

1 Gương bầu dục

BT 2: Thân hình đẹp, cường tráng của

Dế Mèn:

- Lúc tôi đi … ưa nhìn

- Đầu to rất bướng

- Hai răng … nhánh

- Tính tình ương bướng kiêu căng

- Râu dài… vuốt râu

BT 3: Gợi ý:

Vd: Ngôi nhà xây, tường gạch, mái lộptôn

- Tường quét vôi màu vàng

- Chiều ngang chừng bốn mét, chiềudài chừng mười sáu mét

- Cửa ra vào và cửa sổ đều có khungcửa sắt lắp kính nên căn nhà luôn sángsũa

- Nền nhà lát … sạch bóng

- Bên trong có phòng ngủ?phòngkhách?nhà bếp

- Trong nhà trang trí như thế nào?

BT 4: Gợi ý HS

- Mặt trời như một chiếc mâm lửa(lòng đỏ trứng gà, mâm vàng,khách lạ,mâm son )

- Bầu trời trong sáng và mát mẽ nhưkhuôn mặt của bé sau một giấc ngủ dài(lồng bàn khổng lồ, nửa quả cầu xanh,rộng thênh thang, phía chân trời đằngđông rực lên những đám mây hồng )

- Những hàng cây dựng ln như nhữngbức tường thành cao vút (hành quân, ngọn

lá xanh mướt rung rinh trong gió sớm )

- Núi đồi nhấp nhơ như một cái bát

BT 5:

HS viết đoạn miêu tả quang cảnh một dòng sông hay khu rừng (chú ý những đặc điểm riêng)

Hướng dẫn HS tìm hiểu kiến

thức

Học sinh nhắc lại các yêu cầu kỹ

năng cần thiết trong văn miêu tả

? Em hãy nêu vai trò cùa quan

sát trong văn miêu tả?

I- Nội dung kiến thức:

- Quan sát: giúp chọn được những chi tiết nổi bật của đối tượng được miêu tả

? Tưởng tượng, so sánh tác dụng

của gì?

? Vai trò của nhận xét là gì?

? Muốn miêu tả, người viết cần

có những thao tác nào? Công

dụng của những thao tác đó?

- Tưởng tượng, so sánh: giúp người đọc hình dungđược đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinhđộng, hấp dẫn

- Nhận xét: giúp người đọc hiểu được tình cảm củangười viết

* Muốn miêu tả được , trước hết người ta phải biết

quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh, … để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật

HDHS giới thiệu, dãy 1 cử đại

diện trình bày bài tập 1, thư kí tổ

viết đề bài lên bảng (các nhóm

khác hình thành tiến trình tương

tự)

Sau khi trình bày xong, các tổ

nhận xét cách trình bày của bạn

Sau đó người trình bày đặt câu

hỏi cho các bạn thảo luận, bổ

sung cho bài làm thên hoàn

chỉnh

- GV nhận xét, bổ sung, khuyến

khích

Kết thúc khâu tập nói, GV

nhận xét chung, nêu ưu điểm

cũng như tồn tại của các tổ và sau

đó cho điểm một số em có hoạt

động tốt trong giờ học (chỉ cho

HS tác dụng về cách sử dụng phó

từ trong khi trình bày)

GV dựa vào STK / 50 để hướng

2 Thân bài:

a/ Nhân vật Kiều Phương:

- là cô bé khoảng 10 tuổi + Hình dáng: Vóc người nhỏ nhắn, gầy, thanhmảnh, cân đối

- Khuôn mặt bầu bĩnh, mái tóc dài, thắt hai bím , đôi mắt tròn to,sáng, mặt lọ lem, miệng rộng, răng khểnh; quần áo luôn lấm lem

- Cử chỉ và hành động: hiếu động, tự chế màu

vẽ, ham học vẽ

+ Tính cách: hoạt bát, vui vẻ, chăm chỉ với công việc sáng tác ; hồn nhiên, trong sáng, tài năng, độ lượng và nhân hậu

b/ Nhân vật người anh:

- Người anh khoảng 15 tuổi

+ Hình dáng: Không tỏ rõ nhưng có thể suy ra

từ cô em gái chẳng hạn: Cũng gầy, cao, đẹp trai, gương mặt tỏa sáng thể hiện sự thông minh

- Cử chỉ, hành động: Tò mò xem người em chếmàu vẽ, xem lén tranh của em, buồn cảm thấymình bất tài Hay gắt gỏng với em Khi đi xemtranh của em vẽ thì ngạc nhiên, hãnh diện, xấu

hổ + Tính cách: Lúc đầu coi thường em, khiphát hiện tài năng của em thì cảm thấy mình thành

kẻ ngoài rìa, bị bỏ rơi, xa lánh em; khi xem tranhcủa em thì ngỡ ngàng, hãnh diện, xấu hổ  Ghen

tị, nhỏ nhen, mặc cảm, nhưng cũng rất trung thực,biết ăn năn, hối lỗi

+ Hình ảnh người anh thực và người anh trong bức tranh xem kỹ thì không khác nhau Hình ảnh

3 Kết bài: Nhận xét, cảm nghĩ về hai anh em Kiều Phương.

BT2: Trình bày về anh, chị hoặc em của mình

+ Tầm vóc: mảnh mai, nhỏ nhắn…

+ Dáng điệu: đoan trang, thanh lịch…

+ Cách ăn mặc: tà áo dài thướt tha duyên dáng

 Tả chi tiết:

+ Mái tóc mượt mà dài chấm ngang lưng… + Khuôn mặt trái xoan, tươi tắn, má lúm đồng tiền

* Hành động: đi làm để kiếm tiền giúp đỡ ba mẹ, nuôi em ăn học… thể hiện lòng hiếu thảo…

* Đi học thêm vào buổi tối để nâng cao trình độ…

- Tình cảm: yêu quý anh(chị, em)…

BT3: Lập dàn ý nói về một đêm trăng.

Dàn ý

a Mở bài: Giới thiệu về cảnh đêm trăng

b Thân bài:

Bầu trời đêm: Trong, cao…

- Vầng trăng: Treo lơ lửng như một chiếc mâm

bằng vàng giữa trời

- Nhà cửa: Nhuốm một sắc vàng, bóng thì in

xuống đất như mảnh vải hoa…

- Nhà cửa: Nhấp nhô, núi thì từng mảng sáng

tối do ánh trăng soi vào

- Đường làng: Chạy quanh co như một dải lụa

mềm

- Trăng: Tròn, sáng, in rõ hình gốc đa và chú

Cuội

- Gió: Từng cơn mát rượi, mang không khí dễ

chịu của mùa thu, lùa vào tóc, vào mắt

c Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về đêm trăngquê hương

BT4: Tả buổi bình minh trên biển

Dàn ý

a Mở bài : giới thiệu cảnh được tả : cảnh biển

buổi sáng, thật đẹp

b Thân bài:

+ Bầu trời: Như vỏ trứng, như cái bát úp, như

một chiếc áo xanh khổng lồ những đám mây nhưnhững bông hoa tuyết điểm tô cho chiếc áo

+ Mặt biển: Phẳng lì như tờ giấy + Bãi cát: Mịn, chạy dọc theo bờ biển như một

thảm vàng

+ Những con thuyền: Nhấp nhô theo sóng, thấp

thoáng phía xa

c Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về cảnh biển buổi sáng

* Tả, kể việc làm, hành động của nhân vật làm nổi bật phẩm chất của người dũng sĩ.(kể những lần:

bị Lý Thông lừa canh miếu đánh nhau với chằn tinh; xuống hang cứu công chúa diệt đại bàng….)

*

c Kết bài: Cảm nghĩ của em về người dũng sĩ ấy

- GV củng cố và rèn kỹ năng nói

cho học sinh:

* Chú ý nói lưu loát, tự tin Trình

bày mạch lạc, rõ ràng Khi nói

cần chú ý phát âm chuẩn, đúng

giọng

 Bắt đầu thực hiện luyện nói

Trình bày miệng các dàn ý trên

Tuần: 25 Ngày soạn: 8 /1 / 2015

Ngày dạy: 9 / 1 / 2015

ÔN TẬP VĂN HỌC HIỆN ĐẠI.

A Mục tiêu bài học: HS cần đạt được :

1 Kiến thức:

Hiểu :Sâu hơn , kỹ hơn nội dung các văn bản

2 Kĩ năng:

- Rèn cách đọc các văn bản: Phát âm chuẩn, đọc lưu loát,đúng nhịp điệu, diễn cảm…

- Tóm tắt được các truyện : Bài học đường đời đầu tiên, Sông nước Cà Mau, Bức tranh của em gái tôi, Vượt thác

3 Thái độ:

- Yêu thích văn học Việt Nam

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.

- Học sinh: Ôn tập kiến thức về các văn bản văn học hiện đại VN.

C Tổ chức các hoạt động dạy - học:

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài (2’)

* Hoạt động 3: Bài mới (85’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

GV nêu nội dung các tiết học

? Kể tên các văn bản đã học trong phần văn

+ Đ2: Chú ý giọng đối thoại: Thay đổi giọng đọc phù hợp

+ Đ3: Đọc giọng chậm buồn,sâu lắng và có phần bi thương

GV khái quát lại nội dung văn bản

? Bài học đầu tiên mà Dế Mèn phải chịu hậu

quả là gì

? Qua đoạn trích em thấy nhân vật DM

không có nét tính cách nào sau đây

A Tự tin,dũng cảm

B Tự phụ ,kiêu căng

C Khệnh khạng ,xem thường mọi người

D Hung hăng,xốc nổi

- Hs: chọn

GV nhắc lại cách đọc

Yêu cầu HS đọc lại văn bản

? Nhận xét ngôi kể, so sánh với ngôi kể của

bài trước? Tác dụng của ngôi kể này?

? Tóm tắt nội dung đoạn trích?(3HS tóm tắt)

? Một em hãy nêu lại cách đọc bài?

GV gọi :2 em đọc, sửa lỗi chữa cách đọc

? Truyện được kể theo ngôi nào

? Em hãy tóm tắt ngắn gọn nội dung câu

chuyện

GV lưu ý HS tóm tắt theo bố cục

HS tóm tắt- Nhận xét, bổ xung

- Ngôi kể thứ nhất Dế mèn tự xưng tôi, kể chuyện mình Cách lựa chọn ngôi kể làm tăng tác dụng của biện pháp nhân hoá,làm cho câu chuyện trở nên thân mật,gần gũi, đáng tin cậy đối với người đọc

Tóm tắt văn bản…

Đó là về tác hại của tính nghịch ranh, ích kỉ Đến lúc nhận ra tội lỗi của mình thì đã muộn.Tội lỗi của DếMèn thật đáng phê phán, nhưng dù sao thì DM cũng đã nhận ra và hối hận chân thành

2/ Sông nước Cà Mau

- Giọng đọc hăm hở, liệt kê, nhấn mạnh các tên riêng

3/ Bức tranh của em gái tôi

- Cần phân biệt rõ giữa lời kể, các đối thoại, diễn biến tâm lý của nhân vật người anh qua các chăng chính

? Văn bản dược viết theo ngôi kể nào.

? Nêu yêu cầu khi đọc văn bản

2 Học sinh đọc văn bản GV nhận xét

? Bài văn tả cảnh gì

? Ca ngợi cái gì ? ca ngợi ai?

? Biện pháp nghệ thuật đặc sắc của đoạn

trích là gì

- Em gái thành công, cả nhà mừng vui, người anh gượng đi xem triển lãm tranh của người em

- Đứng trước bức tranh của Kiều Phương, người anh hối hận vô cùng

+ Đ4: Đọc giọng chậm lại, thanh thản

=>Làm nổi rõ cảnh vượt thác của dượng Hương Thư Nhà văn ca ngợi cảnh thiên nhiên miền trung đẹp hùng vĩ

- Ca ngợi con người LĐ việt nam hào hùng mà khiêm nhường giản dị

=> Biện pháp nghệ thuật nhân hoá,so sánh

* Dặn dò:(3’)

- Về nhà ôn tập nắm chắc các văn bản văn học VN hiện đại đã học

D Rút kinh nghiệm:

Tuần: 26 Ngày soạn: 8 /1 / 2015

Ngày dạy: 9 / 1 / 2015

ÔN TẬP CÁC VĂN BẢN THƠ TRỮ TÌNH:

“Đêm nay Bác không ngủ; Lượm; Mưa”

A Mục tiêu bài học: HS cần đạt được

- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.

- Học sinh: Ôn tập kiến thức về các văn bản văn học hiện đại VN.

C Tổ chức các hoạt động dạy - học:

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài (2’)

* Hoạt động 3: Bài mới (83’)

Hướng dẫn HS tìm hiểu kiến

thức

GV cho HS đọc chú thích

GV cho HS đọc văn bản:

-Yêu câu học sinh tóm tắt văn bản

I- Nội dung kiến thức:

A Đêm nay Bác không ngủ:

1 Tóm tắt văn bản:

Trong một túp lều xơ xác giữa đêm khuya, anh đội viên thức dậy thấy Bác còn thức, ngồi bên bếp lửa cho thêm củi vào Rồi Người nhẹ nhàng đứng dậy đi dém chăn cho từng chiến sĩ Xúc động trước cử chỉ Bác lo lắng cho của Bác, anh năn nỉ mời Bác ngủ Người khuyên anh ngủ ngon để ngày mai đánh giặc

Lần thứ ba thức dậy, anh giật mình thấy Bácvẫn còn thức Anh nài nỉ nhưng Bác bảo Bác

GV yêu cầu HS nêu nội dung và

3 Ý nghĩa:

- Bài thơ Đêm nay Bác không ngủ thể hiện

tấm lòng yêu thươngbao la của Bác với bộ đội và nhân dân, tình cảm yêu kính, cảm phục của bộ đội, của nhân dân đối với Bác

B Lượm:

1 Tóm tắt văn bản:

Bài thơ kể lại cuộc đời của Lượm, một em

bé liên lạc trong những ngày đầu cuộc khángchiến chống Pháp Lượm là một em bé hồn nhiên,nhí nhảnh, nhận nhiệm vụ đưa thư “thượng khẩn”trong lúc cuộc chiến đấu đang diễn ra ác liệt Em

đã hi sinh nhưng tấm gương anh dũng của em cònsống mãi – Bài thơ kể bằng lời của tác giả

- Kết cấu cuối cùng tương ứng trong bài thơkhắc sâu hình ảnh của nhân vật, làm nổi bật chủ

đề của tác phẩm: hình ảnh chú bé Lượm vui tươi, hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm sẽ sống mãi trong lòng tác giả, trong lòng chúng ta

HDHS thực hành bài tập

* Học sinh làm bài tập trong SGK

HS viết đoạn văn

chú bé Lượm nói riêng và những em bé yêu nướcnói chung

- Quan sát, miêu tả hồn nhiên, tinh tế, độc đáo

3 Ý nghĩa:

- Bài thơ cho thấy sự phong phú của thiên nhiên và tư thế vững chắc của con người Từ đó thể hiện tình cảm vui tươi, thân thiện của tác giả đối với thiên nhiên và làng quê yêu quí của mình

II-Luyện tập:

Bài 1: Viết đoạn văn 10 dòng miêu tả hình ảnh

Bác trong bài thơ Trong một túp lều xơ xác giữa đêm khuya trênđường đi chiến dịch Hôm ấy các anh bộ đi mộtngày đường nên ai nấy đều mệt mõi vừa nằmxuống là ngủ say Riêng Bác vẫn thức không ngủngồi bên đóng lửa , hai tay bó gối, đôi mắt trầmngâm, những vết nhăn như hằn sâu trên vầng tránrộng Bác khơi bếp lửa cháy bùng lên, hơi ấm tỏakhắp căn lều dã chiến Rồi Người đi dém chăncho từng chiến sĩ Bác coi trọng giấc ngủ của mọingười nên nhón chân nhẹ nhàng cố gắng khônggây ra tiếng động Bác ân cần săn sóc các chiến

sĩ không khác gì bà mẹ thương yêu lo lắng chođàn con Khi anh đội viên hỏi sao Bác chưa ngủ

và nằn nặc mời Bác ngủ, Người bảo anh cứ ngủ

để ngày mai lo đánh giặc và tâm sự vì thương và

lo cho đoàn dân công phải ngủ ngoài rừng trongđêm trời mưa gió lạnh lẽo Bác chỉ mong trờimau sán Bác đã khơi dậy trong long người chiến

sĩ tình đồng đội, tình giai cấp thật đẹp đẽ và caoquý nên anh đã thức luôn cùng Bác

Bài 2: Viết đoạn văn 10 dòng miêu tả chuyến

đi liên lạc cuối cùng của Lượm

Buổi trưa hôm đó như mọi ngày, Lượm nhậnbức thư đề hai chữ "Thượng khẩn" bỏ vào bao.Mặt trận thật gay go ác liệt, đạn bay vèo vèo.Chớp lửa loé lên liên tiếp với những tiếng nổđinh tai nhức óc Lượm dũng cảm băng qua laovụt đi như một mũi tên dưới làn mưa bom bãođạn Bóng áo trắng của chú bé và chiếc mũ ca lôvẫn nhấp nhô trên cánh đồng quê vắng vẻ Bỗngloè chớp đỏ, “đoàng” một tiếng nổ chát chúavang lên Thôi rồi Lượm ơi! Chú bé đã ngãxuống Một dòng máu tươi trào ra nơi lưng áo.Chú nằm trên lúa tay nắm chặt bông Hồn chú bénhư hoà quyện với hương lúa quê hương

III- Bài tập vận dụng:

Bài tập 1: Phát biểu cảm nghĩ của em về hình

ảnh Bác Hồ trong bài thơ

Bài 2: Phát biểu cảm nghĩ của em về hìnhảnh

Lượm trong bài thơ

Tuần: 27 Ngày soạn: 15/1 / 2015

Ngày dạy: 16/ 1 / 2015

ÔN TẬP VĂN MIÊU TẢ( TIẾP)

A Mục tiêu bài học: HS cần đạt được :

- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.

- Học sinh: Ôn tập kiến thức về phương pháp tả cảnh, tả người.

C Tổ chức các hoạt động dạy - học:

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài (2’)

* Hoạt động 3: Bài mới ( 85’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

* Bài tập:

2/ Phương pháp tả người