Kỹ thuật lấy máu tĩnh mạch bẹn làm xét nghiệm Mục tiêu 1.. Trình bày đợc mục đích của kỹ thuật lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm.. Thực hiện đợc đúng quy trình kỹ thuật lấy bệnh phẩm làm xét
Trang 1Kỹ thuật lấy máu tĩnh mạch bẹn
làm xét nghiệm Mục tiêu
1 Trình bày đợc mục đích của kỹ thuật lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm
2 Thực hiện đợc đúng quy trình kỹ thuật lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm
1 Đại cơng
Trong việc khám, chữa bệnh, ngoài việc khai thác các dấu hiệu lâm sàng do thầy thuốc làm, còn phải làm các xét nghiệm nhằm mục đích:
- Giúp thầy thuốc chẩn đoán và theo dõi bệnh đợc chính xác, khách quan
- Giúp cho việc chẩn đoán bệnh đạt kết quả tố hơn
2 Lấy máu tĩnh mạch bẹn làm xét nghiệm
áp dụng trong những trờng hợp ngời bệnh cấp cứu bị suy tuần hoàn , tất cả các tĩnh mạch ngoại biên nhỏ bị xẹp, nhng yêu cầu của bác sĩ phải lấy máu cấp để giúp cho chẩn đoán và điều trị ngời bệnh ngay lúc tình trạng quá nặng Vì đó ngời điều dỡng cần chọn vị trí tĩnh mạch bẹn, nơi có thể tích lớn và dễ bộc lộ kể cả trong trờng hợp truỵ mạch nên tĩnh mạch bẹn trở thành một đờng đợc chọn dùng trong cấp cứu
Tĩnh mạch bẹn nằm trong tam giác Scarpa, phía trong động mạch đùi và dây thần kinh đùi : Hình vẽ dới đây để minh hoạ
217
Gai chậu tr
ớc trên
Dây thần
kinh đùi
Tam giác
Scarpa
Động mạch
đùi
Cơ may
Tĩnh mạch
đùi
Cung đùi
Điểm chọc
Hình 1: Tam giác Scarpa
Trang 2a) Chỉ định
Khi không thể lấy máu đợc ở các tĩnh mạch ngoại vi khác : phù to toàn thân, quá béo, tĩnh mạch dễ vỡ (hôn mê gan…) hoặc da ở các vùng lấy máu khác bị tổn th) hoặc da ở các vùng lấy máu khác bị tổn th
-ơng (loét, bỏng )
b) Qui trình kỹ thuật
* Chuẩn bị ngời bệnh
- Đợc giải thích trớc
- Cạo lông vùng bẹn
- Nằm ngửa, đầu hơi cao, chân thấp, chân hơi xoay ra ngoài và duỗi để bộc lộ và làm căng tĩnh mạch đùi
* Chuẩn bị dụng cụ: dụng cụ đầy đủ nh kỹ thuật lấy máu tĩnh mạch
Bệnh nhân :
- Đợc giải thích trớc
- Cạo lông vùng bẹn
- Nằm ngửa, đầu hơi cao, chân thấp, chân hơi xoay ra ngoài và duỗi để bộc lộ và làm căng tĩnh mạch đùi, kim tiêm lấy máu, ống đựng máu xét nghiệm
- Bông cồn sát trùng, panh
- Băng dính, băng ép dính, băng cuộn hoặc gạc cuộn
* Kỹ thuật tiến hành
Điều dỡng rửa tay
- Xác định động mạch đùi
- Dùng ngón trỏ và ngón giữa cố định động mạch đùi
- Điểm chọc : Cách động mạch đùi 1cm về phía trong và dới cung đùi 2 khoát ngón tay
- Hớng kim : lên trên, tạo góc 45o với da, vừa đi vừa hút chân không tới khi có dòng máu đỏ thẫm trào vào bơm tiêm
* Tai biến khi lấy máu tĩnh mạch bẹn
- Chọc phải động mạch đùi
- Thiếu máu cục bộ chi dới do tắc động mạch
- Nhiễm khuẩn nơi chọc
- Nguy cơ viêm tĩnh mạch, huyết khối tĩnh mạch chủ dới, tắc mạch phổi
- Chọc chệch vào tĩnh mạch chậu bên đối diện hoặc vào tĩnh mạch thắt l-ng
Câu hỏi tự lợng giá Quy trình kỹ thuật lấy máu tĩnh mạch
1 Điều dỡng có đủ áo, đội mũ, rửa tay, đeo khẩu trang
2 Chuẩn bị ngời bệnh:
Thông báo, giải thích, động viên để ngời bệnh yên tâm hợp tác
3 Chuẩn bị dụng cụ:
218
Trang 3Bơm kim tiêm thích hợp, hộp bông cồn, cồn 37 , khay chữ nhật, khăn trải khay, găng tay, kẹp kocher, ống cắm kẹp, gối kê tay, dây cao su, ống nghiệm, giá đựng ống nghiệm, giấy xét nghiệm, khay hạt đậu, hộp đựng vật sắc nhọn, hồ sơ
4 Để ngời bệnh t thế phù hợp, bộc lộ vùng lấy máu, chọn tĩnh mạch,
đặt gối kê tay phía dới
5 Điều dỡng đi găng, buộc dây cao su trên vùng lấy máu từ 3-5 cm
6 Sát khuẩn vị trí tiêm từ trong ra ngoài theo hình xoáy ốc 2 lần, điều dỡng sát khuẩn tay
7 Một tay căng da, một tay cầm bơm tiêm- Đâm kim chếch 300 so với mặt da vào tĩnh mạch thấy máu trào ra
8 Rút từ từ lợng máu, theo dõi sắc mặt, tháo dây cao su
9 Rút kim, đặt bông cồn, ấn nhẹ nơi tiêm
10 Tháo kim, bơm máu nhẹ nhàng vào thành ống nghiệm, bỏ kim tiêm vào hộp sắc nhọn, lắc nhẹ ống máu ( nếu có chất chống
đông)
11 Giúp ngời bệnh về t thế thoải mái, dặn ngời bệnh những điều cần thiết
12 Thu dọn dụng cụ, rửa tay, ghi hồ sơ, giử bệnh phẩm xét nghiệm
219