Tổng quan nghiên cứu Qua quá trình tìm hiểu các tài liệu nghiên cứu của các tác giả trongnước và ngoài nước dưới hình thức Luận án, Nghiên cứu khoa học, bàibáo, tác giả nhận thấy các ngh
Trang 1-Nguyễn Thị Mai Anh
KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÁC DOANH
NGHIỆP BẢO HIỂM Ở VIỆT NAM
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 62.34.03.01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ
Hà Nội, 2018
Trang 2Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Nguyễn Phú Giang
2 PGS.TS Lê Thị Thanh Hải
Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia
Thư viện Trường Đại học Thương mại
Trang 4
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay, kiểm toán đã và đang có sự thay đổi đáng kể nhằm thíchứng với những biến động của nền kinh tế thị trường và sự phát triển mạnh
mẽ của công nghệ thông tin Một trong những thay đổi đó là sự chuyển đổiphương pháp tiếp cận kiểm toán từ các phương pháp tiếp cận truyền thốngsang phương pháp tiếp cận rủi ro Phương pháp tiếp cận rủi ro bắt đầuđược một số CTKT lớn áp dụng vào cuối những năm 90 và trở nên phổbiến khi IAASB ban hành chuẩn mực kiểm toán quốc tế ISA 315 và ISA
330 Nhiều tác giả (Phil Griffiths, 2005; Knechel, 2007; Prinsloo, 2008;Adam, 2012) đã thực hiện nghiên cứu và cho thấy phương pháp tiếp cậnkiểm toán trên cơ sở rủi ro được nhìn nhận là phương pháp tối ưu và phùhợp với xu thế tất yếu của sự phát triển kiểm toán hiện nay Tại Việt Nam,phương pháp tiếp cận này chỉ thực sự được chú trọng khi Bộ Tài chínhchính thức ban hành hệ thống chuẩn mực kiểm toán mới có hiệu lực thihành từ ngày 1/1/2014 Vì là phương pháp tiếp cận mới nên chưa có nhiềutác giả tại Việt Nam nghiên cứu một cách có hệ thống quy trình kiểm toánBCTC theo hướng tiếp cận rủi ro Mặt khác, thực tiễn hoạt động kiểm toáncũng cho thấy nhiều CTKT, KTV Việt Nam chưa thực sự thành thạo cáchtiếp cận này trong quá trình kiểm toán cũng như chưa áp dụng thống nhấtcho tất cả các khách hàng Theo đó, nghiên cứu kiểm toán BCTC theohướng tiếp cận rủi ro là cần thiết trong giai đoạn hiện nay
Nhìn chung, về cơ bản các bước trong quy trình kiểm toán được ápdụng thống nhất cho các khách hàng Tuy nhiên, do có sự khác biệt trongđặc điểm của mỗi khách thể kiểm toán và được thực hiện bởi những chủthể kiểm toán khác nhau nên việc thiết kế và thực hiện các thủ tục kiểmtoán sẽ có sự khác biệt Và trong phạm vi nghiên cứu này, tác giả lựa chọnchủ thể kiểm toán là kiểm toán độc lập và khách thể kiểm toán là DNBH vìnhững lý do sau: Một là, BCTC của DNBH là đối tượng bắt buộc phảikiểm toán Hai là, kiểm toán viên có thể sử dụng nhiều cách tiếp cận khácnhau để kiểm toán BCTC DNBH nhưng cách tiếp cận kiểm toán dựa trên cơ
sở rủi ro là phù hợp nhất Ba là, nghiên cứu kiểm toán BCTC DNBH dokiểm toán độc lập thực hiện sẽ là bức tranh rõ nét nhất về thực trạng kiểmtoán BCTC theo hướng tiếp cận rủi ro Bốn là, thực trạng kiểm toán BCTC
Trang 5DNBH do kiểm toán độc lập thực hiện vẫn còn hạn chế Năm là, quá trìnhhội nhập quốc tế đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn trong lĩnh vực kiểmtoán và buộc các CTKT, KTV phải nỗ lực hơn nữa trong việc nâng cao chất lượng kiểm toán.
Những phân tích trên đây là căn cứ để tác giả xác định luận án tiến sĩvới đề tài: “Kiểm toán báo cáo tài chính các doanh nghiệp bảo hiểm ở ViệtNam”
2 Tổng quan nghiên cứu
Qua quá trình tìm hiểu các tài liệu nghiên cứu của các tác giả trongnước và ngoài nước dưới hình thức Luận án, Nghiên cứu khoa học, bàibáo, tác giả nhận thấy các nghiên cứu về kiểm toán BCTC khá đa dạng,phong phú, tập trung đi sâu vào các khía cạnh cụ thể làm ảnh hưởng đếnkiểm toán BCTC hoặc chú trọng vào việc xây dựng quy trình kiểm toánBCTC, phổ biến kiến thức, kinh nghiệm và hướng dẫn thực hành kiểmtoán trong một số loại hình doanh nghiệp có đặc điểm hoạt động kinhdoanh đặc thù… Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp to lớn mà các côngtrình nghiên cứu đạt được vẫn còn một số hạn chế làm căn cứ để tác giảthực hiện luận án này Cụ thể:
Đối với các nghiên cứu nước ngoài:
- Nghiên cứu về kiểm toán BCTC DNBH trên thế giới còn rất hạn chế,chủ yếu mới chỉ dừng lại trong các văn bản hướng dẫn rất chung chung do
cơ quan chức năng nhà nước ban hành chứ chưa có nhiều tác giả, nhóm tácgiả tập trung nghiên cứu chi tiết, cụ thể vấn đề này
- Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng kiểm toán ở phạm
vi rộng là kiểm toán báo cáo tài chính nói chung mà ít đi sâu tìm hiểu ởmức độ chi tiết đối với từng cuộc kiểm toán hoặc gắn với khách thể đặcthù như tổ chức tín dụng, ngân hàng, DNBH
Đối với các nghiên cứu trong nước:
- Nếu nhiều nghiên cứu trên thế giới đã thừa nhận và ứng dụng phổbiến phương pháp tiếp cận kiểm toán trên cơ sở rủi ro thì tại Việt Namphương pháp này mới được đề cập đến sau khi Bộ Tài chính ban hành lại
hệ thống chuẩn mực kiểm toán Việt Nam theo Thông tư 214/2012/TT-BTC
có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2014 Cũng chính vì vậy, ngoại trừ nghiêncứu của tác giả Kiều Anh, nghiên cứu thực trạng kiểm toán BCTC tại các
Trang 6doanh nghiệp đặc thù của các tác giả còn lại là theo hướng tiếp cận truyền
thống dựa trên khoản mục hoặc hệ thống kiểm soát nội bộ, hướng tiếp cậnkiểm toán dựa trên rủi ro chưa được đề cập, nếu có thì còn rất mờ nhạt chủyếu mới chỉ dừng lại ở trình bày lý luận hay được đề xuất trong giải pháphoàn thiện
- Phương pháp nghiên cứu được các tác giả sử dụng để tìm hiểu kiểmtoán BCTC tại các doanh nghiệp đặc thù trong đó có DNBH là phươngpháp nghiên cứu định tính Phương pháp nghiên cứu định lượng chưa đượccác tác giả sử dụng
- Chưa có nghiên cứu nào xác định và đánh giá ảnh hưởng của cácnhân tố đến chất lượng kiểm toán BCTC DNBH
3 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
Mục tiêu ngiên cứu tổng thể là hệ thống hóa, bổ sung và làm rõ lý luậnchung về kiểm toán BCTC DNBH theo hướng tiếp cận rủi ro Trên cơ sở
đó, luận án đánh giá thực trạng kiểm toán BCTC DNBH và phân tích mức
độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng kiểm toán BCTC DNBH Từnghiên cứu lý luận và thực tế đó, luận án đề xuất giải pháp hoàn thiện kiểmtoán BCTC DNBH và nâng cao chất lượng kiểm toán BCTC DNBH ở ViệtNam
Để đạt được mục tiêu trên, luận án cần trả lời các câu hỏi:
Câu hỏi 1: Mục tiêu và đối tượng kiểm toán, kỹ thuật kiểm toán, quytrình kiểm toán BCTC theo hướng tiếp cận rủi ro và kiểm soát chất lượngkiểm toán được thể hiện như thế nào đối với khách thể kiểm toán làDNBH?
Câu hỏi 2: Có những nhân tố nào ảnh hưởng đến chất lượng kiểmtoán BCTC DNBH?
Câu hỏi 3: Thực trạng kiểm toán BCTC DNBH do các công ty kiểmtoán độc lập tại Việt Nam thực hiện trong thời gian qua như thế nào?
Câu hỏi 4: Các nhân tố có mức độ ảnh hưởng như thế nào đến chấtlượng kiểm toán BCTC DNBH?
Câu hỏi 5: Giải pháp nào cần được đề xuất để hoàn thiện kiểm toánBCTC DNBH và nâng cao chất lượng kiểm toán BCTC DNBH?
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Trang 7Luận án tập trung nghiên cứu mục tiêu, đối tượng, kỹ thuật, kiểm soátchất lượng kiểm toán BCTC DNBH, quy trình kiểm toán BCTC DNBHtheo hướng tiếp cận rủi ro do kiểm toán độc lập thực hiện và các nhân tốảnh hưởng đến kiểm toán BCTC DNBH.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung nghiên cứu: Luận án nghiên cứu kiểm toán BCTC chungcho các DNBH, không đi chi tiết cụ thể cho từng DNBH nhân thọ, DNBHphi nhân thọ, doanh nghiệp môi giới, doanh nghiệp tái bảo hiểm và BCTChợp nhất của DNBH
Về không gian nghiên cứu: Luận án nghiên cứu kiểm toán BCTCDNBH được thực hiện bởi các CTKT độc lập đang hoạt động tại Việt Nam
có đủ điều kiện kiểm toán đơn vị có lợi ích công chúng được quy định
trong các văn bản pháp luật và được đăng tải trên website
www.vacpa.org.vn hoặc www.mof.gov.vn hàng năm Luận án khôngnghiên cứu kiểm toán BCTC DNBH do Kiểm toán nhà nước hay kiểmtoán nội bộ thực hiện
Về thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảngthời gian từ năm 2014 đến năm 2018
5 Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính vàphương pháp nghiên cứu định lượng Phương pháp nghiên cứu định tínhđược sử dụng với mục đích xây dựng thang đo các nhân tố ảnh hưởng đếnchất lượng kiểm toán BCTC DNBH và đánh giá thực trạng quy trình kiểmtoán BCTC DNBH do kiểm toán độc lập tại Việt Nam thực hiện Phươngpháp nghiên cứu định lượng được sử dụng để kiểm định độ tin cậy của cácthang đo, kiểm định mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chấtlượng kiểm toán BCTC DNBH
6 Kết quả nghiên cứu của luận án
Trang 8Luận án đánh giá được thực trạng kiểm toán BCTC DNBH do cácCTKT độc lập tại Việt Nam thực hiện và phân tích mức độ ảnh hưởng củacác nhân tố đến chất lượng kiểm toán BCTC DNBH thông qua các số liệukhảo sát thực nghiệm đối với KTV của CTKT Từ đó, phân tích những ưuđiểm, hạn chế còn tồn tại và đề xuất giải pháp giúp KTV, CTKT kiểm soát
và đánh giá đúng đắn thực trạng kiểm toán BCTC của doanh nghiệp mình
và nâng cao hơn nữa chất lượng kiểm toán
Trang 9CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI
CHÍNH CÁC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM
1.1 Đặc điểm doanh nghiệp bảo hiểm ảnh hưởng tới kiểm toán báo cáo tài chính
1.1.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh bảo hiểm ánh hưởng tới kiểm toánbáo cáo tài chính
1.1.2 Đặc điểm kế toán doanh nghiệp bảo hiểm ảnh hưởng tới kiểm toánbáo cáo tài chính
1.2 Nội dung kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảo hiểm
1.2.1 Mục tiêu và đối tượng kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảohiểm
Mục tiêu kiểm toán BCTC DNBH là làm tăng độ tin cậy của người sửdụng đối với BCTC thông qua việc KTV đưa ra ý kiến về liệu BCTC củaDNBH có được lập trên các khía cạnh trọng yếu, phù hợp với khuôn khổ
về lập và trình bày BCTC được áp dụng hay không
Phù hợp với các mục tiêu kiểm toán trên thì đối tượng trực tiếp của
kiểm toán BCTC DNBH là hệ thống BCTC của DNBH với các chỉ tiêutrên bảng CĐKT, Báo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyểntiền tệ, Thuyết minh BCTC
1.2.2 Kỹ thuật kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảo hiểm
Cũng tương tự kiểm toán BCTC các doanh nghiệp khác, kiểm toánBCTC DNBH KTV sử dụng kết hợp các kỹ thuật: Kiểm tra vật chất; Kiểmtra tài liệu; Quan sát; Phỏng vấn; Xác nhận; Tính toán và Phân tích
1.2.3 Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảo hiểm theohướng tiếp cận rủi ro
Dựa trên hướng dẫn của ISA 315 và ISA 330, tác giả xác định quytrình kiểm toán BCTC DNBH theo hướng tiếp cận rủi ro gồm các bướcsau:
1.2.3.1 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
a) Đánh giá khả năng chấp nhận hoặc duy trì kiểm toán BCTC DNBH
Tại bước công việc này, kiểm toán viên tìm hiểu thông tin chung về nghiệp bảo hiểm và phân tích thông tin để đưa ra quyết định có chấp nhận
Trang 10kiểm toán không.
b) Tìm hiểu đặc điểm doanh nghiệp bảo hiểm
Tại bước công việc này, KTV thực hiện tìm hiểu các yếu tố bên trong
và bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của DNBH
c) Tìm hiểu kiểm soát nội bộ doanh nghiệp bảo hiểm
Tại bước công việc này, KTV tìm hiểu kiểm soát nội bộ (KSNB) củaDNBH ở 2 cấp độ: Cấp độ toàn doanh nghiệp và cấp độ từng chu trìnhkinh doanh chính
d) Phân tích sơ bộ báo cáo tài chính
Tại bước công việc này, KTV thực hiện các thủ tục phân tích tỷ suất
và phân tích xu hướng đối với các chỉ tiêu trên BCTC của DNBH nhằmmục đích đánh giá diễn biến tài chính và nhận diện các giao dịch, các sựkiện bất thường có thể là dấu hiệu của những rủi ro có SSTY do gian lận
e) Đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu và rủi ro do gian lận
Sau khi thực hiện các bước công việc trên, KTV thực hiện đánh giárủi ro có SSTY của DNBH ở 2 cấp độ: Cấp độ BCTC và cấp độ CSDL.Đồng thời, KTV xem xét có rủi ro nào theo xét đoán của mình phải đặcbiệt lưu ý khi kiểm toán và những rủi ro nào chứa đựng yếu tố gian lận haykhông Việc đánh giá yếu tố rủi ro do gian lận thường được thực hiệnthông qua thủ tục phỏng vấn, quan sát và phán đoán của KTV với nhữngdấu hiệu bất thường về động cơ, áp lực và cơ hội dẫn đến hành vi gian lận
f) Xác lập mức trọng yếu
Quy trình xác lập mức trọng yếu đối với DNBH cũng được áp dụngtương tự như các doanh nghiệp khác
g) Tổng hợp kế hoạch kiểm toán và lập chương trình kiểm toán chi tiết
Tại bước công việc này, KTV sẽ thực hiện tổng hợp kế hoạch kiểmtoán và lập chương trình kiểm toán chi tiết mà trọng tâm là thiết kế các thủtục kiểm toán và lấy mẫu kiểm toán
1.2.3.2 Giai đoạn thực hiện kiểm toán
h) Xử lý rủi ro có sai sót trọng yếu đã được đánh giá ở cấp độ báo cáo tài chính
Biện pháp xử lý tổng thể đối với rủi ro có sai sót trọng yếu ở cấp độBCTC mà KTV có thể thực hiện đối với BCTC DNBH bao gồm: Điều
Trang 11chỉnh nhân sự kiểm toán; Tăng cường giám sát; Thay đổi nội dung, phạm
vi và lịch trình các thủ tục kiểm toán
i) Xử lý rủi ro có sai sót trọng yếu đã được đánh giá ở cấp độ cơ sở dẫn liệu
i1) Thực hiện thử nghiệm kiểm soát
Tại bước công việc này, kiểm toán viên thực hiện thử nghiệm kiểmsoát để đánh giá sự tồn tại và tính hữu hiệu của các kiểm soát trong việcngăn chặn hoặc phát hiện và sửa chữa các SSTY ở cấp độ CSDL
i2) Thực hiện thử nghiệm cơ bản
Thử nghiệm cơ bản luôn được thực hiện cho mọi cuộc kiểm toánBCTC DNBH Tuy nhiên, qui mô mẫu chọn, phạm vi thực hiện thửnghiệm cơ bản phụ thuộc vào quá trình đánh giá rủi ro có SSTY ở khâulập kế hoạch và kết quả của việc thực hiện thử nghiệm kiểm soát
1.2.3.3 Giai đoạn kết thúc kiểm toán
k) Tổng hợp kết quả kiểm toán
Kết thúc giai đoạn kiểm toán BCTC DNBH, KTV thực hiện các côngviệc sau: Xem xét các sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ sách kế toán chođến ngày lập báo cáo kiểm toán; Đánh giá giả định hoạt động liên tục; Thuthập thư giải trình của Ban giám đốc DNBH; Vận dụng kỹ thuật phân tíchtổng thể BCTC để đánh giá tính hợp lý và thích đáng của các rủi ro cóSSTY; Tổng hợp kết quả
l) Lập và phát hành báo cáo kiểm toán
Giám đốc chủ nhiệm kiểm toán sẽ lập dự thảo báo cáo kiểm toán.Báo cáo dự thảo được lập xong sẽ được soát xét bởi thành viên Ban giám đốctrước khi gửi cho DNBH Báo cáo kiểm toán chính thức sẽ được phát hànhsau khi được hai bên thống nhất các nội dung trong báo cáo dự thảo
1.2.4 Kiểm soát chất lượng kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảohiểm
Kiểm soát chất lượng kiểm toán BCTC DNBH nằm trong phạm vikiểm soát chất lượng của chính các CTKT độc lập Ngoài ra, kiểm toánBCTC DNBH chịu sự kiểm soát chất lượng từ các cơ quan chức năng nhànước trong trường hợp hồ sơ kiểm toán BCTC DNBH là đối tượng đượcchọn mẫu của quá trình kiểm soát chất lượng định kỳ hoặc là đối tượngkiểm tra đột xuất khi khi có dấu hiệu sai phạm và thông tin từ dư luận
Trang 121.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảo hiểm
Trên cơ sở kế thừa kết quả nghiên cứu của các tác giả đi trước và gắnvới những đặc điểm của DNBH, tác giả xác định 6 nhân tố ảnh hưởng đếnkiểm toán BCTC DNBH bao gồm: (1) Môi trường pháp lý (MT), (2) Vịthế của công ty kiểm toán (VT), (3) Ý thức của KTV và BGĐ CTKT vềkiểm toán BCTC DNBH (YT), (4) Chất lượng KTV thực hiện kiểm toánBCTC DNBH (KT), (5) Phương pháp kiểm toán BCTC DNBH (PP) và (6)Đặc điểm của DNBH (BH) Từ các nhân tố xác định được ở trên, luận án xác định mô hình nghiên cứu
TỔNG KẾT CHƯƠNG 1Trong chương 1, luận án đã trình bày khái quát những lý luận cơ bản
về kiểm toán BCTC DNBH trên các phương diện: mục tiêu và đối tượngkiểm toán; Kỹ thuật kiểm toán, Quy trình kiểm toán BCTC DNBH theohướng tiếp cận rủi ro; Kiểm soát chất lượng kiểm toán và xác định nhân tốảnh hưởng đến kiểm toán BCTC DNBH
Trang 13CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
CÁC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM Ở VIỆT NAM
2.1 Doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam với kiểm toán báo cáo tài chính
2.1.1 Hoạt động kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam
2.1.2 Đặc điểm kế toán doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
Bộ máy kế toán doanh nghiệp bảo hiểm được tổ chức theo mô hìnhvừa tập trung, vừa phân tán
DNBH tuân thủ các quy định của chế độ kế toán, hệ thống tài khoản,chứng từ và sổ sách kế toán, trình bày và lập BCTC theo 200/2014/TT-BTC áp dụng chung cho các doanh nghiệp và các quy định riêng choDNBH tại Thông tư 232/2012/TT-BTC áp dụng cho các DNBH phi nhânthọ; Thông tư 199/2014/TT-BTC áp dụng cho các DNBH nhân thọ
BCTC niên độ của DNBH được kiểm soát bởi kiểm toán độc lậptrước khi công khai ra công chúng Các báo cáo quý hay báo cáo bán niênthì được kiểm soát bởi ủy ban kiểm soát và chỉ có 30,7% BCTC được kiểmsoát bởi kiểm toán nội bộ
2.2 Thực trạng kiểm toán báo cáo tài chính các doanh nghiệp bảo hiểm ở Việt Nam
Để có thể hiểu và đánh giá được thực trạng kiểm toán BCTC DNBH,tác giả đã thiết kế phiếu khảo sát và gửi đến BGĐ, chủ nhiệm kiểm toán,KTV, trợ lý KTV của các CTKT có thực hiện kiểm toán BCTC DNBHtrong năm 2015 và 2016 dưới 2 hình thức là gặp trực tiếp và gửi mail điện
tử Sau khi nhận được thư phản hồi từ các đối tượng này, tác giả tổng hợpkết quả và chia làm 2 nhóm Nhóm 1: bao gồm 4 công ty Big Four vànhóm 2 là các CTKT còn lại Tất cả các CTKT này đủ điều kiện kiểm toánđơn vị có lợi ích công chúng theo quy định của BTC, trong đó có DNBH.Dưới đây là các nội dung cụ thể:
2.2.1 Mục tiêu và đối tượng kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảohiểm
Kết quả khảo sát cho thấy, 100% KTV của cả 2 nhóm CTKT chọnmục tiêu kiểm toán BCTC DNBH là “xác minh tính trung thực và hợp lýcủa BCTC” Với mục tiêu này, đối tượng kiểm toán được xác định là cácchỉ tiêu trên bảng CĐKT, báo cáo kết quả HĐKD, báo cáo LCTT, thuyếtminh BCTC
2.2.2 Kỹ thuật kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảo hiểm
Nhìn chung, các KTV ở cả 2 nhóm CTKT đều thực hiện kết hợp các
Trang 14kỹ thuật: kiểm tra vật chất, kiểm tra tài liệu, quan sát, phỏng vấn, phântích, tính toán, xác nhận khi kiểm toán BCTC DNBH Tuy nhiên, ngoại trừ
kỹ thuật kiểm tra tài liệu và kỹ thuật xác nhận, các kỹ thuật còn lại có sựkhác biệt về mức độ vận dụng giữa 2 nhóm CTKT
2.2.3 Thực trạng quy trình kiểm toán kiểm toán báo cáo tài chính doanhnghiệp bảo hiểm theo hướng tiếp cận rủi ro
2.2.3.1 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
a) Đánh giá khả năng chấp nhận hoặc duy trì kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp bảo hiểm
Theo kết quả khảo sát: 100% KTV của cả 2 nhóm CTKT khi nhậnđược thư mời kiểm toán từ DNBH đều thực hiện đánh giá khả năng chấpnhận hoặc duy trì kiểm toán
b) Tìm hiểu đặc điểm doanh nghiệp bảo hiểm
Theo kết quả khảo sát: 100% KTV của cả 2 nhóm CTKT có thựchiện tìm hiểu đặc điểm DNBH
c) Tìm hiểu đặc điểm kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp bảo hiểm
Theo kết quả khảo sát: 100% KTV của các CTKT có thực hiện tìmhiểu KSNB Tuy nhiên, cách thức tìm hiểu có sự khác biệt giữa 2 nhómCTKT Các CTKT Big Four tìm hiểu KSNB DNBH được thực hiện ở 2cấp độ: cấp độ toàn doanh nghiệp và cấp độ chu trình kinh doanh chínhchủ yếu thông qua kỹ thuật phỏng vấn và mô tả trần thuật Trong khi,CTKT ngoài Big Four tìm hiểu KSNB DNBH ở cấp độ toàn doanh nghiệpthông qua bảng câu hỏi được thiết kế sẵn
d) Phân tích sơ bộ báo cáo tài chính
Theo kết quả khảo sát, 100% KTV của cả 2 nhóm CTKT thực hiệnthủ tục phân tích xu hướng và phân tích tỷ suất, chiếm một tỷ lệ nhỏ(35,4% KTV của CTKT Big Four và 28,1% KTV của CTKT ngoài BigFour) thực hiện thủ tục phân tích tính hợp lý Các CTKT thuộc Big Four
có sử dụng phần mềm kiểm toán nên thủ tục phân tích còn được hỗ trợ bởiphần mềm này
e) Đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu và rủi ro do gian lận
Theo kết quả khảo sát, 100% KTV của CTKT Big Four và 82,5%KTV của CTKT ngoài Big Four có thực hiện đánh giá rủi ro có SSTY trênBCTC DNBH ở cả hai cấp độ: tổng thể BCTC và cấp độ từng CSDL Kếthợp với đánh giá rủi ro có SSTY, KTV cũng thực hiện đánh giá yếu tố rủi
ro do gian lận
f) Xác lập mức trọng yếu
Các CTKT Big Four và ngoài Big Four đều có văn bản hướng dẫn