bài nhận xét về lịch sử hoa kì Đầu tiên tác giả nó đến sự khác nhau, La Mã dùng vũ khí để chiếm đoạt mọi thứ mà mình muốn. Còn Mĩ mạnh lên là nhờ sự liên kết của liên bang và ổn định thuộc địa, mua bán đất đai và phát triển kinh tế. Cái khác nhất đó là giữa những người thực dụng không hề có ý thức gì về hệ tư tưởng còn một bên là một lí tưởng mà họ cho là tốt đẹp nhất, đó là những giá trị cộng hòa. Và như vậy sức mạnh bên trong cũng hoàn toàn khác nhau, giữa La Mã là đế chế quân chủ, sức mạnh về quân sự, ở Mĩ là “nền đế chế không chính thức” mang tính dân chủ, sức mạnh về kinh tế và công nghệ tiến bộ. Thêm vào đó là sự khác biệt về 2000 năm lịch sử. Tuy nhiên giữa họ có những điểm tương đồng. trước tiên là về mặt địa lí, cả hai nước này đều có đường bờ biển dài. Theo một gốc độ nào đó có thể coi là bán đảo. sự ngăn cản bởi biển địa trung hải (La Mã) và đại tây dương, thái bình dương (Mĩ) đã làm cho họ có cách suy nghĩ giống nhau, đó là biệt lập với thế giới bên ngoài. Là sự không can dự vào các vấn đề xảy ra ngoài lãnh thổ của mình. Dĩ nhiên họ có cái lí của họ đó là họ được biển cả bảo vệ và ít bị nguy cơ tấn công như những nước không có lợi thế này. Và họ có thời gian dài để phát triển mà không bị bên ngoài quấy rối nghiêm trọng. Đến khi họ đi xâm lược thuộc địa thì họ lãng tránh việc cai trị một cách trực tiếp mà thông qua một bộ máy bù nhìn. “một nữa thế kỉ với 4 cuộc chiến tranh cuối cùng đã buộc xứ Macedonia phải trở thành một tỉnh của la mã; trong thế kỉ tiếp theo La Mã cai trị ở đây chủ yếu bằng cách áp đặt” và cuối cùng là dùng cách chia để trị. còn ở Mĩ “cho đến cuối thế kỉ XIX, thượng viện Hoa Kì vẫn kiêm quyết bác bỏ bất cứ một hình thức sáp nhập lãnh thổ nào nằm ngoài lục địa châu Mĩ” họ còn xây dựng “những tuyến đường địa lý và văn hóa ngăn cách dứt khoát giữa chính quốc với các vùng chiếm được ở hải ngoại. Cứ như thế chủ nghĩa biệt lập được gia cố dần dần…đến một ngày khi những cuộc chiến tranh quy mô lớn xảy ra với sự phát triển của vũ khí quân sự thì đại dương không còn bảo vệ được họ nữa. Họ hiểu điều đó và quết định vươn ra thế giới bên ngoài chứ không trung thành theo chủ nghĩa biệt. Họ ý thức được “biển cả có thể làm thành những “xa lộ” cho bọn tấn công”. Vậy là các vòng tròn đồng tâm được xây dựng mang một ý nghĩa là bảo vệ trung tâm đất nước một cách an toàn nhất. Cùng với sự gia tăng của các vòng tròn bảo vệ là các mối nguy hiểm vẫn còn đó. Mĩ phải đối đầu với một chủ nghĩa mà họ gọi là “chủ nghĩa cộng sản trên toàn cầu”. Những biện pháp ngăn chặn được triển khai khắp nơi, “nó bắt đầu phái các tàu chiến đi khắp nơi, thiết lập các căn cứ quân sự, và tham gia các liên minh không chỉ ở châu âu mà còn ở khắp nơi trên thế giới. vũ khí nguyên tử trở thành công cụ cần thiết cho sự sống còn, bởi vì đại dương không còn có thể bảo vệ được Hoa Kì chống lại tên lửa vượt đại châu của liên xô; hơn nữa đại dương còn trở thành những xa lộ cho tàu ngầm mang tên lửa. quốc đảo Hoa Kì không còn là một lãnh thổ bất khả thương tổn”.
Trang 1Hoa Kì: Đế Quốc La Mã Mới Chăng
Khi nghiên cứu về Hoa Kì người ta hay so sánh với một đế chế hung mạnh thuở xưa
đó là la mã La Mã và Mĩ có những điểm giống nhau đến nỗi người ta nghĩ rằng Mĩ hôm nay là hiện thân của La Mã ngày trước
Đầu tiên tác giả nó đến sự khác nhau, La Mã dùng vũ khí để chiếm đoạt mọi thứ mà mình muốn Còn Mĩ mạnh lên là nhờ sự liên kết của liên bang và ổn định thuộc địa, mua bán đất đai và phát triển kinh tế Cái khác nhất đó là giữa những người thực dụng không
hề có ý thức gì về hệ tư tưởng còn một bên là một lí tưởng mà họ cho là tốt đẹp nhất, đó
là những giá trị cộng hòa Và như vậy sức mạnh bên trong cũng hoàn toàn khác nhau, giữa La Mã là đế chế quân chủ, sức mạnh về quân sự, ở Mĩ là “nền đế chế không chính thức” mang tính dân chủ, sức mạnh về kinh tế và công nghệ tiến bộ Thêm vào đó là sự khác biệt về 2000 năm lịch sử
Tuy nhiên giữa họ có những điểm tương đồng trước tiên là về mặt địa lí, cả hai nước này đều có đường bờ biển dài Theo một gốc độ nào đó có thể coi là bán đảo sự ngăn cản bởi biển địa trung hải (La Mã) và đại tây dương, thái bình dương (Mĩ) đã làm cho họ có cách suy nghĩ giống nhau, đó là biệt lập với thế giới bên ngoài Là sự không can dự vào các vấn đề xảy ra ngoài lãnh thổ của mình Dĩ nhiên họ có cái lí của họ đó là
họ được biển cả bảo vệ và ít bị nguy cơ tấn công như những nước không có lợi thế này
Và họ có thời gian dài để phát triển mà không bị bên ngoài quấy rối nghiêm trọng Đến khi họ đi xâm lược thuộc địa thì họ lãng tránh việc cai trị một cách trực tiếp mà thông qua một bộ máy bù nhìn “một nữa thế kỉ với 4 cuộc chiến tranh cuối cùng đã buộc xứ Macedonia phải trở thành một tỉnh của la mã; trong thế kỉ tiếp theo La Mã cai trị ở đây chủ yếu bằng cách áp đặt” và cuối cùng là dùng cách chia để trị còn ở Mĩ “cho đến cuối thế kỉ XIX, thượng viện Hoa Kì vẫn kiêm quyết bác bỏ bất cứ một hình thức sáp nhập lãnh thổ nào nằm ngoài lục địa châu Mĩ” họ còn xây dựng “những tuyến đường địa lý và văn hóa ngăn cách dứt khoát giữa chính quốc với các vùng chiếm được ở hải ngoại Cứ như thế chủ nghĩa biệt lập được gia cố dần dần…đến một ngày khi những cuộc chiến tranh quy mô lớn xảy ra với sự phát triển của vũ khí quân sự thì đại dương không còn bảo
vệ được họ nữa Họ hiểu điều đó và quết định vươn ra thế giới bên ngoài chứ không trung thành theo chủ nghĩa biệt Họ ý thức được “biển cả có thể làm thành những “xa lộ” cho bọn tấn công” Vậy là các vòng tròn đồng tâm được xây dựng mang một ý nghĩa là bảo
vệ trung tâm đất nước một cách an toàn nhất Cùng với sự gia tăng của các vòng tròn bảo
vệ là các mối nguy hiểm vẫn còn đó Mĩ phải đối đầu với một chủ nghĩa mà họ gọi là
“chủ nghĩa cộng sản trên toàn cầu” Những biện pháp ngăn chặn được triển khai khắp nơi,
“nó bắt đầu phái các tàu chiến đi khắp nơi, thiết lập các căn cứ quân sự, và tham gia các liên minh không chỉ ở châu âu mà còn ở khắp nơi trên thế giới vũ khí nguyên tử trở
Trang 2thành công cụ cần thiết cho sự sống còn, bởi vì đại dương không còn có thể bảo vệ được Hoa Kì chống lại tên lửa vượt đại châu của liên xô; hơn nữa đại dương còn trở thành những xa lộ cho tàu ngầm mang tên lửa quốc đảo Hoa Kì không còn là một lãnh thổ bất khả thương tổn”
Cả Hoa Kì và La Mã đều không phải là những đế chế chỉ xây dựng bởi một cá nhân như Alexandros, Thành Cát Tư Hãn hay Napoleon sớm lên rồi chợp tắt, mà là sức mạnh tăng lên từ từ, có kiểm soát, có lộ trình Sự lớn mạnh của hai quốc gia này không phải là đến một cách tự nhiên hay “cường quốc thế giới bất đắc dĩ” mà đã có sự chuẩn bị từ trước Khi lập nên hiến pháp cũng đã thấy tư tưởng này hiện diện trong đó Đây là một sự chuẩn bị cho những điều hoàn hảo
Có một điểm giống nhau trong tư tưởng đó là “nước Italia chỉ thuộc về người La Mã, nước Mĩ chỉ thuộc về người Mĩ”
Tác giả lý giải tại sao Hoa Kì và La Mã lại đạt tời đỉnh cao phát triển của một đế chế
Đầu tiên phải kể đến đó là do có một khả năng vận hành những điều ghi trong hiến pháp thành những luật cụ thể Ở Hoa Kì “người ta có thể nghĩ đến hiến pháp dân chủ của nó, một nền dân chủ không những chỉ giải phóng một trữ năng lượng lớn mà còn tạo cho công dân của nó những cơ hội chứng tỏ là có lợi cho chính bản thân quốc gia”, còn ở La
Mã đó là: “Có khả năng vận hành với một hiến pháp bất thành văn” cho phép họ có thể vượt qua những thời kì khó khăn nhất của đất nước Cả hai hiến pháp này tìm được điểm chung đó là thể hiện một sự yêu nước thuần túy, từ đó phát triển năng lực của mỗi cá nhân trong quốc gia Ở một khía cạnh khác nó thể hiện một sự dân chủ Dù là trá hình Tác giả cho biết sự tận dụng các nguồn lao động ở ngoài quốc gia để phát triển đất nước: “Sự nhập cư không ngừng của những cá nhân đặc biệt tích cực thuộc giới kinh doanh và có thế lực đã cung cấp một nguồn năng lực thường xuyên cho Hoa Kì” còn ở La
Mã nhân tố làm nên sự cừng thịnh đó là “thông qua những vụ sáp nhập, qua việc mở rộng quyền công dân, qua việc thành lập thuộc địa, và qua việc thành lập các liên minh vĩnh cữu” Sự tạo ra một luồng cư dân đông đảo và rộng rãi là yếu tố cốt lõi để bành trướng về văn hóa cũng như quân sự
ở Hoa Kì sự bành trướng đó là dựa vào kinh tế, vào “tính năng động kinh tế vô song của nó” còn La Mã đó là sự tài năng trong cách lãnh đạo Và cả hai đều có một quyết tâm
đó là phải vươn lên trong tương lai, không chịu tình trạng nữa vời, họ nghĩ rằng “bất cứ điều gì mà họ tận tâm thực hiện thì họ đều có thể đạt được” Vì thế họ không cho phép mình thất bại, mà phải giành chiến thắng, một chiến thắng tuyệt đối Đối với họ người thắng sẽ được tất cả và người thua sẽ không được cái gì Tất cả các biện pháp nhằm mục
Trang 3đích là làm cho nước địch thủ của mình sẽ “vô hại mãi mãi” Tác giả đưa ra các dẫn chứng để nói về quan điểm trên đó là “hiến pháp Nhật Bản (là hiến pháp do Hoa Kì viết) tuyên bố rằng Nhật Bản từ bỏ vĩnh viễn chủ quyền được tiến hành chiến tranh” Còn đối với La Mã “vua Macedonia Philipp chỉ được phép hành quân lên phía Bắc khi có nhiệm
vụ phải chiến đấu chống lại người ngoại xâm”
Một sự giống nhau cuối cùng đó là cái ý thức bảo hộ những nước nhỏ khác, chắc chắn cả La Mã và Hoa Kì đều “ban cho sự bảo hộ để dành quyền kiểm soát” Phải nghe theo lời họ, nếu trái lại ý của Mỹ hay thời xưa là La Mã thì ngay lập tức sẽ có những lệnh trừng phạt nặng nề được đặt ra Họ cho rằng, họ có quyền và phải có nghĩa vụ cai quản thế giới “niềm tin của người La Mã cho rằng họ được ơn kêu gọi lãnh trách nhiệm cai quản thế giới…người Mĩ hành động với một niềm tin vững chắc cho rằng đất nước họ có một sứ mạng thế giới” khi đã có một niềm tin và sức mạnh như vậy thì việc trở thành một siêu cường quốc không phải là khó và thực tế đã chứng minh trong thời đại của mình,
họ không có quyền lực đối lập Họ không bị bất cứ ai gây nguy hiểm với vị trí cường quốc số một Không chỉ trong thời gian họ hiện diện thì họ mới lo tới quyền lực của mình mà họ còn phải đảm bảo quyền lực đó vẫn đứng số một trong tương lai Vì vậy một loạt chính sách được áp dụng để hướng tới một tương lai an toàn của họ được thực hiện, đối với họ, đảm bảo một nền an ninh không bị đe dọa đó chính là nền an ninh hòa bình
Để thực hiện được mục đích đó La Mã và Mĩ có cách làm khác nhau, La Mãđ ề phòng sự xuất hiện của đối thủ bằng cách quân sự nghĩa là cho những nước tiền đối thủ thấy được sức mạnh của mình, còn ở Mĩ đó là sự ổn định bằng cách tổ chức các hợp tác kinh tế và lôi kéo các nước vào quỹ đạo của mình đã dựng sẵn
Đối với nước Mĩ trước vụ 11/9 là một con ngựa bất kham “Họ duy trì các căn cứ quân sự tren toàn thế giới như thể chủ nghĩa Cộng Sản thế giới vẫn còn phải bị kiềm chế”
Mĩ tự cho mình đặc quyền đứng trên các nước khác Phớt lờ các tổ chức ngay cả Liên Hợp Quốc, một tổ chức do họ tạo ra
Nhưng sau vụ 11/9 nước Mĩ đã ôn hòa hơn đó là sự tìm kiếm ủng hộ của các nước đồng minh, tìm kiếm sự thông cảm và xem xét đến quyền lợi của Nga và Trung Quốc, xin ý kiến của Liên Hợp Quốc về một số vấn đề, điều mà họ không bao giờ nghĩ đến Vì
lí do chống khủng bố mà Mĩ có thể làm gì mà mình muốn Nói cách khác Mĩ dựa vào lí
do chống khủng bố để tuyên chiến với những gì chống lại họ
Triển vọng của họ là làm bá chủ thế giới, một sức mạnh quân sự không nước nào dám mơ tưởng Ngoài ra họ hiểu rằng phải có một nền văn hóa đủ mạnh để đồng hóa được các nền văn hóa khác Vì thế họ đã xây dựng những chuẩn mực văn hóa cho mình,
“cuối cùng, người La Mã đã La Mã hóa thế giới đến mức thế giới không còn là của người
Trang 4Hy Lạp nữa; ngày nay người Mĩ đã Mĩ hóa một phần lớn thế giới và họ đang cố gắng Mĩ hóa phần còn lại của thế giới”
Trong một tương lai gần sẽ không có quốc gia nào đủ sức cạnh tranh với Mĩ chỉ khi
sự suy giảm đó đến từ bên trong của quyền lực, hơn nữa sự bành trướng quá mức cũng là một mối nguy hiểm tiềm tàng Sự suy giảm đó là điều kiện cho các nước khác trổi dậy và
Mĩ sẽ không còn là nước cai trị cả thế giới nhưng đó chỉ là lời tiên đoán, tất cả đều phụ thuộc vào từng bước đi của Mĩ Bài viết cho chúng ta một cách nhìn một cách suy ngẫm
về những gì sảy ra ở hiện tại cuối cùng tác giả bỏ ngõ lời nhận định về tương lai của nước Mĩ vì tương lai thì chưa đến nên cũng chẳng ai đoán định được
Trang 5Nhận Xét Tài Liệu
“Hoa Kỳ: Đế Quốc La Mã Mới Chăng?” là một sự so sánh giữa sức mạnh của nước
Mĩ hiện tại và đế quốc La Mã của hơn 2000 năm trước La Mã khi xưa đã làm chủ hầu như toàn bộ châu Âu và giờ đây, Mĩ đã làm chủ một nữa của thế giới Vậy chúng ta hãy xem xét sức mạnh này đến từ đâu, và bắt nguồn từ khi nào? Và sự nhận xét của tác giả Peter Bender là đúng hay là sai
Nguồn gốc sức mạnh Hoa Kì:
Đó là từ khi 13 bang thuộc địa của Anh tuyên bố độc lập và đưa ra bản hiến pháp đầu tiên Sức mạnh đầu tiên đó thể hiện ngay trên tuyên ngôn độc lập năm 1776 và hiến pháp 1787 Trong tuyên ngôn 1776 nghi rõ "Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền
ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc" Còn hiến pháp thì quy định tam quyền phân lập, đây là một kiểu dân chủ, và cũng vì kiểu dân chủ này mà
Mĩ có ưu thế vượt trội so với các quốc gia khác
Sự cai trị thuộc địa và nhân dân trong nước của Mĩ cũng khác hoàn toàn so với La
Mã, sự khác này đem đến cho nhân dân có hai quyền lựa chọn dựa theo hai đảng khác nhau là dân chủ và cộng hòa Người dân cảm thấy họ có quyền hơn trong việc lựa chọn người lãnh đạo phù hợp và có trách nhiệm cống hiến hơn cho nền cộng hòa này Trong khi La Mã chỉ sử dụng vũ lực của quân sự để đem lại quyền lực tối cao
Sự bao bọc bởi Thái Bình Dương và Đại Tây Dương đã cho người Mĩ một cảm giác
an toàn từ khi mới lập quốc Người Mĩ nghĩ rằng chỉ cần như vậy là đủ, mọi thứ xảy ra bên ngoài lãnh thổ tuyệt nhiên không ảnh hưởng tới họ Vì Thái Bình Dương và Đại Tây Dương là hai đại dương rộng lớn, các địch thủ của họ không cách nào mà vượt qua Mà
họ cũng không cần phải vượt biển mới phát triển được đất nước Họ chỉ cần phát triển trên lục địa châu Mĩ rộng lớn là đủ Ý nghĩ đó giải thích cho tại sao viện nguyên lão Mĩ năm lần bảy lượt gia cố cho chủ nghĩa biệt lập Điều này có vẻ đúng cho đến khi người Đức đưa tàu ngầm vào đệ nhị thế chiến Giai đoạn đầu của đại thế giới chiến lần hai họ
Trang 6vẫn đang nhỡn nhơ trong vòng tròn biệt lập Nhưng sự tấn công bằng máy bay của Nhật vào Trân Châu Cảng khiến hàng ngàn người Mĩ thương vong đã cho người Mĩ cảm thấy
sự tự trọng trong chủ nghĩa biệt lập của họ bị xúc phạm Người Mĩ hiểu ra rằng quan niện của họ chỉ đúng cho một giai đoạn, giờ đây biển cả rộng lớn không còn bảo vệ họ khỏi những tàu ngầm mang tên lửa tầm xa mang lại Thế là họ đưa ra rất nhiều chủ thuyết và trực tiếp tham chiến trên mọi lãnh thổ chỉ để bảo đảm rằng lãnh thổ của người Mĩ là bất khả xâm phạm Thực ra học thuyết này có nền móng từ thời Monroe, châu Mĩ của người châu Mĩ mà thực ra châu Mĩ là của người Mĩ Chủ thuyết này có thể hiểu môn na
rằng: Chỉ có người Mĩ mới có thể cai trị ở châu lục này Và mọi sự xâm phạm sẽ phải trả bằng một giá rất đắt Chủ thuyết La Mã cũng không khác là mấy, có chăng là ở ngôn từ
và cách diễn đạt Thực tế người Mĩ không chỉ ở yên ở châu Mĩ mà còn vươn ra khắp mọi châu lục, đâu đâu cũng có sự hiện diện của tàu sân bay hay không quân tinh nhuệ của Mĩ
Lí do mà Mĩ đưa ra khiến người ta thật sự “cảm phục” đó là bảo vệ lợi ích của quốc gia
và xa hơn hết là giữ gìn trật tự thế giới Thành quả của hội nghị Vecxai về phân chia tầm ảnh hưởng đã không làm người Mĩ cảm thấy hài lòng, họ thấy họ bị “xúc phạm” nặng nề
Từ đó có thể uy hiếp quốc gia của họ đơn giản là họ cảm thấy đại dương bây giờ thật gần, nếu có thể thì sẽ trở thành xa lộ cho các tàu chiến và tên lửa Họ triệu ngay các nước tới Oasimton để thương nghị và kết quả của hội nghị này là “tạm chấp nhận được” với người
Mĩ, thực sự họ còn muốn nhiều hơn thế Nước Mĩ trước 11/9 và một con ngựa bất kham,
họ không bao giờ để ý đến cả thế giới đang nghĩ gì về mình Họ cứ thực hiện theo những chủ thuyết mà họ đưa ra, và cho là đúng đắn, hợp với lợi ích của mình Họ phớt lờ mọi sự đóng góp ý kiến của tất cả các nước ngay cả Hội Quốc Liên là tổ chức mà họ dày công tạo dựng Đơn giản, sức mạnh của họ quá lớn, không một nước nào hay một tổ chức nào
có thể uy hiếp đến an ninh của họ Rằng vòng tròn đồng tâm mà Mĩ tạo ra đã quá rộng dù đường thủy, đường bộ hay đường hàng không thì các mối nguy hiểm không tài nào tiến gần được tới lãnh thổ nước Mĩ Nhưng sự lớn mạnh của một số quốc gia đã không cho họ nghĩ như vậy, với lại họ còn phải nghĩ cách đối phó với chủ nghĩa Cộng Sản lớn mạnh do Liên Xô đứng đầu điểm khác của La Mã ở chỗ là họ biết vận dụng yếu tố kinh tế để bảo
an được an ninh của mình Chủ thuyết “cây gậy và củ cà rốt” đã làm cho họ lấy lại được
Trang 7niềm tin, hàng loạt quốc gia kiệt quệ kinh tế vì tham những hay chiến tranh đã ngỏ lời nhờ Mĩ giúp đỡ, đây là một cơ hội mà họ đã biết trước và họ đã thành công trong công cuộc đưa các nước đó đi theo quỹ đạo của mình Các nước này vừa là bàn đạp kinh tế vừa
là sân sau quân sự của Mĩ Họ phải chắc chắn được một điều rằng các quốc gia này phải
là vô hại đối với họ mãi mãi, điều này có lẽ giống với đế quốc La Mã cổ xưa Dường như vào giai đoạn này không có một quốc gia hay một vùng lãnh thổ nào cạnh tranh được với
Mĩ trên cả mọi mặt, bước vào thế kỉ 21 thì tình thế sẽ có khác đi một tí Hàng loạt quốc gia nỗi lên nhờ dầu mỏ và kinh tế thương mại đã trở thành đối trọng của Mĩ trong một số lĩnh vực Mĩ muốn nhúng tay vào nhưng còn phải bị ràng buộc bởi những điều ước ở Liên Hợp Quốc là không được can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, với lại thế kỉ 21 là thế kỉ của hợp tác toàn cầu , một nước nhỏ có thể là bạn với hàng chục nước lớn khác nhau Lợi ích về kinh tế khiến những nước này xích lại gần nhau Mĩ không dễ dàng gì mà trừng phạt bằng biện pháp quân sự hay kinh tế khi không có một lí
do chính đáng và tình hình trong nước còn nhiều việc đáng phải làm Vụ 11/9 cho họ một
cơ hội, cơ hội này thật hiếm có bởi vì để có được cơ hội này thì nước Mĩ cũng phải trả một giá rất đắt Nguyên nhân của vụ 11/9 được điều tra là do mạng lưới khủng bố tấn công Nhưng một phần nhỏ người khác thì cho rằng đây là một vụ dàn dựng có kịch bản
mà đạo diễn chính không ai khác đó là Mĩ, hoặc là Mĩ đã biết trước nhưng làm ngơ để cho vụ tấn công xảy ra Họ nghi ngờ là có lí do vì một nền phòng không vượt trội như Mĩ
mà để cho chưa đến mười tên khủng bố cướp máy bay làm ra khủng bố thì thật là khó tin Nhưng dù là lí do gì đi nữa thì cơ hội cũng đã trao tay cho người Mĩ Ngay lập tức một lệnh tuyên chiến với chủ nghĩa khủng bố được ban hành hơn thế nữa, họ trở nên mềm mỏng và tìm sự đồng cảm và sẻ chia của cộng đồng quốc tế Bây giờ họ đã biết tham vấn Liên Hợp Quốc một tổ chức mà khi trước họ đã dã tảng làm ngơ Tất cả các nước, các tổ chức quốc tế đều đồng thuận rất cao trong vấn đề liên minh do Mĩ cầm đầu để đi diệt khủng bố Irac là nước đầu tiên nếm đòn thử nghiệm, liên quân của Liên Hợp Quốc, liên quân NaTo đều đã có mặt đầy đủ ở quốc gia này, và điều gì đến thì sẽ đến, Irac sup đổ, một chính quyền thân phương Tây dựng lên ngay sau đó Vùng dầu mỏ do Irac kiểm soát
về tay phương Tây Bàn thắng này được ghi bởi người Mĩ và dĩ nhiên họ sẽ có công đầu
Trang 8và giành được nhiều lợi ích nhất Đến nội chiến Lybia kết thúc Gadarphi chết ngay sau đó, một chính quyền hệt như ở Irac hiện lên, mấy ngày sau ngoại trưởng Mĩ là Himlary Clinton đến úy lạo và đặt quan hệ ngoại giao Đó chỉ là hình thức vì chúng ta đều biết quan hệ này nếu không đặt thì cũng đã ngoại giao trước rồi Khi trùm khủng bố Binladen
bị các tay súng của biệt đội Mỹ tiêu diệt, cả thế giới mừng rỡ nhưng riêng nước Mĩ thì lại vừa mừng mà vừa lo Mừng là vì Mĩ đã thành công trong việc lãnh đạo liên minh của thế giới suốt bao ngày tháng tiêu diệt khủng bố, lo là vì giờ đây Mĩ đã không có được một danh phận chính nghĩa để can thiệp vào các nước khác Trong khi đó cuộc khủng hoảng kinh tế từ năm 2007 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế Mĩ, sự trỗi dậy của các quốc gia điển hình là Trung Quốc đang tranh dành ảnh hưởng vởi Mĩ ở châu phi và ở các vùng biển, nhất là vùng biển Đông Mĩ muốn chứng tỏ sức mạnh trước hết phải chứng tỏ giữ đúng lời hứa cam kết bảo vệ đồng minh của mình trước sự trỗi dậy của Trung Quốc vì chỉ
có như vậy thì các đồng minh mới an tâm ở lại dưới chiếc ô bảo vệ hạt nhân của Mĩ Điều
đó phần nào làm cho Mĩ tổn lại đến sức mạnh của mình Và sự thật hiện nay Mĩ cũng không còn khả năng bao quát được như vậy mà chỉ tìm những vùng trọng yếu nhất để thắt chặt quan hệ Nhật Bản hiểu được điều đó, rằng một khi chiến sự nỗ ra thì “nước xa không cứu được lửa gần” đôi khi Mĩ tỏ thái độ lạnh nhạt nữa thì Nhật Bản coi như nắm phần chắc chiến bại vì vậy nên 2015 Nhật thông qua điều khoản là cho phép thực thi một cách hạn chế quyền phòng vệ tập thể hoặc hỗ trợ Mỹ và các nước hữu hảo khác khi bị tấn công vũ trang, ngay cả khi Nhật Bản không bị tấn công Chẳng qua đây là sự cho phép thành lập lực lượng vũ trang quân đội trá hình dưới lực lượng phòng vệ Ai cũng hiểu điều đó và dễ dàng thông cảm vì một nước có nền kinh tế lớn như Nhật thì không lý gì lại không có một ít vũ trang để phòng thân Mĩ biết và chấp nhận hiện tại vì họ hiểu rằng giờ đây họ không còn là một La Mã bất trị như khi xưa nữa Không phải là thời đại hoàng kim nhưng cũng không dễ có nước nào cạnh tranh với Mĩ về mọi lĩnh vực trong thời gian này Họ vẫn cho họ có quyền lãnh đạo thế giới và họ đã lãnh đạo được một nữa còn nữa kia họ đang suy nghĩ Khi mà chủ nghĩa khủng bố đã bị tiêu diệt, người Mĩ khó kiếm ra được lí do nào chính danh Tổ chức nhà nước hồi giáo tự xưng viết tắt là IS ra đời đặt cho người ta một nỗi lo và một dấu chấm hỏi Mĩ vẫn hăng hái dẫn đầu liên quân các nước
Trang 9tiêu diệt tổ chức này, các trận không kích của Mĩ, pháp…dày đặc Câu hỏi đặt ra là các tổ chức IS này thực sự tiềm lực lớn đến đâu mà bị không kích dày đặc như thế vẫn trụ vững
và lan rộng được? hay là Mĩ có thực tâm chống IS? Mĩ có lợi dụng IS như vụ 11/9 để mưu toan nghiệp bá chủ? Hỏi thẳng ra là ai…đứng đằng sau IS? Những câu hỏi này xin nhường lại cho tương lai trả lời