chương 3 tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH về CHỦ NGHĨA xã hội và CON ĐƯỜNG QUÁ độ lên CHỦ NGHĨA xã hội

Tính tất yếu của CNXH ở Việt Nam“Sớm hay muộn, các dân tộc đều đi đến chủ nghĩa xã hội – chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu được nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc

CHƯƠNG III 

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ

NGHĨA XÃ HỘI

Hồ Chí Minh ký sắc lệnh công bố Hiến pháp 1959

Hiến pháp 1959 - Hiến pháp xây dựng

CNXH ở miền Bắc

Hiến pháp 1959 - Hiến pháp xây dựng

CNXH ở miền Bắc

1 Tính tất yếu của CNXH ở Việt Nam

“Sớm hay muộn, các dân tộc đều đi đến chủ nghĩa xã hội – chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu được nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, làm việc cho mọi người, niệm vui, hòa bình, hạnh phúc”.

Hồ Chí Minh toàn tập, T1, Tr416

Nguyễn Ái Quốc phát biểu tại ĐHĐB toàn

quốc lần thứ 18 Đảng Xã hội Pháp, ủng hộ

luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và

thuộc địa Người tham gia sáng lập ĐCS Pháp

và trở thành người CS Việt Nam đầu tiên.

“Chỉ có chủ nghĩa Cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên trái đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hòa bình, hạnh phúc, nói tóm lại là nền cộng hòa thế giới chân chính, xóa bỏ những biên giới tư bản chủ nghĩa cho đến nay chỉ là những bức tường dài ngăn cản người lao động trên thế giới hiểu nhau và thương yêu nhau”.

2 Đặc trưng của CNXH ở Việt Nam

● Khát vọng giải phóng dân tộc Việt Nam

Từ lập trường của một người yêu nước đi tìm đường giải phóng dân tộc để xây dựng một xã hội tốt đẹp. Giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người – Đó là mục tiêu cuối cùng của chủ nghĩa cộng sản

● Đạo đức, hướng tới giá trị nhân đạo, nhân văn, mácxít

● Văn hóa

Văn hóa trong chủ nghĩa xã hội có quan hệ biện chứng với chính trị, kinh tế. Đó là nền văn hóa kết tinh, kế thừa, phát triển những giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam, kết hợp truyền thống với hiện đại, dân tộc với quốc tế

Những miền quê xinh đẹp… Những con người hồn hậu…

"Mẹ lom khom vớt bánh chưng xanh Lựa mấy tấm thơm ngon thờ tiên tổ Ông hí hoáy viết câu đối đỏ

Tìm những từ đặc sắc nhủ cháu con".

“Có những phút làm nên lịch sử

Có cái chết hóa thành bất tử

Có những lời hơn mọi bài ca

Có con người như chân lý sinh ra ”

(Tố Hữu )

"Tôi tuyệt nhiên không ham công danh phú quý chút nào Tôi chỉ có một ham muốn, ham

muốn tột bậc là làm sao cho nước nhà được độc lập, nhân dân được tự do, đồng bào ai

cũng có cơm ăn

áo mặc, ai cũng được học hành".

b Bản chất và đặc trưng tổng quát của CNXH ở Việt Nam

Đặc trưng:

Chế độ chính trị do nhân dân làm chủKinh tế phát triển cao gắn liền với sự phát triển của KH-KT

Không còn người bóc lột người Phát triển cao về văn hóa, đạo đức

Con người chân quê mộc mạc, đằm thắm, thủy chung

Nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Khoa học kỹ thuật phát triển

Chế độ chính trị một nhà nước dân chủ, của dân, do dân và vì dân; Chế độ kinh

tế một nền kinh tế phát triển với khoa học công nghệ phát triển; nền văn hóa – xã hội tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc…Tất cả những điều đó trong xã hội

xã hội chủ nghĩa chỉ vì một mục tiêu cao

nhất đó là: nâng cao đời sống người

dân.

Đặt lên hàng đầu nhiệm vụ của CM XHCN là đào tạo con người.

Những nét đẹp văn hóa truyền thống

“Tất cả quyền lực trong nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đều thuộc về nhân dân Nhân dân sử dụng quyền lực của mình thông qua quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp do dân bầu ra và chịu trách nhiệm”.

3 Quan điểm HCM về mục tiêu, động lực của CNXH ở Việt Nam

“Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho nhân dân đủ ăn, đủ mặc, ngày càng sung sướng, ai nấy được đi học, ốm đau có thuốc, già không lao động thì được nghỉ, những phong tục tập quán không tốt dần dần được xóa bỏ … Tóm lại, xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội”.

a Mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

“Chế độ kinh tế và xã hội của chúng ta nhằm thực hiện đầy đủ

quyền dân chủ của nhân dân, trên cơ sở kinh tế xã hội chủ nghĩa

ngày càng phát triển, cách bóc lột theo chủ nghĩa tư bản được xóa

bỏ dần, đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân ngày càng được cải thiện Do đó nhân dân ta có đủ điều kiện thật sự tham gia quản

lý nhà nước”.

Nền công nghiệp hiện đại

Về chính trị

Do nhân dân lao động làm chủ,

Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

Về kinh tế

Nền kinh tế xã hội chủ nghĩa với công – nông hiện đại, khoa học – kỹ thuật tiên tiến, cách bóc lột theo CNTB được bỏ dần, đời sống vật chất của nhân dân ngày càng được cải thiện

Vườn cây, ao cá của Người

Bác luôn khuyến khích bà con gia tăng sản xuất

Nền kinh tế phát triển cao

Về văn hóa – xã hội

Xóa nạn mù chữ, xây dựng phát triển giáo dục, nâng cao dân trí, xây dựng, phát triển văn hóa nghệ thuật, thực hiện nếp sống mới, thực hiện vệ sinh phòng bệnh, giải trí lành mạnh, bài trừ tệ mê tín dị đoan, khắc phục phong tục tập quán lạc hậu…

Mục tiêu cao nhất, động lực quyết định nhất công cuộc xây dựng là con người

Đào tạo con người

b Động lực của chủ nghĩa xã hội

“Các đảng phái, đoàn thể và nhân sĩ trong mặt trận cần phải đoàn kết chặt chẽ, thân ái, giúp đỡ lẫn nhau…Với lực lượng đoàn kết ấy chúng ta sẽ vượt qua hết thảy mọi khó khăn, gian khổ, chúng ta sẽ đánh tan tất cả mọi kẻ thù đế quốc thực dân”.

Động lực quyết định nhất

là con người, là nhân

dân lao động, nòng cốt công

kinh tế, sản xuất, kinh doanh,

giải phóng mọi năng lực sản

xuất, gắn kinh tế với kỹ thuật,

xã hội.

Sức mạnh thời đại, đoàn kết quốc tế

Bác Hồ với đại biểu học sinh

 - Sức mạnh của thời đại, đoàn kết quốc tế v Cảnh báo tệ tham ô, giặc nội xâm

Bên cạnh việc chỉ ra các nguồn động

lực phát triển của chủ nghĩa xã hội,

Bác còn lưu ý, cảnh báo và ngăn

ngừa các yếu tố kìm hãm, triệt tiêu

nguồn năng lượng vốn có của chủ

nghĩa xã hội, làm cho chủ nghĩa xã

hội trì trệ, xơ cứng, không có sức

hấp dẫn.

“Chủ nghĩa cá nhân, lợi mình hại người, tự do, vô tổ chức, vô kỷ luật và những tính xấu khác là kẻ địch nguy hiểm của CNXH”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thǎm nhà máy diêm Thống

Nhất trong những ngày đầu khôi phục kinh tế

(1956)

Khi định tiền lương phải xuất phát

từ nguyên tắc định thế nào cho

người lao động thiệt thực quan

tâm đến kết quả làm việc của họ,

Mitting phong trào tăng gia sản xuất

09/12/1945

Một số loại tiền của nước VNDCCH

“Cuộc CM XHCN là một cuộc biến đổi khó khăn nhất và sâu sắc

nhất Chúng ta phải xây dựng một xã hội mới xưa nay chưa từng

có trong dân tộc ta Chúng ta phải làm thay đổi triệt để những nếp

sống, thói quen, ý nghĩ và thành kiến có gốc rễ sâu xa hàng ngàn

năm Chúng ta phải thay đổi quan hệ sản xuất cũ, xóa bỏ giai cấp bóc lột, xây dựng quan hệ sản xuất mới không có bóc lột áp bức

Muốn thế chúng ta phải dần dần biến nước ta từ một nước nông

nghiệp lạc hậu thành một nước công nghiệp Chúng ta phải dần dần tập thể hóa nông nghiệp Chúng ta phải tiến hành cải tạo xã

hội chủ nghĩa đối với công thương nghiệp tư bản tư nhân đối với

thủ công nghiệp Chúng ta phải biến một nước dốt nát, cực khổ

thành một nước văn hóa cao và vui tươi, hạnh phúc”.

II CON ĐƯỜNG, BIỆN PHÁP QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

1 Con đường quá độ lên CNXH ở VN

Từ thực tế Việt Nam, HCM đã khẳng định con đường CM Việt Nam là tiến hành giải phóng dân tộc, hoàn thành CM dân tộc dân chủ nhân dân, quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN Đây là một hình thức quá

độ cụ thể - quá độ từ một xã hội thuộc địa, nửa phong kiến nông

nghiệp lạc hậu đi lên chủ nghĩa xã hội, nghĩa là hình thức quá độ theo phương thức rút ngắn.

a Thực chất, loại hình và đặc điểm của thời kì quá độ

- CM Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới không bắt đầu bằng một cuộc đảo lộn chính trị giành chính quyền

- Xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện vừa có hòa bình, vừa có chiến tranh, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

- CNXH đã thành công ở một số nước, có sự hợp tác mạnh mẽ từ bạn 

bè quốc tế. Tuy nhiên, luôn có nguy cơ bị phá hoại từ CNĐQ

Tự lực, tự cường, tranh thủ các điều kiện quốc tế thuận lợi, hạn chế khó

b Nhiệm vụ lịch

sử của thời kỳ quá độ lên CNXH

Xây dựng nền tảng vật chất

và kỹ thuật cho CNXH, xây

dựng các tiền đề kinh tế,

chính trị, văn hóa, tư tưởng

Cải tạo xã hội cũ, xây dựng

xã hội mới, lấy xây dựng làm trọng tâm, nội dung cốt yếu nhất, chủ chốt, lâu dài.

Nguồn năng lượng, khu đô thị mới, môi trường trong lành…

Một đất nước giàu đẹp

Từ thành thị…

Cơm áo lành no…

c Nội dung xây dựng CNXH ở nước ta thời kỳ quá độ

“Tiến lên chủ nghĩa xã hội không phải một sớm, một chiều cứ muốn là được…phải thiết thực từng bước vững chắc…chớ đem cái chủ quan thay cho thực tế Đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân Làm cho người nghèo thì đủ ăn; người đủ ăn trở nên khá, giàu; người khá, giàu thì giàu thêm”.

cơ chế quản lý kinh

tế Ưu tiên phát triển kinh tế quốc dân, khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân Thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động.

Xây dựng con người mới phải có học thức văn hóa, chính trị, kỹ thuật.

Xây dựng nền văn hóa mang tính dân tộc, khoa học, đại chúng.

“Để đi lên chủ nghĩa xã hội, chúng ta phải phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc làm nền tảng tinh thần của xã hội, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết dân tộc; xây

dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân; xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia; chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế”.

a Phương châm

 Phải nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, chống giáo điều, rập khuôn kinh nghiệm nước ngoài.Phải suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo ra cách làm phù hợp với thực tiễn Việt Nam, phải xuất phát từ điều kiện thực tế của đất nước

b Biện pháp

Thực hiện cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, kết hợp cải tạo với xây dựng lấy xây dựng làm chính

Kết hợp xây dựng và bảo vệ, đồng thời tiến hành hai nhiệm vụ chiến lược ở hai miền Nam – Bắc khác nhau

KẾT LUẬN

Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Đối với chúng ta, đổi mới không bao giờ là thay đổi mục tiêu

Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Đây là sự

nghiệp đầy khó

khăn, phức tạp

Cần sự đóng góp của mỗi chúng ta

1 Giữ vững mục tiêu chủ nghĩa xã hội

2 Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, khơi dậy mạnh mẽ tất cả các nguồn lực, trước hết là nội lực để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Điều trăn trở khôn nguôi của Người là tìm ra hình thức, bước đi,

biện pháp tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội, biến nhận thức lý luận thành chương trình hành động, thành hoạt động thực tiễn

CN Mác – Lênin về xây dựng chế độ mới, tham khảo, học tập các nước anh em.

Xác định hướng đi và biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội chủ yếu xuất phát từ điều kiện thực tế, đặc điểm của dân tộc, nhu cầu và khả năng nhu cầu và khả năng của nhân dân.

Phát huy hết mọi tiềm năng, nguồn lực có trong dân để đem lại lợi ích cho dân Sự nghiệp này là sự nghiệp của toàn dân và do Đảng lãnh đạo, thực hiện vì lợi ích của toàn dân.