Giáo dục kĩ năng cho học sinh vận dụng tích cực kiến thức liên môn để tạo cho khuôn viên trường THPT Phú Tân xanh – sạch – đẹp.Công tác giáo viên chủ nhiệm và giáo viên phụ trách Đoàn luôn là nòng cốt quan trọng trong công tác huy động và hướng học sinh đến những kĩ năng sống tích cực khi học tập tại trường THPT. Giai đoạn này rất cần những trải nghiệm cho học sinh để khi rời xa mái trường, các em có thể vận dụng tốt những lí thuyết đã học vào cuộc sống.Trong nhu cầu xã hội hiện nay, việc vận dụng tích hợp liên môn các môn học rất quan trọng. Học sinh ngoài kiến thức đến từ lí thuyết trong nhà trường thì rất cần hình thức thực hành, vận dụng lí thuyết đã học vào thực tế. Và việc giáo dục học sinh vận dụng kiến thức liên môn trong việc giữ gìn khuôn viên trường luôn xanh sạch đẹp là vấn đề rất thực tế và mang lại hiệu quả khả thi.Tôi thực hiện sáng kiến này dựa trên nhu cầu thực tế tại đơn vị trường THPT Phú Tân. Vận dụng kiến thức liên môn, phối hợp với học sinh các lớp, vừa có học sinh thuộc lớp chủ nhiệm vừa có học sinh tôi phụ trách giảng dạy bộ môn. Nhằm nâng cao ý thức học sinh trong việc làm đẹp cũng như bảo vệ khuôn viên nhà trường được xanh – sạch – đẹp. Đồng thời, tích cực trồng và bảo vệ cây xanh trong nhà trường; có ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh chung và quan trọng hơn hết là vận động, tuyên truyền học sinh tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường.Từ lí thuyết đến thực tiễn là chuỗi sự việc khá gian nan, không đơn giản khi ứng dụng với học sinh. Giáo viên chủ nhiệm tạo nên sự hứng thú, thu hút học sinh để hòa nhập vào phong trào tập thể, lúc ấy, những học sinh cá biệt, học sinh thụ động, học sinh sống thờ ơ…sẽ hòa nhập để lớp học thực sự là một gia đình và mỗi học sinh là từng thành viên đáng yêu. Từ đó, các em sẽ gắn bó, đoàn kết, cùng nhau học tập tốt và trải nhiệm với phong trào bề nổi. Một điều không thể thiếu trong việc một khi giáo viên quản lí tích cực học sinh thì ý thức về quan niệm sống của các em sẽ tích cực hơn.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Phú Tân, ngày 10 tháng 3 năm 2017
BÁO CÁO SÁNG KIẾN HOẶC ĐỀ TÀI, ĐỀ ÁN, GIẢI PHÁP CÔNG TÁC, GIẢI PHÁP TÁC
NGHIỆP
- Tên sáng kiến: ): Giáo dục kĩ năng cho học sinh vận dụng tích cực kiến thức liên môn để tạo cho khuôn viên trường THPT Phú Tân xanh – sạch – đẹp.
- Họ và tên người báo cáo: Lê Xuân Dị
- Đơn vị công tác: Trường THPT Phú Tân
- Cá nhân, tổ chức phối hợp: (Đối với sáng kiến về giải pháp tác nghiệp có từ 02 đến 03 thành viên tham gia vẫn ghi cụ thể từng thành viên tham gia)
- Thời gian đã được triển khai thực hiện: Từ ngày 09/10/2015 đến ngày 10/3/2017
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
1 Tên sáng kiến hoặc đề tài, đề án, giải pháp công tác, giải pháp tác nghiệp:
Giáo dục kĩ năng cho học sinh vận dụng tích cực kiến thức liên môn để tạo cho khuôn viên trường THPT Phú Tân xanh – sạch – đẹp.
2 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến (lý do nghiên cứu):
Công tác giáo viên chủ nhiệm và giáo viên phụ trách Đoàn luôn là nòng cốt quan
trọng trong công tác huy động và hướng học sinh đến những kĩ năng sống tích cực khi học
tập tại trường THPT Giai đoạn này rất cần những trải nghiệm cho học sinh để khi rời xa
mái trường, các em có thể vận dụng tốt những lí thuyết đã học vào cuộc sống
Trong nhu cầu xã hội hiện nay, việc vận dụng tích hợp liên môn các môn học rất
quan trọng Học sinh ngoài kiến thức đến từ lí thuyết trong nhà trường thì rất cần hình thức
thực hành, vận dụng lí thuyết đã học vào thực tế Và việc giáo dục học sinh vận dụng kiến
thức liên môn trong việc giữ gìn khuôn viên trường luôn xanh- sạch- đẹp là vấn đề rất thực
tế và mang lại hiệu quả khả thi
Tôi thực hiện sáng kiến này dựa trên nhu cầu thực tế tại đơn vị trường THPT Phú
Tân Vận dụng kiến thức liên môn, phối hợp với học sinh các lớp, vừa có học sinh thuộc lớp
chủ nhiệm vừa có học sinh tôi phụ trách giảng dạy bộ môn Nhằm nâng cao ý thức học sinh
trong việc làm đẹp cũng như bảo vệ khuôn viên nhà trường được xanh – sạch – đẹp Đồng
thời, tích cực trồng và bảo vệ cây xanh trong nhà trường; có ý thức trong việc giữ gìn vệ
Mẫu 01/BCTTSK
Trang 2sinh chung và quan trọng hơn hết là vận động, tuyên truyền học sinh tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường
Từ lí thuyết đến thực tiễn là chuỗi sự việc khá gian nan, không đơn giản khi ứng dụng với học sinh Giáo viên chủ nhiệm tạo nên sự hứng thú, thu hút học sinh để hòa nhập vào phong trào tập thể, lúc ấy, những học sinh cá biệt, học sinh thụ động, học sinh sống thờ ơ…sẽ hòa nhập để lớp học thực sự là một gia đình và mỗi học sinh là từng thành viên đáng yêu Từ đó, các em sẽ gắn bó, đoàn kết, cùng nhau học tập tốt và trải nhiệm với phong trào bề nổi Một điều không thể thiếu trong việc một khi giáo viên quản lí tích cực học sinh thì ý thức về quan niệm sống của các
em sẽ tích cực hơn
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN HOẶC ĐỀ TÀI, ĐỀ ÁN, GIẢI PHÁP CÔNG TÁC, GIẢI PHÁP TÁC NGHIỆP:
1 Cơ sở lí thuyết vận dụng:
Sự tích hợp và liên môn các môn học trong nhà trường luôn có vai trò gắn bó với nhau Trong quá trình thực hành, học sinh cần thấy được tầm quan trọng, mối liên hệ và sự chắt lọc tuyệt đối ở mỗi bộ môn để mang lại hiệu quả tốt nhất Bởi mỗi môn đều có nét đặc thù và hỗ trợ thích hợp cho học sinh trong quá trình vận dụng Cụ thể:
a- Về địa lí:
+ Chọn nơi bằng phẳng, có khả năng dẫn nước tưới tiêu cho cây xanh
+ Các cây xanh được trồng trong khoảnh đất phù hợp với từng đặc thù của mỗi cây
b- Về toán học:
+ Đo đạc các khoảng đất (chậu cây), sau đó tính trung bình sân trường và có cách chia đều (cách nhau 1m tới 1m 30cm)
+ Chia loại cây và có cách xây chu vi phù hợp mỗi chậu (cây cau, cây đa, cây rừa, cây mai, cây phượng, cây tùng, thiên tuế… )
+ Dựng chậu hình chữ nhật đối với vườn hoa dọc theo hành lang mỗi lớp
+ Dựng chậu hình vuông đối với cây cau, cây xanh
+ Dựng chậu hình chữ D đối với khu đất rộng và có nhiều cây nhỏ, lớn đan xen
+ Dựng chậu hình tròn đối với cây mai, tùng, thiên tuế
c- Về sinh học:
+ Chăm bón cho các cây chu đáo
+ Theo dõi tiến trình phát triển và có biện pháp thích hợp khi thời tiết thay đổi (mùa
nắng, mùa mưa)
Trang 3+ Kiểm tra chất dinh dưỡng của cây, sâu bệnh hại, nếu cần, phun thuốc sâu đối với 1 số cây (cây rừa), không dùng quá liều thuốc kích thích hay phân bón, chủ yếu nguồn dinh dưỡng hữu cơ sẵn có
+ Năng việc tưới tiêu mỗi ngày (sáng sớm và chiều), mùa hè có đường nước dẫn đến từng cây
e- Về vật lí:
+ Thiết kế mỗi chậu có độ rộng rải, thoáng, ngăn cách thẩm mĩ, cân đối giữa các chậu, không có tình trạng chậu lớn nhỏ đan xen, được sắp xếp trình tự và mỗi loại theo hàng, dãy…
2 Giải pháp cụ thể:
Mỗi trường học đều có một khuôn viên nhất định Tùy thuộc vào khoảng không gian lớn hay nhỏ mà giáo viên hướng dẫn cho học sinh bố trí những địa điểm trồng và chăm sóc cây xanh cũng như vườn hoa Khuôn viên trường học có một vị trí đặc biệt trong quá trình học tập của thầy và trò Đó là yếu tố tích cực góp phần tạo không khí tinh thần trong việc hoạt động vui chơi
và tiếp thu tri thức Bởi nếu môi trường xung quanh xơ xác, không bóng mát cây xanh, không hương hoa dìu dặt mà chỉ có xi măng, bê tông cốt thép thì tất nhiên người học cũng như người dạy sẽ thấy khô khan, đồng thời hiệu quả công việc mang lại sẽ thấp Việc trồng cây xanh trong khuôn viên trường là việc làm thiết thực, vừa góp phần tạo cảnh quan thiên nhiên xanh, vừa thanh lọc khí quyển và điều hòa vẻ đẹp tự nhiên Bên cạnh đó, việc trồng và bảo vệ cây xanh còn nâng cao ý thức của mỗi học sinh đối với hành động nhỏ hiệu quả lớn khi mang lại cho trường em xanh – sạch – đẹp
Không nhất thiết cây xanh phải mua, điều cần ở đây là ý thức tình nguyện của các mạnh thường quân, hay cây nhà lá vườn mà học sinh đóng góp Nhiều tấm gương tốt từ ý thức đã cống hiến cho nhà trường Từ điều tốt đẹp trên, nhà trường đón nhận và cùng học sinh ra sức chăm sóc, duy trì sao cho cây xanh phát triển hơn Đó cũng là vun đắp cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường địa phương, bảo vệ màu xanh cuộc sống, lá phổi của không khí
Trồng cây xanh trong khuôn viên nhà trường là việc làm cần đầu tư lâu dài Song mỗi học sinh vẫn có thể đóng góp tùy theo sức của mình Trường học là nơi phần lớn đất cát, cho nên khi khoanh vùng diện tích sẽ trồng cây xanh, cần quy hoạch theo mô hình cân đối Ví dụ: khu nào dành cho học sinh vui chơi (nhảy dây, đá cầu, bóng chuyền, cầu lông, thể dục…) thì khoảng
đó rộng ra, còn lại cây xanh theo viền ngoài và viền 1/3 sân trường
3 Mô hình tiêu biểu:
Qua thời gian công tác 6 năm tại trường THPT Phú Tân, bản thân tôi rút ra một số kinh nghiệm trong quá trình chủ nhiệm và đảm nhiệm công tác Đoàn, những mô hình được học sinh
Trang 4vận dụng, từ việc áp dụng thành công lí thuyết, sự kết hợp kiến thức liên môn đã cho ra những
mô hình rất phù hợp với khuôn viên tại đơn vị
Đôi hàng cau trồng chính diện sân trường theo lối đối xứng
Vườn hoa bố trí theo dạng bầu dục, chữ D:
Trang 5Theo dọc hành lang mỗi lớp, học sinh tự quản lí cũng như tạo vẻ đẹp riêng cho lớp mình, công việc chăm sóc là trách nhiệm của tập thể Giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn và hỗ trợ cho học sinh lớp mình trong việc chọn giống cũng như sắp xếp hợp lí
Trang 6Hình bầu dục tạo vòng ôm góc sân trường
Trang 7Muốn có những vườn hoa hay chậu cây xanh như thế, ta cần phải chọn khu vực thích hợp Sân trường vốn đã lót gạch, nên cần xác định đúng chính xác nơi sẽ trồng cây, sau đó đào lớp đất cát lên, cho đất thịt vào, cây xanh, hay cây cau mua về trồng theo thứ tự Độ sâu mỗi chậu khoảng 25cm – 30 cm Ít phân dừa hay tro từ chấu, hay hữu cơ từ lá cây được ủ lại đến thời
kì mục rã Như vậy bước đầu ta đã cho các cây có chất dinh dưỡng để thích nghi môi trường sống
Một số cây xanh khi được chọn, hay mua về có thể gốc cây bị hư, ta vẫn có thể cắt bớt phần rể hư ấy và chịu khó chăm sóc Chú ý lượng đất cát dù bị đào lên, bón đất thịt và ít phân dừa, nhưng vẫn nóng, do đó, nhu cầu tưới tiêu và chăm sóc cây thường xuyên là rất lớn Thực hiện định kỳ 2 ngày/1 lần (trừ những ngày mưa dầm) vào lúc trời râm mát (20 lít/1 cây)để cây sinh trưởng ổn định, tươi tốt
Nếu là cây cau, cây xanh, cây rừa, cây tùng thì mỗi chậu sẽ có một cây Nếu trồng dọc hành lang mỗi lớp thì cần trồng đối xứng, nhiều cây, và trung bình khoảng 3 cặp cây là đủ Một
Trang 8số loài cây ngại ánh sáng thì ta cho góc khuất, một số loại chỉ thích hợp mùa mưa như mồng tơi
Đà Lạt cần dùng trang trí khuôn viên mỗi chậu hoa, hay khu cây xanh được quy hoạch
Cần theo dõi sự phát triển của các cây vì tùy theo độ dinh dưỡng của đất hay phân bón mỗi lớp mà các cây phát triển không đồng loạt Nếu trồng đối xứng mà quản lí kém phát triển thì thẩm mĩ của các cây sẽ không đều – biến dạng so với hướng quy hoạch ban đầu Cắt tỉa, tẩy các cành cây, chồi thân ngang độ cao dưới 02 m để đảm bảo sự thông thoáng và tập trung dinh dưỡng cho thân cây, tán lá
Bên cạnh đó, bấm ngọn đối với những cành cây phát triển quá mạnh để tạo sự cân đối cho tán cây xanh, hạn chế nguy cơ cây bị nghiêng
Rồi nhổ bỏ cỏ dại, cây tạp, dọn dẹp đất đá, giá hạ có trong hố trồng cây kết hợp với việc bón phân, xáo xới để tạo độ thoáng xốp cho đất (2 lần/tháng)
Kiểm tra, buộc lại cọc chống đối với các trường hợp bị đứt dây buộc, bổ sung cọc chống
bị mất, thay thế cây chống không đảm bảo yêu cầu
Trồng đan xen dưới gốc cây cau, cây xanh, cây rừa những loại rau ngắn ngày như cải xanh, rau muống Vừa tận dụng triệt để diện tích đất vừa tăng hiệu quả phủ xanh sân trường Mỗi chậu như thế, có thể trồng 5000 đồng hạt cải, hạt rau như một số có mô hình sau:
+ Hay mô hình đan xen như thế này:
Rau muống được trồng đan xen diện tích với cây hoa trong bồn
Trang 9Vừa tạo vẻ đẹp thân thiện vừa tạo nguồn quỹ cho lớp với hướng trồng rau sạch.
Cải xanh được trồng đan xen với chậu hoa hình chữ D
Trang 10Phân công cho học sinh theo dõi, kịp thời phát hiện sâu bệnh và bảo vệ, không cho học
sinh chơi bóng gần các chậu cây hoặc đùa giỡn qua lại giẫm lên cây bị chết, cây còi cọc, kém phát triển (tìm hiểu nguyên nhân, có biện pháp khắc phục phù hợp, kịp thời) để đảm bảo sự đồng đều của cây xanh trong khuôn viên trường Học sinh có thể cần sự hội ý,tư vấn của giáo viên giảng dạy bộ môn Công nghệ, hóa học và sinh học để giúp cây phát triển tốt hơn
3 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống:
Như vậy, việc trồng cây xanh hay cây cảnh tạo vẻ đẹp khuôn viên trường vừa có thể tận dụng lượng phân hữu cơ từ lá cây ủ mục và nguồn dinh dưỡng tự nhiên Do phân chấu dễ dàng tìm mua ở địa phương, tận dụng lượng phân đó mà học sinh có thể vun bón cho cây xanh của mình Mỗi khuôn viên tập thể vẫn có được những vườn hoa, chậu cây xinh xắn Đồng thời, học
Bên dưới gốc cây xanh vẫn có thể tận dụng để trồng cải xanh
Trang 11Hóa: phân tích độ PH, chất mùn và lượng phân thích hợp, đúng liều lượng; môn Lí: nhằm cân bằng vị trí vừa đảm bảo độ bằng phẳng ngăn giữa các chậu cây…và đến với môn Văn là giai đoạn các em ghi nhận lại những trải nghiệm thú vị, những dẫn chứng phục vụ cho bài làm về nghị luận xã hội
Một môi trường xanh – sạch – đẹp là điều rất cần thiết, đặc biệt phương pháp tạo cảnh quan ngay tại trường học lại càng thiết thực hơn Bởi đó được xem là nơi thực hành kiến thức từ sách vở, là nơi các bạn học sinh làm chủ kiến thức mình học được từ thầy cô, góp phần mang lại bầu khí quyển thanh mát và tạo cho chính mình ý thức giữ gìn, bảo vệ và tuyên truyền về bảo vệ môi trường xanh
Nếu mỗi đơn vị trường học nào cũng có môi trường xanh – sạch – đẹp bằng mô hình trồng cây xanh, vừa tạo bóng mát vừa tạo vẻ đẹp hài hòa và lại mang giá trị sống thiết thực thì tôi tin rằng ý thức bảo vệ môi trường, vẻ đẹp mầm xanh của sự sống ngày càng vươn xa hơn nữa trong tương lai
Tôi vừa giới thiệu mô hình trồng cây xanh tại đơn vị trường THPT Phú Tân, nơi tôi đang công tác Dù công trình này chưa phát triển vượt bậc so với mong muốn, bởi trường tôi còn trẻ, cần thời gian để cây xanh và hoa phủ xanh một góc trời vùng ven Trong tương lai hứa hẹn một môi trường mà giáo viên và học sinh luôn khao khát: Trường em luôn xanh – sạch – đẹp./
III ĐÁNH GIÁ VỀ TÍNH MỚI, TÍNH HIỆU QUẢ VÀ KHẢ THI, PHẠM VI ÁP DỤNG:
1 Tính mới:
Học sinh có cơ hội thể hiện và phát huy năng lực hiểu biết của mình trong quá trình tiếp nhận kiến thức của giáo viên vừa được chứng minh vốn kiến thức, đi từ lí thuyết sang thực tiễn thực hành sáng tạo
Chủ động trong quá trình học, không gò bó hay hạn chế trong việc khám phá trí thức, nhất là lĩnh vực tích hợp liên môn
Nâng cao vai trò năng động, sáng tạo, trải nghiệm, sinh hoạt với mô hình tập thể đạt hiệu quả cao trong quá trình học tập ở mái trường THPT
Khi tiến hành áp dụng, kết quả mang lại rất bất ngờ và khả quan hơn mong đợi Đặc biệt, phương pháp này đã thu hút sự quan tâm của quý thầy cô và học sinh Nâng sức ảnh hưởng rộng rải trong quá trình tham gia học tập và trải nghiệm
Trang 12Tạo môi trường tập thể nhằm giúp các em hòa đồng, sống biết trân trọng tình cảm, biết giá trị màu xanh cuộc sống …và tự thiết lập, bảo vệ mối quan hệ xung quanh mình, từ đó các em sẽ nhìn thấy vai trò, vị trí của mình trong tập thể lớp học và nâng cao hơn nữa là tình yêu gắn bó, đoàn kết với nhau
để xây dựng khuôn viên trường học xanh – sạch – đẹp
2 Tính hiệu quả và khả thi:
Sáng kiến này rất dễ áp dụng đối với những trường học có khuôn viên rộng, men
theo dãy lớp học có khoảng đất trống, hậu viên trường học Mức độ học sinh tham gia
rất đa dạng vì mức độ thành công và hiệu quả của mô hình này mang lại là rất cao Học
sinh tự làm và tự cảm nhận thành quả do các em làm nên.
- Kết quả cụ thể trong quá trình khảo sát và thực hành: năm học 2015 – 2016 và
2016- 2017
Tiêu chí
Kết quả
TỈ LỆ CÁC LỚP CHĂM SÓC VƯỜN HOA
Từ hướng dẫn, gợi mở, xây dựng mô hình hoặc vẽ ra viễn cảnh một thành công mới, đó là cách kích thích trí tò mò, sáng tạo và lòng hăm hở để học sinh sống lành mạnh và tích cực hơn trong môi trường tập thể Và với phương pháp quản lí tích cực đối với học sinh lớp chủ nhiệm, cũng như giảng dạy bộ môn, phụ trách công tác Đoàn bản thân tôi nhận thấy giáo viên ở mỗi cấp học đều áp dụng tốt Do thế mạnh là ta xoáy sâu vào tâm lí, kiến thức thực tại, đưa kĩ năng sống giáo dục để học sinh có những trải nghiệm phong phú của các em, bởi các em vốn đã năng động, thích tự khẳng định mình và muốn chiếm lĩnh tri thức thì tại sao ta không hướng vào đó mà giúp các em phát huy thế mạnh để từ đó ý thức hơn bảo vệ môi trường nơi các em đang học tập
3 Phạm vi áp dụng:
Đối với phương pháp này, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn ở mỗi cấp học đều có thể áp
Trang 13mang lại hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm mà tôi đảm nhận trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
Một môi trường xanh – sạch- đẹp luôn là ước mơ của bao thế hệ học sinh, đặc biệt với những thầy cô phụ trách công việc quản lí lớp chủ nhiệm và Đoàn Việc tập trung và vận động học sinh xử lí tình huống thực tiễn là cầu nối giữa giáo viên chủ nhiệm và phong trào
bề nổi do Đoàn trường tổ chức.
Tạo cơ hội cho học sinh được hiểu và biết thêm về việc sử dụng, vận dụng kiến thức liên môn góp phần gìn giữ nét đẹp khuôn viên nơi học sinh theo học.
Khuyến khích học sinh năng động và sáng tạo trong việc trang trí và giữ gìn vẻ đẹp cây xanh tạo bóng mát và tạo nguồn rau sạch trong đời sống.
Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên phụ trách công tác Đoàn phải là người chủ động sáng tạo trong mọi tình huống, có thể áp dụng những giờ học mở cho học sinh có cơ hội tìm tòi, phát hiện và hoàn thiện mình hơn trong việc sử dụng tích cực kiến thức liên môn để tạo cho khuôn viên trường luôn xanh – sạch – đẹp.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỜNG
Lê Xuân Dị