MỘT số QUAN điểm và GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ bồi DƯỠNG THẾ GIỚI QUAN DUY vật BIỆN CHỨNG CHO học SINH TRUNG học PHỔ THÔNG ở THÀNH PHỐ LONG XUYÊN TỈNH AN GIANG HIỆN NAY

MỘT số QUAN điểm và GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ bồi DƯỠNG THẾ GIỚI QUAN DUY vật BIỆN CHỨNG CHO học SINH TRUNG học PHỔ THÔNG ở THÀNH PHỐ LONG XUYÊN TỈNH AN GIANG HIỆN NAY MỘT số QUAN điểm và GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ bồi DƯỠNG THẾ GIỚI QUAN DUY vật BIỆN CHỨNG CHO học SINH TRUNG học PHỔ THÔNG ở THÀNH PHỐ LONG XUYÊN TỈNH AN GIANG HIỆN NAY

MỘT SỐ QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ BỒI DƯỠNG THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT BIỆN CHỨNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở THÀNH PHỐ LONG XUYÊN TỈNH

AN GIANG HIỆN NAY

- Một số quan điểm nhằm nâng cao hiệu quả bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho học sinh trung học phổ thông

ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

- Quán triệt quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật Nhà nước về bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho học sinh trung học phổ thông

Thực hiện Nghị quyết Số: 29-NQ/TW, ngày 4 tháng 11 năm

2013 Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứngyêu cầu CNH, HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã được Hội nghị Trung ương

8 (khóa XI) thông qua với các nội dung chủ yếu như:

“Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quảgiáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng,bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục conngười Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng,khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêuđồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả”[19, tr.3].

“Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt,học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắnvới xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất

lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhậpquốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hộichủ nghĩa và bản sắc dân tộc Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dụcViệt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực”[19, tr.3].

Thực hiện Công văn số 928-CV/BTGT, ngày 21/3/2018 củaBan Tuyên giáo Tỉnh ủy An Giang về việc sơ kết 05 năm thực hiệnNghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hànhTrung ương Đảng (khóa XII) về“Đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóatrong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vàhội nhập quốc tế”[6,tr.1].

Ban Thường vụ Thành ủy Long Xuyên báo cáo sơ kết 05 nămthực hiện với những nội dung cụ thể về đổi mới giáo dục trong cáccấp học Xác định mục tiêu giáo dục với các quan điểm cơ bản như:

Giáo dục và đào tạo được đặt lên hàng đầu, mọi việc đều ưutiên cho giáo dục, phát triển giáo dục trước các hoạt động phát triểnkinh tế-xã hội

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mớinhững vấn đề lớn, vấn đề cốt lõi và cấp thiết Trước hết phải đổimới quan điểm, bởi chỉ có quan điểm tiến bộ mới dẫn đến tư tưởng

chỉ đạo tiến bộ của Đảng, sự tiến bộ trong quản lý của Nhà nước.Sau đó đổi mới mục tiêu, thay đổi nội dung, cải tiến phương pháp.

Có cơ chế chính sách hợp lý hơn Các cơ sở giáo dục cũng cần thayđổi các hoạt động quản lý Các bậc học, ngành học sẽ được đổi mớidần theo lộ trình

Khi thực hiện đổi mới, cần lĩnh hội những kinh nghiệm hay từnhững nước đi trước, loại bỏ những cách làm không phù hợp, pháthuy hơn nữa những kết quả tốt đẹp đã đạt được Những nhận thứcnào chưa chuẩn hay những việc làm nào chưa đúng phải nhanhchóng khắc phục Cần phải có tầm nhìn xa để thực hiện đổi mới cótính hệ thống Có giải pháp thực hiện đối với từng đối tượng giáodục và phải có bước đi đúng đắn

Nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo là “Nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài” với mục tiêu là xây dựng pháttriển đất nước toàn diện Cho nên giáo dục phải thay đổi mạnh mẽ

từ truyền thụ kiến thức là chủ yếu sang phát triển tư duy, năng lựcsáng tạo, nhân cách của HS Chú trọng áp dụng lý luận vào thựctiễn, “Học đi đôi với hành” Kết hợp giáo dục giữa gia đình, nhàtrường và xã hội

Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội và phát huy nhữngtiến bộ khoa học kĩ thuật thường phát sinh những vấn đề mới cần

thiết cho hai lĩnh vực này Do đó nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo

là phải đào tạo những nhân tài đáp ứng yêu cầu mới, tạo nên sự gắnkết giữa giáo dục, kinh tế và khoa học hợp quy luật Giáo dục ngàycàng chú trọng chất lượng và hiệu quả đào tạo và số lượng đạt được

Hệ thống giáo dục được mở rộng, tạo điều kiện liên thônggiữa các bậc học, cấp học, đa dạng các hình thức giáo dục Đầu tưtrang thiết bị ngày càng hiện đại vào các trường học, thực hiệnchuẩn hoá giáo dục

Phát triển giáo dục và đào tạo không để bị ảnh hưởng bởinhững tác động tiêu cực của cơ chế thị trường mà cần phải khắcphục nó, thúc đẩy mặt tích cực phát triển theo định hướng xã hộichủ nghĩa Giáo dục công lập phải có sự hỗ trợ, hợp tác tốt với giáodục ngoài công lập Chính sách giáo dục và đào tạo với phươnghướng ưu tiên đầu tư giáo dục nhất là vùng sâu, xa, khó khăn, đặcbiệt khó khăn, dân tộc thiểu số, quan tâm HS vùng biên giới, hảiđảo; Còn có phương hướng xã hội hoá giáo dục với mong muốn cả

xã hội cùng chung tay phát triển giáo dục và đào tạo

Trong quá trình hội nhập khu vực và quốc tế phải mang tính tíchcực, chủ động để phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời phát triểngiáo dục và đào tạo phải đáp ứng được những yêu cầu hội nhập quốc

tế để phát triển đất nước

Chương trình số 05-CTr/TU ngày 29/7/2016 của Tỉnh ủy AnGiang về việc thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấphành Trung ương (khóa XI) Ban Thường vụ Thành ủy đã xây dựng

và triển khai kế hoạch, tổ chức nghiên cứu, quán triệt trong toànĐảng bộ và toàn ngành giáo dục nội dung Nghị quyết của Trungương và Chương trình hành động của Tỉnh ủy Đồng thời, ban hành

Kế hoạch số 31-NQ/TU, ngày 30/10/2016 “Về đổi mới căn bản,toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH trongđiều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hộinhập quốc tế”[6,tr.2] nhằm cụ thể hóa Chương trình số 05-CT/TƯcủa Tỉnh ủy tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như:

“Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, vai trò lãnh đạo của nhànước đối với viẹc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo;Nâng cao hiệu quả phân cấp quản lý giáo dục và đào tạo; đổi mới cơchế quản lý giáo dục; đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra;Đổimới căn bản hình thức và phương pháp kiểm tra, thi và đánh giá kếtquả giáo dục - đào tạo đảm bảo tính trung thực, khách quan theo yêucầu phát triển năng lực, phẩm chất người học;Phát triển đội ngũgiáo viên và cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới giáodục và đào tạo;Tăng cường công tác giáo dục toàn diện trong cán

bộ, đảng viên viên chức ngành giáo dục và HS, sinh viên;Tăngcường công tác giáo dục toàn diện;Thực hiện tốt công tác phổ cập

giáo dục gắn với xây dựng nông thôn mới;Đẩy mạnh xã hội hóagiáo dục và đổi mới chính sách, cơ chế tài chính, nâng cao hiệu quảđầu tư để phát triển giáo dục và đào tạo” [6,tr.2].

Đồng thời, Ủy ban nhân dân thành phố xây dựng kế hoạch 48/KH-UBND ngày 31/3/2016 về xây dựng trường đạt Chuẩn quốc giathành phố Long Xuyên giai đoạn 2016 – 2020

- Kết hợp gia đình, nhà trường và xã hội trong việc bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho học sinh trung học phổ thông ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay

Duy trì và phát triển tốt mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình

và xã hội, tạo điều kiện để Ban đại diện cha mẹ học sinh trường, Banđại diện cha mẹ học sinh lớp phát huy vai trò và khả năng hoạt độngtheo Điều lệ quy định Huy động các nguồn lực của xã hội, cá nhântham gia vào phát triển nhà trường

Đảm bảo thông tin liên lạc giữa nhà trường và phụ huynhhọc sinh trong giáo dục, chỉ tiêu nhà trường cung cấp thông tin đầy

đủ (100%) theo tháng, cuối học kỳ và cả năm về kết quả đánh giáxếp loại rèn luyện học tập của học sinh

Trong những năm qua sự phối hợp nhà trường với gia đình và

xã hội về công tác BDTGQDVBC cho HS đã đạt những kết quả to

lớn, nhưng cũng còn nhiều hạn chế, chưa thực sự đáp ứng yêu cầuthực tiễn đổi mới Vì vậy việc giáo dục và BDTGQDVBC cho HScần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả thực tế Điều

đó cũng có nghĩa là đã tạo điều kiện thuận lợi để HS nâng cao khảnăng tiếp thu kiến thức khoa học và nâng cao nhận thức, trong đó cóBDTGQDVBC

- Tạo môi trường vật chất thuận lợi cho việc bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho học sinh trung học phổ thông ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay

Trong trường học thì cơ sở vật chất có vai trò quan trọng đốivới công tác đào tạo Cơ sở vật chất không phải là yếu tố quyết địnhnhưng việc hoàn thiện nó có ảnh hưởng tích cực đến việc nâng caochất lượng giảng dạy cũng như chất lượng mục tiêu giáo dục đàotạo, trong đó có mục tiêu về giáo dục, bồi dưỡng TGQ khoa học

Cơ sở vật chất trong một trường học bao gồm nhiều yếu tố,liên quan đến từng khâu, từng bộ phận, tạo ra một guồng máy hoạtđộng thường xuyên liên tục, diễn ra trên bình diện chung của nhàtrường Để hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu của người giáoviên và HS có chất lượng cao thì không chỉ là khả năng, sự nỗ lựccủa nhân tố chủ quan những con người đó, mà còn là sự đảm bảo tốtcủa các điều kiện khách quan về cơ sở vật chất như: lớp học, bàn

ghế, loa đài, ánh sáng, tài liệu, sách báo những yếu tố đó có ảnhhưởng trực tiếp và gián tiếp đến chất lượng dạy và học Ngoài ratrong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, nhà trường phải tạo đều kiệnhoàn thiện cả cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu nơi ăn, chốn ở, khuvui chơi giải trí để rèn luyện thể chất, nâng cao trí lực của ngườigiáo viên và HS.

- Giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho học sinh trung học phổ thông

ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

- Giải pháp đối với cán bộ quản lý, giáo viên

- Đối với cán bộ quản lý

Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý có phẩm chất đạo đức tốt; cótrình độ lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ vững vàng đểđáp ứng được yêu cầu mới Tăng cường bồi dưỡng kiến thức vềlãnh đạo, quản lý cho cán bộ quản lý nhà trường Tăng cường thamquan học hỏi, giao lưu hội nhập quốc tế Quán triệt cụ thể rõ ràngcác chức năng nhiệm vụ quyền hạn của cán bộ quản lý nhà trường.Xây dựng lề lối làm việc khoa học, tác phong hiện đại Tăng cườngcông tác bồi dưỡng chuyên môn và tự bồi dưỡng chuyên môn, nângcao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ của cán bộ quản lý

Bên cạnh đó, tổ chức Đoàn có vai trò rất to lớn đối với việcgiáo dục TGQDVBC cho HS Phải xây dựng đội ngũ cán bộ làmcông tác Đoàn thực sự có năng lực tổ chức và hiểu biết rộng, nhiệthuyết với phong trào, sôi nổi, có uy tín Theo tôi đội ngũ Ban Chấphành Đoàn phải lựa chọn cho được những gương mặt tiêu biểukhông nên đặt nặng về cơ cấu thành phần, nói đúng hơn phải lựachọn một đội ngũ Ban chấp hành có năng lực thực sự, có khả nănghoạt động.

Nội dung chương trình hoạt động công tác Đoàn phải đi vàochiều sâu, thiết thực, phải xuất phát từ sở thích, nguyện vọng của

HS Tổ chức triển khai chương trình hành động chi tiết cụ thể, thiếtthực và có tính khả thi cao

Về phương hướng triển khai nội dung giáo dục của đoàn cũngcần phải đổi mới phương thức tránh hành chính hoá tổ chức Đoàn.Cần kết hợp nhiều hình thức giáo dục Mọi hình thức tổ chức phảihợp lý về thời gian, địa điểm, tránh việc tổ chức quá nhiều hoạtđộng chạy theo thành tích làm ảnh hưởng tới thời gian học tập vàsinh hoạt của HS Nội dung chương trình các buổi kỷ niệm các ngày

lễ lớn phải tổ chức trang trọng, cô đọng, sâu sắc tránh phô trươnghình thức, phải làm cho HS thấy được niềm phấn khởi, vinh dự tựhào về truyền thống của tuổi trẻ, của dân tộc Tổ chức rộng rãi các

hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao, các cuộc thi tìm hiểu,tăng cường các hoạt động kết nghĩa, giao lưu tạo ra “sân chơi” rộngrãi cho HS, xây dựng chương trình hành động cụ thể cho cuộc vậnđộng “học tập và làm theo tấm gương đạo đức phong cách Hồ ChíMinh”.

Ban chấp hành Đoàn luôn phải chủ động xây dựng chươngtrình và tham mưu kịp thời với Hiệu trưởng để triển khai các nộidung hoạt động có hiệu quả, ý nghĩa thiết thực, thu hút đông đảođoàn viên nhiệt tình hưởng ứng Vận động sự ủng hộ về vật chất vàtinh thần của các lực lượng khác trong nhà trường và ngoài nhàtrường

Trong mỗi nội dung hoạt động cần phải có đánh giá tổng kết,khen thưởng, kỷ luật thật khách quan để qua đó khích lệ được sựnăng động sáng tạo của tuổi trẻ

- Đối với giáo viên đặc biệt là đội ngũ giáo viên dạy môn giáo dục công dân.

Nói đến việc học tập của HS cũng có nghĩa là nói đến nhàtrường, nói đến thầy giáo, mà nói đến trường học là nói đến tri thức,nói đến văn minh, văn hoá Điều 19 Luật Giáo dục, số 38/2005/QH11ngày 14 tháng 6 năm 2005 quy định: “không truyền bá tôn giáo,tiến hành các nghi thức tôn giáo trong các trường, cơ sở giáo dục

khác của hệ thống giáo dục quốc dân, của cơ quan hành chính nhànước, của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, của lực lượng

vũ trang nhân dân” Điều này muốn nói lên đòi hỏi người làm giáodục cũng phải có một TGQ khoa học - TGQDVBC TGQ khoa họccủa nhà giáo chi phối hoạt động và thái độ của họ trong quá trìnhhành nghề, như trong việc lựa chọn nội dung và phương pháp giảngdạy, việc kết hợp giữa giáo dục với nhiệm vụ chính trị - xã hội, gắnnội dung giảng dạy với thực tiễn cuộc sống, cũng như cách nhìnnhận và đánh giá mọi biểu hiện của HS Nói cách khác, TGQDVBC

là kim chỉ nam giúp cho nhà giáo đi đúng hướng, là sợi chỉ đỏxuyên suốt mọi hoạt động giảng dạy và giáo dục của nhà giáo

Trong các trường THPT, đội ngũ giáo viên có vai trò,vị trí hếtsức quan trọng trong việc đảm bảo thực hiện mục tiêu, yêu cầu củamôn học Mục tiêu, yêu cầu hàng đầu của BDTGQDVBC cho HSTHPT là giáo dục TGQDVBC cho HS và chính đội ngũ giáo viêngiảng dạy môn GDCD là lực lượng chủ yếu thực hiện mục tiêu, yêucầu cơ bản này Thông qua giảng dạy giáo viên giúp HS nắm vững

và vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng vào học tập vàphân tích các vấn đề thực tiễn xã hội Vì vậy, nâng cao trình độ độingũ giáo viên giảng dạy đặc biệt là đội ngũ giáo viên giảng dạy mônGDCD là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả của việcgiáo dục TGQDVBC cho HS

Vì vậy, theo tôi muốn việc giáo dục TGQDVBC cho HSTHPT hiện nay có hiệu quả cần tập trung vào những vấn đề cụ thểsau:

Một là, phải nâng cao hơn nữa chất lượng của toàn bộ đội ngũgiáo viên ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Long Xuyênhiện nay, trang bị cho đội ngũ này đầy đủ những phẩm chất cần thiếtnhư luôn quan tâm, tôn trọng, yêu thương HS Bản thân luôn chútrọng giữ gìn danh dự, nhân phẩm, tư cách của người giáo viên Cónăng lực chuyên môn, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vàodạy học Có năng lực ngoại ngữ phù hợp với tiêu chuẩn đặt ra Có kĩnăng, kinh nghiệm và kiến thức giải quyết các vấn đề trong dạy học.Hiểu rõ các quyền và nghĩa vụ của bản thân tham gia vào các hoạtđộng giáo dục Có quan hệ hoà đồng, thân thiện, sẵn sàng hợp tác,chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy, phối hợp với các cơ quan tổ chứctrong ngoài nhà trường

Điều đó đòi hỏi bản thân đội ngũ giáo viên phải là người giácngộ lý tưởng xã hội chủ nghĩa, có phẩm chất chính trị vững vàngtham gia tích cực vào việc giáo dục TGQDVBC thông qua nhữngmôn học mà mình đang trực tiếp giảng dạy

Hai là, tiếp tục bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên một phươngpháp sư phạm tốt, khả năng truyền thụ hấp dẫn, logic, giúp HS

nắm chắc kiến thức qua đó mà TGQDVBC của họ ngày càng đượccủng cố và nâng cao.

Riêng đối với giáo viên môn GDCD, do chức năng đặc biệtcủa họ trong việc giáo dục TGQ nên trong quá trình nâng cao trình

độ năng lực của đội ngũ này phải có những chủ trương chính sáchquan tâm hơn

Cũng giống như các loại hình giáo viên khác, trước hết giáoviên môn GDCD có sự hiểu biết rộng, có chuyên môn giỏi, có nănglực bắt kịp tri thức khoa học hiện đại và có hiểu biết thực tiễn sinhđộng Thông qua việc truyền đạt những nội dung chính của mônGDCD tác động đến tư tưởng, tình cảm của HS, đến sự lôi cuốn HSsay mê học tập hoặc cũng có thể gây nên tình trạng HS chán, khôngmuốn học môn học này

Để có được đội ngũ giáo viên GDCD đáp ứng được nhiệm vụ

đó cần phải có các biện pháp như sau:

Ngành giáo dục cần có những biện pháp kiên quyết để khôngcòn tình trạng giáo viên không còn đủ trình độ, năng lực chuyênmôn và nghiệp vụ kém Đặc biệt, những giáo viên có biểu hiện suythoái về đạo đức, lối sống phải kiên quyết cho ra khỏi ngành Bởinhững hành vi sai trái của đội ngũ giáo viên nếu không được ngănchặn sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới việc hình thành nhân cách của mỗi

HS, suy giảm niềm tin của họ đối với sự lãnh đạo của Đảng và quản

lý của nhà nước Bên cạnh đó cần phải đảm bảo số lượng biên chếgiáo viên cho từng môn học để giáo viên được đào tạo chuyênngành nào thì giảng dạy đúng chuyên ngành ấy nhằm khắc phụctình trạng giáo viên phải dạy nhiều môn

Ngoài ra, ngành giáo dục cần chú ý nghiên cứu việc bồi dưỡngcho đội ngũ giáo viên về trình độ chuyên môn, khả năng sử dụngphương tiện khoa học kỹ thuật hiện đại trong giảng dạy đạt chuẩn.Đồng thời tiếp tục tổ chức bồi dưỡng theo định kỳ cho giáo viên vềchuyên môn đặc biệt là những vấn đề lý luận mới đang đặt ra Bởitrong thế kỷ XXI, thế kỷ của tri thức với sự phát triển nhanh chóng,tri thức của loài người ngày càng tăng lên, đặt ra những vấn đề lýluận và thực tiễn mới cần giải quyết

Hiệu trưởng các trường cần tạo điều kiện tổ chức cho giáoviên đi thực tế trong mỗi năm học Đây là một yêu cầu cần thiết đểđảm bảo nguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn mà mỗimột giáo viên GDCD cần có Thông qua đi thực tế sẽ cung cấp rấtnhiều những tri thức thực tế để họ có điều kiện vận dụng những trithức lý luận trong nhà trường luận chứng những vấn đề của thựctiễn từ đó trong quá trình giảng dạy giảm bớt sự khô cứng, kíchthích sự hứng thú của người học, đem lại hiệu quả cao hơn trongviệc giáo dục TGQDVBC