Thực trạng và giải pháp phòng chống bạo lực gia đình ở việt nam

Làm cho nhiềungười phụ nữ bị hành hạ không chỉ là tinh thần mà cả về thể xác, nó diễn ramột cách công khai ở xã hội Việt Nam, nhất là ở nông thôn hiện nay, cácvấn đề bạo lực nói chung và

A - MỞ ĐẦU

I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Sống trong đất nước nào và xã hội nào cũng vậy, luôn có sự bất bìnhđẳng giới Không nói đâu xa, mà ở Việt Nam chúng ta hiện nay dù đã sốngtrong xã hội phát triển nhưng bất bình đẳng giới vẫn chưa có hồi kết: Sựphân biệt đối xử tồn tại trong mọi tầng lớp dân cư, cơ hội học tập, vay vốnlàm ăn, thăng tiến kể cả mức lương của chị em phụ nữ vẫn thua xa so vớinam giới

Vấn đề về bạo lực gia đình không phải là mới, chế độ phụ hệ, tư tưởng

“trọng Nam khinh Nữ” đã kéo theo sự bất bình đẳng giữa Nam giới đối vớiphụ Nữ Trước đây những người phụ nữ bị bạo hành chủ yếu là sống phụthuộc vào chồng, Khi chuyển sang kinh tế thị trường, vai trò của người phụ

nữ cũng thay đổi, song thực tế có rất nhiều người phụ nữ có công việc ổnđịnh, kiếm được nhiều tiền để lo cho cuộc sống gia đình thì thường lại bịchồng đánh nhiều hơn

Và thực tế cũng cho thấy, bạo lực gia đình đang xẩy ra ở mọi nơi, từkhu vực nông thôn đến thành thị, trong các gia đình có thu nhập cao lẫn thunhập thấp và bạo lực gia đình đối với phụ nữ là chủ yếu Làm cho nhiềungười phụ nữ bị hành hạ không chỉ là tinh thần mà cả về thể xác, nó diễn ramột cách công khai ở xã hội Việt Nam, nhất là ở nông thôn hiện nay, cácvấn đề bạo lực nói chung và bạo lực đối với phụ nữ được mọi cấp lãnh đạoquan tâm Sở dĩ như vậy là vì bạo lực gia đình làm tổn thương đến sứckhỏe, thể xác và tinh thần, không chỉ cho nạn nhân mà còn ảnh hưởng đếnnhững người xung quanh, gây ra nhiều hậu quả cho xã hội Chính vì vậy

bạo lực gia đình đối với phụ nữ đang là vấn đề quan tâm của cộng đồngquốc tế nói chung và ở Việt Nam nói riêng.

Thế nhưng, trên thực tế chưa có một biện pháp thiết thực nào để giúpnhững người phụ nữ bị bạo hành lấy lại vị trí và sự bình đẳng của mìnhtrong gia đình Bên cạnh đó sự hiểu biết về giới và quyền bình đẳng giớiđối với người phụ nữ còn hạn chế Các cuộc tuyên truyền trong cộng đồng

về “Bạo lực gia đình” chưa được tổ chức một cách rộng rãi Việc đưa vấn

đề “Bạo lực gia đình” vào các chương trình chưa thực sự chuyên sâu vàcông tác điều tra, nghiên cứu vể “Bạo lực gia đình” vẫn chưa được tiếnhành rộng rãi ở khắp mọi nơi và sát thực

Trước những tác động trên, với những kiến thức tiếp thu được ở trênghế nhà trường, cùng với sự hướng dẫn của giảng viên Thạc sỹ NguyễnThanh Huyền tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu Vì thế, việc nghiên cứu

đề tài này tôi hy vọng sẽ góp phần nào đó nhằm đưa ra những giải pháp tối

ưu, với mục đích là làm giảm tỷ lệ “Bạo lực gia đình” của Nam giới đối vớiphụ nữ, tạo cho người phụ nữ có quyền bình đẳng trong gia đình và ngoài

xã hội Hy vọng đây sẽ là nguồn tài liệu bổ ích cho những ai đang quan tâmtới vấn đề “Bạo lực gia đình”

Đó là lý do tôi chọn đề tài “Thực trạng và giải pháp phòng chống

bạo lực gia đình ở Việt Nam”.

II MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ

1 Mục đích

Là nhằm nắm được tình hình bạo lực của Nam giới đối với phụ nữtrong thời gian qua Từ đó đưa ra một số giải pháp thiết thực, kiến nghị đếncác cơ quan chức năng có thẩm quyền để nhằm khắc phục và hạn chế tìnhtrạng này trong tương lai, làm cho cuộc sống của người phụ nữ ngày càng

hạnh phúc hơn, giúp cho mọi người đặc biệt là Nam giới có những cáchnghĩ và quan niệm thoáng hơn, giải thích cho Nam giới biết rằng “Sốngtrong một gia đình” thì ai cũng bình đẳng giống nhau không có sự phân biệtđối xử, công việc, trách nhiệm trong gia đình của Nam giới cũng giống nhưPhụ nữ.

2 Nhiệm vụ

- Đưa ra những nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về Bạo lực gia đình và những vấn đề liênquan để thực hiện đề tài

- Tìm hiểu các tổ chức, cơ quan đoàn thể đã có những tác động đếnNam giới như thế nào nhằm hạn chế bạo lực gia đình của Nam giới đối vớiphụ nữ

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp luận

+ Chủ nghĩa duy vật lịch sử

Là phương pháp nghiên cứu sự vật hiện tượng trong trạng thái biếnđổi, do sự tác động của các yếu tố khách quan qua từng thời kỳ phát triểncủa kinh tế xã hội

Sự tác động của cơ chế thị trường đến lối sống con người làm biến đổiphẩm chất, sự tha hóa về đạo đức, tư tưởng “trọng Nam khinh Nữ” trongquá trình phát triển của đất nước và hội nhập quốc tế Do sự tác động củacác yếu tố khách quan mà làm nhân phẩm của con người thay đổi Từnhững con người hiền lành, chân quê, ai cũng tôn trọng vậy mà khi bị tácđộng của các yếu tố khách quan như: Rượu, cờ bạc, đề … thành con ngườixấu của xã hội, hủy hoại nhân cách, tương lai, cuộc sống hạnh phúc của giađình và người thân

+ Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Là phương pháp đặt ra sự vật hiện tượng, có sự tác động qua lại nhau

và có mối quan hệ với sự vật, hiện tượng khác

Ở đề tài này, nghiên cứu về Nam giới trong sự tác động qua lại với cácvấn đề xã hội Đó là những tệ nạn xã hội và những yếu tố tác động trongmối quan hệ vợ - chồng, gia đình, anh chị em, các đoàn thể xã hội, nhàtrường

2 Phương pháp thực tiễn

+ Phương pháp quan sát

Để những thông tin chính xác và sát thực hơn thì trong cuộc sống hằngngày bằng chính mắt thường của mình chứng kiến những trường hợp bị bạohành rất dã man, bằng các khả năng quan sát: quan sát gần, quan sát xa đốivới một số đối tượng bạo hành để thấy được những hành vi thiếu tình ngườicủa họ

+ Phương pháp phỏng vấn

Thông qua các buổi sinh hoạt lớp, sinh hoạt phòng trọ thì tôi đã phỏngvấn một số sinh viên để thu thập thêm thông tin và một điều thuận lợi ởđây, trong số những người tôi phỏng vấn thì có một vài sinh viên có mẹ củamình thường là nạn nhân của bạo hành gia đình Qua các buổi phỏng vấnthì tôi đã thu thập được nhiều thông tin sát thực và từ đó cũng có thể đưa ramột số nguyên nhân gây ra bạo lực gia đình

+ Phương pháp thu thập thông tin

Ngoài những thông tin thu thập được từ các phương pháp trên thì tôicòn dùng mạng Internet tìm những trang Website có liên quan đến bạo lựcgia đình

Tham khảo các tài liệu liên quan đến bạo lực gia của các tác giả viết vềcác trường hợp bị bạo hành nhằm thu thập được nhiều thông tin phong phú

từ những ý kiến và nhiều người khác nhau để có thể thuận lợi hơn trong bàiviết của mình

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Các gia đình bị bạo hành, chủ yếu là Nữ giới

V Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI

Với những thông tin thu thập được rất nhiều đã phân tích và đưa ranhững thông tin chung, phù hợp thì đề tài đã làm rỏ hệ thống, các cơ sở lýluận, cơ sở thực tiễn của bạo lực gia đình Đặc biệt đề tài đã phân tích đượcthực trạng cũng như nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình của Nam giớiđối với phụ nữ Trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp để ngăn chặn tình trạngbạo lực gia đình xẩy ra ở các đơn vị, xã phường… Với ý nghĩa đó đề tài làtài liệu tham khảo cho chính quyền địa phương, chị em phụ nữ, nhữngngười gây ra bạo hành và những ai đang quan tâm đến vấn đề bạo lực giađình Đồng thời đây cũng là tài liệu tham khảo cho những sinh viên chuyênnghành công tác xã hội

VI PHẠM VI

Đề tài tập trung phân tích tình hình bạo lực gia đình Việt Nam

2 Bạo lực

Bạo lực là những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp công lý, đạo

lý, xúc phạm, trấn áp người khác gây nên những tổn thương về tinh thần vàthể xác

3 Bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình là thuật ngữ dùng để chỉ các hành vi cố ý của thànhviên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinhthần và kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình

4 Giới

Là phạm trù chỉ quan hệ, vai trò và mối quan hệ giữa Nam giới và Nữgiới Xã hội tạo ra và gắn cho trẻ em gái và trẻ em trai, cho Nam giới vàPhụ nữ các đặc điểm khác nhau

5 Bình đẳng giới

Bình đẳng giới là sự thừa nhận và coi trọng như nhau các đặc điểmgiống và khác nhau giữa phụ nữ và nam giới Nam giới và phụ nữ cùng có

điều kiện bình đẳng để phát huy hết khả năng và thực hiện các mong muốncủa mình, có cơ hội bình đẳng để tham gia đóng góp và thụ hưởng từ cácnguồn lực của xã hội và quá trình phát triển, được hưởng tự do và chấtlượng cuộc sống bình đẳng.

6 Bạo lực trên cơ sở giới

Bất kỳ một hành động bạo lực nào dựa trên cơ sở giới dẫn đến hoặc cókhả năng dẩn đến những tổn thất về thân thể, tình dục, tâm lý hoặc nhữngđau khổ của phụ nữ bao gồm cả sự đe dọa, sự cưởng bức hoặc tước đoạtmột cách tùy tiện sự tự do dù nó xẩy ra ở nơi công cộng hoặc trong cuộcsống riêng tư đều gọi là bạo lực trên cơ sở giới

II PHÂN LOẠI BẠO LỰC GIA ĐÌNH

Quyết tâm thực hiện các hành động để phụ nữ thuộc về tài chính, gồmnhững hành vi sau: ngừng hổ trợ về tài chính và ngăn cản nạn nhân có mộtnghề nghiệp, công việc hợp pháp, tước đoạt hay đe dọa, tước đoạt cácnguồn tài chính về quyền sử dụng và thừa hưởng của vợ, chồng, cộng đồng

và quyền sở hữu tài sản nói chung, phá hủy tài sản trong gia đình

CHƯƠNG II

CƠ SỞ THỰC TIỄN

I THỰC TRẠNG VỀ BẠO LỰC GIA ĐÌNH

1 Thực trạng chung về bạo lực gia đình Việt Nam

- Cứ 03 phụ nữ trong xã hội có ít nhất một lần bị đánh đập trong cuộcđời họ điều này cho thấy, có 32% phụ nữ từng kết hôn cho biết phải chịubạo lực thể xác, có 54% đã chịu bạo lực tinh thần trong đời Khảo sát về giađình Việt Nam đã chỉ ra rằng khoảng 31,2% các cặp vợ chồng đã từng trảiqua một trong các hình thức bạo lực gia đình

- Theo hệ thống của nước ta trong năm năm từ 2000 - 2005 cả nước có352.000 vụ ly hôn thì có 186.912 vụ có nguyên nhân do bạo lực gia đình,hành vi đánh đập ngược đãi chiếm 53,1%, 66% các vụ ly hôn liên quan đếnbạo lực gia đình

Riêng năm 2005 có tới 39.700 vụ ly hôn có nguyên nhân từ bạo hànhtrong tổng số gần 65.000 vụ án về hôn nhân và gia đình chiếm 61,7% cũngtheo nghiên cứu này thì:

+ 5% phụ nữ thường xuyên bị chồng đánh đập trong dó 10% là các giađình có kinh tế khá dả và 25% gia đình kinh tế túng thiếu

+ 82% hộ dân nông thôn và 80% hộ ở thành phố có xẩy ra bạo lực.+ 25% gia đình có hành vi bạo lực tinh thần

+ 30% các cặp vợ chồng xẩy ra hiện tượng ép buộc quan hệ tình dụcxẩy ra ở 18% các gia đình khá giả về kinh tế và 25% gia đình túng thiếu vềkinh tế.

+ 9 - 10% trường hợp nạn nhân của bạo lực gia đình là người vợ và thủphạm chính là nam giới

+ 70% các vụ bạo lực xẩy ra đối với phụ nữ ở nông thôn

+ Ở Đồng bằng Sông Cửu Long có 1.319 ca nhập viện là do bạo lựcgia đình Trong đó có 1000 ca tự tử và 30 trường hợp tử vong

+ 5% phụ nữ thường xuyên bị chồng đánh đập

Bạo lực gia đình xuất hiện ở các cặp vợ chồng từ 31 - 41 tuổi phổ biếnhơn các nhóm tuổi khác và thường xẩy ra ở các vùng nông thôn nghèo

2 Thực trạng bạo lực gia đình đối với phụ nữ

Nghiên cứu của tổng cục thống kê của bạo lực gia đình ở Việt Namtháng 11/2008

+ Xét đến cả 3 hình thức bạo hành trong đời sống vợ chồng là thể xác,tình dục, tinh thần thì có trên ½ , khoảng 58% phụ nữ Việt Nam cho biết họ

đã từng là nạn nhân của ít nhất một hình thức bạo lực gia đình này

- Nghiên cứu mới nhất vào ngày 26/11/2010 thì:

+ Cứ 3 phụ nữ có gia đình hoặc từng có gia đình thì có 1 người (gần ¾

%) đã từng bị chồng bạo hành thể xác hoặc tình dục Số phụ nữ đang phảichịu một trong hai hình thức bạo hành này chiếm 9%

+ Khả năng phụ nữ bị lạm dụng bởi chồng họ gấp 3 lần khả năngngười khác lạm dụng.

+ Trong số phụ nữ kết hôn từ 1 - 10 năm có 21,1% phụ nữ cho biết đãtrải qua sự mắng nhiếc, nhục mạ…

+ Thực tế cho thấy những phụ nữ bị bạo hành được điều tra ở trênphần nhiều đều có kinh tế khó khăn, một số phụ nữ còn gặp hạn chế vềtrình độ học vấn

Các phụ nữ đều e ngại khi tham gia phỏng vấn, việc chia sẻ còn rất hạnchế và vòng vo, nhiều phụ nữ từ chối không chia sẻ hoặc không nói ra sựthật

Phụ nữ có thai cũng là đối tượng bị bạo hành, 5% phụ nữ có thai chobiết họ đã từng bị đánh đập trong thời gian mang thai bởi chính chồngmình

Số phụ nữ bị bạo lực đi tìm sự hổ trợ bên ngoài rất ít, chỉ khoảng 10%còn lại là 80% - 90% phụ nữ không đi tìm sự hổ trợ nào cả mà chỉ âm thầmchịu đựng vậy thôi

Đó cũng chính là nguyên nhân làm cho nạn bạo hành ngày càng giatăng

* Biểu đồ để thể hiện rỏ thực trạng trên

- Biểu đồ tỷ lệ phụ nữ bị chồng gây bạo lực thể xác chia theo độ tuổi ởViệt Nam năm 2010

Tỷ lệ

Độ tuổi

Nhận xét:

Qua biểu đồ trên thì cho ta thấy rằng

Trong cuộc đời của người phụ nữ có ít nhất là một lần bị bạo hành vềthể xác, và tỷ lệ bạo hành ngày càng tăng theo độ tuổi, ở biểu đồ ta thấy:Tuổi càng cao thì tỷ lệ phụ nữ bị bạo hành ngày càng tăng như: ở độ tuổi 18

- 24 tỷ lệ bạo hành là 22 mà ở độ tuổi từ 45 - 49 tỷ lệ bạo hành lại tăng lên40

Đáng lẽ ra tuổi càng lớn thì nhận thức con người được phát triển và có

sự tôn trọng người khác, xem thân thể người khác cũng như thân thể mình,con người sống có trách nhiệm và yêu thương lẫn nhau hơn Nhưng đằngnày, do sự tác động của cơ chế thị trường và nhận thức của một số ngườiquá kém, với tư tưởng “trọng nam khinh nữ” Cho nên càng về già nhưngngười phụnữ lại càng bị người khác bạo hành về thể xác nhiều hơn

Và trong thời gian qua được sự quan tâm của mọi cơ quan và sự lên ánnhững hành vi bạo hành đối với thể xác người phụnữ thì 12 tháng qua tỷ lệphụ nữ bị bạo hành có xu hướng giảm dần thể hiện: Ở độ tuổi 14 - 24 tỷ lệphụ nữ bị bạo hành là 12 còn ở độ tuổi 55 - 60 thì giảm xuống chỉ còn 3

Tỷ lệ

Tuổi

Mong rằng trong tương lai nhận thức của mọi người về bình đẳng giớiđược phổ biến rộng rải hơn để người phụ nữ có được vị trí và quyền củamình

Tỷ lệ phụ nữ bị chồng gây bạo lực tình dục theo nhóm tuổi ở Việt Namnăm 2010

Nhận xét:

Biểu đồ trên cho ta thấy tỷ lệ phụ nữ bị bạo lực về tình dục trong cuộcđời họ có xu hướng gia tăng theo độ tuổi: Tuổi càng lớn thì tỷ lệ phụ nữ bịbạo lực tình dục lại càng nhiều hơn thể hiện vào ở độ tuổi từ 18 - 24 tỷ lệphụ nữ bị bạo lực là 7 nhưng ở độ tuổi từ 45 - 49 tỷ lệ bạo lực tăng lên đến15

Xu hướng này ngày càng tăng làm người phụ nữ mất đi sự bình đẳngcủa mình trong quan hệ vợ chồng, cũng như làm hạnh phúc gia đình ngàycàng bị rạn nứt, tan vỡ…

12 tháng qua đã có nhiều cuộc tuyên truyền về bình đẳng giới, đặc biệt

là cho nam giới tham gia vào các buổi tọa đàm, cuộc thi nói về bạo lựctrong gia đình Nên thời gian qua tỷ lệ bạo lực về tình dục đã có xu hướnggiảm, từ tỷ lệ 4 ở độ tuổi 18 - 24 giảm xuống tỷ lệ 2 ở độ tuổi 55 - 60

Cần phải có nhiều cuộc tuyên truyền hơn nữa về bạo lực gia đình đặcbiệt là đối với Nam giới, để nâng cao nhận thức nam giới, thấy được sựbình đẳng trong quan hệ vợ chồng, không nên có sự ép buộc lẫn nhau Đểxây dựng cuộc sống gia đình ngày càng có ý nghĩa và hạnh phúc hơn, gópphần vào sự phát triển của đất nước.

3 Liên hệ thực tiễn

+ Bạo lực về kinh tế

Theo lời kể của chị “Hoa” cho biết:

Lấy chồng, chị về làm tại công ty gạch của chồng, lúc này chị mới biếtchồng mình hết sức hà tiện và nắm giữ “tay hòm chìa khóa” trong nhà Chị

đi làm nhưng không có lương vì anh bảo là vợ chồng để anh giữ luôn Mỗisáng anh đưa cho chị không quá 50.000đồng để chi tiêu ba bữa ăn và sinhhoạt cho cả gia đình gồm 3 người Con nhỏ đòi uống sữa chị xin anh thêmtiền liền bị anh mắng “chúng nó ăn thế đủ rồi, không cần uống thêm sữa”.Những sáng chồng quên đưa tiền, chị tự mở tủ lấy thì kiểu gì cũng bị

chồng kiếm cớ: Nếu lấy tiền lẻ “Sao mày ngu thế! Tiền lẻ để tao gửi xe

chứ?”, còn nếu lấy tiền chẵn thì “Tiền to thế để làm việc khác…” Từ ngày

lấy chồng, tất cả mọi việc chi tiêu trong nhà cho đến việc thăm hỏi, ốm đauhay cưới xin, chị đều trong chờ vào anh em ruột và bố mẹ đẻ Thời gian củachị bị chồng quản lý rất chặt nên không thể làm thêm, mỗi lần chị nói ýđịnh làm thêm với chồng được anh trả lời bằng những trận đòn

+ Bạo lực tinh thần

Chị (Hạnh) xã Hiền Ninh

Trong gần một tháng, chị liên tục bị chồng rải các loại tờ “thư mờigọi” với nội dung giới thiệu chị là “gái gọi” rẻ tiền, lăng mạ bố mẹ chị, xúi