Giao an 12 moi hoc ki II (Tuan 23)

Sự gắn bó sâu nặng giữa tình cảm gia đình và yêu nước, tình CM, giữa truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Việt Nam, dân tộc Vi

Giáo án tuần 23

Tiết PPCT 67, 68– Văn học.

NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH

Nguyễn Thi

-A.Mục tiêu bài học:

Giúp Hs nắm được:

1 Kiến thức:

- Hiểu được hiện thực đau thương, đầy hy sinh gian khổ nhưng rất đỗi anh dũng, kiên cường, bất khuất của nhân dân miền Nam trong những năm chống Mỹ cứu nước Sự gắn bó sâu nặng giữa tình cảm gia đình và yêu nước, tình CM, giữa truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ

2 Kĩ năng:

-Thành thục hơn trong công việc vận dụng các kĩ năng phân tích tác phẩm tự sự

- Nắm được những đặc sắc về nghệ thuật của thiên truyện, nghệ thuật trần thuật đặc sắc, khắc họa tính cách và miêu tả tâm lý sắc sảo, ngôn ngữ phong phú, góc cạnh, giàu giá trị tạo hình và đậm chất Nam Bộ

3 Thái độ:

- Biết trân trọng, yêu thương và cảm phục những con người bình thường mà giàu lòng nhân hậu, vô cùng dũng cảm đã đem máu xương để giữ gìn, bảo vệ đất nước

B Phương pháp thực hiện

- Gợi mở, phát vấn, thảo luận nhóm, thuyết giảng

C Phương tiện thực hiện:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Đọc SGK, SGV, TLTK, soạn giáo án

- Phương án tổ chức lớp học, nhóm học: phát vấn, đàm thoại với cá nhân, tập thể, thảo luận nhóm…

2 Chuẩn bị của học sinh:

Đọc SGK, TLTK để củng cố kiến thức cũ và chuẩn bị bài học theo HDHB

1 Ổn định lớp - kiểm tra bài cũ:

2 Bài mới: Chúng ta đã tiếp xúc với hình ảnh Nguyễn Thi gân guốc, mãnh liệt qua tác phẩm “Người mẹ cầm súng” hôm nay ta lại tiếp xúc với tác giả này một lần nữa qua tác phẩm

“ Những đứa con trong gia đình”

Cho HS xem ảnh chân dung tác giả Nguyễn Thi

*Hoạt động 1: Hướng

dẫn học sinh tìm hiểu

phần tiểu dẫn trong

SGK

HS đọc phần tiểu dẫn

Học sinh tóm tắt

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả: (1928-1968) tên khai sinh Nguyễn

Hoàng Ca, bút danh khác Nguyễn Ngọc Tấn, -Quê ở tỉnh Nam Định, (quê ông ở MB nhưng

Dựa vào phần tiểu dẫn

hãy tĩm tắt vài dịng về

tiểu sử của tác giả

Nguyễn Thi?

trả lời

HS nêu ý chính

sống gắn bĩ với MN) ơng thực sự xứng đáng với danh hiệu “Nhà văn của người nơng dân Nam Bộ trong cuộc chiến đấu chống Mỹ cứu nước”

-Sáng tác nhiều thể loại: bút kí, truyện ngắn, tiểu thuyết… “Truyện và kí”(1978), “Nguyễn Ngọc Tấn- Nguyễn Thi tồn tập” (1996)

-NT là cây bút cĩ năng lực phân tích tâm lý sắc sảo Văn Nguyễn Thi giàu chất hiện thực nhưng thấm đẫm chất trữ tình

- Ngơn ngữ phong phú, gĩc cạnh, đậm chất Nam Bộ

-Ơng được nhà nước trao tặng giải thưởng HCM về VH-NT (2000)

- Hiểu biết của em về

hồn cảnh ra đời, giá trị

tác phẩm "Những đứa

con trong gia đình

HS trả lời 2 Tác phẩm "Những đứa con trong gia đình".

- Truyện ngắn xuất sắc - ra đời trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ

*Hoạt động 2: Hướng

dẫn học sinh đọc, tìm

hiểu văn bản

Hs đọc văn bản theo hướng dẫn của GV

III Đọc - hiểu văn bản

- Truyện "Những đứa

con trong gia đình"

được trần thuật chủ yếu

từ điểm nhìn của nhân

vật nào?

- HS suy nghĩ trả lời

1 Cảm nhận chung

- Kể chuyện: tự sự qua dịng hồi tưởng của Việt khi bị trọng thương nằm lại 1 mình ở chiến trường, trong bĩng tối

GV tiếp tục bổ sung,

giảng giải, kết luận - HS lắng nghe

 nhà văn cĩ điều kiện nhập sâu vào thế giới nội tâm nhân vật để dẫn dắt câu chuyện

 Diễn biến câu chuyện biến đổi linh hoạt, tự nhiên

- Sự hịa quyện, gắn bĩ giữa tình cảm gia đình với tình yêu đất nước, những truyền thống gia đình với truyền thống dân tộc tạo nên sức mạnh to lớn của người Việt nam, dân tộc Việt nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ

? Chú Năm là ai?

- Tìm những chi tiết

trong tác phẩm đề cập

đến hình tượng chú

HS hệ thống, trả lời 2 Hình tượng nhân vật:a Nét riêng tiêu biểu từng thành viên:

(a1) Chú Năm:

-Là người thân lớn tuổi duy nhất cịn lại trong gia đình, là người đã đùm bọc chị em Chiến khi cha mẹ mất.

-Ơng là người đề cao truyền thống gia đình-ghi lại tất cả những sự kiện diễn ra trong gia

Năm?

?Từ đĩ nêu những nhận

xét khái quát của em về

nhân vật này?

GV nhận xét, bổ sung

HS thảo luận trả lời

đình

 kết tinh đầy đủ truyền thống của gia đình

-Là người lao động chất phác nhưng rất đỗi giàu tình cảm, cũng dạt dào cảm xúc khi cất lên điệu hò “Tiếng hị khàn đục, tức như tiếng gà gáy…”

-Chú Năm chính là khúc thượng nguồn trong “ dòng sông truyền thống” của gia đình Việt

- Hình tượng người mẹ

được nhắc đến ntn trong

tp?

?Em thấy má Việt là

người như thế nào?

HS thảo luận theo nhĩm, đại diện nhĩm trả lời

(a2) Má Việt - Chiến:

-Người phụ nữ lao động nghèo, cứng cỏi -Rất gan góc, căm thù giặc sâu sắc -Rất mực thương chồng, thương con, đảm đang, tháo vát, nén chặt nỗi đau thương để nuôi con, đánh giặc

 Một người mẹ suốt đời vất vả, lam lũ

nhưng rất đỗi kiên cường, cao cả

?Hồn cảnh gia đình chị

em Chiến ntn?

? Chiến đã vun vén

cơng việc ntn để chuẩn

bị lên đường đi bộ đội?

? Qua đây em cĩ nhận

xét gì về Chiến?

?Ngồi những nét tính

cách trên Chiến cịn

được nhắc đến với

những nét tính các nào

nữa?

Nhận xét?

HS tìm những chi tiết tiêu biểu, nhận xét

(a3) Nhân vật Chiến:

- Trải qua hoàn cảnh bi thương cha mẹ chết sớm, rất đảm đang, tháo vát :“Chị em mình

đi thì thằng Út sang ở với chú Năm Cịn cái nhà này ba má làm ra đĩ thì cho các anh ở xã mượn mở trường học Giường ván cũng cho

xã mượn làm ghế học.Cịn năm cơng ruộng hồi trước mấy chú cấp cho ba má, giờ mình

đi mình trao lại chi bộ đặng chia cho cơ bác khác mần, nghen”

 Mang nét tính cách của mẹ sớm trưởng thành: đảm đang, vén khéo( già dặn trước tuổi)

- Có một tính cách rất đa dạng : là cô gái mới lớn, tính khí còn trẻ con, biết nhường nhịn em(trừ việc đi “ bộ đội”), Căm thù giặc sâu sắc

thực hiện lời thề như “dao chém đá” : “Nếu giặc còn thì tao mất”

 Chiến mang nét tiêu biểu của phụ nữ thời chiến, đương đầu với hoàn cảnh bi thương, vươn lên mạnh mẽ để chiến đấu anh dũng

- Em ấn tượng ở nhân

vật Việt bởi những nét HS lựa chọn, suynghĩ, trả lời a/ Nhân vật Việt : (Xuất hiện nhiều lần nhất)

tớnh cỏch tiờu biểu nào?

? Tớnh cỏch này được

biểu hiện ntn?

GV gợi ý, phõn tớch,

bỡnh 1 vài chi tiết

?Thỏi độ của Việt trước

kẻ thự ntn?

?Tỡnh cảm gia đỡnh của

Việt được tỏc giả núi

đến ntn?

HS lắng nghe

+Tớnh tỡnh deó meỏn, treỷ con, hieỏu ủoọng, hay giaứnh phaàn hụn vụựi chũ

( soi ếch cũng giành soi đợc nhiều hơn, bắn thằng Mĩ trên dòng sông Định Thuỷ cũng là cụng của Việt, gi nh nhau ành nhau đi bộ đội với chị

…) -Voõ tử, trong saựng, moùi vieọc ủeàu phoự thaực cho chũ “Nghe chị tớnh toỏn đồng ý hết, laờn keành ra vaựn, cửụứi khỡ khỡ, chuùp bắt ủom ủoựm

để nghịch…”

- Yeõu quyự ủoàng ủoọi nhửng giaỏu là coự chũ, giaỏu chũ “nhử giaỏu cuỷa rieõng vỡ sụù maỏt chũ”.

 Vieọt hoàn nhieõn, ngaõy thụ nhử moùi ủửựa treỷ

cuứng lửựa tuoồi.

+Chửừng chaùc ,duừng caỷm, kieõn cửụứng, gan goực, quaỷ caỷm, khoõng khuaỏt phuùc truụực quaõn thuứ.

-Luực nhoỷ: Vieọt ủaừ daựm xoõng thaỳng vaứo thaống giaởc ủaừ gieỏt haùi cha mỡnh.

- Khi lụựn leõn: Vieọt xung phong ủi boọ ủoọi “ Tụi tờn là Việt, anh cho tụi đi bộ đội với “ Sao hồi nóy chị ngăn tụi? Người ta mười tỏm rồi mà núi chưa…”

-Luoõn trong tử theỏ chieỏn ủaỏu vụựi giaởc ”Chà,

nổ dữ, phải chuẩn bị lựu đạn xung phong thụi! Việt vẫn cũn đõy, nguyờn tại vị trớ này, đạn đó lờn nũng, ngún cỏi cũn lại vẫn sẵn sàng nổ sỳng.”

 Vieọt mang trong mỡnh doứng maựu kieõn

cửụứng cuỷa gia ủỡnh, cuỷa doứng hoù, queõ hửụng, laứ nieàm tửù haứo cuỷa chuự Naờm, cuỷa ủaỏt nửụực.

+ Soỏng raỏt tỡnh caỷm

“ Việt khẽ ngúc đầu lờn dũm bàn thờ Từ nóy giờ đang mải với ý nghĩ mỏ đó về, nghe chị hỏi, Việt lại tin mỏ đó về ngồi đõu đú thật”.“ Việt đi cõu ớt con cỏ về làm bữa cỳng mỏ trước khi dời bàn thờ sang nhà chỳ Nào, đưa

mỏ sang ở tạm bờn nhà chỳ, chỳng con đi đỏnh giặc trả thự cho ba mỏ, đến chừng nước nhà độc lập, con lại đưa mỏ về…

“Nghe tiếng chõn chị, Việt thấy thương chị lạ”

 thành cụng trong việc miờu tả tõm lý nhõn vật

?Em cĩ nhận xét gì về

nhân vật Việt?

 Tình cảm gia đình thiêng liêng, ấm áp

hoà quyện trong tình yêu quê hương, đánh giặc trả thù cho ba má cũng là đánh đuổi giặc ngoại xâm giành độc lập tự do cho đất nuớc.

 Nhân vật Việt tiêu biểu mang đầy đủ phẩm chất của người Việt Nam : kiên cường, bất khuất, không sợ hi sinh, sống hồn nhiên nhưng rất giàu tình cảm…

- Những nét thống nhất

tạo nên nét truyền thống

của gia đình Việt

-Chiến?

Cho HS phân nhĩm, trả

lời GV bổ sung, giảng

giải, kết luận

HS suy nghĩ, thảo luận, trả lời

Đại diện nhĩm, trả lời

b Nét chung thống nhất của gia đình:

+ Căm thù giặc sâu sắc + Gan gĩc, dũng cảm, khao khát, chiến đấu, giết giặc

+ Giàu tình nghĩa, rất mực thủy chung son sắt với quê hương, Cách mạng

 truyền thống gia đình trong mối quan hệ với truyền thống Cách mạng, dân tộc tạo nên 1 dịng sơng truyền thống

- Khái quát những nét

cơ bản về ngơn ngữ

nghệ thuật của tác

phẩm?

HS suy nghĩ trả lời

3 Ngơn ngữ nghệ thuật:

- Xây dựng nhân vật bằng chi tiết cụ thể, làm

rõ gĩc cạnh của cuộc sống, tạo nên khơng khí chân thực và cĩ linh hồn

- Đọc xong truyện ngắn,

em cĩ ấn tượng với chi

tiết nào nhất? Vì sao?

GV bình

HS chọn, trả lời

HS lắng nghe

+ Chi tiết đắt giá nhất: "Chị em Chiến khiêng bàn thờ má sang gởi nhà chú Năm  tập quán lâu đời gợi sự thiêng liêng, nhân vật trở nên trưởng thành hơn

- Ngơn ngữ mang đậm chất Nam Bộ

- Phát huy tối đa ngơn ngữ độc thoại nội tâm

 tài năng Nguyễn Thi trong nghệ thuật kể chuyện

*Hoạt động 4: Hướng

dẫn học sinh tổng kết HS lưu ý phầnghi nhớ, đúc kết,

ghi chép

III Tổng kết, củng cố:

- Nghệ thuật trần thuât độc đáo

- Truyện phản ánh, ngợi ca tinh thần bất khuất, truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc và đồng bào Nam Bộ

3 Củng cố - Dặn dị:

- Nắm cốt truyện, nội dung, nghệ thuật của tác phẩm

- Chuẩn bị bài "Chiếc thuyền ngồi xa"

4 Rút kinh nghiệm, bổ sung:

Giáo án tuần 23

Tiết PPCT 69 – Làm văn.

VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 6

(Bài làm ở nhà) A.Mục tiêu bài học:

Giúp HS:

- Củng cố kiến thức và kỹ năng đã học để viết bài NLVH bàn về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi

- Tiếp tục rèn luyện các kỹ năng: Tìm hiểu đề, lập dàn ý và viết đuợc 1 bài văn NLVH có vận dụng các thao tác giải thích, chứng minh, bình luận, so sánh, bác bỏ, nêu luận điểm, tìm dẫn chứng phù hợp với luận điểm, phấn tích dẫn chứng để làm rõ luận điểm, luận đề…

- Hiểu được các lớp ý nghĩa mà nhà văn gửi gắm thông qua các hình tượng nghệ thuật, nhân vật, chi tiết trong tác phẩm

B Phương pháp thực hiện

- Gợi mở, học sinh tự làm bài

C Phương tiện thực hiện:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Đọc SGK, SGV, TLTK, soạn giáo án

2 Chuẩn bị của học sinh:

Đọc SGK, TLTK để củng cố kiến thức cũ và chuẩn bị bài học theo HDHB

HĐ CỦA GV &

Chọn 1 trong các đề

theo thống nhất của

nhóm VD như

Đề 1:

Trong truyện”Những đúa con trong gia đình”, Nguyễn Thi có nêu quan niệm” Chuyện gia đình cũng dài như sông, mỗi thế hệ phải ghi vào một khúc Rồi trăm con sông của gia đình lại cùng

đổ về một biển, mà biển thì rộng lắm, rộng bằng cả nuốc ta và ra ngoài cả nước ta”

Anh (chị) có cho rằng, trong thiên truyện của Nguyễn Thi quả đã

có một dòng sông truyền thống liên tục chảy từ lớp người đi trước: Tổ tiên, ông cha, cho đến lớp người đi sau :Chị em Chiến,Việt?

Đề 2:

Phân tích hình ảnh thơ mộng, trữ tình của dòng sông Hương qua ngòi bút tài hoa của Hoàng Phủ Ngọc Tường trong “Ai đã đặt tên

cho dòng sông”

Đề 3: Cảm nhận của anh chị về hình tượng “Rừng Xànu” trong

tác phẩm cùng tên của Nguyễn Trung Thành

Đề 4:

Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, cây hoa dại vẫn mọc lên và nở thành những chùm hoa thật đẹp.Anh chị hãy phân tích giá trị nhân đạo trong tác phẩm “Vợ Nhặt” của Kim Lân

Đề 5:Suy nghĩ của anh(chị)về hình tượng nhận vật Mỵ trong tác

phẩm “Vợ chồng APhủ” của Tô Hoài

 DẶN DÒ : Học sinh làm bài ở nhà hoặc trên lớp (Tuỳ theo tình hình từng lớp và

kế hoạch của nhóm) :

 Chuẩn bị bài mới: ” Chiếc thuyền ngoài xa”