Giao an 12 moi hoc ki II (Tuan 22)

Kiến thức: -Hiểu được chủ đề tư tưởng của truyện: Sự lựa chọn con đường đi của dõn tộc VN trong cuộc đấu tranh chống lại kẻ thự những năm 60 thế kỉ XX Được thể hiện xuất sắc trong truyệ

Giỏo ỏn tuần 21

Tiết PPCT 64, 65– Văn học.

RỪNG XÀ NU

Nguyễn Trung Thành

-A Mục tiờu bài học:

Giỳp Hs nắm được:

1 Kiến thức:

-Hiểu được chủ đề tư tưởng của truyện: Sự lựa chọn con đường đi của dõn tộc VN trong cuộc đấu tranh chống lại kẻ thự những năm 60 thế kỉ XX Được thể hiện xuất sắc trong truyện ngắn mang cảm hứng lóng mạn và khuynh hướng sử thi bi trỏng, đậm đà khụng khớ và hương sắc Tõy Nguyờn với những hỡnh tượng nhõn vật đặc sắc và ngụn ngữ nghệ thuật trau chuốt

2 Kĩ năng: Thành thục hơn trong cụng việc vận dụng cỏc kĩ năng phõn tớch tỏc phẩm tự sự

3 Thỏi độ: Trong cuộc sống thời bỡnh, thanh niờn cần phỏt huy truyền thống

yờu nước, chống ngoại xõm của dõn tộc để gúp phần xõy dựng đất nước, biết yờu cuộc sống và hóy làm tất cả vỡ cuộc sống của đất nước, nhõn dõn, cũng là của chớnh mỡnh

B Phương phỏp thực hiện

- Gợi mở, phỏt vấn, thảo luận nhúm, thuyết giảng.

C Phương tiện thực hiện:

1 Chuẩn bị của giỏo viờn:

- Đọc SGK, SGV, TLTK, soạn giỏo ỏn

- Phương ỏn tổ chức lớp học, nhúm học: phỏt vấn, đàm thoại với cỏ nhõn, tập thể, thảo luận nhúm…

2 Chuẩn bị của học sinh:

Đọc SGK, TLTK để củng cố kiến thức cũ và chuẩn bị bài học theo HDHB

D Tiến trỡnh lờn lớp:

1 Ổn định tỡnh hỡnh lớp: 1 phỳt

Ổn định trật tự, điểm danh học sinh trong lớp

2 Kiểm tra bài cũ: 4ph

Túm tắt truyện ngắn ”Vợ nhặt ” của Kim Lõn Trỡnh bày chủ đề tư tưởng của tỏc phẩm

3 Giảng bài mới: 83 phỳt

- Tạo tõm thế tiếp thu bài mới

- Giới thiệu bài:

Hoạt động của GV H/đ của HS Yờu cầu cần đạt

Hoạt động 1: Tổ chức

tỡm hiểu phần tiểu dẫn

sgk

-Em hóy trỡnh bày vài nột sơ

lược về nhà văn NTT?

-Vỡ so núi NTT viết thành cụng

về đề tài Tõy Nguyờn?

-Kể tờn một vải tỏc phẩm của

Hs đọc tiểu dẫn Sgk

1 Cho HS đọc phần

Tiểu dẫn

(SGK) kết hợp với những hiểu biết

I- Giới thiệu:

1- Tỏc giả: Tờn khai sinh là Nguyễn Văn Bỏu – Bỳt danh khỏc là Nguyờn Ngọc Sinh năm 1932, quờ ở Quảng Nam

-ễng tham gia 2 cuộc khỏng chiến chống Phỏp và chống Mỹ - Hoạt động chủ yếu và gắn bú mật thiết với chiến trường Tõy Nguyờn

-TP tiờu biểu: Đất nớc đứng lên- giải nhất, giải thởng Hội văn nghệ Việt Nam năm 1954- 1955; Trên quê

-Hs túm tắt tp gv nhận xột và

ghi điểm?

Hoạt động 2: Tổ chức

đọc-Túm Tắt Tỏc Phẩm GV đọc

đoạn mở đầu

cỏ nhõn

để giới thiệu về nhà văn Nguyễn Trung Thành (cuộc đời,

sự nghiệp, đặc điểm sỏng tỏc,

…)

HS đọc tiếp một số đoạn

và tóm tắt toàn bộ tác phẩm

ơng những anh hùng Điện Ngọc (1969); Đất Quảng

(1971- 1974);…

-Năm 2000, ông đợc tặng giải thởng Nhà nớc về văn học nghệ thuật

2- Tỏc phẩm:

-Hoàn cảnh ra đời của tỏc phẩm:Viết vào mựa hố

1965 khi đế quốc Mỹ đổ quõn ồ ạt vào MN tiến hành chiến tranh cục bộ

-Xuất Xứ: Tỏc phẩm được đăng trờn tạp trớ văn nghệ quõn giải phúng Miền Trung trung bộ số 2/1965, sau

đú đưa vào tập truyện“TQHNAHĐN”

3- Đọc-Túm Tắt Tỏc Phẩm:

Cú thể túm tắt tỏc phẩm theo 3 ý sau đõy:

1 Đại bỏc tàn phỏ rừng Xà Nu cũng như những người dõn Xụman Rừng Xà nu vẫn kiờn cường vươn tới Nhõn vạt Tnỳ về thăm nhà và nghỉ lại nhà cụ Mết, đờm đú cụ kể cho dõn làng nghe về cuộc đời của Tnỳ.

2 Dưới sức ộp của giặc Mỹ dõn làng vẫn tỡm cỏch nuụi giấu cỏn bộ, Tnỳ được cỏn bộ Quyết dỡu dắt anh làm liờn lạc,sau bị giặc bắt, bị giam Thoỏt khỏi nhà tự anh trở về cựng dõn làng chuẩn bị vũ khớ chiến đấu.

3 Được tin này giặc kộo về làng Trước cảnh vợ con bị đỏnh đập dó man, Tnỳ đó nhảy vào giữa bọn lớnh để cứu vợ con Anh bị bắt, vỡ con anh bị giết, giặc đốt mười ngún tay anh, dõn làng

đó vựng lờn cứu anh và giết bọn ỏc ụn  Tnỳ đi bộ đội để trả thự quờ hương.

Hoạt động 3: Tổ chức đọc- hiểu

tỏc Phẩm.

GV lần lượt nờu cỏc vấn đề

? Rừng Xà Nu được tg miờu tả

ntn?

?Nghệ thuật mà tg dựng để miờu tả

rừng Xà Nu là gỡ?

?Tỏc giả đó miờu tả hỡnh ảnh cụ

thể của cõy Xà Nu qua những chi

tiết nào?

?Giặc tàn phỏ như thế thỡ số phận

của rừng Xa Nu sẽ ra sao?

?Sức sống ấy được biểu hiện qua

những chi tiết cụ thể nào? ?Với

cỏch miờu tả như vậy thỡ ta thấy

cõy Xà Nu cú sức sống ntn?

-Em cú suy nghĩ gỡ trong cỏch

miờu tả cõy Xà Nu của NTT?

Hs đọc đoạn đầu và đoạn cuối tỏc phẩm

- Thảo luận và

theo những gợi

ý, định hướng của GV

II- Đọc – Hiểu:

1- Hỡnh tượng rừng xà nu:

-Được miờu tả như một nhõn vật cú linh hồn, cú tớnh cỏch và được khắc hoạ trong sự tương ứng với những phẩm chất tốt đẹp của người dõn làng Xụman

-Nhõn hoỏ thụng qua bỳt phỏp tả thực, tương trưng.

.(38) Cả rừng Xà Nu hàng vạn cõy…

Cõy xà nu: Là hỡnh ảnh của những con người đang bị chiến tranh tàn phỏ

-Rừng Xà Nu vẫn cú sức sống mónh liệt, vượt lờn

bom đạn, vượt lờn cỏi chết.(38)

“Trong rừng ớt cú … lờn bầu trời”, “cũng cú ớt loại cõy … những cõy đó ngó …”  Với tg thỡ Xà Nu

là một thứ cõy ham ỏnh sỏng mặt trời, nú cú sức sống khoẻ khoắn đến kiờn cường bất khuất.

-NTT rất thành cụng trong việc mụ tả hỡnh tượng trung tõm rừng Xà Nu, một loại cõy cú vẻ đẹp hiếm

-Tg đã miêu tả hình ảnh cụ Mết

bằng những chi tiết cụ thể như thế

nào?

có Loại cây tượng trưng cho sức sống mãnh liệt và

vẻ đẹp phẩm chất của con người Tây Nguyên – Cây Xà Nu giống như người dân làng Xôman vậy 2- Hình ảnh những con người Tây Nguyên:

a) Cụ Mết:

-Nhân vật hiện lên bằng những đường nét rất ấn

tượng(39) “Một bàn tay nặng …Xà Nu lớn”

-Em có nhận xét gì về đoạn văn mà NTT miêu tả cụ Mết?- Giọng văn miêu tả giọng điệu của ông cụ khi

kể chuyện về Tnú cho bọn trẻ nghe như giọng nói của cha ông, như âm vang của rừng núi nhắc nhở mọi người nhó lấy, ghi lấy những đau thương, nnhững kinh nghiệm chiến đấu với kẻ thù.

-Qua miêu tả của tg, em có nhận

xét gì về nhân vật cụ Mết?

-Dít là ai? Tg giới thiệu về Dít

như thế nào?

-Quá trình trưởng thành của Dít

ntn?

-Em có nhận xét gì về Dít?

-Em có thể nhận xét về bé Heng

ntn?

-Hoàn cảnh xuất thân của Tnú như

thế nào?

-Quá trình đến với CM của Tnú

ntn?

-Em có suy nghĩ gì về nhân vật

Tnú?

- Thảo luận và

theo những gợi

ý, định hướng của GV

=> Con người cụ Mết giàu tình cảm, bao dung Cụ Mết là một già làng mẫu mực, là hiện thân của truyền thống, tiêu biểu cho ý chí của làng Xôman b) Nhân vật Dit:

-Bản tính gan dạ, lanh lợi ngay từ nhỏ.

-Trưởng thành là một bí thư chi bộ kiêm chính trị viên xã đội đầy bản lĩnh được mọi người tin yêu ( Khi Dít làm liên lạc, bị bắt, bị kẻ thù uy hiếp, bị Tom-xon bắn “ Đạn sượt qua tai, sém tóc, cầy đất xung quanh hai bàn chân nhỏ của Dit … Nó khóc thét, nhưng đến viên thứ 10, nó chùi nước mắt, từ

đó nó im bặt … đôi mắt nó vẫn nhìn bọn giặc bình thản.

=> Có thể nói Dit là một cây Xà Nu trưởng thành,

là sự nối tiếp tự giác, quyết liệt tinh thần CM c) Bé Heng:

-Heng là hình ảnh của Tnú thủa trước có dáng vẻ của người chiến sỹ thực thụ, là thế hệ Xà Nu con d) Nhân vật Tnú (Nhân vật trung tâm của tác phẩm):

-Tnú là người Strá, cha mẹ mất sớm, được dân làng Xôman đùm bọc và nuôi dạy lớn khôn.

-Tnú sớm tham gia CM: Từ nhỏ đã làm nhiện vụ liên lạc, nuôi giấu cán bộ

+Liên lạc: Tnú gan góc, dũng cảm, thông minh

(mưu trí, lanh lợi) ( ko bao giời đi đường mòn… lựa chỗ thác mạnh mà bơi ngang …như một con cá kình -44-)

-Biết vượt lên trên mọi đau đớn và bi kịch cá nhân

“Hai con mắt anh bây giờ là là hai cục lửa lớn” (45)

- Là người có nghị lực phi thường khi bị kẻ thù tra

tấn “Tnú nhắm mắt lại … không!” (47)

=> Tnú, một người con ưu tú của núi rừng Tây Nguyên tiêu biểu cho tộc người Strá kiên trung, bất khuất, yêu tự do và có lẽ sống cao đẹp Tnú như một cây Xà Nu trưởng thành được tôi luyện trong phong ba bão táp, là niềm tự hào của người dân

-Em thấy cỏch XD nhõn vật Tnỳ

cú gỡ đỏng chỳ ý?

-Qua phõn tớch em hóy nờu chủ đề

của bài thơ?

Hoạt động 4: Tổng kết

-Em hóy nờu những đặc sắc về nội

dung và nghệ thuật của tỏc phẩm?

Hoạt động 5: Luyện tập

-GV gợi ý

- Thảo luận và

theo những gợi

ý, định hướng của GV

-Hs về nhà thực hiện

làng Xụman

-Tnỳ trong tỏc phẩm là một nhõn vật được XD mang t/chất sử thi và là một nhõn vật sử thi.

3- Chủ đề: Từ trong đau thương người dõn l;àng Xoman núi riờng và người dõn Miền Nam núi chung đó đứng dậy cầm vũ khớ chống giặc để tự cứu mỡnh và gúp phần giải phúng dõn tộc

III- Tổng Kết:

-Rừng Xà Nu là bản hựng ca về con người Tõy Nguyờn: Anh hựng bất khuất trong khỏng chiến -Tỏc phẩm mang đậm màu sắc sử thi với những hỡnh ảnh chúi lọi kỳ vỹ, giọng văn trang nghiờm hựng trỏng nhưng vẫn đậm chất trữ tỡnh

-Kết cấu truyện độc đỏo, khắc hoạ tớnh cỏch nhõn vật sinh động, tạo ấn tượng tốt trong lũng người đọc

IV- Luyện Tập:

Viết một đoạn văn phỏt biểu cảm xỳc của mỡnh về hỡnh ảnh đụi bàn tay Tnỳ

Củng cố - Dặn dũ:

- Nội dung : Hs cảm nhận, phõn tớch được vẻ đẹp anh hựng bất khuất của con người cũng như rừng Xà Nu

- Nhận xột chung tiết học

- Tiết sau: Soạn bài đọc thờm Bắt sấu rừng U Minh Hạ

Giáo án tuần 21

Tiết PPCT 66– Đọc thêm.

BẮT SẤU RỪNG U MINH HẠ

Sơn Nam

-A Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nắm được một vài nét về cuộc đời, sự nghiệp của nhà văn Sơn Nam và tập truyện “Hương rừng Cà Mau”.

- Cảm nhận được bức tranh thiên nhiên độc đáo của vùng đất mũi Cà Mau, những con người Nam Bộ cần cù, dũng cảm, tài trí, lạc quan, yêu đời Và bao trùm lên trang viết là tấm lòng tha thiết yêu quê hương , đất nước, yêu nhân dân mình- phẩm chất tinh thần sâu sắc nhất của con người Việt Nam được thể hiện bởi nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, lí thú, giàu màu sắc Nam Bộ một tấm lòng tha thiết với quê hương đất nước và đồng bào mình

B Phương pháp: Vấn đáp, thuyết giảng, thảo luận nhóm

C.

Phương tiện : Thiết kế dạy học của GV, SGK, SGV

D.Tiến trình bài dạy :

1.Ổn định lớp:

2.Kiểm tra bài cũ:

3.Giới thiệu bài mới: Giới thiệu ngắn gọn.

*Hoạt động 1:

- Gọi hs đọc tiểu dẫn và

rút ra những ý chính

- Bổ sung: Những năm

kháng chiến chống

Pháp, tác giả SN ở khu

IX Nam Bộ Do đó, nhà

văn có điều kiện hiểu

biết kĩ về thiên nhiên,

lịch sử, con người của

vùng đất mũi Cà Mau.

Chính vì thế Sơn Nam

có nhiều tác phẩm.

*Hoạt động 2:

* Đọc tiểu dẫn SGK

và nêu khái quát về tác giả:

Tiểu sử và tác phẩm chính

- Đọc văn bản và nêu

I Tác giả :

- Tiểu sử: Tên thật Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại Kiên Giang.Ông tham gia cách mạng từ năm

1945 và hoạt động văn nghệ từ thời kháng chiến chống Pháp Sau năm 1975 ông là hội viên Hội NVVN, Uỷ viên BCH Hội NVVN

- Tác phẩm: SGK Tiêu biểu là tác phẩm Hương rừng Cà Mau gồm

18 truyện ngắn Tác phẩm sẽ đưa người đọc vào thé giới của một bức tranh thiên nhiên kì thú và những người dân lao động mộc mạc, đôn hậu, dũng cảm

II/ Đọc - hiểu văn bản:

1 Xuất xứ:

- Hướng dẫn hs tìm hiểu

văn bản văn bản và bố

cục

- Yêu cầu hs nêu hướng

tìm hiểu

- Hướng dẫn hs thảo

luận và trả lời câu hỏi 1

- Chốt lại phần trả lời

của hs

- Hướng dẫn hs thảo

luận và tìm

hiểu nhân vật Năm Hên

Gợi ý: Tính cách, tài

nghệ ?

- Bài hát của Năm Hên

gợi Cộng hòa xã hội chủ

nghĩa Việt Nam em

những cảm nghĩ gì?

* Lưu ý: Yêu cầu hs trả

lời theo những suy nghĩ,

cảm nhận riêng của

mình nhưng phải đảm

bảo được những ý cơ

bản

-Yêu cầu hs nêu những

đặc điểm nghệ thuật nổi

bật của tác phẩm

xuất xứ của tác phẩm

- Tìm hiểu bố cục tác phẩm và nêu rõ nội dung từng phần

- Nêu hướng phân tích

- HS thảo luận và trả lời câu hỏi 1

- Tìm dẫn chứng"rừng tràm xanh biếc,những cỏ cây hoang dại, cá sấu nhiều như trái mù u"

- Tìm dẫn chứng: bắt sấu bằng lưỡi sắt, rồi móc con vịt sống, Năm Hên bắt sấu rừng bằng tay không,

Tư Hoạch là một tay

ăn ong rất rành địa thế vùng Cái Tàu, những người trai tráng đã từng gài bẫy cọp, săn heo rừng

- Thảo luận và tìm hiểu tài nghệ và tính cách nhân vật Năm Hên

- Nêu đặc điểm nghệ thuật nổi bật

Nêu được cảm nhận

của mình về vùng đất và con người miền cực nam Tổ quốc qua tác phẩm

- Được rút ra từ tập Hương rừng Cà Mau

2 Bố cục:3 phần

- Phần1: Đầu đến" ngoài Huế"

- Phần 2:" Sáng hôm sau đi bộ về sau"

- Phần 3: Phần còn lại

3 Phân tích :

a Hình ảnh thiên nhiên và con người vùng đất

U Minh Hạ:

- Thiên nhiên vùng đất U Minh Hạ khá độc đáo và phong phú

- Con người:họ là những con người gan góc mưu trí, cần cù và sức sống mãnh liệt, giàu tình nghĩa

b Nhân vật Năm Hên:

- Tính cách và tài nghệ của Năm Hên gây ấn tượng sâu sắc với người đọc

+ Là người giàu tình thương người, rất mộc mạc, khiêm nhường và cũng rất mưu trí, gan góc, can trường

+ Là "người thợ già chuyên bắt cá sâu ở Kiên Giang đạo"

- Ý nghĩa bài hát của Năm Hên:

* Tưởng nhớ hương hồn những người dã bị cá sấu bắt, trong đó có người anh ruột của ông

* Bài hát gợi nhiều cảm nghĩ về một vùng đất khắc nghiệt , đồng thời cũng cho ta thấy tấm lòng của Năm Hên

c Nghệ thuật:

- Kể chuyện: mộc mạc, tự nhiên, gọn gàng, sáng

rõ, chỉ cần một vài nét đơn sơ cảnh vật và con người hiện lên rõ nét

- Sử dụng ngôn ngữ, mang đậm phong vị Nam Bộ

III Kết luận:

4 Củng cố -Dặn dò:

- Đôi nét về phong cách sáng tác, tấm lòng yêu quê hương tha thiết của nhà văn Sơn Nam

- Bức tranh thiên nhiên độc đáo và con người cần cù, tài trí, dũng cảm của vùng đất mũi Cà Mau

5 Rút kinh nghiệm, bổ sung: