Một số biện pháp nâng cao khả năng ghi nhớ kiến thức cho học sinh thông qua chương kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ, nhôm môn hóa học lớp 12 THPT (tt)

Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã nhận được sự hỗ trợ, động viên tích cực của cán bộ giảng viên Khoa Hóa, Phòng đào tạo sau đại học trường ĐHSP Huế, cán bộ giáo viên, các học sinh

-oOo -

L

Ề , L Ề Ổ, L 12

L

ã số : 8140111 L

L

, ă 2018

Demo Version - Select.Pdf SDK

i

L

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong Luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác

Huế, tháng 10 năm 2018

iả ă

ễ ă

Demo Version - Select.Pdf SDK

ii

L

Sau thời gian học tập và nghiên cứu tại Khoa Hóa trường DHSP Huế, được sự hướng dẫn tận tình của quý thầy cô giáo, sự giúp đỡ của đồng nghiệp, bạn bè, cùng với sự nỗ lực của bản thân, tôi đã hoàn thành bản Luận văn này Tôi chân thành gửi lời biết ơn sâu sắc tới sự quan tâm, giúp đỡ to lớn của TS

Lê Văn Dũng, cùng quý thầy tham gia giảng dạy trong suốt khóa học, sự hướng dẫn nhiệt tình đầy tâm huyết của quý thầy cô đã giúp tôi hoàn thành tốt luận văn của mình

Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã nhận được sự hỗ trợ, động viên tích cực của cán bộ giảng viên Khoa Hóa, Phòng đào tạo sau đại học trường ĐHSP Huế, cán bộ giáo viên, các học sinh trường THPT Đồng Hới, THPT Trần Văn Kỷ, THPT Trần Kỳ Phong cùng bạn bè và người thân trong gia đình

Mặc dù tôi đã cố gắng nhiều, xong trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn vẫn không tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp , bổ sung của Hội đồng bảo vệ luận văn cùng quý độc giả để

đề tài được hoàn thiện hơn

Tôi trân thành cảm ơn!

Huế, tháng 10 năm 2018

iả ă

ễ ă

Demo Version - Select.Pdf SDK

L

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 2

DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ HÌNH VẼ 3

PH N I: MỞ Đ U 6

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 6

II MỤC Đ CH VÀ NHI M VỤ NGHI N C U 7

II Mục đích nghiên cứu 7

II Nhiệm vụ nghiên cứu 7

III KHÁCH TH VÀ Đ I T NG NGHI N C U 7

III Khách thể nghiên cứu: 7

III Đối tượng nghiên cứu 7

IV PH M VI NGHI N C U 8

V PH ƠNG PHÁP NGHI N C U 8

V Nghiên cứu lý luận 8

V Phương pháp nghiên cứu thực ti n 8

V.3 Phương pháp toán học 8

VI GIẢ THU ẾT KHOA HỌC 8

VII NHỮNG Đ NG G P C A ĐỀ TÀI 8

PH N : N I DUNG 9

CH ƠNG : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 9

LỊCH SỬ NGHI N C U VẤN ĐỀ 9

2 CÁC CƠ SỞ C A UÁ T ÌNH GHI NH 10

Các yếu tố ảnh hư ng tới quá trình ghi nhớ kiến thức 10

a ếu tố đến từ học sinh 10

b ếu tố đến từ kiến thức 11

Demo Version - Select.Pdf SDK

3 THỰC TIỄN M T S PH ƠNG PHÁP GHI NH Đ C SỬ DỤNG

T ONG D HỌC HI N T I 16

Giáo viên mới 16

Giáo viên lâu năm 16

ĐÁNH GIÁ CÁC PH ƠNG PHÁP ĐANG Đ C SỬ DỤNG 16

3 u điểm 16

3 Hạn chế 17

CH ƠNG 19

NHỮNG BI N PHÁP N NG CAO KHẢ N NG GHI NH KIẾN TH C CHO HỌC SINH TH NG UA CH ƠNG KIM LO I KIỀM, KIM LO I KIỀM TH , NH M CHO HỌC SINH 12 19

T NG UAN KIẾN TH C 19

Nội dung kiến thức và mục tiêu của phần hóa học vô cơ trong chương trình lớp 19

Nội dung 19

Mục tiêu 19

2 Vị trí, mục tiêu chương Kim loại kiềm, kiềm thổ và nhôm trong chương trình hóa học THPT 20

Vị trí 20

Mục tiêu 20

M T S BI N PHÁP N NG CAO KHẢ N NG GHI NH KIẾN TH C CHO HỌC SINH 21

Đ I V I GIÁO VI N 21

Dạy lý thuyết 21

Dạy bài tập 21

Đ I V I HỌC SINH 22

3 KẾ HO CH VẬN DỤNG VÀ KI M T A CÁC PH ƠNG PHÁP GHI NH KIẾN TH C CH ƠNG KIM LO I KIỀM, KIM LO I KIỀM TH , NH M CHO HỌC SINH L P 22

Demo Version - Select.Pdf SDK

3 Kim loại kiềm và hợp chất quan trọng của kim loại kiềm 23

3 Kim loại kiềm thổ và hợp chất quan trọng của kim loại kiềm thổ 27

3.3 Nhôm và hợp chất của nhôm 29

3 Luyện tập Tính chất của kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và hợp chất của chúng 34

3.5 thực hành: tính chất của natri, magie, nhôm và hợp chất của chúng 36 M T S MẪU GIÁO ÁN TNSP 37

THỰC NGHI M S PH M 72

3 MỤC Đ CH THỰC NGHI M 72

3 NHI M VỤ THỰC NGHI M S PH M 72

3.3 ĐỊA ĐI M THỰC NGHI M S PH M 72

3 N I DUNG THỰC NGHI M S PH M 72

3.5 KẾT UẢ THỰC NGHI M S PH M 73

3.5 Phương pháp xử lý kết quả thực nghiệm 73

3.5 Kết quả thực nghiệm sư phạm 75

3.6 PH N T CH KẾT UẢ THỰC NGHI M S PH M 91

PH N III : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 93

I KẾT LUẬN 93

II KIẾN NGHỊ 94

Đối với s Giáo dục và Đào tạo 94

Đối với trường THPT 94

3 Đối với giáo viên 94

TÀI LI U THAM KHẢO 95

PHỤ LỤC 1 PHỤ LỤC : CÁC PHIẾU TH M DÒ Ý KIẾN P1 PHỤ LỤC : DỀ KI M T A 5 PHÚT VÀ ĐÁP ÁN P5 PHỤ LỤC 3: ĐỀ VA MA T ẬN BÀI KI M T A 5 PHÚT P7

ĐỀ KI M T A L N : P7

ĐỀ KI M T A L N : P13

Demo Version - Select.Pdf SDK

2

Ữ Ắ

Demo Version - Select.Pdf SDK

3

Ì Ẽ

☼

Bảng 3 Danh sách các lớp thực nghiệm 73 Bảng 3 Bảng phân phối tần suất, tần suất tích lũy bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới 75 Bảng 3.3 Bảng phân phối theo kết quả học tập bài kiểm tra 5 phút của trường THPT Đồng Hới 76 Bảng 3 Bảng tổng hợp các tham số bài kiểm tra 5 phút trường THPT Đồng Hới 76 Bảng 3.5 Bảng phân phối tần suất, tần suất tích lũy bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Văn Kỷ 77 Bảng 3.6 Bảng phân phối theo kết quả học tập bài kiểm tra 5 phút của trường THPT Trần Văn Kỷ 78 Bảng 3.7 Bảng tổng hợp các tham số bài kiểm tra 5 phút trường THPT Trần Văn Kỷ 78 Bảng 3.8 Bảng phân phối tần suất, tần suất tích lũy bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Kỳ Phong 79 Bảng 3.9 Bảng phân phối theo kết quả học tập bài kiểm tra 5 phút của trường THPT Trần Kỳ Phong 80 Bảng 3 0 Bảng tổng hợp các tham số bài kiểm tra 5 phút trường THPT Trần Kỳ Phong 80 Bảng 3 Bảng phân phối tần suất, tần suất tích lũy bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn Kỷ 81 Bảng 3 Bảng phân phối theo kết quả học tập bài kiểm tra 5 phút cả ba trường THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn Kỷ 82 Bảng 3 3 Bảng tổng hợp các tham số bài kiểm tra 5 phút của cả ba trường THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn Kỷ 82 Bảng 3 Bảng phân phối tần suất, tần suất tích lũy hai bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới 83

Demo Version - Select.Pdf SDK

4

Bảng 3 5 Bảng phân phối theo kết quả học tập hai bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới 84 Bảng 3 6 Bảng tổng hợp các tham số hai bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới 84 Bảng 3 7 Bảng phân phối tần suất, tần suất tích lũy hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Văn Kỷ 85 Bảng 3 8 Bảng phân phối theo kết quả học tập hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Văn Kỷ 86 Bảng 3 9 Bảng tổng hợp các tham số hai bài kiểm tra hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Văn Kỷ 86 Bảng 3 0 Bảng phân phối tần suất, tần suất tích lũy hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Kỳ Phong 87 Bảng 3 Bảng phân phối theo kết quả học tập hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Kỳ Phong 88 Bảng 3 Bảng tổng hợp các tham số hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần

Kỳ Phong 88 Bảng 3 3 Bảng phân phối tần suất, tần suất tích lũy hai bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn Kỷ 89 Bảng 3 Bảng phân phối theo kết quả học tập hai bài kiểm tra 5 phút cả ba trường THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn Kỷ 89 Bảng 3 5 Bảng tổng hợp các tham số hai bài kiểm tra 5 phút của cả ba trường THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn Kỷ 90

Demo Version - Select.Pdf SDK

5

☼ Ì

Hình 3 Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới 75 Hình 3 Biểu đồ hình cột biểu di n kết quả học tập qua bài kiểm tra 5 phút trường THPT Đồng Hới 76 Hình 3.3 Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Văn Kỷ 77 Hình 3 Biểu đồ hình cột biểu di n kết quả học tập qua bài kiểm tra 5 phút trường THPT Trần Văn Kỷ 78 Hình 3.5 Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Kỳ Phong 79 Hình 3.6 Biểu đồ hình cột biểu di n kết quả học tập qua bài kiểm tra 5 phút trường THPT Trần Kỳ Phong 80 Hình 3.7 Biểu đồ hình cột biểu di n kết quả học tập qua bài kiểm tra 5 phút của ba trường THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn

Kỷ 82 Hình 3.8 Đồ thị đường lũy tích hai bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới 83 Hình 3.9 Biểu đồ hình cột biểu di n kết quả học tập qua hai bài kiểm tra 5 phút THPT Đồng Hới 84 Hình 3 0 Đồ thị đường lũy tích hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Văn Kỷ 85 Hình 3 Biểu đồ hình cột biểu di n kết quả học tập qua hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Văn Kỷ 86 Hình 3 Đồ thị đường lũy tích hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Kỳ Phong 87 Hình 3 3 Biểu đồ hình cột biểu di n kết quả học tập qua hai bài kiểm tra 5 phút THPT Trần Kỳ Phong 88 Hình 3 Đồ thị đường lũy tích hai bài kiểm tra 5 phút của HS cả ba trường THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn Kỷ 89 Hình 3 5 Biểu đồ hình cột biểu di n kết quả học tập qua hai bài kiểm tra 5 phút của ba trường THPT Đồng Hới, THPT Trần Kỳ Phong và THPT Trần Văn Kỷ 90

Demo Version - Select.Pdf SDK

6

Ở

LÝ Ề

Hội nhập kinh tế quốc tế là một chủ trương nhất quán và là nội dung trọng tâm trong chính sách đối ngoại và hợp tác kinh tế quốc tế của Đảng ta trong quá trình đổi mới đất nước Thực hiện chủ trương này, nước ta đã từng bước, chủ động hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới

Để đáp ứng những đòi hỏi cao trong quá trình hội nhập thì áp lực gây ra cho ngành giáo dục cũng rất lớn Nghị quyết 9-N T năm 0 3 ch r :

“về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế" do đó giáo dục cần có một sự đổi mới thực sự,

một sự đổi mới có thể đào tạo ra một thế hệ tr đầy nhiệt huyết và có tu duy sáng tạo nh m đáp ứng kịp các thay đổi do quá trình hội nhập gây ra

Thông minh, linh hoạt và sáng tạo luôn là ước muốn của xã hội nói chung

và bản thân học sinh nói riêng, nhưng thực tế giáo dục nước ta cho thấy chất lượng giáo dục nước ta còn thấp, học sinh ít có khả năng tư duy độc lập, nhiều học sinh còn có thái độ bất mãn, không có hứng thú trong học tập Vì vậy việc tìm ra phương pháp học tập đúng, phù hợp là nhu cầu tất yếu, và cấp thiết Chúng tôi cho r ng một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do khả năng ghi nhớ kiến thức của học sinh còn yếu, dẫn tới việc vận dụng trong tư duy giải quyết vấn đề gặp nhiều khó khăn, kết quả dẫn tới chán nản trong học tập, kéo theo các hệ lụy khác trong giáo dục

Để góp phần giúp học sinh nâng cao khả năng ghi nhớ kiến thức nh m nâng cao hiệu quả trong dạy và học cho học sinh, hạn chế các hệ lụy đang tồn tại trong học đường hiện nay Chúng tôi quyết định lựa chọn đề tài:

Demo Version - Select.Pdf SDK

7

M T S BI N PHÁP N NG CAO KHẢ N NG GHI NH KIẾN

TH C CHO HỌC SINH TH NG UA CH ƠNG KIM LO I KIỀM, KIM

LO I KIỀM TH , NH M M N H A HỌC L P T ỜNG THPT” Chúng tôi cho r ng, khi học sinh ghi nhớ được kiến thức thì chất lượng học tập của học sinh s tăng, từ đó s kích thích được sự hứng thú, say mê trong học tập và nghiên cứu của học sinh, từ đó mà chất lượng giáo dục được nâng lên, các hệ lụy trong giáo dục s được hạn chế

1 đ i

Tìm ra điểm yếu của các phương pháp ghi nhớ cũ, từ đó ch nh sửa, bổ sung sao cho phù hợp, đưa ra một số phương pháp ghi nhớ mới hiệu quả hơn

nh m nâng cao khả năng ghi nhớ kiến thức cho học sinh

2 i i

 Phân tích các yếu tố ảnh hư ng tới quá trình ghi nhớ

 Tìm hiểu, bổ sung các biện pháp ghi nhớ đang và đã được sử dụng nước ta

 Đề ra một số phương pháp mới

 Kiểm tra

- Thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi và hiệu quả của đề tài

1 t i :

uá trình dạy học trường phổ thông

2 ối t i

- Cơ s lý thuyết của quá trình ghi nhớ, các yếu tố ảnh hư ng tới quá trình ghi nhớ của học sinh

- Các phương pháp ghi nhớ kiến thức đã và đang được sử dụng trong quá trình dạy học Hóa học Việt nam

Demo Version - Select.Pdf SDK

8

- Giới hạn về nội dung: Ghi nhớ lý thuyết và cách giải bài toán phần

nội dung chương kim loại kiềm, kiềm thổ và nhôm

- Giới hạn về đối tượng nghiên cứu: phần nội dung chương kim loại kiềm, kiềm thổ và nhôm

- Địa bàn nghiên cứu: một số lớp khu vực trung bộ, và tây nguyên

1 i

Nghiên cứu các tài liệu khoa học về quá trình lưu giữ và các yếu tố ảnh

hư ng tới quá trình ghi nhớ

2 i t tiễ

- Điều tra, đánh giá các phương pháp giúp học sinh ghi nhớ kiến thức của giáo viên đang sử dụng hiện nay

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá sự đúng đắn của các phương pháp đưa ra

V.3 Ph t

Sử dụng thống kê toán học để xử lý kết quả nh m tăng độ tin cậy của

kết quả thu được

Nếu giáo viên biết và vận dụng hợp lý các phương pháp ghi nhớ kiến thức cho học sinh thì s giúp học sinh ghi nhớ đầy đủ kiến thức quan trọng, từ

đó s nâng cao khả năng tư duy, vận dụng kiến thức vào việc học, dẫn đến kết quả học tập, hứng thú học tập tăng, các hệ lụy trong học đường s hạn chế

Ữ Ề

- Phương pháp ghi nhớ do đề tài đưa ra giúp cho việc dạy và học của

GV và HS tr nên d dàng hơn, hiệu suất dạy và học được nâng lên

- Phương pháp ghi nhớ trong quá trình dạy học góp phần bổ sung xây dựng, hoàn thiện các phương pháp dạy học truyền thống

Demo Version - Select.Pdf SDK