Doanh nghi p liên doanh... tránh nh p kh+u tràn lan.
Trang 1Trong quá trình m c a và h i nh p v i n n kinh t th gi i chúng ta ñã ñ t
ñư c nh ng thành t u h t s c to l n trên t t c các m t như kinh t chính tr , ngo i
giao vv… Đ c bi t v m t h p tác kinh t , nh vào quá trình h i nh p kinh t ñã
t o ra nh ng cơ h i h p tác kinh t , liên doanh liên k t gi a các doanh nghi p trong
nư c v i các nư c trong khu v c và trên th gi i Trong quá trình h i nh p kinh t
thì ñ u tư tr c ti p nư c ngoài là m t hình th c ñ u tư ph bi n và thu hút ñư c
nhi u s quan tâm c a các nhà ho ch ñ nh cũng như c a các doanh nghi p
Ngày nay ñ u tư tr c ti p nư c ngoài (FDI) ngày càng tr nên quan tr ng v i
chúng ta b i FDI không ch là ngu n cung c p v n quan tr ng mà còn là con ñư ng
cung c p công ngh hi n ñ i, nh ng bí quy t kĩ thu t ñ c bi t là nh ng kinh
nghi m trong qu n lý và là cơ h i t t cho Vi t Nam tham gia h i nh p kinh t th
gi i Vì th thu hút v n ñ u tư tr c ti p nư c ngoài (FDI) là m t nhi m v h t s c
quan tr ng trong giai ño n hi n nay ñ ng th i chúng ta ph i có nh ng gi i pháp
phù h p ñ! các doanh nghi p liên doanh ho t ñ ng m nh m" và s d ng có hi u
qu ngu n v n này
Sau th i gian h c môn Lu t Kinh t , tôi xin ch n ñ tài: "M t s v n ñ pháp
lý v doanh nghi p liên doanh" ñ! vi t bài ti!u lu n môn h c
Trang 2
NH NG N I DUNG CƠ B N C A QU N LÝ NHÀ NƯ C V I DOANH
NGHI P LIÊN DOANH
1.1 KHÁI NI#M DOANH NGHI#P LIÊN DOANH
V y b n ch t c a doanh nghi p liên doanh là m t t ch c kinh t ñư c hình
thành trên cơ s góp v n c a các t ch c kinh t thu c các qu c gia khác nhau ho t
ñ ng trong nh ng lĩnh v c nh t ñ nh
Trên th c t thư ng có các quan ni m doanh nghi p liên doanh là m t công
ty ñư c hình thành do s cùng tham gia c a hai ho c nhiêu công ty khác nhau
Theo quan ni m này, m t xí nghi p liên doanh ph i ñư c hình thành ít nh t t$ hai
công ty khác nhau Các công ty có th! cùng qu c t ch ho c khác qu c t ch Trong
quan ni m này khía c nh pháp lý h u như chưa ñư c ñ c p ñ n
M t quan ni m khác coi “ Liên doanh là s cùng làm ch c a hai hãng ho c
m t hãng và chính ph ñ i v i ho t ñ ng s n xu t kinh doanh Liên doanh làm cho
t ng s v n ñư c s d ng l n hơn trong vi c cung ng hàng hoá và d ch v , và có
th! có hi u qu ñ c bi t trong vi c khai thác ngu n, b sung ñ i v i m t bên, ch%ng
h n ñóng góp tri th c v quá trình s n xu t và ñóng góp ki n th c v th trư ng
Quan ni m này ch ra liên doanh là s cùng làm ch c a hai hãng ho c m t
hãng và chính ph ñ i v i vi c s n xu t – kinh doanh Đi u này nh n m nh ñ n
khía c nh s h u c a liên doanh và s lư ng các bên tham gia vào liên doanh Liên
doanh thu c quy n s h u c a c hai bên tham gia liên doanh Hai bên có th! là 2
hãng, ho c m t bên là m t doanh nghi p và m t bên là chính ph nh&m th c hi n
các ho t ñ ng kinh doanh
Tuy v y, quan ni m này m i ch d$ng l i liên doanh v i s tham gia c a 2
bên Trên th c t , s lư ng các bên tham gia vào liên doanh còn có th! l n hơn
Ngoài ra, trong quan ni m, khía c nh pháp lý chưa ñư c ñ c p xác ñáng Hơn n a,
liên doanh không ch d$ng l i lĩnh v c s n xu t – kinh doanh mà còn c trogn
ho t ñ ng nghiên c u cơ b n và nghiên c u tri!n khai
Theo Lu t ñ u tư nư c ngoài 2000 thì “doanh nghi p liên doanh” là doanh
nghi p do hai bên ho c nhi u bên h p tác thành l p t i Vi t Nam trên cơ s h p
ñ ng liên doanh ho c hi p ñ nh ký k t gi a Chính ph nư c C ng hoà xã h i ch
Trang 3nghĩa Vi t Nam và Chính ph nư c ngoài ho clà doanh nghi p do doanh nghi p có
v n ñ u tư nư c ngoài h p tác v i doanh nghi p Vi t Nam ho c do doanh nghi p
liên doanh, doanh nghi p 100% v n ñ u tư nư c ngoài h p tác v i nhà ñ u tư nư c
ngoài trên cơ s h p ñ ng liên doanh
Như v y các ñ i tác trong liên doanh doanh v i nư c ngoài bao g m:
M t bên Vi t Nam và m t bên nư c ngoài
M t bên Vi t Nam và nhi u bên nư c ngoài
Nhi u bên Vi t Nam và 1 bên nư c ngoài
Nhi u bên Vi t Nam và nhi u bên nư c ngoài
Theo Lu t ñ u tư nư c ngoài thì doanh nghi p liên doanh ñư c t ch c dư i
d ng công ty TNHH ho c chuy!n hoá thành công ty c ph n Th i gian ho t ñ ng
c a doanh nghi p liên doanh không quá 50 năm trong trư ng h p ñ c bi t không
quá 70 năm
Nh ng ñ c trưng c a doanh nghi p liên doanh có th! mô t b&ng mô hình
sau:
1.2 QU(N LÝ NHÀ NƯ*C V*I DOANH NGHI#P LIÊN DOANH
1.2.1 Xây d ng chi n lư c, quy ho ch FDI trên cơ s chi n lư c và quy
ho ch phát tri n kinh t xã h i
Doanh nghi p liên doanh
Trang 4Sau khi có ch trương v chuy!n ñ i cơ ch t$ cơ ch t p trung chuy!n sang
cơ ch th trư n v i nhi u thành ph n kinh t Đ ng và nhà nư c ta ñã th$a nh n
kinh t nư c ngoài và coi ngu n v n ñ u tư t$ nư c ngoài là m t ngu n v n quan
tr ng trong phát tri!n kinh t T$ ñ i h i Đ ng toàn qu c l n th sáu ñ n nay, vai
trò c a FDI luôn ñư c coi là m t trong nh ng ngu n v n quan tr ng và th c ch t
nó ñã chi m m t vai trò quan tr ng trong chi n lư c phát tri!n kinh t c a nư c ta
Đ i h i Đ ng toàn qu c VIII nâng t m quan tr ng c a kinh t có v n ñ u tư nư c
ngoài lên m t bư c v i vi c ñưa kinh t v n ñ u tư nư c ngoài tr thành m t thành
ph n kinh t bên c nh kin t nhà nư c và các thành ph n kinh t khác Như v y,
trong chi n lư c phát tri!n kinh t xã h i chúng ta ñã th$a nh n vai trò quan tr ng
c a kinh t có v n ñ u tư nư c ngoài ñ c bi t là các ngu n FDI
1.2.2 Xây d ng và ch ñ o th c hi n chính sách FDI
Trên cơ s chi n lư c, ñ nh hư ng phát tri!n kinh t – xã h i c a toàn b n n
kinh t , Nhà nư c ñ ra m c tiêu c a ho t ñ ng ñ u tư tr c ti p nư c ngoài theo
ngành, lãnh th , theo thành ph n kinh t và th trư ng Th! hi n dư i các ñ nh
hư ng sau:
Khuy n khích m nh m" vi c thu hút ñ u tư tr c ti p nư c ngoài vào các
ngành công nghi p s n xu t hàng xu t kh+u, công nghi p ch bi n; công nghi p
ph c v phát tri!n nông nghi p và kinh t nông thôn; các d án ng d ng công
ngh thông tin, công ngh sinh h c, d u khí, ñi n t , v t li u m i, vi,n thông, s n
xu t phát tri!n k t c u h t ng kinh t - xã h i và các ngành mà Vi t Nam có nhi u
l i th c nh tranh g-n v i công ngh hi n ñ i, t o thêm nhi u vi c làm, góp ph n
chuy!n d ch cơ c u kinh t
Ti p t c thu hút ñ u tư tr c ti p nư c ngoài vào nh ng ñ a bàn có nhi u l i
th ñ! phát huy vai trò c a các vùng ñ ng l c, t o ñi u ki n liên k t phát tri!n các
vùng khác trên cơ s phát huy l i th so sánh Khuy n khích và dành các ưu ñãi t i
ña cho ñ u tư tr c ti p nư c ngoài vào nh ng vùng và ñ a bàn có ñi u ki n kinh t -
xã h i khó khăn và ñ+y m nh ñ u tư xây d ng các công trình k t c u h t ng các
ña bàn này b&ng các ngu n v n khác ñ! t o ñi u ki n thu n l i cho ho t ñ ng ñ u
tư tr c ti p nư c ngoài T p trung thu hút ñ u tư tr c ti p nư c ngoài vào các Khu
công nghi p t p trung ñã hình thành theo quy ho ch ñư c phê duy t
Trang 5Khuy n khích các nhà đ u tư tr c ti p nư c ngồi t$ t t c các nư c và vùng
lãnh th đ u tư vào Vi t Nam, nh t là các nhà đ u tư nư c ngồi cĩ ti m năng l n
v tài chính và n-m cơng ngh ngu n t$ các nư c cơng nghi p phát tri!n; ti p t c
thu hút các nhà đ u tư tr c ti p nư c ngồi khu v c Cĩ k ho ch v n đ ng các
t p đồn, cơng ty l n đ u tư vào Vi t Nam, đ ng th i chú ý đ n các cơng ty cĩ quy
mơ v$a và nh., nhưng cơng ngh hi n đ i; khuy n khích, t o thu n l i cho ngư i
Vi t Nam đ nh cư nư c ngồi đ u tư v nư c
T$ nh ng đ nh hư ng các B , ngành liên quan xây d ng k ho ch hành đ ng
cũng như các chính sách khuy n khích, ưu tiên, nh&m thu hút đư c ngu n v n FDI,
đ u tư dư i các hình th c khác nhau, trong đĩ cĩ hình th c DNLD
Các đ a phương bám ch t vào nh ng hư ng d/n c a Nhà nư c, và t$ th c t
c a đ a phương đ ra nh ng quy t sách khác nhau cho đ a phương mình, v i xu
hư ng tích c c đ u tư vào các doanh nghi p hi n cĩ t i đ a phương, và thành l p
thêm các doanh nghi p m i
Như v y, ngành, ngh ho t đ ng, lãnh th và th trư ng c a doanh nghi p cĩ
v n đ u tư nư c ngồi v cơ b n đã đư c Nhà nư c đ nh hư ng ph c v chi n lư c
phát tri!n kinh t xã h i c a đ t nư c t$ Trung ương đ n đ a phương
Bên c nh vi c xây d ng các chi n lư c, quy ho ch, k ho ch, Nhà nư c cịn xây
d ng các chính sách đ u tư nư c ngồi Nhà nư c đ m b o cho h th ng chính
sách khuy n khích đ u tư nư c ngồi đư c m m d0o, h p d/n, đ ng b và n đ nh
Các chính sách khuy n khích đ u tư đư c so n th o và ban hành trong nhi u lĩnh
v c khác nhau như: chính sách ưu đãi thu , ti n thuê m t b&ng, thuê đ t, h1 tr gi i
phĩng m t b&ng; chính sách thúc đ+y xu t kh+u; chính sách ti n t , thu nh p; chính
sách h1 tr ngu n nhân l c, đào t o ngh
1.2.3 C ng tác th m đ nh và c p gi y phép d án
Vi c c p gi y phép đ u tư đư c quy đ nh c th! trong Ngh đ nh c a Chính
ph s 24/2000/NĐ-CP ngày 31 tháng 7 năm 2000 Quy đ nh chi ti t thi hành Lu t
Đ u tư nư c ngồi t i Vi t Nam đư c s a đ i b sung b i ngh đ nh
27/2003/NĐ-CP ngày 19 tháng 3 năm 2003
V th m quy n c p gi y phép
Th+m quy n quy t đ nh d án đ u tư tuỳ thu c vào các d án thu c nhĩm A,
B hay C Theo đĩ:
Trang 6*Các d án không phân bi t quy mô v n ñ u tư thu c các lĩnh v c:
- Xây d ng cơ s h t ng Khu công nghi p, Khu ch xu t, Khu công ngh cao,
Khu ñô th ; d án BOT, BTO, BT;
- Xây d ng và kinh doanh c ng bi!n, sân bay; kinh doanh v n t i ñư ng bi!n,
hàng không;
- Ho t ñ ng d u khí;
- D ch v bưu chính, vi,n thông
- Văn hoá; xu t b n, báo chí; truy n thanh, truy n hình; cơ s khám, ch a
b nh; giáo d c, ñào t o; nghiên c u khoa h c; s n xu t thu c ch a b nh cho ngư i;
- B o hi!m, tài chính, ki!m toán, giám ñ nh;
- Thăm dò, khai thác tài nguyên quý hi m;
- Xây d ng nhà ñ! bán;
- D án thu c lĩnh v c qu c phòng, an ninh
* Các d án có v n ñ u tư t$ 40 tri u USD tr lên thu c các ngành ñi n, khai
khoáng, luy n kim, xi măng, cơ khí ch t o, hoá ch t, khách s n, căn h Văn phòng
cho thuê, khu vui chơi - gi i trí - du l ch;
D án ñ u tư phân c p c p Gi y phép ñ u tư cho y ban nhân dân c p t nh
ph i có các tiêu chu+n và ñi u ki n sau ñây:
Phù h p v i quy ho ch, k ho ch phát tri!n kinh t - xã h i ñã ñư c duy t;
Không thu c d án nhóm A có quy mô v n ñ u tư theo quy ñ nh c a Th
tư ng Chính ph
Không phân c p vi c c p Gi y phép ñ u tư cho y ban nhân dân c p t nh ñ i
v i d án ñ u tư thu c các lĩnh v c sau ñây (không phân bi t quy mô v n ñ u tư):
Xây d ng ñư ng qu c l , ñư ng s-t;
Trang 7- L i ích kinh t - xã h i (kh năng t o năng l c s n xu t m i, ngành ngh m i
và s n ph+m m i; m r ng th trư ng; kh năng t o vi c làm cho ngư i lao ñ ng;
l i ích kinh t c a d án và các kho n n p cho ngân sách, );
- Trình ñ k4 thu t và công ngh áp d ng, s d ng h p lý và b o v tài
nguyên, b o v môi trư ng sinh thái;
- Tính h p lý c a vi c s d ng ñ t, ñ nh giá tài s n góp v n c a Bên Vi t Nam
(n u có)
Quy trình th m ñ nh d án do B K ho ch và Đ u tư c p Gi y phép ñ u tư
- Đ i v i d án nhóm A, B K ho ch và Đ u tư l y ý ki n c a các B , ngành
và U3 ban Nhân dân c p t nh có liên quan ñ! trình Th tư ng Chính ph xem xét,
quy t ñ nh Trư ng h p có ý ki n khác nhau v nh ng v n ñ quan tr ng c a d
án, B K ho ch và Đ u tư t ch c h p tư v n v i ñ i di n có th+m quy n c a các
cơ quan có liên quan ñ! xem xét d án trư c khi trình Th tư ng Chính ph Tùy
t$ng trư ng h p c th!, Th tư ng Chính ph có th! yêu c u H i ñ ng th+m ñ nh
Nhà nư c v các d án ñ u tư nghiên c u và tư v n ñ! Th tư ng Chính ph xem
xét quy t ñ nh;
- Đ i v i d án nhóm B thu c th+m quy n quy t ñ nh c a B K ho ch và
Đ u tư, B K ho ch và Đ u tư l y ý ki n c a các B , ngành và U3 ban Nhân dân
c p t nh có liên quan trư c khi xem xét, quy t ñ nh
- Th i h n th+m ñ nh d án:
+ Trong th i h n 03 ngày làm vi c k! t$ ngày nh n ñư c h sơ h p l , B
K ho ch và Đ u tư g i h sơ t i các B , ngành và U3 ban Nhân dân c p t nh liên
quan l y ý ki n
Trang 8+ Trong th i h n 15 ngày làm vi c k! t$ ngày nh n ñư c h sơ h p l , các
B , ngành và U3 ban Nhân dân c p t nh có ý ki n b&ng văn b n g i B K ho ch
và Đ u tư v n i dung d án thu c ph m vi qu n lý c a mình; quá th i h n trên mà
không có ý ki n b&ng văn b n thì coi như ch p thu n d án
+ Đ i v i d án nhóm A, trong th i h n 30 ngày làm vi c k! t$ ngày nh n
ñư c h sơ h p l , B K ho ch và Đ u tư trình ý ki n th+m ñ nh lên Th tư ng
Chính ph Trong th i h n 10 ngày làm vi c k! t$ khi nh n ñư c T trình c a B
K ho ch và Đ u tư, Th tư ng Chính ph ra quy t ñ nh ñ i v i d án Trong th i
h n 05 ngày làm vi c k! t$ ngày nh n ñư c quy t ñ nh c a Th tư ng Chính ph ,
B K ho ch và Đ u tư thông báo quy t ñ nh v vi c c p Gi y phép ñ u tư ñ i v i
d án;
+ Đ i v i d án nhóm B, trong th i h n 30 ngày làm vi c k! t$ ngày nh n
ñư c h sơ h p l , B K ho ch và Đ u tư hoàn thành vi c th+m ñ nh d án và c p
Gi y phép ñ u tư
Th i h n trên ñây không k! th i gian Nhà ñ u tư s a ñ i, b sung h sơ xin
c p Gi y phép ñ u tư
M i yêu c u c a B K ho ch và Đ u tư ñ i v i Nhà ñ u tư v vi c s a ñ i,
b sung h sơ d án ñư c th c hi n b&ng văn b n trong vòng 20 ngày làm vi c k!
t$ ngày nh n h sơ h p l
Sau khi h t th i h n quy ñ nh nêu trên mà không c p Gi y phép ñ u tư, B
K ho ch và Đ u tư thông báo b&ng văn b n cho Nhà ñ u tư nêu rõ lý do, ñ ng sao
g i cho các cơ quan có liên quan
- Vi c c p Gi y phép ñ u tư ñ i v i các d án trong các Khu công nghi p,
Khu ch xu t và Khu công ngh cao th c hi n theo cơ ch u3 quy n c a B K
ho ch và Đ u tư
Quy trình th m ñ nh ñ i v i các d án do U ban Nhân dân c p t nh c p
Gi y phép ñ u tư
Th i h n th+m ñ nh d án và c p Gi y phép ñ u tư:
Trong th i h n 3 ngày làm vi c k! t$ khi nh n ñư c h sơ h p l , U3 ban
Nhân dân c p t nh g i h sơ d án t i B qu n lý ngành kinh t k4 thu t và các B ,
ngành liên quan l y ý ki n ñ i v i d án
Trang 9Trong th i h n 15 ngày làm vi c k! t$ ngày nh n ñư c h sơ h p l , các B ,
ngành có ý ki n b&ng văn b n g i U3 ban Nhân dân t nh v n i dung d án thu c
ph m vi qu n lý c a mình; quá th i h n trên mà không có ý ki n b&ng văn b n thì
coi như ch p thu n d án
Trong th i h n 30 ngày làm vi c k! t$ ngày nh n ñư c h sơ h p l , U3 ban
Nhân dân c p t nh hoàn thành vi c th+m ñ nh d án và c p Gi y phép ñ u tư
Th i h n trên ñây không k! th i gian Nhà ñ u tư s a ñ i, b sung h sơ xin
c p Gi y phép ñ u tư
M i yêu c u c a U3 ban Nhân dân c p t nh ñ i v i Nhà ñ u tư v vi c s a
ñ i, b sung h sơ d án ñư c th c hi n b&ng văn b n trong vòng 20 ngày làm vi c
ngày k! t$ ngày nh n h sơ h p l
Sau khi h t th i h n quy ñ nh nêu trên mà không c p Gi y phép ñ u tư, U3
ban Nhân dân c p t nh thông báo b&ng văn b n cho Nhà ñ u tư nêu rõ lý do, ñ ng
th i sao g i cho các cơ quan có liên quan
Trong th i h n 7 ngày làm vi c k! t$ ngày c p Gi y phép ñ u tư, Gi y phép
ñi u ch nh, U3 ban Nhân dân c p t nh g i b n g c Gi y phép ñ u tư, Gi y phép
ñi u ch nh ñ n B K ho ch và Đ u tư và b n sao ñ n B Tài chính, B Thương
m i, B qu n lý ngành kinh t k4 thu t và các cơ quan qu n lý Nhà nư c có liên
quan
Như v y vi c c p gi y phép ñ u tư ñư c phân c p qu n lý theo t$ng lĩnh v c
ñ u tư và s v n ñ u tư Các DNLD s" ñư c c p phép ñ u tư sau khi ñơn và h sơ
d án ñư c các c p có th+m quy n th+m ñ nh và ti n hành c p gi y phép ñ u tư
Cơ quan qu n lý nhà nư c cũng có th! ñi u ch nh n i dung trong gi y phép
ñ u tư ñ i v i các d án ñã ñư c c p gi y phép nhwng trong quá trình tri!n khai
c n có nh ng ñi u ch nh v m c tiêu d án, thay ñ i ñ i tác, tăng v n, thay ñ i
m c ưu ñãi Đ! giúp các doanh nghi p có nh ng ñi u ch nh k p th i, ñ m b o
ho t ñ ng có hi u qu , cơ quan qu n lý nhà nư c xem xét, c p gi y phép chia tách,
ho c h p nh t các doanh nghi p khi có ñ ngh t$ các doanh nghi p, th m chí dưa
ra các quy t ñ nh v vi c ch m d t ho t ñ ng và thu h i gi y phép ñ u tư ñ i v i
các trư ng h p gi i th! trư c th i h n
Quy ñ nh v t l góp v n c a các bên tham gia liên doanh
Trang 10Đ i v i liên doanh nói chung, t3 l góp v n c a phía Vi t Nam càng cao càng
t t, nh t là ñ i v i các d án quan tr ng, t3 su t l i nhu n cao và th i gian thu h i
v n nhanh Nhà nư c khuy n khích các ñ i tác Vi t Nam cùng góp v n chung ñ!
có ñư c c ph n ho c v n góp l n hơn trong các liên doanh, ñưa ra các chính sách
c th! trong vi c huy ñ ng v n trong nư c cho nh ng lĩnh v c thu l i nhu n nhanh
và lôi kéo các ngân hàng c a Vi t nam vào cu c C th! như sau:
- V n pháp ñ nh c a Doanh nghi p liên doanh ít nh t ph i b&ng 30% v n ñ u
tư Đ i v i các d án xây d ng công trình k t c u h t ng, d án ñ u tư vào ñ a bàn
khuy n khích ñ u tư, d án tr ng r$ng, d án có quy mô l n, t3 l này có th! th p
hơn, nhưng không dư i 20% v n ñ u tư và ph i ñư c Cơ quan c p Gi y phép ñ u
tư ch p thu n
- T3 l góp v n c a Bên ho c các Bên liên doanh nư c ngoài do các Bên liên
doanh tho thu n, nhưng không ñư c th p hơn 30% v n pháp ñ nh c a Doanh
nghi p liên doanh Căn c vào lĩnh v c kinh doanh, công ngh , th trư ng, hi u qu
kinh doanh và các l i ích kinh t - xã h i khác c a d án, Cơ quan c p Gi y phép
ñ u tư có th! xem xét cho phép Bên liên doanh nư c ngoài có t3 l góp v n th p
hơn, nhưng không dư i 20% v n pháp ñ nh
Trư ng h p thành l p Doanh nghi p liên doanh m i, t3 l góp v n pháp ñ nh
c a các Nhà ñ u tư nư c ngoài ph i b o ñ m ñi u ki n nêu trên
- Đ i v i nh ng d án quan tr ng theo quy ñ nh c a Chính ph , khi ký k t
H p ñ ng liên doanh, các Bên liên doanh tho thu n vi c tăng t3 l góp v n c a
Bên Vi t Nam trong v n pháp ñ nh c a Doanh nghi p liên doanh
Bên c nh ñó, nhà nư c còn có bi n pháp tính toán, ki!m soát ch t ch" v giá
c , máy móc thi t b , công ngh c a phía nư c ngoài ñ! tránh tình tr ng nư c ngoài
nâng giá quá cao gây thi t h i không ch bên Vi t nam mà cho c l i ích c a Nhà
nư c Vi t Nam
Ki m soát, giám sát vi c nh p thi t b , chuy n giao công ngh
Nhà nư c qu n lý quá trình chuy!n giao công ngh , nh p máy móc, thi t b
c a các doanh nghi p có v n d u tư tr c ti p nư c ngoài ñ! tránh trư ng h p các
doanh nghi p nh p kh+u nh ng công ngh ñã l c h u Tuy nhiên, vi c l a ch n
công ngh ph i mang tính lo i tr$, t c là ph i hi sinh m t m c tiêu khác Mu n t o
Trang 11ñư c nhi u vi c làm thì ph i hi sinh m c tiêu công ngh và ngư c l i, mu n só có
công ngh cao thi ph i hi sinh m c tiêu t o vi c làm
Trên giác ñ qu n lý nhà nư c nh t thi t ph i quy ñ nh c th! nh ng lĩnh v c
nào ph i nh p thi t b và công ngh m i, nh ng lĩnh v c nào cho phép nh p nh ng
công ngh ñã qua s d ng ñ! tránh nh p kh+u tràn lan
Tuy nhiên, thi t b , máy móc, v t tư nh p kh+u ph i ñáp ng nh ng yêu c u
sau:
- Thi t b , máy móc, v t tư nh p kh+u vào Vi t Nam ñ! th c hi n d án ñ u tư
ph i b o ñ m tiêu chu+n, ch t lư ng, phù h p v i yêu c u s n xu t, yêu c u v b o
v môi trư ng, an toàn lao ñ ng nêu trong gi i trình kinh t - k4 thu t, thi t k k4
thu t và các quy ñ nh v nh p kh+u thi t b , máy móc
- Tr$ thi t b , máy móc ñã qua s d ng thu c danh m c c m nh p kh+u,
Doanh nghi p có v n ñ u tư nư c ngoài, các Bên h p doanh ñư c quy n quy t
ñnh và ch u trách nhi m v hi u qu kinh t - k4 thu t c a vi c nh p kh+u thi t b ,
máy móc ñã qua s d ng và ñ m b o các yêu c u v k4 thu t và b o v môi trư ng
theo quy ñ nh c a B Khoa h c, Công ngh và Môi trư ng
Lao ñ ng, ti n lương trong doanh nghi p liên doanh
Nhà nư c ban hành các quy ñ nh v ch c năng cung ng lao ñ ng ñ i v i các
ñơn v cung ng lao ñ ng và ch nh ng ñơn v nào có ñ ñi u ki n và ñư c B Lao
ñ ng – Thương binh và Xã h i c p ch ng ch hành ngh thì m i ñư c ho t ñ ng
cung ng lao ñ ng cho doanh nghi p có v n ñ u tư nư c ngoài
Xét v m t phát tri!n dài h n, nhà nư c ban hành quy ch ñ m b o cho th
trư ng lao ñ ng Vi t Nam t n t i và phát tri!n m t cách ñ y ñ ñúng lu t Nhà
nư c quy ñ nh b-t bu c v i doanh nghi p có v n ñ u tư nư c ngoài ch p hành
nghiêm ch nh nh ng chính sách, ch ñ v tuy!n d ng lao ñ ng như: Th i gian th
vi c, ch ñ làm vi c, ngh ngơi, an toàn lao ñ ng, ti n lương, ti n thư ng, b o
hi!m xã h i, b i dư5ng nâng cao tay ngh và các quy n l i chính ñáng khác c a
ngư i lao ñ ng
DNLD tuy!n d ng lao ñ ng Vi t Nam thông qua các t ch c cung ng lao
ñ ng Vi t Nam Sau th i h n t i ña 15 ngày k! t$ ngày nh n ñư c yêu c u cung
ng lao ñ ng c a DNLD mà t ch c cung ng lao ñ ng Vi t Nam không ñáp ng
ñư c thì DNLD ñư c tr c ti p tuy!n d ng lao ñ ng Vi t Nam Khi có nhu c u s
Trang 12d ng lao ñ ng nư c ngoài, DNLD làm th t c t i S Lao ñ ng - Thương binh và
Xã h i ho c Ban qu n lý Khu công nghi p ñ! ñư c xem xét c p Gi y phép lao
ñ ng theo quy ñ nh c a pháp lu t v lao ñ ng
M c lương t i thi!u và lương c a lao ñ ng Vi t Nam làm vi c trong DNLD
ñư c quy ñ nh và tr b&ng ti n ñ ng Vi t Nam B Lao ñ ng - Thương binh và Xã
h i công b m c lương t i thi!u theo t$ng th i kỳ
M c lương t i thi!u và lương c a lao ñ ng Vi t Nam có th! ñư c ñi u ch nh
khi ch s giá tiêu dùng tăng t$ 10% tr lên so v i l n ñi u ch nh g n nh t
Vi c ti p nh n, th+m ñ nh và c p phép cho các d án ñư c ti p t c th c hi n
theo quy t ñ nh phân c p c a Th tư ng Chính ph và quy t ñ nh y quy n c a B
trư ng B K ho ch và Đ u tư cho các Ban Qu n lý KCN-KCX Công tác th+m
ñnh c p phép ñ u tư ñư c ti n hành ch t ch" Tuy nhiên th t c th+m ñ nh v/n cũn
ph c t p, th i gian th+m ñ nh m t s d án kéo dài do các văn b n pháp quy và quy
ho ch phát tri!n ngành chưa r$ ràng, ph n kh.c ñ i v i không ít d án thi u ý ki n
th ng nh t gi a các B , ngành
1.2.4 Ban hành h th ng lu t pháp và Ki m tra giám sát vi c ch p hành
pháp lu t c a các ñơn v liên doanh
Trong th i gian qua, h th ng pháp lu t, chính sách v ĐTNN ñó ñư c c i
thi n theo h ư ng t o môi trư ng ngày càng thông thoáng, thu n l i hơn cho ho t
ñ ng ĐTNN
Riêng t$ năm 2000, sau khi Qu c h i thông qua Lu t s a ñ i b sung m t s
ñi u c a Lu t ĐTNN, Chính ph ñó ban hành Ngh ñ nh 24/2000/NĐ-CP ngày 31
tháng 7 năm 2000 quy ñ nh chi ti t thi hành Lu t ĐTNN t i Vi t Nam Ngày
19/3/2003 Chính ph ñó ban hành Ngh ñ nh 27/2003/NĐ-CP s a ñ i, b sung m t
s ñi u c a Ngh ñ nh 24/2000/NĐ-CP theo hư ng: m r ng lĩnh v c khuy n khích
ĐTNN; xóa b t3 l xu t kh+u b-t bu c ñ i v i m t s s n ph+m công nghi p cũng
như nh ng h n ch v t3 l v n góp b&ng chuy!n giao công ngh và v tuy!n d ng
lao ñ ng; quy ñ nh c th!, minh b ch hơn các tiêu chí áp d ng ưu ñói ñ u tư Ngh
ñnh 38/2003/NĐ-CP ngày 15 tháng 4 năm 2003 c a Chính ph v vi c chuy!n ñ i
m t s doanh nghi p ĐTNN sang ho t ñ ng theo h5nh th c c ng ty c ph n ñ! t o
cơ s pháp lý nh&m ña d ng hóa h5nh th c ĐTNN, m thêm kênh m i ñ! thu hút
ngu n v n này; Ngoài ra Chính ph cũng ñó cú Quy t ñ nh 146/2003/QĐ-TTg
Trang 13H th ng các văn b n có liên quan ñ n ho t ñ ng ĐTNN cũng ti p t c ñư c
b sung, hoàn thi n v i vi c Qu c h i thông qua các lu t: Lu t Đ t ñai (s a ñ i),
B Lu t lao ñ ng (s a ñ i), Lu t Xây d ng, Lu t Th y s n Lu t Thu TNDN và
các văn b n hư ng d/n thi hành có hi u l c t$ 01/1/2004 ñó quy ñ nh danh m c
lĩnh v c, ñ a bàn khuy n khích ñ u tư cũng như thu su t và các m c ưu ñói th ng
nh t cho c.c doanh nghi p thu c m i thành ph n kinh t , ñ ng th i b sung m t s
tiêu chí áp d ng ưu ñói m i nh&m khuy n kh ch các d án ñ u tư ng d ng công
ngh , k4 thu t cao và s d ng nhi u lao ñ ng Ngoài m t s h n ch c n ñư c
nghiên c u gi i quy t trong th i gian t i, vi c ban hành các văn b n nói trên là
bư c ti n quan tr ng trong l tr5nh hư ng t i xây d ng m t m t b&ng pháp lý
chung cho ñ u tư trong nư c và ĐTNN T i kỳ h p th 4, tháng 11 năm 2003,
Qu c h i ñó th ng qua Chương tr5nh xõy d ng ph.p lu t năm 2004, trong ñó có
vi c chu+n b xây d ng Lu t Đ u tư chung cho ñ u tư trong nư c và ñ u tư nư c
ngoài Chính ph ñó giao B K ho ch và Đ u tư, B Tư pháp và các B , ngành
h u quan nghiên c u xây d ng d án Lu t Doanh nghi p áp d ng chung cho các
doanh nghi p thu c m i thành ph n kinh t
Khung ph p lý song ph ương và ña phương v ñ u tư ti p t c ñư c hoàn
thi n
Hi p ñ nh thương m i Vi t Nam-Hoa Kỳ (BTA) có hi u l c tháng 12/2001
m ra cơ h i m i cho doanh nghi p trong nư c và doanh nghi p ĐTNN ti p c n th
trư ng Hoa Kỳ và t o ñi u ki n ñ! thu hút ĐTNN vào các lĩnh v c có l i th xu t
kh+u vào th trư ng này M t khác, nh ng cam k t trong khuôn kh Hi p ñ nh này
cũng t o cơ s pháp lý quan tr ng ñ! ti p t c hoàn thi n h th ng pháp lu t v
ĐTNN Nhi u cam k t ñó ñư c th c thi ngay khi Hi p ñ nh có hi u l c (xóa b s
phân bi t ñ i x gi a ngư i tiêu dùng trong và nư c ngoài v gi., ph m t s hàng
húa, d ch v ; gi m d n nh ng h n ch v chuy!n giao c ng ngh , qu n lý ngo i
h i, s d ng ñ t ñai)
Cùng v i vi c tri!n khai th c hi n BTA, Chính ph Vi t Nam ñó ký k t Hi p
ñnh song phương v ñ u tư v i m t s ñ i tác ñ u tư hàng ñ u t i Vi t Nam
(Vương Qu c Anh, Hàn Qu c ) Trong tháng 11/2003, Hi p ñ nh v t do hóa,
Trang 14khuy n khích và b o h ñ u tư Vi t Nam- Nh t B n ñó ñư c ký k t v i nh ng cam
k t m nh m" c a hai B n trong vi c t o d ng m i trư ng kinh doanh thu n l i,
minh b ch, n ñ nh và b5nh ñ%ng cho các nhà ñ u tư Tháng 12/2003, Sáng ki n
chung Vi t Nam- Nh t B n nh&m nâng cao năng l c c nh tranh c a Vi t Nam ñó
ñư c công b v i các nhóm gi i pháp cơ b n, g m: xây d ng và th c hi n chính
sách thu hút ñ u tư; hoàn thi n khung pháp lu t v ĐTNN; nâng cao năng l c c a
các cơ quan chính ph ; c i ti n th t c ñ u tư; phát tri!n h t ng kinh t -xó h i
Cơ ch pháp lý ña phương v ñ u tư cũng ti p t c ñư c c ng c , m r ng
v i vi c Chính ph Vi t Nam ký k t Ngh ñ nh thư s a ñ i Hi p ñ nh khung v
Khu v c ñ u tư ASEAN, tham gia Hi p ñ nh khung v h p tác kinh t toàn di n
ASEAN- Trung Qu c và các Hi p ñ nh tương t v i Nh t B n, n Đ , ñ ng th i
tích c c tri!n khai Chương tr5nh hành ñ ng v t do hóa ñ u tư và xúc ti n ñ u tư
trong khuôn APEC, ASEM Vi c th c hi n các cam k t/th.a thu n song phương
và ña phương v ñ u tư t o ñi u ki n thu n l i ñ! các nhà ĐTNN ti p c n r ng rói
hơn v i th trư ng hàng hóa, d ch v và ñ u tư c a Vi t Nam, ñ ng th i góp ph n
thi t l p m t khung ph.p lý h u hi u nh&m b o v quy n s h u tr tu và c i thi n
m nh m" m i trư ng ñ u tư, kinh doanh t i Vi t Nam
ph , t$ năm 2001 tr l i ñây công tác v n ñ ng, xúc ti n ñ u tư ti p t c ñư c c i
ti n, ña d ng v h5nh th c( k t h p trong khu n kh c.c chuy n thăm c a Lónh
ñ o c p cao Đ ng, Chính ph t i Nh t, M4, châu Âu, Trung Qu c, Hàn Qu c qua
h i th o, ti p xúc, trao ñ i) Vi c g-n ch t hơn các ho t ñ ng ngo i giao v i ho t
ñ ng xúc ti n ñ u tư và thương m i ñó cú t.c ñ ng tích c c ñ i v i vi c thu hút
ĐTNN vào Vi t Nam Thêm vào ñó, B K ho ch và Đ u tư cùng các ngành, các
ña phương t ch c hàng ch c h i th o xúc ti n ñ u tư khác trong và ngoài nư c,
th! hi n s chuy!n bi n tích c c v nh n th c c a chính quy n các ñ a phương
trong vi c huy ñ ng các ngu n v n trong và ngoài nư c cho ñ u tư phát tri!n Tuy