CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG dạy học môn TIẾNG ANH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG lực học SINH ở TRƯỜNG TRUNG học PHỔ THÔNG CƠ sở lý LUẬN về QUẢN lý HOẠT ĐỘNG dạy học môn TIẾNG ANH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG lực học SINH ở TRƯỜNG TRUNG học PHỔ THÔNG
Trang 1CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO ĐỊNH
HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Trang 2Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết một số công trìnhnghiên cứu có liên quan đến quản lý hoạt động dạy học môntiếng Anh như sau:
Các công trình nước ngoài có liên quan đến đề tài
Các công trình nước ngoài, qua tìm hiểu, chủ yếu bàn
về phương pháp, kỹ thuật dạy học tiếng Anh như: Teach
English của tác giả Adrian Doff, Practical Techniques For Language Teaching của Michael Lewis và Jimmie Hill, Teaching English As a Foreign Language của tác giả Colin
Dawson, Teaching English Through English của tác giả
Jane Willis , chưa thấy có công trình nào nghiên cứu vấn
đề quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh theo định hướngphát triển năng lực ở Việt Nam
Các công trình trong nước có liên quan đến đề tài
Trong nước có các công trình nghiên cứu về quản lýhoạt động dạy học Tiếng Anh ở các trường trung học, caođẳng, đại học, trung tâm ngoại ngữ lớn như:
Trang 3- Đổi mới biện pháp quản lý dạy học của trung tâm
ngoại ngữ Học viện Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh của
tác giả Nguyễn Thiện Chí, trường Đại học sư phạm Hà Nội(năm 2006);
- “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ngoại
ngữ của chủ nhiệm bộ môn trường Cao đẳng sư phạm Trung ương” của tác giả Bùi Phi Yến, trường Đại học sư
phạm Hà Nội (năm 2006);
- “Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ ở trường CĐSP Trung Ương”, tác giả Vũ
Thị Hồng Ngọc, trường Đại học sư phạm Hà Nội (2006);
- “Một số biện pháp tăng cường quản lý nâng cao chất
lượng dạy học môn ngoại ngữ ở trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ - trường Đại học Hải Phòng”, tác giả
Nguyễn Phương Lan, trường Đại học sư phạm Hà Nội(2006);
- “Biện pháp quản lí hoạt động dạy học Tiếng Anh ở trường Trung cấp kỹ nghệ Thanh Hóa” của tác giả Lê Thị
Hằng, trường Đại học sư phạm Hà Nội ( 2012)
Trang 4- “Một số biện pháp quản lý dạy và học ngoại ngữ ở
các trường THPT huyện Phúc Thọ- Hà Tây”, tác giả
Nguyễn Thanh Vân, trường Đại học sư phạm Hà Nội(2006);
- “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh
của Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở quận Hoàn Kiếm – Hà Nội” của tác giả Nguyễn Thị Mai Anh, trường
Đại học sư phạm Hà Nội (2007);
- “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh
theo chương trình đổi mới ở các trường THPT thành phố Sơn Tây”, tác giả Kiều Thị Minh Trà, trường Đại học sư
phạm Hà Nội ( 2008);
- “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn
Tiếng Anh theo chương trình mới của Hiệu trưởng các
trường THPT huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc”, tác giả Bùi
Văn Tuấn, trường Đại học sư phạm Hà Nội (2009);
- “Biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt
động dạy học Tiếng Anh ở các trường trung học phổ thông huyện Đơn Dương – Lâm Đồng”, tác giả Nguyễn Văn
Kháng, trường Đại học sư phạm Hà Nội (2009);
Trang 5- “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng”, tác
giả Hồ Quang Tuyến, trường Đại học sư phạm Hà Nội(2013)
- “Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo
hướng phát triển năng lực học sinh”, tác giả Trương Thúy
Hằng, Học viện khoa học xã hội Việt Nam (2017)
Tuy nhiên, qua tìm hiểu các công trình nêu trên chothấy các nghiên cứu về quản lý dạy học môn tiếng Anh theođịnh hướng phát triển năng lực ở trường phổ thông còn ít vàchưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý dạy học môntiếng Anh tại các trường THPT huyện Đức Trọng, tỉnh LâmĐồng theo định hướng phát triển năng lực
Khái niệm và thuật ngữ liên quan
Quản lý
Trang 6Quản lý (management) là một dạng lao động đặc thùcủa xã hội Hoạt động quản lý xuất hiện cùng với sự xuấthiện của nhà nước, tồn tại và phát triển theo sự phát triểnchung của xã hội Trong hoạt động của bất cứ tổ chức xãhội nào, hoạt động quản lý mang tính chất quyết định đến
sự thành bại của tổ chức đó Chính vì lý do đó mà hoạt độngquản lý từ lâu đã trở thành khoa học Đó là khoa học vềquản lý [17 9]
Tùy thuộc vào những cách tiếp cận khác nhau mà cónhiều quan niệm khác nhau về quản lý Sau đây là một sốkhái niệm về quản lý:
Trang 7- Theo từ điển Bách khoa toàn thư mở Vi.Wikipedia:
“Quản lý trong kinh doanh hay quản lý trong các tổ chứcnhân sự nói chung là hành động đưa các cá nhân trong tổchức làm việc cùng nhau để thực hiện, hoàn thành mục tiêuchung Công việc quản lý bao gồm 5 nhiệm vụ (theo HenryFayol): xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp vàkiểm soát Trong đó, các nguồn lực có thể được sử dụng và
để quản lý là nhân lực, tài chính, công nghệ và thiên nhiên”.Cũng theo từ điển bách khoa mở Vi Wikipedia “Quản lý(tiếng Anh là Management [ˈmænɪdʒmənt], tiếng
Latinh manum- agere - điều khiển bằng tay) đặc trưng cho
quá trình điều khiển và dẫn hướng tất cả các bộ phận củamột tổ chức, thường là tổ chức kinh tế, thông qua việc thànhlập và thay đổi các nguồn tài nguyên (nhân lực, tàichính, vật tư, trí thực và giá trị vô hình)” Đầu thế kỷ 20 nhàvăn quản lý Mary Parker Follett định nghĩa quản lý là
"nghệ thuật khiến công việc được làm bởi người khác".[36]
- Theo tác giả Trần Quốc Thành thì: “Quản lý là
những hoạt động có phối hợp nhằm định hướng và kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu” [23 3]
Trang 8- Từ điển Việt - Hán –Nôm định nghĩa quản lý là
“chăm nom và sắp đặt công việc”[27] Đây cũng là quan
điểm của các nhà khoa học ở Việt Nam Họ cũng có những
quan điểm riêng về quản lý Trong Tiếng Việt, quản lý là từ
tiếng Việt gốc Hán, “quản” tức là cai quản, giữ gìn, duy trì,chăm sóc, thống trị, theo dõi, “lý” là sự sắp xếp, đổi mới,đưa tổ chức phát triển một cách hợp lý “Lý” nâng cao hiệuquả hoạt động của “quản” Nếu người quản lý chỉ lo “quản”
mà không màng đến “lý” thì tổ chức sẽ trì trệ, còn chỉ lođến “lý” mà không quan tâm đến “quản ” thì tổ chức sẽkhông được đặt trên một nền tảng ổn định, bền vững.[38.10]
- Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tácđộng có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tậpthể những người lao động nói chung là khách thể quản lýnhằm thực hiện các mục tiêu dự kiến” [22]
Theo Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình địnhhướng, quá trình có mục tiêu, quản lý là một hệ thống, làquá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêunhất định” [
Trang 9Có rất nhiều khái niệm về quản lý, theo chúng tôi,
quản lý là sự tác động có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục đích, kế hoạch đề ra, thúc đẩy sự phát triển của tổ chức.
Hoạt động dạy học
Hoạt động dạy là việc truyền thụ tri thức, tổ chức, điều
khiển hoạt động chiếm lĩnh tri thức của học sinh, giúp học
sinh nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ Hoạtđộng dạy có chức năng kép là truyền đạt và điều khiển nội
dung học theo chương trình quy định Có thể hiểu hoạt
động dạy học của giáo viên là quá trình hoạt động sư phạm
của giáo viên, làm nhiệm vụ truyền thụ tri thức, tổ chức,điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh
Mặt khác, hoạt động học là quá trình trong đó dưới sự
định hướng của người dạy, người học tự giác, tích cực, độc
lập, tiếp thu tri thức, kinh nghiệm từ môi trường xungquanh bằng các thao tác trí tuệ và chân tay nhằm hình thànhcấu trúc tâm lý mới để biến đổi nhân cách của mình theo
hướng ngày càng hoàn thiện Có thể hiểu hoạt động học tập
của học sinh là quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành hệ
Trang 10Thực tế, hoạt động dạy học bao gồm hai hoạt độngthống nhất biện chứng, đó là hoạt động dạy của giáo viên vàhoạt động học của học sinh Theo tác giả Phạm Viết Vượng
“Nói đến dạy học là nói đến hoạt động dạy và học của thầy
và trò trong nhà trường, với mục tiêu là giúp học sinh nắmvững hệ thống kiến thức khoa học, hình thành hệ thống kỹnăng, kỹ xảo và thái độ tích cực đối với học tập và cuộcsống” [33; tr.110]
Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học phổ thông
“Quản lý hoạt động dạy học là quản lý một quá trìnhhoạt động xã hội, một quá trình sư phạm đặc thù, nó tồn tạinhư là một hệ thống, bao gồm nhiều thành tố như: Mục đích
và nhiệm vụ dạy học, nội dung dạy học, phương pháp dạyhọc và phương tiện dạy học, giáo viên với hoạt động dạy,học sinh với hoạt động học tập và việc kiểm tra đánh giá kếtquả dạy học để điều chỉnh sao cho chất lượng của hoạt độngnày ngày càng tốt hơn
Hoạt động dạy học môn tiếng Anh
Mục tiêu hoạt động dạy học môn tiếng Anh
Trang 11Dạy tiếng Anh ở trường THPT giúp học sinh sử dụngngôn ngữ như một công cụ giao tiếp ở mức độ cơ bản dướidạng Nghe, Nói, Đọc, Viết, có kiến thức cơ bản, có hệthống phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi.
Nội dung hoạt động dạy học môn tiếng Anh
Dạy học ngoại ngữ, trong đó có tiếng Anh hiện naytrên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang thựchiện theo xu hướng dạy ngôn ngữ giao tiếp qua các kỹnăng: Nghe, Nói, Đọc, Viết và tư duy bằng ngoại ngữ
Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh
Quản lý hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động họcmôn tiếng Anh của học sinh là bộ phận của quản lý hoạtđộng dạy học trong nhà trường - đây là hoạt động chính,bao trùm trong công tác quản lý của người Hiệu trưởng
Quản lý hoạt động dạy của giáo viên
Trang 12Đối với công tác quản lý hoạt động dạy của giáo viên
bộ môn tiếng Anh, trên cơ sở các văn bản hướng dẫn chỉđạo của cấp trên và căn cứ thực tế của nhà trường, Hiệutrưởng xác định các mục tiêu đối với bộ môn, các yêu cầu
cụ thể mà giáo viên phải thực hiện trong từng năm hoặc mộtgiai đoạn cụ thể (5 năm hoặc 10 năm, tùy theo kế hoạchchiến lược phát triển nhà trường)
Từ đó xác định nhiệm vụ cho giáo viên, định hướngcho giáo viên xây dựng kế hoạch thực hiện, tạo điều kiện vềvật chất, tinh thần cho giáo viên để họ yên tâm thực hiện kếhoạch Hiệu trưởng khuyến khích giáo viên đổi mới phươngpháp dạy học, tích cực ứng dụng CNTT và sử dụng cácphương tiện dạy học hiện đại nhằm tạo hứng thú cho họcsinh, giúp học sinh học tiếng Anh dễ dàng và phát huy tối
đa các năng lực vốn có của các em
Trang 13Thực hiện các công việc trên, hiệu trưởng có thể thựchiện thông qua các chức năng quản lý, gồm: lập kế hoạch,
tổ chức thực hiện và chỉ huy, điều khiển hoạt động dạy vàkiểm tra việc thực hiện của giáo viên Nội dung kiểm trahoạt động dạy của giáo viên thường bao gồm: kiểm tra côngtác chuẩn bị bài dạy của giáo viên, dự giờ kiểm tra trình độtay nghề của giáo viên, kiểm tra việc thực hiện quy chếchuyên môn (kế hoạch giảng dạy, làm, sử dụng đồ dùng dạyhọc, chấm trả bài, vào điểm ) Với các hoạt động kiểm tranày, hiệu trưởng có thể trực tiếp kiểm tra hoặc ủy quyềncho tổ trưởng chuyên môn Về hình thức có thể kiểm tra độtxuất hoặc theo kế hoạch
b) Quản lý hoạt động học của học sinh
Đối với quản lý hoạt động học của học sinh đối với bộmôn tiếng Anh, Hiệu trưởng thông qua hoạt động kiểm traviệc thực hiện nội dung, chương trình, kiểm tra năng lực sưphạm của giáo viên, kết quả học sinh tham gia các hoạtđộng ngoại khóa, các cuộc thi tiếng Anh và qua kết quả cácbài kiểm tra, thi của học sinh có thể biết được hoạt động dạyhọc bộ môn, nhất là hoạt động học của học sinh
Trang 14Tuy nhiên giáo viên trực tiếp dạy mới quản lý tốt hoạtđộng học của học sinh Qua quá trình dạy giáo viên nắmđược năng lực ngoại ngữ của từng học sinh, từ đó có kếhoạch tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp nhằm giúp đỡnhững em yếu, tạo cơ hội phát triển cho những học sinh họckhá, giỏi môn tiếng Anh
Quản lý hoạt động học của học sinh thường bao gồm:quản lý hoạt động học trên lớp và quản lý hoạt động tự học(học ở nhà) của học sinh Quản lý hoạt động học trên lớpchủ yếu do giáo viên thực hiện thông qua tổ chức các hoạtđộng dạy học, còn quản lý hoạt động tự học do chính họcsinh quản lý, giáo viên có thể biết thông qua việc học sinh
có tích cực chủ động làm bài tập về nhà hay không, cóchuẩn bị bài tốt hay không, trên cơ sở đó giáo viên cónhững giúp đỡ, hướng dẫn để học sinh chủ động trong việcquản lý hoạt động tự học của mình Đối với môn tiếng Anhthì tự học đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triểncác kỹ năng ngôn ngữ
Trang 15Như vậy, có thể thông qua tổ trưởng chuyên môn,Hiệu trưởng biết được tình hình thực tế dạy học môn tiếngAnh trong nhà trường từ đó đưa ra các biện pháp cụ thểnhằm quản lý hoạt động dạy học bộ môn tiếng Anh mộtcách có hiệu quả như quản lý các môn học khác.
c) Quản lý các điều kiện đảm bảo cho hoạt động dạy học ngoại ngữ của học sinh
Ngoài cơ sở vật chất, thiết bị dạy học nói chung, bộmôn tiếng Anh cần có cơ sở vật chất thiết bị phục vụ dạyhọc hiện đại, bao gồm: máy cassette, phòng nghe nhìn(Language - lab), đĩa CD, VCD, phần mềm dạy học (violet,question tools, hot potatos ), máy chiếu đa năng
Việc quản lý sử dụng thiết bị dạy học có hiệu quả làhết sức cần thiết để đảm bảo quá trình dạy học bộ môn đạthiệu quả Do đặc thù bộ môn nên giáo viên tiếng Anhthường xuyên sử dụng CNTT nhằm tạo môi trường ngônngữ để học sinh dễ lĩnh hội và thực hành kiến thức, do vậyđiều kiện cơ sở vật chất thiết bị, đồ dùng dạy học phục vụ
bộ môn là rất quan trọng
Trang 16Để quản lý tốt cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phục vụcho việc dạy và học tiếng Anh, đòi hỏi hiệu trưởng phải xâydựng kế hoạch mua sắm, đầu tư phương tiện, thiết bị trướcmỗi năm học, thường xuyên khuyến khích giáo viên sửdụng, kiểm tra hiệu quả sử dụng thiết bị, từ đó có nhữngđiều chỉnh thích hợp Ngoài ra cần quan tâm bồi dưỡng chogiáo viên năng lực tìm kiếm, phân tích, xử lý và sử dụngthông tin từ internet (năng lực ICT) để phục vụ bài dạy.
Quản lý CSVC, thiết bị dạy học tiếng Anh còn baogồm việc khuyến khích, thúc đẩy và tạo mọi điều kiện để tổchức cho giáo viên tự làm đồ dùng dạy học và ứng dụngCNTT vào dạy học ngoại ngữ; khuyến khích học sinh họctiếng Anh qua mạng internet
Quản lý CSVC, thiết bị dạy học tiếng Anh còn baohàm việc quản lý hoạt động soạn giảng bài giảng điện tử
của giáo viên “Bài giảng điện tử là một tập hợp các học
liệu điện tử được tổ chức lại theo một kết cấu sư phạm để
có thể cung cấp kiến thức và kỹ năng cho người học mộtcách hiệu quả thông qua sự trợ giúp của các phần mềm quản
lý học tập (Learning Management System) Một bài giảngđiện tử thường tương ứng với một học phần hoặc một mônhọc”
Trang 17Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh
Năng lực
NL được quy vào phạm trù khả năng (ability, capacity, possibility) - Đây là hướng tiếp cận năng lực
thường thấy trong các tài liệu nghiên cứu của nước ngoài
Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế Thế giới
(OECD) quan niệm năng lực là “khả năng đáp ứng một
cách hiệu quả những yêu cầu phức hợp trong một bối cảnh
cụ thể” [46]
Chương trình giáo dục trung học bang Quebec,
Canada, năm 2004, xem năng lực là một “khả năng hành
động hiệu quả bằng sự cố gắng dựa trên nhiều nguồn lực”[49; tr 78]
Theo K.E Paprock: năng lực được xem như là "những
khả năng cơ bản dựa trên cơ sở tri thức, kinh nghiệm, các
giá trị và thiên hướng của một con người được phát triểnthông qua thực hành giáo dục" [39; tr 89]
Trang 18Còn theo D Tremblay, năng lực là “khả năng hành
động thành công và tiến bộ dựa vào việc huy động và sửdụng hiệu quả tổng hợp các nguồn lực để đối mặt với cáctình huống trong cuộc sống” [47; tr.4]
Các tác giả khác, như Dooley, K E Paprock, I Sun và
E G Gonzalez [39], P.A McLagan và D Suhadolnik [44];L.M.; C Overtoom [45] T Powell và B Hubschman [48]…cũng có đồng quan điểm trên
Theo tài liệu giới thiệu chương trình giáo dục phổ
thông mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Kèm theo Công văn
số 465/BGDĐT-VP ngày 31 /01/2018 của Bộ GDĐT): “Nănglực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tốchất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép conngười huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và cácthuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí, thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kếtquả mong muốn trong những điều kiện cụ thể” [34]
Trang 19Khái niệm năng lực sử dụng trong luận văn được hiểu
là năng lực thực hiện, đó là việc sở hữu kiến thức, kỹ năng,
thái độ và đặc điểm nhân cách mà một người cần có để đápứng các yêu cầu của một nhiệm vụ cụ thể; nói cách khác,
phải biết làm (know-how), chứ không chỉ biết và hiểu
(know-what)
NL được quy vào những thuộc tính cá nhân - Đây là
hướng tiếp cận năng lực thường thấy trong các tài liệunghiên cứu trong nước
Phạm Minh Hạc xem năng lực là “một tổ hợp phức tạpnhững thuộc tính tâm lý của mỗi người, phù hợp với nhữngyêu cầu của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạtđộng đó diễn ra có kết quả” [10; tr.334]
Nguyễn Quang Uẩn xem năng lực là “tổ hợp các thuộctính độc đáo của cá nhân, phù hợp với những yêu cầu củamột hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động đó có kếtquả " [29; tr.178]
Còn theo Nguyễn Thanh Hưng, “năng lực là thuộc tính
cá nhân cho phép cá nhân thực hiện thành công hoạt động
Trang 20Phát triển năng lực
Năng lực của mỗi người dựa trên cơ sở tư chất, nhưngđiều chủ yếu là năng lực hình thành, phát triển và thể hiệntrong hoạt động tích cực của con người dưới tác động củarèn luyện, dạy học và giáo dục Vì thế, “cần tiếp cận vấn đềphát triển năng lực theo cách tiếp cận nhân cách Việc hìnhthành và phát triển các phẩm chất nhân cách là phương tiện
có hiệu quả nhất để phát triển năng lực” [14; tr.180]
Phát triển năng lực học sinh là một nhiệm vụ thườngxuyên, đặc biệt quan trọng đối với các trường phổ thông.Phát triển năng lực học sinh là nhằm làm cho các năng lựcchung và năng lực đặc trưng cho từng môn học/lớp học/cấphọc được hình thành, củng cố và hoàn thiện ở học sinh Ởtrường THPT, vấn đề phát triển năng lực học sinh phảiđược đặt ra theo quan điểm toàn diện, thông qua các hoạtđộng giáo dục cơ bản của nhà trường, trong đó có HĐDH,được tổ chức một cách đồng bộ [14; tr.180]
Quản lý dạy học môn tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh
Trang 21Quản lý HĐDH môn tiếng Anh là một trong những nộidung quản lý quan trọng nhất ở trường trung học Việc quản
lý HĐDH môn tiếng Anh có thể tiếp cận theo những địnhhướng khác nhau, tùy thuộc mục đích, yêu cầu của các chủthể quản lý
Nếu theo định hướng nội dung, quản lý HĐDH môntiếng Anh tập trung nhiều vào việc truyền thụ kiến thức cho
HS và kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức của các em Cònnếu theo định hướng phát triển NLHS, quản lý HĐDH tậptrung nhiều vào đầu ra của HS, vào sự tiến bộ của HS trongquá trình dạy học
Nói cách khác, quản lý HĐDH môn tiếng Anh ởtrường theo định hướng phát triển NLHS đòi hỏi, từ xâydựng mục tiêu dạy học, lựa chọn nội dung dạy học, sử dụngphương pháp và hình thức dạy học đến kiểm tra, đánh giákết quả dạy học ở trường phải được tổ chức, điều khiển theođịnh hướng phát triển NLHS [9; tr.96]
Từ đó, có thể hiểu, quản lý HĐDH môn tiếng Anh theo
hướng phát triển NLHS là quá trình lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá HĐDH môn tiếng Anh để
Trang 22Khái quát về môn tiếng Anh trong chương trình
giáo dục phổ thông mới
Môn học tiếng Anh cung cấp cho học sinh một công
cụ giao tiếp quốc tế quan trọng, giúp các em trao đổi thôngtin, tri thức khoa học và kỹ thuật tiên tiến, tìm hiểu các nềnvăn hoá, qua đó góp phần tạo dựng sự hiểu biết giữa cácdân tộc, hình thành ý thức công dân toàn cầu, góp phần vàoviệc phát triển phẩm chất và năng lực cá nhân
Trang 23Nội dung cốt lõi của môn tiếng Anh giúp học sinhhình thành và phát triển năng lực giao tiếp thông qua rènluyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết và các kiến thức ngônngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp) Các kỹ năng giao tiếp vàkiến thức ngôn ngữ được xây dựng trên cơ sở các đơn vịnăng lực giao tiếp cụ thể, trong các chủ đề và chủ điểm phùhợp với học sinh phổ thông, nhằm giúp các em khi kết thúccấp tiểu học đạt được năng lực giao tiếp Bậc 1, khi kết thúcbậc THCS đạt được Bậc 2 và khi kết thúc cấp THPT đạtBậc 3 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho ViệtNam (ban hành theo Thông tư số 01/2014/TT-BGDĐTngày 24 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ GDĐT) [35].
b) Quan điểm xây dựng chương trình
Trên cơ sở quán triệt các qui định cơ bản được nêu
trong chương trình GDPT tổng thể, Chương trình GDPT
môn tiếng Anh nhấn mạnh một số quan điểm xây dựngchương trình như sau:
Xây dựng dựa trên nền tảng lí luận và thực tiễn, cậpnhật thành tựu của khoa học hiện đại;
Trang 24Xây dựng theo hướng mở; không qui định chi tiết vềnội dung dạy học mà chỉ qui định những yêu cầu cần đạt vềnăng lực giao tiếp nghe, nói, đọc và viết cho mỗi lớp và gợi
ý một số chủ đề, chủ điểm chính gắn với chuẩn đầu ra từngcấp học;
Đảm bảo lấy hoạt động học của học sinh làm trungtâm trong quá trình dạy học;
Đảm bảo tính liên thông và tiếp nối của việc dạy họctiếng Anh giữa các cấp tiểu học, trung học cơ sở và trunghọc phổ thông;
Đảm bảo tính linh hoạt, mềm dẻo và tính mở nhằmđáp ứng nhu cầu và phù hợp với điều kiện dạy học tiếngAnh đa dạng ở các địa phương
c) Mục tiêu chương trình
Trang 25Chương trình GDPT môn tiếng Anh giúp học sinh cómột công cụ giao tiếp mới, hình thành và phát triển cho họcsinh năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh thông qua các hìnhthức nghe, nói, đọc, viết Kết thúc Chương trình, học sinh
có khả năng giao tiếp đạt trình độ Bậc 3 của Khung nănglực ngoại ngữ 6 bậc dành cho Việt Nam, tạo nền tảng chohọc sinh có thể sử dụng tiếng Anh trong học tập, hình thànhthói quen học tập suốt đời để trở thành những công dân toàncầu trong thời kỳ hội nhập
Hơn nữa, Chương trình GDPT môn tiếng Anh giúphọc sinh có hiểu biết khái quát về đất nước, con người vànền văn hoá của một số nước nói tiếng Anh; có thái độ vàtình cảm tốt đẹp đối với đất nước, con người, nền văn hoá
và ngôn ngữ của các nước nói tiếng Anh
Ngoài ra, Chương trình GDPT môn tiếng Anh cũnggóp phần hình thành và phát triển cho học sinh những phẩmchất và năng lực cần thiết đối với người lao động: ý thức vàtrách nhiệm lao động, định hướng và lựa chọn nghề nghiệpphù hợp với năng lực, sở thích, khả năng thích ứng trongbối cảnh cách mạng công nghiệp mới
Trang 26Nội dung dạy học trong Chương trình GDPT mônTiếng Anh được thiết kế theo kết cấu đa thành phần, baogồm:
Hệ thống các chủ đề (khái quát), các chủ điểm (cụ thể)mang tính gợi ý;
Các năng lực giao tiếp phù hợp với chuẩn năng lực cầnđạt;
Danh mục kiến thức ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữpháp) gợi ý phù hợp với việc phát triển năng lực giao tiếp ởcấp độ đã được qui định trong chuẩn đầu ra Nội dung vănhoá được dạy học lồng ghép, tích hợp trong hệ thống cácchủ đề, chủ điểm
Các yêu cầu cần đạt của mỗi lớp tập trung vào nănglực giao tiếp ở bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc và viết Nănglực giao tiếp của môn tiếng Anh là khả năng sử dụng kiếnthức ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp) để tham giavào các hoạt động giao tiếp (nghe, nói, đọc, viết) trongnhững tình huống hay ngữ cảnh có nghĩa với các đối tượnggiao tiếp khác nhau nhằm đáp ứng các nhu cầu giao tiếp củabản thân hay yêu cầu giao tiếp của xã hội