VĂN hóa tổ CHỨC TRONG CÔNG TY bảo HIỂM HÀNG KHÔNG (VNI)

Tầm quan trọng của đề tài Trong thời đại toàn cầu hóa ngày nay, khi sự phát triển đến chóng mặt của nền kinh tế thế giới dẫn đến sự ra đời của hàng triệu các doanh nghiệp lớn nhỏ, khi cá

VĂN HÓA TỔ CHỨC TRONG CÔNG TY BẢO HIỂM HÀNG

KHÔNG (VNI)

I Tầm quan trọng của đề tài

Trong thời đại toàn cầu hóa ngày nay, khi sự phát triển đến chóng mặt của nền kinh tế thế giới dẫn đến sự ra đời của hàng triệu các doanh nghiệp lớn nhỏ, khi các yếu tố về quy mô và doanh thu không còn là điều kiện sống còn để một doanh nghiệp có thể cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường quốc tế thì các yếu tố về công nghệ, về quy trình quản lý chất lượng, về văn hóa tổ chức là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp có thể vượt qua được những cơ hội và thách thức mà xu thế toàn cầu hóa đem lại Đáng kể trong số đó, văn hóa doanh nghiệp được đánh giá là một trong những yếu tố

có vai trò quan trọng nhất làm nên khác biệt và tạo dựng thương hiệu cho một công ty Bởi vậy, trong vòng vài thập kỉ trở lại đây, văn hóa doanh nghiệp đã giành được sự quan tâm của rất nhiều các học giả kinh tế cũng như các doanh nhân thành đạt và đã có vô số các công trình nghiên cứu nổi tiếng về vấn đề này được xuất bản

Theo đó, văn hóa doanh nghiệp đều tồn tại trong mỗi một công ty hay một tổ chức và nó tạo ra các tác động rất lớn đến hoạt động sản xuất và thái

độ làm việc của doanh nghiệp đó Nó giúp các nhà quản lý điều hành được doanh nghiệp theo mục tiêu và định hướng đã đề ra, đồng thời cải thiện khả năng hoạt động của công ty nhờ vào việc điều chính các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp Có thể kể ra rất nhiều ví dụ doanh nghiệp đạt được thành công nhờ việc phát triển một nền văn hóa doanh nghiệp vững mạnh

và mang đậm bản sắc công ty là các công ty hay tập đoàn lớn như IBM, KPMG, Google, Alibaba, Hewlett-Packard Không chỉ có trên thế giới mà

ở Việt Nam, nhiều doanh nghiệp cũng đã chú trọng phát triển văn hóa doanh nghiệp và thu được nhiều thành công nhờ đó như tập đoàn FPT, tập đoàn Dầu khí, tập đoàn Bảo Việt, Taxi Mai Linh, tranh thêu XQ…

Chính bởi vai trò chính yếu trên của văn hóa doanh nghiệp, các công

ty không kể lớn hay nhỏ đều phải chú ý đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp mình để tăng cường sức cạnh tranh của công ty trên thương trường Nhóm chúng tôi, đã nghiên cứu và tìm hiển, tự nhận thấy rằng văn hóa doanh nghiệp của công ty hiện tại chưa được xây dựng và phát triển một cách hợp lý và cần được phân tích, nghiên cứu và cải tiến đề trở thành một công cụ đắc lực phục vụ công cuộc phát triển của công ty Để làm được điều này, nhóm chúng tôi sẽ đi sâu phân tích khái niệm và các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp, thực trang văn hóa doanh nghiệp hiện tại của công ty cùng những tác động của nó lên hiệu quả hoạt động, từ đó đề ra các giải pháp phù hợp để khắc phục và phát triển văn hóa doanh nghiệp

II Thực trạng văn hóa doanh nghiệp của công ty

1 Giới thiệu về công ty

Công ty CP Bảo hiểm Hàng không (VNI) (sau đây trong bài viết chúng tôi

sẽ gọi tắt là công ty) được thành lập theo quyết định số 49 GP/KDBH,

ngày 23/04/2008 của Bộ Tài Chính

Các sản phẩm bảo hiểm do VNI cung cấp rất đang dạng, phong phú bao gồm : Bảo hiểm Hàng không; Tài sản, cháy, nổ; Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng, lắp đặt; Máy móc thiết bị; Xe cơ giới; Bảo hiểm chăm sóc sức khỏe,

du lịch; Bảo hiểm hàng hải, hàng hóa vận chuyển, Bảo hiểm trách nhiệm, Tái bảo hiểm, các họat động đầu tư v.v

Với số vốn đăng ký 500 tỷ đồng, VNI là 1 trong 5 doanh nghiệp bảo hiểm

có số vốn đăng ký lớn nhất trên thị trường bảo hiểm Việt Nam Số lượng cán bộ nhân viên trên toàn hệ thống gần 300 người

Dưới đây là sơ đồ cơ cấu tổ chức các phòng ban nghiệp vụ và các chi nhánh mạng lưới của VNI tại thời điểm hiện nay :

Tầm nhìn và sứ mệnh

Công ty Cổ phần Bảo hiểm Hàng không (VNI) được xây dựng và phát triển với mục tiêu trở thành một thượng hiệu uy tín hàng đầu trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam, tạo niềm tin cho khách hàng và đối tác, là niềm tự hào của đội ngũ cán bộ nhân viên, từng bước mang lại thành công trên cơ sở bền vững và chuyên nghiệp

VNI cung cấp tất cả các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ hiện có trên thị trường bao gồm: bảo hiểm hàng không, bảo hiểm tài sản, bảo hiểm kỹ thuật, bảo hiểm trách nhiệm,

VNI phục vụ mọi đối tượng khách hàng thuộc các thành phần kinh tế trong

và ngoài nước, bao gồm các dự án đầu tư, các tập đoàn kinh tế, tổng công

ty, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hiệp hội, tổ chức và các khách hàng

cá nhân

Các mục tiêu phát triển quan trọng của VNI:

 Trở thành một trong 5 thương hiệu bảo hiểm phi nhân thọ hàng đầu tại Việt Nam

 Công ty hàng đầu khu vực trong lĩnh vực bảo hiểm hàng không

 Cung cấp đa dạng các sản phẩm, dịch vụ chất lượng và chuyên

nghiệp

 Duy trì môi trường văn hóa doanh nghiệp năng động, sáng tạo

 Mang lại giá trị thiết thực cho khách hàng, cổ đông và đội ngũ cán

bộ

 Là đối tác tin cậy của thị trường trong nước và quốc tế

Cổ đông sáng lập, chiến lược:

VNI được thành lập theo quyết định số 49 GP/KDBH, ngày 23/04/2008 của

Bộ Tài Chính bởi các cổ đông sáng lập là các tập đoàn kinh tế hùng mạnh,

có thương hiệu mạnh tại Việt Nam trong các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế Đó là :

1 Tổng công ty Hàng không Việt Nam – VIETNAM AIRLINES

CORPORATION

2 Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam -

VINACOMIN

3 Tổng công ty Lắp máy Việt Nam - LILAMA

4 Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu tổng hợp Hà Nội – GELEXIMCO

5 Công ty Cổ phần Nam Việt – NAVICO

Sự tham gia và cam kết của các cổ đông đã tạo ra một đòn bẩy mạnh mẽ, tạo ra nền móng cho sự phát triển, đi lên của một thương hiệu đầy triển vọng của thị trường bảo hiểm Việt Nam – VNI

Được thành lập từ những doanh nghiệp lớn và có uy tín, hoạt động trong các lĩnh vực VNI được đánh giá là một trong những nhà cung cấp hàng đầu về dịch vụ bảo hiểm tuy bề dày còn non nớt nhưng đến nay công

ty đã tìm được một chỗ đứng vững chắc không chỉ trên thị trường trong nước mà còn lan rộng ra nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới và đến năm 2007, công ty đã lọt vào Top 200 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam theo bảng báo cáo xếp hạng của tổ chức UNDP Đến nay công ty đã đạt được một quy mô khá lớn, là nơi làm việc của gần 700 nhân viên và sở hữu hơn 30 chi nhánh trên khắp các tỉnh thành toàn quốc cũng như đã dần khẳng định được chất lượng dịch vụ mang tiêu chuẩn quốc tế của mình

Mặc dù đã đạt được những thành tích nhất định kể trên, nhưng để thực hiện được mục tiêu tiến xa hơn và trụ vững trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, nhất là trong giai đoạn hiện nay với sự tham gia hàng loạt của nhiều hãng bảo hiểm khác và các công ty dịch vụ đi kèm, đồng thời đứng trước sức ỳ của một doanh nghiệp nhà nước, công ty cần phải củng

cố và phát triển bộ máy hoạt động của mình bằng những nghiên cứu công

nghệ tiên tiến, những tư duy đổi mới vượt trội, và đặc biệt hơn là phải chú trọng vào những yếu tố xây dựng doanh nghiệp của thời đại mới để duy trì một bộ máy tổ chức vững vàng từ bên trong, nếu không dễ dẫn đến sự giảm sút về khả năng kinh doanh hay tính cạnh tranh, từ đó mất đi vị thế hiện có Xét thấy tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp trong thời đại ngày nay, đối lập với văn hóa doanh nghiệp chưa được phát huy và còn nhiều thiếu sót tại công ty, nhóm chúng tôi nhận thấy đã đến lúc cần phải thay đổi văn hóa trong công ty để từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Có như vậy công ty sẽ còn tiến xa hơn và có khả năng lọt vào top 100, thậm chí top 10 doanh nghiệp Việt Nam chứ không còn là top

200 như hiện tại nữa

Nhìn chung sau ba năm hoạt động Công ty cổ phần Bảo hiểm Hàng Không

đã dần dần đi vào nề nếp, kinh doanh có lãi, thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước đầy đủ

Do là công ty mới thành lập nên công ty có nhiều vấn đề liên quan để tổ chức cần khắc phục và đổi mới Quy mô của công ty hiện nay chưa lớn so với các doanh nghiệp lâu năm khác nên việc quản lý nhân sự, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, cũng như phong cách lãnh đạo vẫn đang ở những bước

sơ khai, chưa chuyên nghiệp hóa Vấn đề đặt ra là cần phải có một mô hình chuyên nghiệp để làm khuôn mẫu phát triển Tránh xảy ra các sai sót không đáng có khi mở rộng quy mô hoạt động của công ty Những sai sót trong quá trình này thường dẫn đến những hậu quả rất lớn về lâu dài Nhưng do giới hạn của đề tài và yêu cầu của Thầy cô trong khuân khổ bài luận này, Nhóm chúng tôi xin trình bày về vấn đề Văn Hóa Tổ Chức như đã đề cập ở trên và các biện pháp đề xuất cải thiện vấn đề tại Công ty cổ phần Bảo hiểm Hàng Không dựa trên cơ sở lý thuyết môn học quản trị hành vi tổ chức, đề

ra được nghị quyết và chiến lược sản xuất kinh doanh và nhu cầu thị trường cho các bước đi qua từng giai đoạn để phù hợp với sự phát triển kinh tế thị trường của khu vực

2 Thực trạng văn hóa doanh nghiệp và tác động của nó đến hoạt động công ty

2.1 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp

Trước khi tìm hiểu thực trạng văn hóa công ty ta cần hiểu đúng khái niệm và những yếu tố liên quan đến văn hóa doanh nghiệp

Theo định nghĩa của nhà xã hội học người Mỹ Schein H.Edgar (1992),

văn hóa doanh nghiệp là hệ thống niềm tin, giá trị và chuẩn mực giải quyết

vấn đề, được xây dựng trong quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp, được thể hiện trong các hình thái vật chất, phi vật chất; nó chi phối cách suy nghĩ và hành động của nhân viên với các vấn đề xã hội Chính vì

vậy, văn hóa doanh nghiệp là một phạm trù rất rộng bao trùm lên nhiều lĩnh vực và các mảng hoạt động của doanh nghiệp và được các học giả, các nhà kinh tế tiếp cận bằng rất nhiều mô hình và nghiên cứu khác nhau Tuy nhiên, chúng ta có thể tiếp cận và tìm hiểu về văn hóa doanh nghiệp thông qua một hình ảnh ẩn dụ dễ hiểu và mang tính khái quát cao được nhà xã hội học Schein sử dụng trong những nghiên cứu của mình khi mô tả về văn hóa daonh nghiệp, đó chính là hình ảnh của một tảng băng trôi

Hình 1.1 Mô hình tảng băng trôi tượng trưng cho các yếu tố

tồn tại trong văn hóa doanh nghiệp

(Nguồn: http://sciencebhakta.wordpress.com/2007/12/page/2/)

Như chúng ta đã biết, tảng băng trôi bao gồm hai phần cơ bản: phần nổi và phần chìm Thông thường, người ta chỉ nhìn thấy phần nổi của tảng băng và nó chỉ chiếm từ 10-20% trọng lượng của toàn thể tảng băng Tuy nhiên, trên thực tế, phần chìm dưới mặt nước chiếm đến 80-90% và là thành phần quyết định hướng đi của tảng băng Thử hình dung dù phần nổi của tảng băng chịu tác động của sức gió nhưng phần chìm của tảng băng lại chịu tác động bởi các dòng chảy ngầm nên dẫu cho sức gió có lớn thế nào

đi nữa thì hướng đi của tảng băng sẽ phụ thuộc vào các dòng chảy ngầm hay chính là phần chìm

Giống như tảng băng, văn hóa doanh nghiệp cũng bao gồm hai thành phần cơ bản là phần nổi và phần chìm Phần nổi của văn hóa doanh nghiệp hay còn gọi là các hiện tượng (artifacts) là những gì ta quan sát hay nhìn thấy được biểu hiện dưới dạng các yếu tố của doanh nghiệp như các nghi thức, lễ kỷ niệm, các giai thoại, ngôn ngữ được sử dụng, cách bài trí trụ sở,

logo, màu sắc đặc trưng, hành vi ứng xử giữa các nhân viên… Tuy nhiên, những yếu tố quyết định hình thành văn hóa của một tổ chức và tác động lên toàn bộ hành vi tổ chức lại chính là những giá trị (value), niềm tin (belief) và ngầm định (assumption) (hay còn gọi là giả thiết) bên dưới, vốn

là những yếu tố chúng ta không thể nhìn thấy được

2.2Thực trạng văn hóa doanh nghiệp trong công ty

Với cách tiếp cận văn hóa doanh nghiệp theo mô hình tảng băng trôi, nhóm chúng tôi nhận thấy văn hóa doanh nghiệp hiện tại của công ty còn yếu kém, không mang tính đặc trưng cho doanh nghiệp và chưa phát huy được vai trò to lớn của mình trong các hoạt động của doanh nghiệp Điều này được thể hiện rõ qua cả hai bộ phận cấu thành nên văn hóa doanh nghiệp của công ty, bao gồm các giá trị bên trong và các hiện tượng biểu hiện ra bên ngoài

Trước hết, xét về hệ thống các giá trị cốt lõi của công ty, nhóm chúng tôi thấy công ty chưa có được một hệ thống giá trị thống nhất; các giá trị không được nêu tên một cách rõ ràng hay biểu hiện một cách rõ nét trong quá trình hình thành và phát triển công ty mặc dù công ty đã ra đời từ khá lâu trước đó Bản thân các lãnh đạo và nhân viên trong công ty khi được hỏi

về các giá trị mà công ty coi trọng cũng không nắm được hay trả lời được một cách chính xác Mặc dù tầm nhìn và sứ mệnh của công ty được tuyên

bố rõ trên trang web công ty hay trong các văn bản chính thức nhưng bản thân các nhân viên làm việc trong công ty lại không hiểu được chính xác nội dung của các tuyên bố trên và chỉ coi đó là những câu khẩu hiệu thuộc lòng cần phải nhớ Giá trị con người hay nhân viên cũng chưa được xem

xét thỏa đáng, vì vậy các chính sách phúc lợi xã hội dành cho nhân viên còn yếu kém, không đầy đủ và chưa mang tính hấp dẫn

Chính vì không có những giá trị được xác định rõ ràng nên những biểu hiện hay hiện tượng bộc lộ trong quá trình làm việc tại công ty cũng mang tính mờ nhạt và thiếu nét đặc trưng Điều này được thể hiện qua các yếu tố văn hóa như ngôn ngữ trong công ty, hành vi ứng xử giao tiếp, cách thiết kế bài trí trụ sở và các ngày lễ kỷ niệm Ngôn ngữ và các hành vi giao tiếp sử dụng giữa các nhân viên còn mang tính xã giao ước lệ, không bộc lộ sự cởi

mở hay thoải mái khi nói chuyện và sẻ chia công việc Khoảng cách này còn được bộc lộ rõ hơn trong các cuộc họp hay trò chuyện giữa lãnh đạo và nhân viên Mặc dù đã có màu sắc biểu trưng và biểu tượng logo rõ ràng nhưng hầu như các yếu tố này không được khai thác, sử dụng và trang trí trong phần lớn các phòng ban và không gian sinh hoạt cũng như kiến trúc của tòa nhà Thêm vào đó, công ty cũng không tổ chức nhiều ngày lễ kỷ niệm hay các buổi sinh hoạt để nâng cao, khích lệ tinh thần nhân viên và bồi đắp, vun dưỡng truyền thống lịch sử văn hóa lâu đời của công ty

3 Tác động của thực trạng văn hóa lên công ty

Từ những phân tích và nghiên cứu trên về văn hóa doanh nghiệp trong công ty, có thể nhận thấy văn hóa công ty của nhóm chúng tôi chưa phát huy được vai trò của mình, và thậm chí đang tác động tiêu cực lên các hoạt động cũng như thái độ làm việc trong công ty Việc không xác định các giá trị và các mục tiêu rõ ràng khiến việc xác định các giá trị cần coi trọng của nhân viên gặp khó khăn và từng cá nhân dễ theo đuổi các mục tiêu riêng của mình, từ đó làm chệch hướng đi chung mà các lãnh đạo muốn công ty hướng tới Giá trị con người trong công ty không được quan tâm thích

đáng, khiến cho các chính sách đãi ngộ và động viên khích lệ người lao động không được chú trọng Thực tế chứng minh đã có nhiều thế hệ nhân viên rời bỏ công ty mặc dù được trả mức lương xứng đáng với năng lực Việc các hiện tượng văn hóa không được thể hiện rõ nét hay không tạo nên được nét đặc trưng cho công ty không chỉ khiến cho hình ảnh công

ty trong tâm trí khách hàng dễ bị quên lãng, đặc biệt là khi có sự xuất hiện của các yếu tố ngoại cảnh như sự ra đời của nhiều đối thủ cạnh tranh, mà còn không tạo được cho nhân viên lòng tự hào và cảm giác tự tôn khi được làm việc trong một công ty có các đặc trưng truyền thống độc đáo Ngoài ra các yếu tố về giao tiếp, hành vi thiếu cởi mở, thân thiện cũng góp phần làm cho môi trường làm việc trở nên gò bó, thiếu tính kết nối, sự cạnh tranh cá nhân gia tăng và làm cho việc nhân viên ra đi thêm phần dễ dàng vì không còn cảm thấy gắn bó với công ty nữa Chính vì những tác động tiêu cực trên của văn hóa hiện tại trong công ty, nhóm chúng tôi xin mạnh dạn đề xuất các bước cải tiến thay đổi nhằm cải thiện văn hóa doanh nghiệp, xoay chuyển tình thế, biến văn hóa từ yếu tố kìm hãm trở thành một công cụ đắc lực, giúp công ty hoạt động hiệu quả hơn và đạt được nhiều thành công hơn nữa

III Giải pháp xây dựng đề án thay đổi

Với những phân tích trên, việc thay đổi và củng cố văn hóa doanh nghiệp trong công ty là cần thiết và phải được lên kế hoạch một cách cụ thể

rõ ràng, để từ đó có thể phát huy vai trò của mình một cách hiệu quả Việc thay đổi cần phải được thực hiện trên một quy mô sâu rộng, từ việc tạo ra các giá trị, niềm tin bên trong hay các nền tảng bên dưới đến những biểu hiện bề mặt hay hiện tượng bên trên, từ các cấp lãnh đạo cao nhất đến các nhân viên làm việc trong mọi phòng ban, bộ phận Việc thay đổi này có thể