VĂN HÓA tổ CHỨC – NHÂN tố đưa tập ĐOÀN FPT PHÁT TRIỂN VỮNG MẠNH

Để có được sự thành công kể trên, FPT đã phát triển dựa trên nhiều yếu tố trong đó nhân tố vô cùng quan trọng là văn hóa doanh nghiệp.. Tại FPT, văn hóa doanh nghiệp giúp gắn kết mọi t

: VĂN HÓA TỔ CHỨC – NHÂN TỐ ĐƯA TẬP ĐOÀN FPT PHÁT TRIỂN

VỮNG MẠNH

I Giới thiệu chung về FPT

Tên công ty: Công ty Cổ phần Viễn thông FPT

Slogan:

Tổng quan:

Được thành lập ngày 31/01/1997, Công ty Cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom) khởi đầu từ Trung tâm Dịch vụ Trực tuyến với 4 thành viên sáng lập cùng sản phẩm mạng Intranet đầu tiên của Việt Nam mang tên “Trí tuệ Việt Nam – TTVN” Sau hơn 15 năm hoạt động, FPT Telecom đã trở thành một trong những nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet hàng đầu khu vực với trên 3.500 nhân viên, 45 chi nhánh trong và ngoài nước Hiện nay, FPT Telecom đang cung cấp các sản phẩm, dịch

vụ chính bao gồm:

 Internet băng rộng: ADSL/VDSL, TriplePlay, FTTH

 Kênh thuê riêng, Tên miền, Email, Lưu trữ web, Trung tâm dữ liệu

 Các dịch vụ giá trị gia tăng trên Internet: Truyền hình trực tuyến (OneTV), Điện thoại cố định (VoIP), Giám sát từ xa (IP Camera), Chứng thực chữ ký số (CA), Điện toán đám mây (Cloud computing)…

Với phương châm “Mọi dịch vụ trên một kết nối”, FPT Telecom luôn không ngừng nghiên cứu và triển khai tích hợp ngày càng nhiều các dịch vụ giá trị gia tăng trên

cùng một đường truyền Internet nhằm đem lại lợi ích tối đa cho khách hàng sử dụng Đồng thời, việc đẩy mạnh hợp tác với các đối tác viễn thông lớn trên thế giới, xây dựng các tuyến cáp quang quốc tế là những hướng đi được triển khai mạnh mẽ để đưa các dịch vụ tiếp cận với thị trường toàn cầu, nâng cao hơn nữa vị thế của FPT Telecom nói riêng và các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Việt Nam nói chung

Những lĩnh vực hoạt động chính của FPT Telecom:

 Cung cấp hạ tầng mạng viễn thông cho dịch vụ Internet băng thông rộng

 Cung cấp các sản phẩm, dịch vụ viễn thông, Internet

 Dịch vụ giá trị gia tăng trên mạng Internet, điện thoại di động

 Dịch vụ tin nhắn, dữ liệu, thông tin giải trí trên mạng điện thoại di động

 Cung cấp trò chơi trực tuyến trên mạng Internet, điện thoại di động

 Thiết lập hạ tầng mạng và cung cấp các dịch vụ viễn thông, Internet

 Xuất nhập khẩu thiết bị viễn thông và Internet

Lợi nhuận:

Với định hướng kinh doanh hợp lý và nỗ lực của mình, Tập đoàn đã kết thúc năm

2012 với mức doanh thu đạt 25.350 tỷ đồng (tương đương trên 1,2 tỷ USD) Lợi nhuận trước thuế và lợi nhuận sau thuế lần lượt đạt 2.405 tỷ đồng và 1.985 tỷ đồng Lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ đạt 1.539 tỷ đồng, lãi cơ bản trên

cổ phiếu (EPS) đạt 5.660 đồng Trong năm 2012, Tập đoàn đã thực hiện nộp ngân sách 3.717 tỷ đồng

Các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của FPT trong mảng dịch vụ như viễn thông, nội dung

số, phần mềm, dịch vụ tin học và đào tạo vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng tốt Năm 2012, doanh thu từ các lĩnh vực này tăng 25% và lợi nhuận trước thuế tăng 28% Đặc biệt mảng xuất khẩu phần mềm của FPT đạt tốc độ tăng trưởng 34% nhờ vào chiến lược đầu tư tập trung đẩy mạnh phát triển thị trường nước ngoài trong bối cảnh thị trường trong nước khó khăn Trong khi đó, mảng kinh doanh tích hợp hệ thống, phân phối vẫn duy trì được vị thế mặc dù bị ảnh hưởng bởi khó khăn của thị trường

Hết năm 2012, Tập đoàn FPT có gần 15.000 nhân viên, tăng 24% so với năm 2011 Số nhân viên tăng chủ yếu trong lĩnh vực xuất khẩu phần mềm nhằm đáp ứng tăng trưởng của mảng này trong năm 2012 cũng như đón đầu cơ hội trong năm 2013 Công ty Cổ phần công bố doanh thu 11 tháng đầu năm đạt 21,856 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 2,149 tỷ đồng, trong đó lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ đạt mức 1,364 tỷ đồng

Để có được sự thành công kể trên, FPT đã phát triển dựa trên nhiều yếu tố trong đó

nhân tố vô cùng quan trọng là văn hóa doanh nghiệp

Tại FPT, văn hóa doanh nghiệp giúp gắn kết mọi thành viên trong FPT, thúc đẩy mỗi người FPT làm việc hăng say và cống hiến nhiều hơn cho sự phát triển của công ty Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là vấn đề được FPT đặc biệt quan tâm Qua hơn 23 năm phát triển, nhiều truyền thống và giá trị tốt đẹp đã hình thành, đưa FPT trở thành một công ty có nhiều nét văn hóa đặc sắc và độc đáo, là niềm tự nào của mỗi người FPT và đóng góp quan trọng vào thành công của FPT hôm nay

Thông qua các hoạt động văn hóa được tổ chức thường xuyên, không những các giá trị truyền thống được duy trì và phát huy mà nhu cầu đời sống tinh thần của CBNV cũng được đáp ứng, tạo cho họ sự phấn khởi trong công việc kinh doanh ngày càng áp lực hơn

Văn hóa FPT trước hết là văn hóa ứng xử FPT , là tinh thần mà người FPT hướng tới: người FPT cần “Tôn trọng cá nhân – Đổi mới – Đồng đội”, lãnh đạo FPT cần “Chí công – Gương mẫu – Sáng suốt”

Các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của FPT được tuyên truyền, lưu giữ và phát triển thông qua các sách sử ký, các tuyển tập, phim ảnh, đĩa CD, các tác phẩm văn thơ, hội hoạ, điêu khắc, các lễ hội truyền thống, phong trào văn hoá, thể thao, các hoạt động Đoàn…

Đây chính là chất keo gắn kết người FPT, thúc đẩy mỗi người FPT làm việc hăng say

và cống hiến nhiều hơn cho sự phát triển của công ty

Có thể nhận thấy rằng văn hóa doanh nghiệp phát triển rất mạnh mẽ tại FPT, tuy nhiên, trong quá trình xây dụng và phát triển, yếu tố này cũng không tránh khỏi những hạn chế đòi hỏi có sự xử lý và thay đổi kịp thời từ tầng lớp lãnh đạo và cá nhân các thành viên

Những ví dụ thực tiễn dưới đây sẽ minh chứng cho khó khăn thách thức và cách giải quyết các vấn đề về văn hóa doanh nghiệp tại FPT

1 Năng suất lao động giảm

Trong giai đoạn 2006, FPT đã chính thức niêm yết thành công trên sàn chứng khoán và đem lại thành công tài chính cho nhiều cá nhân thuộc FPT Nhiều cán bộ điều hành của FPT đã giàu lên nhanh chóng, đã trở thành những tỷ phú Theo số liệu của Công ty Chứng khoán nhà nước, FPT có 11 lãnh đạo nằm trong danh sách 500 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam Việc giàu lên nhanh chóng của một số lãnh đạo trong khi phần lớn thu nhập vẫn ở mức trung bình đã dẫn đến những hệ lụy khi về chênh lệch thu nhập rất lớn

Do vậy, tinh thần chiến đấu của nhiều người FPT đã bị giảm sút FPT đã không kịp thời nâng cao được mục tiêu phát triển của tổ chức, khát vọng của toàn thể đội ngũ, không công nghệ, không gắng sức vượt lên trên những khó khăn để giành lấy cơ hội FPT tụt hậu trong nhiều lĩnh vực công nghệ mới Chỉ số tăng trưởng của FPT đã rơi xuống dưới 20%/năm

Đứng trước thách thức lớn này, lãnh đạo FPT đã nhận thấy vấn trực tiếp là thu nhập

và nguồn gốc là văn hóa doanh nghiệp đang gặp vấn đề cần giải quyết Như đã biết, văn hoá doanh nghiệp có một vị trí quan trọng thúc đẩy động cơ làm việc cho các thành viên của doanh nghiệp Đây là yếu tố quyết định đến hiệu suất và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Hầu hết các doanh nghiệp đều cố gắng tạo động cơ làm việc cho nhân viên của họ thông qua cơ chế thưởng phạt, tuy nhiên lý thuyết về động cơ làm việc cho rằng, mong muốn làm việc của nhân viên còn chịu tác động của các động

cơ khác như ý nghĩa và sự thích thú đối với công việc, mục tiêu của họ với mục đích của doanh nghiệp, họ cảm thấy giá trị của công việc và được bảo đảm, an toàn trong công việc

Nhận thấy được vai trò của văn hóa và nguồn gốc vấn đề, lãnh đạo FPT đã có những bước thay đổi nhanh chóng thông qua các chính sách: ưu tiên bán cổ phiếu cho nhân viên công ty, phân công nhiệm vụ để mọi cá nhân được tự chủ, khuyến khích làm việc theo nhóm và thường xuyên tổ chức giao lưu văn hóa văn nghệ, hoạt động tình nguyện Kết quả là sau những bước đi như vậy, mỗi cá nhân trong tập đoàn điều mong muốn được gắn bó với công ty, làm việc tích cực hơn vừa để tăng năng xuất lao động, đóng góp cho công ty và trực tiếp cho cá nhân đó

2 Quan hệ bất hòa

Trong mỗi công ty hoặc tổ chức, văn hóa doanh nghiệp là keo gắn kết các thành viên của doanh nghiệp, giúp các thành viên thống nhất về cách hiểu vấn đề, đánh giá, lựa chọn và định hướng hành động Khi phải đối mặt với xu hướng xung đột lẫn nhau thì văn hoá chính là yếu tố giúp mọi người hoà nhập và thống nhất Do đó, một công ty chỉ thực sự mạnh khi họ quản trị tốt về mặt con người (tức là gắn kết được tập thể, và phát huy được năng lực của từng cá nhân) Về điều này, FPT chính là mô hình để tất cả

các doanh nghiệp học tập khi xây dựng văn hóa riêng như "văn hóa FPT" Nét đặc trung trong văn hóa FPT dựa vào tình cảm, niềm tin, khát vọng, đoàn kết, năng động, cống hiến Thành công là như vậy nhưng không phải mọi việc đều diễn ra theo hướng tích cực Câu chuyện về TGD mới của FPT sẽ là bài học về quan hệ bất hòa nói riêng

và văn hóa doanh nghiệp nói chung

Năm 2011 khi ông Trương Đình Anh lên làm TGĐ mới của FPT và ông đã quyết định lược bỏ nét văn hóa doanh nghiệp hình thành trên nền tảng của tình cảm, niềm tin, khát vọng, đoàn kết, năng động, cống hiến mà thay vào đó là "táo bạo và thực dụng" Đầu tiên là cải tổ triệt để về nhân sự, khi Đình Anh không ngần ngại dùng biện pháp mạnh với cấp dưới khi cần thiết Song song, ông đề ra kế hoạch vươn mạnh ra quốc tế, đặt trọng tâm vào các mảng chủ chốt gồm: giải pháp công nghệ thông tin; M&A lĩnh vực nội dung số, phần mềm, game, mạng xã hội, bán lẻ Nhờ "bảo kiếm" được trao tay, Đình Anh ban hành "luật lệ" mới trong FPT: đơn vị nào không hoàn thành từ 80% chỉ tiêu lợi nhuận được giao, lãnh đạo đơn vị đó phải nghỉ! Quyết định này có thể hiểu là xuất phát từ mong đợi của cổ đông, sức ép từ HĐQT và chính tham vọng riêng của Trương Đình Anh Hơn nữa, thời điểm đó kinh tế vĩ mô chưa quá khó khăn như sau này Nhưng trèo cao dễ ngã đau Đặt tham vọng quá lớn trong thời gian ngắn và sự cứng rắn của Đình Anh đã khiến ông không nhận được nhiều đồng thuận Nói như một nhà quản trị am hiểu FPT, "thông thường không CEO nào muốn mua dây buộc mình bằng các chỉ tiêu quá cao và rồi đẩy nó cho thuộc cấp!"

Trương Đình Anh kết thúc năm đầu tiên (2011) ở vị trí thuyền trưởng với kết quả kinh doanh khá tích cực Tổng doanh thu toàn tập đoàn năm 2011 đạt khoảng 26.000 tỷ đồng và lợi nhuận gần 2.600 tỷ Nhưng đến hết nửa đầu năm nay, chiếc ghế CEO bắt đầu "tăng nhiệt" khi tổng doanh thu toàn bộ FPT chỉ đạt gần 11.500 tỷ đồng, tức là chỉ đạt 36,6% chỉ tiêu doanh thu cả năm Lợi nhuận nửa đầu năm nay khả quan ở mức 1.200 tỷ, nhưng cũng chỉ đạt 40% kế hoạch lợi nhuận cả năm Theo ông Nguyễn Trung Thẳng - Masso Consulting - điều quan trọng là ở cương vị mới, tân CEO cần nhận được sự chia sẻ, đồng thuận của HĐQT về hướng đi và kết quả Nếu ngược lại thì sự

ra đi là điều hiển nhiên Phải chăng đây cũng là một phần của sự thật, nếu nhìn vào thực tế Đình Anh không được lòng nhiều người, kể cả một số lãnh đạo các công ty

thành viên, ủy viên HĐQT tập đoàn Người ta đồn đại nhiều về sự cực đoan, thực dụng của Đình Anh như một nguyên nhân gây xung đột văn hóa trong doanh nghiệp đầy những con người cá tính và có tiếng là dân chủ này

Làm việc trong môi trường áp lực, dễ bị loại bỏ đã khiến nhân viên công ty mệt mỏi,

và mâu thuẫn giữa nhân viên với người đứng đầu đã có rất hiều mâu thuẫn Điều này

đã làm kết quả kinh doanh, năng suất lao động đi xuống rõ nét

Để giải quyết được mâu thuẫn này không có cách nào khác là người đứng đầu công ty phải chịu trách nhiệm, nhận lỗi bằng cách từ chức Nhận ra bài học thực tiễn vô cùng

có ý nghĩa, FPT đã quyết định quay trở lại nét văn hóa truyền thống đã được duy trì từ ngày đầu tiên phát triển FPT đã khôi phục lại những nét văn hóa đặc trưng riêng như các ngày truyền thống như:

 Ngày Vì cộng đồng (13/03) - tổ chức nhiều chương trình mang tính cộng đồng, nâng cao nhận thức và khơi dậy lòng nhân ái của toàn thể người FPT

 Ngày Gia đình để FPT và người FPT cảm ơn phụ huynh, vợ/chồng người FPT

 Ngày Hội làng FPT mỗi khi Tết đến, với mong muốn xây dựng một không gian truyền thống lễ hội Việt và cơ hội để người FPT chia sẻ chúc mừng sau một năm làm việc vất vả

 Ngày Nhân viên mới để chào đón nhân viên mới và dịp để trang bị cho nhân viên mới những thông tin cần thiết để nhanh chóng hòa nhập với FPT

3 Người lao động phàn nàn

Khi nói đến khó khăn trong hoạt động doanh nghiệp, đặc biệt ở thời kỳ lạm phát hiện nay, một trong những điều mà các CEO thường phàn nàn là: nhân sự đòi tăng lương, gây thêm áp lực cho chi phí đầu vào

Thách thức lớn nhất của FPT hiện nay nằm ở chính quy mô phát triển của doanh nghiệp FPT đang phát triển ở nhiều lĩnh vực, với hơn 12.000 nhân viên Vì thế, làm sao để tất cả mọi nhân viên FPT có chung lợi ích, chung mục tiêu, chia sẻ những khát

vọng phát triển của công ty; làm sao để sự năng động, sáng tạo được vun vén, thúc đẩy

ở mỗi đơn vị trong tập đoàn? Khái niệm “OneFPT - Tập đoàn toàn cầu hàng đầu Việt Nam” được đưa ra ngay cùng việc thực hiện tái cấu trúc doanh nghiệp này Theo đó, FPT sẽ nhanh chóng tập trung hóa để lợi ích của toàn tập đoàn không bị chia rẽ bởi những đường “biên giới cứng”, hay lợi ích cục bộ như đã có “Trước đây FPT định hướng phát triển thành tập đoàn kinh tế đa ngành, đa sở hữu, tạo ra nhiều công ty cổ phần Nhưng đến một lúc nào đó, các công ty cổ phần đó mâu thuẫn lợi ích với nhau

và làm mất đi nhiều cơ hội kinh doanh của FPT Vì vậy, việc đầu tiên của OneFPT là phải hợp nhất FPT thành một thể thống nhất

Khi thực hiện chiến lược này, FPT không chỉ đạt được mục tiêu chính là phát triển chuyên môn hóa, tập trung vào các ngành mũi nhọn đồng thời công ty cũng cơ cấu lại nhân sự Khi phát triển quá lơn, mở rộng quy mô, tăng số lượng lao động nhưng một

số ngành làm việc kém hiệu quả dẫn đến đời sống người lao động không đảm bảo Đây

là nguyên nhân chính khiến người lao động phàn làn Tái cơ cấu, sắp xếp lại tổ chức, chuyên môn hóa ngoài đạt được những mục tiêu lớn còn là cách để công ty xây dựng môi trường làm việc tốt nhất, chuyên nghiệp nhất để làm hài lòng người lao động

4 Kết quả làm việc không tốt

Kết quả làm việc của các doanh nghiệp là mối quan hệ so sánh giữa kết quả đạt được trong qúa trình sản xuất kinh doanh với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó Nó phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực đầu vào để đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp Đối với các doanh nghiệp ta có thể chia nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như sau:

Nhân tố môi trường quốc tế và khu vực, nền kinh tế quốc dân

 Môi trường chính trị, luật pháp

 Môi trường văn hoá xã hội

 Môi trường kinh tế

 Điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái và cơ sở hạ tầng

Nhân tố môi trường ngành

 Sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp hiện có trong ngành

 Khả năng gia nhập mới của các doanh nghiệp

 Sản phẩm thay thế

 Người cung ứng, Người mua,Các nhân tố chủ quan (nhân tố bên trong doanh nghiệp)

Bộ máy quản trị doanh nghiệp

Lao động tiền lương

Tình hình tài chính của doanh nghiệp

Đặc tính của sản phẩm và công tác tổ chức tiêu thụ sản phẩm

Nguyên vật liệu và công tác tổ chức đảm bảo nguyên vật liệu

Cơ sở vật chất, kỹ thuật và công nghệ sản xuất của doanh nghiệp

Môi trường làm việc trong doanh nghiệp

Nội dung phần này chỉ xin đề cập đến môi trường làm việc trong FPT Môi trường văn hoá của FPT có ý nghĩa đặc biệt và có tác động quyết định đến việc sử dụng đội ngũ lao động và các yếu tố khác của doanh nghiệp Trong kinh doanh hiện đại, rất nhiều doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp liên doanh rất quan tâm chú ý và đề cao môi trường văn hoá của doanh nghiệp, vì ở đó có sự kết hợp giữa văn hoá các dân tộc

và các nước khác nhau Những doanh nghiệp thành công trong kinh doanh thường là những doanh nghiệp chú trọng xây dựng, tạo ra môi trường văn hoá riêng biệt khác với các doanh nghiệp khác Văn hoá doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh rất lớn cho các doanh nghiệp, nó ảnh hưởng trực tiếp to lớn đến việc hình thành các mục tiêu chiến lược và các chính sách trong kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời tạo thuận lợi cho việc thực hiện thành công chiến lược kinh doanh đã lựa chọn của doanh nghiệp Cho nên hiệu quả của các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào môi trường văn hoá trong doanh nghiệp

5 Nhân viên không thích trao đổi với cấp trên

Hệ thống trao đổi các thông tin bên trong doanh nghiệp bao gồm tất cả các thông tin có liên quan đến từng bộ phận, từng phòng ban, từng người lao động trong doanh nghiệp

và các thông tin khác Để thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh thì giữa các bộ phận, các phòng ban cũng như những ngưòi lao động trong doanh nghiệp luôn có mối quan hệ ràng buộc đòi hỏi phải giao tiếp, phải liên lạc và trao đổi với nhau các thông tin cần thiết

Việc hình thành quá trình chuyển thông tin từ người này sang người khác, từ bộ phận này sang bộ phận khác tạo sự phối hợp trong công việc, sự hiểu biết lẫn nhau, bổ sung những kinh nghiệm, những kiến thức và sự am hiểu về mọi mặt cho nhau một cách thuận lợi nhanh chóng và chính xác là điều kiện cần thiết để doanh nghiệp thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất kinh doanh của mình

Do việc trao đổi thông tin giữa cấp trên, cấp dưới, và các phòng ban với nhau hầu như không có nên nhân viên dần dần không thích trao đổi với cấp trên, hay nói khác hơn là ngại trao đổi Đây là điểm yếu và thiệt thòi rất lớn đối với doanh nghiệp vì ý kiến của mỗi nhân viên là thiết thực nhất, phản ánh hiện trạng của công ty

Để khắc phục điểm yếu này, FPT đã xây dựng những diễn đàn riêng của mình, mà tại

đó mỗi thành viên trong công ty đều có quyền chia sẻ thông tin và đưa ra những ý kiến đóng góp giúp công ty thay đổi và phát triển Đây là cách làm rất hay vì internet là một kênh chia sẻ thông tin vô cùng thuận tiện, hiệu quả và phổ biến

6 Các đơn vị không hợp tác gây hậu quả

Lời giải cho mỗi doanh nghiệp là làm thế nào để doanh nghiệp trở thành nơi tập hợp, phát huy mọi nguồn lực con người, là nơi làm gạch nối, nơi có thể tạo ra động lực thúc đẩy sự phát triển cá nhân người lao động trong tập thể vào việc đạt mục tiêu, chiến lược của tổ chức, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Và một ý nghĩa khác không kém phần quan trọng đó là doanh nghiệp cần phải duy trì nguồn nhân lực ổn định, hạn chế tối đa việc rời bỏ tổ chức của đội ngũ nhân viên đặc biệt là