Phân tích các tố chất và kỹ năng cần thiết của một nhà lãnh đạo tài ba

Tuy nhiên, trên thực tế tham gia vào sự phát triển chung nền kinh tế của đất nước không thể không kể đến sự đóng góp và nỗ lực không mệt mỏi của bộ máy chính trị, người đứng đầu đất nước

PHÂN TÍCH CÁC TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG CẦN THIẾT CỦA MỘT NHÀ

LÃNH ĐẠO TÀI BA

Khi nhắc đến khái niệm “lãnh đạo”, hầu hết mọi người thường nghĩ đến một

người ở vị trí đứng đầu, của một tổ chức hay một nhóm người Rất nhiều người cho rằng năng lực lãnh đạo là một tố chất bẩm sinh được “trời phú” cho một số cá nhân nhất định để họ thực hiện vai trò của người lãnh đạo Tuy nhiên, trên thực tế tham gia vào sự phát triển chung nền kinh tế của đất nước không thể không kể đến

sự đóng góp và nỗ lực không mệt mỏi của bộ máy chính trị, người đứng đầu đất nước đặc biệt là các tổ chức kinh tế như các tập đoàn, các công ty ….Để có được

sự thành công của các tổ chức kinh tế này không thể không nói đến sự đóng góp đầy trách nhiệm của các cá nhân đó chính là người lãnh đạo tổ chức, với những có thành tích xuất sắc của các nhà lãnh đạo các tổ chức đó chính là nhà lãnh đạo tài năng Vậy đâu là yếu tố dẫn đến những thành công của những nhà lãnh đạo này? Phải chăng chính là nhờ có những tố chất, năng lực, lòng tin và kỹ năng của những nhà lãnh đạo tài ba đó? ở mọi điều kiện, môi trường trong lĩnh vực chính trị hay kinh doanh… khi ngày càng phức tạp và cạnh tranh gay gắt, khốc liệt lại đòi hỏi các tổ chức cần phải xây dựng được một đội ngũ với nhiều con người có khả năng lãnh đạo ở mọi cấp bậc hơn để có thể dẫn dắt tổ chức cạnh tranh hiệu quả trong bối cảnh mới

Cho nên, hiểu rõ khái niệm “nhà lãnh đạo” là rất quan trọng Bản chất công việc của họ và bản chất bên trong con người họ là gì?

Để phân tích làm rõ bản chất công việc, các hoạt động của nhà lãnh đạo trước tiên chúng ta sẽ tìm hiểu và phân tích các phẩm chất, kỹ năng của nhà lãnh đạo,

I Lý thuyết về lãnh đạo:

1 Định nghĩa về lãnh đạo.

Các nhà nghiên cứu thường định nghĩa lãnh đạo theo quan điểm cá nhân của mình và các mặt của hiện tượng mà họ quan tâm nhất Sau khi tổng quan các tài liệu viết về lãnh đạo, Stogdill (1974, trang 259) kết luận rằng “ Có bao nhiêu người cố gắng định nghĩa thế nào là lãnh đạo thì cũng có bấy nhiêu định nghĩa” Các định nghĩa khác nhau liên tiếp ra đời từ khi Stodill đưa ra kết quả nghiên cứu của mình Lãnh đạo được định nghĩa dưới góc độ tố chất, hành vi, ảnh hưởng, cách giao tác, lãnh đạo vai trò, sự đảm nhiệm một vị trí quản lý Một số định nghĩa về lãnh đạo

Lãnh đạo là “ Hành vi của một cá nhân… chỉ đạo các hoạt động của một nhóm người thực hiện một mục tiêu chung (Hemphilll & Coons, trang 7)

Lãnh đạo là “sự vượt trội về quyền lực áp đặt nhằm đảm bảo sự tuân thủ về

cơ học những chỉ đạo mang tính thủ tục của một tổ chức” ( D.Katz & Kahn, 1978, trang 528)

Lãnh đạo là “ một quá trình gây ảnh hưởng đối với các hoạt động của một nhóm người có tổ chức để thực hiện mục tiêu chung” ( Rauch & Behling, 1984, trang 46)

Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng và dẫn đắt hành vi của cá nhân hay nhóm người nhằm hướng tới mục tiêu của tổ chức (Bách khoa toàn thư mở Wikipedia)

2 Định nghĩa về “Nhà lãnh đạo”:

- Tùy theo từng khía cạnh nghiên cứu mà các nhà nghiên cứu có các định nghĩa khác nhau về nhà lãnh đạo

Theo Stogdill (1974), nhà lãnh đạo phải luôn được định nghĩa cùng với sự

ràng buộc của tính cách , cách ứng xử, ảnh hưởng đối với người khác, các chuỗi hoạt động tương tác, quan hệ, vị trí quản lý, và nhìn nhận của người khác về tính hợp pháp của quyền lực và sự tạo dựng ảnh hưởng

Theo House (2004) định nghĩa rằng nhà lãnh đạo là cá nhân có khả năng gây

ảnh hưởng, kích thích và khuyến khích người khác đóng góp vào các hoạt động có hiệu quả và thành công của tổ chức họ trực thuộc

Theo Maxwell thì định nghĩa nhà lãnh đạo là người có khả năng gây ảnh

hưởng

- Trong bất cứ tình huống nào, một nhóm từ hai người trở lên luôn luôn có một người có ảnh hưởng nổi bật, người đó là lãnh đạo Vì vậy mỗi chúng ta đều gây ảnh hưởng và bị ảnh hưởng từ người khác Điều này có nghĩa là: tất cả chúng

ta lãnh đạo người khác trong một vài lĩnh vực; ngược lại ở một số lĩnh vực khác chúng ta được người khác dẫn dắt Không ai nằm ngoài quy luật này: hoặc là nhà lãnh đạo hoặc là người bị lãnh đạo

Nhà lãnh đạo có thể xuất hiện ở mọi vị trí , từ những người có chức vụ quan trọng đến những người có vị trí bình thường như chủ tịch nước, tổng thống, vua, các bộ trưởng, chủ tịch các tập đoàn đa quốc gia, giám đốc, kế toán trưởng, trưởng phòng, nhân viên, thuyền trưởng, cha xứ, giáo chủ một giáo phái, hay thậm chí là đội trưởng đội bóng, cha mẹ trong gia đình, trưởng nhóm trong một nhóm bạn học Có thể thấy lãnh đạo luôn xuất hiện trong các nhóm hoặc tổ chức với tư cách

là người đại diện, dẫn đầu, có khả năng đề xướng hướn đi cho mọi người, và quyết định cho các hoạt động nội bộ

Nhà lãnh đạo chức vị có quyền hành do vị trí, nghi thức, truyền thống và các

cơ cấu tổ chức đem lại Nhà lãnh đạo này sử dụng chức vụ để gây ảnh hưởng lên người khác khi mất chức rồi thì không còn gây ảnh hưởng lên người khác được nữa Mọi người sẽ không phục tùng nhà lãnh đạo này nếu sự việc nằm ngoài thẩm quyền của ông ta

Nhà lãnh đạo thật sự là nhà lãnh đạo dùng tài năng, phẩm chất của mình để

gây ảnh hưởng tới mọi người, lôi cuối mọi người đi theo con đường của họ Đây mới là những nhà lãnh đạo có giá trị bền vững, sức mạnh của họ đến tự nhiên xuất phát từ con người họ chứ không phải từ cái gì bên ngoài họ

Khái niệm “Nhà lãnh đạo” hay bị nhầm lẫn với nhiều khái niệm khác Người ta thường đánh đồng nhà quản lý, hay chủ doanh nghiệp với nhà lãnh đạo Thực chất những đối tượng này là hoàn toàn khác nhau Trong cuốn Leaders ( Những nhà lãnh đạo), Bennis và Nanus đã nói: “ Sự thật là có rất nhiều cơ hội để trở thành nhà lãnh đạo và chúng đều nằm trong tầm tay hầu hết mọi người” Mỗi

thời đại đều có một thời điểm đòi hỏi nhà lãnh đạo vượt lên phía trước để đáp ứng nhu cầu của thời cuộc Vì vậy, không có nhà lãnh đạo nào lại không tìm thấy thời khắc của mình Lãnh đạo là sự phát triển chứ không phải là sự khám phá “Nhà lãnh đạo bẩm sinh” luôn xuất hiện Song, để trở thành nhà lãnh đạo xuất sắc, cần phải trau dồi và phát triển những tố chất lãnh đạo qua quá trình làm việc tích lũy kinh nghiệm, học hỏi mà bản thân trải qua hay từ những người xung quanh

Các nhà lãnh đạo đều có sự khác biệt, tuy nhiên nhìn nhận theo cách nào, thì một nhà lãnh đạo phải đảm bảo được 3 yếu tố: khả năng tạo tầm nhìn, khả năng truyền cảm hứng và khả năng gây ảnh hưởng:

Hiện nay tôi đang công tác tại Văn phòng Bộ Tài nguyên và Môi trường, thì

người lãnh đạo mà tôi biết là thành công đó là anh Trần Quý Kiên Chánh Văn

phòng Bộ là một tấm gương sáng về một nhà lãnh đạo tài ba, người mà có những

tố chất và kỹ năng đáng để tôi phải học hỏi học hỏi Là một kỹ sư địa chất, thạc sỹ luật học, đồng chí đã không ngừng học hỏi, phấn đấu để đạt được vị trí như ngày hôm nay Là lãnh đạo cao nhất của Văn phòng Bộ Tài nguyên và Môi trường với chức năng nhiệm vụ tham mưu, tổng hợp giúp lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường điều hành mọi hoạt động của Bộ và bảo đảm điều công tác cho các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ được giao Trong những năm qua đồng chí luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và điều hành Văn phòng Bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

Với những kiến thức được học tôi đi sâu phân tích những tố chất và kỹ năng dẫn đến tới thành công của anh

Tầm nhìn: Anh luôn tạo ra hình ảnh tích cực về tương lai của tổ chức mà

tất cả mọi người trong tổ chức đều tin tưởng và mong muốn biến nó thành hiện thực Đồng thời anh biết dẫn dắt tổ chức mình phải hình dung ra tương lai và kết quả sẽ đi tới đâu

Cảm hứng: Khi xây dựng được tầm nhìn, anh ấy đã khơi dậy và truyền

được cảm hứng cho những người cấp dưới của anh để họ đi theo và thực hiện Với nhiều phương pháp anh đã truyền đạt tầm nhìn tới mọi người và truyền cảm hứng, khích lệ họ thực hiện

Ảnh hưởng: Anh Trần Quý Kiên là người có ảnh hưởng và quyền lực rất

lớn được tạo ra từ trình độ, uy tín của bản thân Nói cách khác, tất cả các công việc anh ấy đều phải sử dụng khéo léo quyền lực của minh điều đó tạo sự cuốn hút, lôi kéo người khác đi theo mình

Như vậy, một nhà lãnh đạo thành công phải là người có những tố chất và kỹ năng gì:

1 Phải có tầm nhìn, óc sáng tạo và sự

quyết đoán

2 Sự hiểu biết và ham học hỏi

3 Là người bền bỉ, chịu được áp lực

4 Tự tin, không sợ thất bại, dám nhận

trách nhiệm

1 Kỹ năng quản lý và lập kế hoạch

2. Kỹ năng giao tiếp và đàm phán

3 Kỹ năng phân tích và xử lý tình huống

4 Khả năng truyền nhiệt huyết

5 Trao quyền và thể hiện lòng tin vào

5. Hỗ trợ và chỉ dẫn cho nhân viên cấp dưới

Chúng ta cùng xem ở con người anh Kiên có những tố chất và kỹ năng trên không?

• Tố chất

- Phải có tầm nhìn, óc sáng tạo và sự quyết đoán:

Anh Kiên luôn xác định hướng đi đúng đắn là kim chỉ nam cho sự phát triển của mình bởi anh ấy có tầm nhìn xa, trông rộng đồng thời rất quyết đoán xử lý khéo léo trong mọi tình huống

- Sự hiểu biết và ham học hỏi:

Đa số các nhà lãnh đạo thành công đều dựa trên kinh nghiệm vốn có hay được tích lũy của họ tuy nhiên trong quá trình lãnh đạo của mình họ thường ngủ quên trên chiến thắng mà quên mất rằng để giúp cho tổ chức không ngừng phát triển và lớn mạnh thì việc học hỏi và hiểu biết về lĩnh vực hoạt động của nhà lãnh đạo là không thể thiếu được Đối với anh Kiên thì đây là một trong những việc mà anh thường xuyên quan tâm và coi trọng Anh tham gia học thạc sỹ và hoàn thành các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về mọi mặt để luôn bắt kịp với tình hình phát triển hiên nay

- Là người bền bỉ, chịu được áp lực:

Mặc dù công việc rất nhiều, có những lúc anh gặp rất nhiều khó khăn như áp lực công việc ở cơ quan và đặc biệt là những lúc gặp khó khăn đối với gia đình khi

người vợ thương yêu của anh bị bệnh và qua đời để lại cho anh hai cháu còn nhỏ, nhưng anh đã can đảm để bố trí hài hòa trong việc thực hiện công việc được giao Bởi anh có sức khỏe dẻo dai, có nghị lực tốt nên với cường độ làm việc lớn và căng thẳng như hiện nay sẽ dễ dàng bị khuất phục chỉ bởi một trận ốm do thay đổi thời tiết hay những buổi tiếp đối tác do phải uống rượu bia nhiều Sự deo dai về thể chất và tinh thần đã giúp anh minh mẫn đối mặt với những tình huống căng thẳng

và khó khăn trong các mối quan hệ với đối tác Chính nhờ có sự dẻo dai bền bỉ về thể chất và tinh thần đã giúp chịu được những áp lực, căng thẳng và luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

- Tự tin, không sợ thất bại, dám nhận trách nhiệm:

Anh là con người rất tự tin đây chính là tố chất cần thiết của một nhà lãnh đạo mà còn là sự hỗ trợ hữu hiệu giúp anh khi phải thuyết trình trước Bộ trưởng, các Lãnh đạo Bộ hay phải giải quyết một tình huống công việc chưa bao giờ gặp phải Anh là Chánh văn phòng Bộ nên không thể tránh được việc tổ chức, điều hành các Hội nghị, Hội thảo… hay diễn thuyết trước đám đông để truyền đạt ý tưởng của mình cho cấp dưới hoặc đối tác hiểu để thực hiện được mục đích của mình

Anh không sợ thất bại và dám chịu trách nhiệm cho những hành động, lời nói của chính mình, dám đương đầu với mọi thử thách cam go và anh cũng sẵn sàng để nhận trách nhiệm về mình khi thất bại

Hỗ trợ và chỉ dẫn cho nhân viên:

Là một người lãnh đạo thì ngoài việc hoàn thành các mục tiêu mình đề ra thì phần không thể thiếu đó là lòng vị tha, bao dung, hỗ trợ và hướng dẫn cho nhân viên thực hiện tốt công việc của họ Đây cũng chính là phong các mà anh là người dẫn đầu luôn thực hiện trách nhiệm phân công công việc theo đúng khả năng của từng người, đưa ra định hướng kết quả công việc cần hướng tới, cũng như cho họ thời gian cần thiết, chi phí, nhân lực, thông tin và các công cụ hỗ trợ để cấp dưới hoàn thành tốt công việc của họ Đối với những người mắc sai lầm hay chưa làm đúng phần công việc được giao thì anh luôn có trách nhiệm hỗ trợ hướng dẫn cần thiết cho cấp dưới nhất là những trường hợp cấp dưới mắc sai lầm khi thực hiện công việc mà rủi ro đã được dự báo trước Trong nhiều trường hợp cụ thể anh cùng tham gia xử lý với cấp dưới để cùng rút ra những bài học kinh nghiệm trong thực hiện công việc thực tế Hơn nữa anh luôn tôn trọng và lắng nghe cấp dưới để tìm

ra giải pháp hưu hiệu

• Kỹ năng:

- Kỹ năng quản lý và lập kế hoạch:

Bản thân anh ấy là người có kỹ năng quản lý và lập kế hoạch rất tốt, điều hành theo kế hoạch và bảo đảm tính khoa học cao Bởi sau khi vạch ra tầm nhìn chiến anh ấy đã lập kế hoạch theo lộ trình, từ khái quát đến cụ thể để từng bước đạt được mục tiêu của mình Chính vì thế khi điều hành công việc anh luôn dành thế chủ động, cấp dưới cũng dễ dàng trong thực hiện nhiệm vụ

Kỹ năng giao tiếp và đàm phán:

Một trong những kỹ năng không thể thiếu của nhà lãnh đạo đó chính là khả năng giao tiếp và đàm phán Một người lãnh đạo dù có tài giỏi đến đâu nhưng nếu thiếu kỹ năng giao tiếp thì khó có thể truyền đạt được lý tưởng, đường đi nước bước cũng như thuyết phục được mọi người nghe theo mình

Đúng như vậy, với cương vị Chánh văn phòng Bộ là người mà phải thường xuyên quan hệ, giao tiếp với các cấp lãnh đạo từ Trung ương, Tỉnh và các doanh nghiệp, người dân trong các công việc liên quân đến các lĩnh vực của Bộ Tài nguyên và Môi trường, anh đề giải quyết rất tốt đẹp vừa đảm bảo tính nguyên tắc, vừa để lại ấn tượng, tình cảm với mọi người Đặc biệt là khi gặp phải những vấn

đề khó khăn ngay trong nội bộ hay xử lý các tình huống nhạy cảm đối với cấp trên

và các mối quan hệ giữa các bộ, ngành… Hay trong quá trình làm việc trình bầy các kế hoạch với lãnh đạo cấp trên hoặc thương lượng với đối tác anh luôn giành thế chủ động cho mình và kết quả công việc rất tốt; đây là kỹ năng đàm phán và khả năng giao tiếp tuyệt vời của anh

- Kỹ năng phân tích và xử lý tình huống:

Nếu người lãnh đạo không có kỹ năng phân tích sẽ dễ dàng có những quyết định theo cảm tính nhiều khi gây ra hậu quả khôn lường cho tổ chức của mình Kỹ năng phân tích cũng bao gồm cả dự báo tình huống tốt xấu, từ đó có những phương án dự phòng tốt nhất cho tổ chức mình Trong lĩnh vực này, Anh ấy là người có trình độ phân tích tình hình rất tốt, đặc biệt khi gặp phải những vấn đề khó khăn chưa gặp phải bao giờ, bao giờ anh cũng bình tĩnh phân tích tình huống, nhận diện vấn đề, tìm ra cốt lõi vấn đề cần xử lý ở đâu cũng như nhận biết được

điểm mạnh điểm yếu của bản thân tổ chức mình đề từ đó có hướng giải quyết phù hợp

- Khả năng truyền nhiệt huyết:

Anh luôn biết truyền cảm hứng và sự nhiệt huyết cũng như gây ảnh hưởng cho mọi người Trong công việc anh luôn thể hiện sự tự tin, nhìn xa trông rộng và bảo đảm tính khả thi nên khi anh triển khai đến cấp dưới thi hầu hết cấp họ luôn bị thuyết phục và tuân theo một cách rất tự nhiên và khi làm việc với anh Kiên thì chúng tôi không còn thói quen áp đặt hay cưỡng ép nhân viên làm theo ý mình Anh thường khuyến khích nhân viên làm việc tận tâm với công việc như bản thân mình, làm cho nhân viên yêu thích công việc của họ và sẵn sàng phấn đấu vì mục tiêu chung của tổ chức

- Trao quyền và thể hiện lòng tin vào cấp dưới

Anh là người có thể xử lý rất nhiều công việc tại một thời điểm và có được

sự ngưỡng mộ của mọi người xung quanh tuy nhiên anh không ôm đồm công việc

và luôn có lòng tin cấp dưới thường xuyên giao việc cho các đồng chí cấp phó, hay nhân viên dưới quyên Bởi vậy, trong những năm qua tại Văn phòng Bộ Tài nguyên và Môi trường luôn có sự chủ động trong công việc được giao, mọi cán bộ, nhân viên đều chủ động thực hiện nhiệm vụ của mình, các đồng chí Phó chánh văn phòng đề sẵn sàng thay thế anh Kiên khi anh ấy đi công tác, hoặc vắng mặt tại cơ quan

Chính vì vậy trong những năm qua, kể từ khi đồng chí lên lãnh đạo Văn phòng Bộ, Văn phòng Bộ có nhiều đổi mới và luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được