Thành quả lớn nhất là hội nghị đã qui tụ toàn bộ phong trào công nhân và phong trào yêu nước dưới sự lãnh đạo của một Đảng, dẫn đến sự thống nhất về chính trị và tư tưởng trong phong trà
Trang 1Câu 1: Khái quát về sự ra đời và ý nghĩa của sự ra đời ĐCSVN
1 Hội nghị thành lập Đảng
Đến cuối năm 1929, những người CM VNam trong các tổ chức cộng sản đã nhậnthức được sự cần thiết phải thành lập một Đảng cộng sản thống nhất
Ngày 27-10-1929, Quốc tế Cộng sản gửi những người cộng sản ở Đông Dương tài
liệu Về việc thành lập một đảng cộng sản ở Đông Dương, yêu cầu những người cộng sản
Đông Dương phải khắc phục ngay sự chia rẽ giữa các nhóm cộng sản và thành lập mộtđảng của giai cấp vô sản QTCS chỉ rõ phương thức để tiến tới thành lập đảng là phải bắtđầu việc xây dựng các chi bộ trong nhà máy, xí nghiệp; chỉ rõ mối quan hệ giữa ĐảngCộng sản Đông Dương với phong trào cộng sản quốc tế
Nhận được tin về sự chia rẽ của những người cộng sản ở Đông Dương, Nguyễn ÁiQuốc rời Xiêm đến Hương Cảng (Trung Quốc) Người chủ động triệu tập "đại biểu củahai nhóm (Đông Dương và An Nam)" và chủ trì Hội nghị hợp nhất các Đảng Hội nghịbắt đầu họp ngày 6-1-1930 Sau này, Đại hội toàn quốc lần thứ III của Đảng (9-1960) căn
cứ vào những tài liệu hiện có, đã ra Nghị quyết về ngày thành lập Đảng, trong đó ghi rõ:
"lấy ngày 3 tháng 2 dương lịch mỗi năm làm ngày kỷ niệm thành lập Đảng”
Tham dự Hội nghị có; một đại biểu của Quốc tế Cộng sản, hai đại biểu của ĐôngDương Cộng sản Đảng (Trịnh Đình Cửu và Nguyễn Đức Cảnh) và hai đại biểu của AnNam cộng sản Đảng (Nguyễn Thiệu và Châu Văn Liêm)
Hội nghị thảo luận đề nghị của Nguyễn Ái Quốc gồm Năm điểm lớn, với nội dung:
“1 Bỏ mọi thành kiến xung đột, thành thật hợp tác để thống nhất các nhóm cộngsản ở Đông Dương;
2 Định tên Đảng là Đảng Cộng sản Việt Nam;
3 Thảo Chính cương và Điều lệ sơ lược của Đảng;
4 Định kế hoạch thực hiện việc thống nhất trong nước;
5 Cử Ban chấp hành lâm thời, gồm chín người trong đó có hai đại biểu chi bộ cộngsản Trung Quốc ở Đông Dương”
Hội nghị nhất trí với Năm điểm lớn theo đề nghị của Nguyễn Ái Quốc và quyết định
hợp nhất các tổ chức cộng sản lấy tên Đảng Cộng sản Việt Nam
Hội nghị thảo luận và thông qua các văn kiện: Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam Hội nghị quyết
định phương châm, kế hoạch hợp nhất các tổ chức cộng sản trong nước; quyết định rabáo và tạp chí của Đảng Cộng sản Việt Nam
Sau Hội nghị hợp nhất, ngày 8-2-1930 các đại biểu về nước thực hiện kế hoạch hợpnhất các cơ sở đảng ở trong nước Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng đượcthành lập gồm có 7 người, do Trịnh Đình Cửu đứng đầu
Trang 2Ngày 24-2-1930, Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời họp và ra Quyết nghị chấpnhận Đông Dương Cộng sản Liên đoàn gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam
Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản mang ý nghĩa lịch sử như một đại hội thành lập Đảng Thành quả lớn nhất là hội nghị đã qui tụ toàn bộ phong trào công nhân
và phong trào yêu nước dưới sự lãnh đạo của một Đảng, dẫn đến sự thống nhất về chính trị và tư tưởng trong phong trào cách mạng của cả nước.
2 Ý nghĩa của việc thành lập Đảng
Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản ở Việt Nam đã qui tụ ba tổ chức Cộng sản thànhmột đảng duy nhất- Đảng Cộng sản Việt Nam, tạo nên sự thống nhất về tư tưởng chính trị
và hành động trong phong trào cách mạng của cả nước hướng tới một mục tiêu độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đầu năm 1930 là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dântộc và đấu tranh giai cấp ở Việt Nam trong thời đại mới, là sự khẳng định vai trò lãnh đạocủa GCCN VN và hệ tư tưởng Mác- Lênin đối với CMVN Sự kiện Đảng ra đời là mộtbước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam ta, chứng tỏ giai cấp
vô sản ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng
Về quá trình ra đời của ĐCSVN, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khái quát: CN Mác- Lênin kếthợp với pt công nhân và pt yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản ĐôngDương vào đầu năm 1930
Sự ra đời của Đảng với hệ thống tổ chức chặt chẽ và cương lĩnh cách mạng đúng đắn làgiải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản đã chấm dứt tình trạng khủnghoảng về đường lối cứu nước, về giai cấp lãnh đạo cách mạng; mở ra con đường vàphương hướng phát triển mới cho đất nước VNam
Đảng ra đời làm cho CMVN trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới
Từ đây giai cấp công nhân và nhân dân lao động VN tham gia một cách tự giác vào sựnghiệp đấu tranh cách mạng của nhân dân thế giới
Câu 2: Kết quả, ý nghĩa, ngnhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm của CMT8 1945
- Kết quả và ý nghĩa
Đối với dân tộc ta, thắng lợi của CMT8, nhdân VN đã đập tan xiềng xích nô lệ của
chủ nghĩa đế quốc trog gần một thế kỷ trên đất nước ta, chấm dứt sự tồn tại của chế độquân chủ chuyên chế ngót nghìn năm, lập nên nước VNam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước
do nhdân lao động làm chủ Nhdân VN từ thân phận nô lệ trở thành người dân của nướcđộc lập, tự do, làm chủ vận mệnh của mình
Thắng lợi của CMT8 đánh dấu bước phát triển nhảy vọt trog lịch sử tiến hóa củadtộc VN, mở ra kỷ nguyên mới, kỷ nguyên đlập tự do, tiến lên theo định hướng XHCN
Về mặt quốc tế, thắng lợi của CMT8 đã góp phần làm phong phú thêm kho tàng lý
luận của CN Mác- Lênin, cung cấp nhiều kinh nghiệm quí báu cho phong trào đấu tranh
Trang 3CMT8 thắng lợi đã chọc thủng một khâu quan trọng trong hệ thống thuộc địa củachủ nghĩa đế quốc, mở đầu thời kỳ suy sụp và tan rã không gì cứu vãn nổi của chủ nghĩathực dân cũ, cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới
Đánh giá ý nghĩa thắng lợi của CMT8 lãnh tụ Hồ Chí Minh đã viết “Chẳng những giai cấp công nhân, nhdân lao động VNam tự hào mà giai cấp lao động và những dtộc bị
áp bức khác có thể tự hào rằng lần này là lần đầu tiên trog lsử cách mạng các nước thuộc địa và nửa thuộc địa một đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thắng lợi, nắm chính quyền trog toàn quốc”
- Nguyên nhân thắng lợi
CMT8 nổ ra trog hoàn cảnh khách quan rất thuận lợi: kẻ thù trực tiếp của nhdân ta
là phátxít Nhật đã bị Liên Xô và Đồng minh đánh bại, quân đội Nhật ở Đông Dương vàchính quyền tay sai hoang mang, giao động Đảng đã chớp thời cơ đó phát động toàn dânnổi dậy nên đã giành được thắng lợi nhanh chóng và ít đổ máu
CMT8 là kết quả và đỉnh cao của 15 năm đấu tranh của toàn dân ta dưới sự lãnh đạocủa Đảng, mà trực tiếp là phong trào giải phóng dtộc 1939-1945 Trong quá trình đó,Đảng đã xây dựng được một lực lượng chính trị hùng hậu; từng bước xây dựng lực lượng
vũ trang nhdân, giữ vai trò nòng cốt, xung kích, hỗ trợ cho quần chúng nổi dậy tổng khởinghĩa giành chính quyền
Đảng ta là người tổ chức và lãnh đạo cuộc CMT8 Đảng có đường lối cách mạngđúng đắn, dày dạn kinh nghiệm đấu tranh, đoàn kết và thống nhất, quyết tâm lãnh đạoquần chúng khởi nghĩa giành chính quyền Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố chủ yếu nhất,quyết định thắng lợi của CMT8
Thắng lợi này còn nhờ có sự chiến đấu ngoan cường, hy sinh anh dũng của các vịlãnh tụ tiền bối, của đồng bào và chiến sĩ trong cả nước, họ đã cống hiến trọn đời mìnhcho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của đân tộc
- Bài học kinh nghiệm
Một là: Giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc, kết hợp đúng đắn hai nhiệm vụ chống
đế quốc và chống phong kiến
Trong cách mạng dân tộc dân chủ, Đảng ta đã xác định nhiệm vụ chống đế quốc vànhiệm vụ chống phong kiến không thể tách rời nhau Trải qua ba cao trào cách mạng,Đảng ta nhận thức sâu sắc hơn về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ đó và xác định: nhiệm
vụ chống đế quốc là chủ yếu nhất, nhiệm vụ chống phong kiến phải phục tùng nhiệm vụchống đế quốc và phải thực hiện từng bước với những khẩu hiệu cụ thể như: giảm tô,giảm tức, chia ruộng đất công, chia ruộng đất của bọn phản động cho nông dân nghèo,tiến tới cải cách ruộng đất
Khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, Đảng chủ trương chĩa mũi nhọn của cáchmạng vào đế quốc phátxít Nhật - Pháp và bè lũ tay sai nhằm tập trung giải quyết yêu cầuchủ yếu cấp bách của cách mạng là giải phóng dân tộc Khi thời cơ đến, Đảng kiên quyết,
Trang 4kịp thời phát động tổng khởi nghĩa Thắng lợi CMT8 là thắng lợi của sự kết hợp đúng đắnhai nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến
Hai là: Toàn dân nổi dậy trên nền tảng khối liên minh công - nông
CMT8 thắng lợi là nhờ cuộc đấu tranh yêu nước anh hùng của hơn 20 triệu ngườiViệt Nam Nhưng cuộc nổi dậy của toàn dân chỉ có thể thực hiện được khi có đạo quânchủ lực là giai cấp công nhân và giai cấp nông dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Đạo quânchủ lực này được xây dựng, củng cố qua ba cao trào cách mạng và lớn mạnh vượt bậctrong tổng khởi nghĩa Dựa trên đạo quân chủ lực làm nền tảng Đảng xây dựng đượckhối đại đoàn kết dân tộc, động viên toàn dân tổng khởi nghĩa thắng lợi
Ba là: Lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù
Đảng ta đã lợi dụng được mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa đế quốcphátxít, mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc và một bộ phận thế lực địa chủ phong kiến,mâu thuẫn trong hàng ngũ ngụy quyền tay sai của Pháp và của Nhật, cô lập cao độ kẻ thùchính là bọn đế quốc phátxít và bọn tay sai phản động; tranh thủ hoặc trung lập nhữngphần tử lừng chừng Nhờ vậy, CMT8 giành được thắng lợi nhanh gọn, ít đổ máu
Bốn là: Kiên quyết dùng bạo lực cách mạng và biết sử dụng bạo lực cách mạng một cách thích hợp để đập tan bộ máy nhà nước cũ, lập ra bộ máy nhà nước của nhân dân
Trong CMT8, bạo lực của cách mạng là sự kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trịvới lực lượng vũ trang; kết hợp nổi dậy của quần chúng với tiến công của lực lượng vũtrang cách mạng ở cả nông thôn và thành thị, trong đó vai trò quyết định là các cuộc tổngkhởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn CMT8 là kết quả của sự kết hợp tất cả các hình thứcđấu tranh kinh tế và chính trị, hợp pháp và không hợp pháp của quần chúng, từ thấp đếncao, từ ở vài địa phương lan ra cả nước, từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa,đập tan bộ máy nhà nước của giai cấp thống trị, lập ra bộ máy nhà nước của nhân dân
Năm là: Nắm vững nghệ thuật khởi nghĩa, nghệ thuật chọn đúng thời cơ
CMT8 thắng lợi chứng tỏ Đảng đã chọn đúng thời cơ Đó là lúc bọn cầm quyềnphátxít ở Đông Dương hoang mang đến cực độ sau khi Nhật đầu hàng; nhân dân ta khôngthể sống nghèo khổ như trước được nữa (khi hơn hai triệu người đã bị chết đói ) Đảng
đã chuẩn bị sẵn sàng các mặt chủ trương, lực lượng và cao trào chống Nhật, cứu nướclàm điều kiện chủ quan cho tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
Sáu là: Xây dựng một Đảng Mác - Lênin đủ sức lãnh đạo tổng khởi nghĩa giành chính quyền
Đảng ta ngay từ đầu đã xác định đúng đường lối chiến lược và sách lược cáchmạng, không ngừng bổ sung và phát triển đường lối chiến lược và sách lược đó Đảng tarất coi trọng việc quán triệt đường lối chiến lược và sách lược, chủ trương của Đảng trongđảng viên và quần chúng cách mạng, không ngừng đấu tranh khắc phục những khuynhhướng lệch lạc Đảng chăm lo công tác tổ chức, cán bộ, giáo dục rèn luyện cán bộ, đảngviên về ý chí bất khuất, phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng, xây dựng Đảng vữngmạnh và trong sạch
Trang 5Câu 3: Hoàn cảnh lịch sử Chủ trương xây dựng và bảo vệ chính quyền CM 1945-1946
a Hoàn cảnh lịch sử nước ta sau Cách mạng Tháng Tám
Thuận lợi: Thắng lợi của CMT8 năm 1945, đã đem lại cho CM VN thế và lực mới.
Nước VN trở thành một nước có chủ quyền Nhân dân trở thành người làm chủ đất nước.Đảng ta trở thành một đảng cầm quyền
Trên thế giới, hệ thống XHCN đã hình thành Phong trào cách mạng giải phóng dântộc có điều kiện phát triển mạnh Phong trào dân chủ, hoà bình cũng đang vươn lên mạnh
mẽ
Khó khăn: Sau CMT8, chính quyền nhân dân vừa mới được thành lập đã phải
đương đầu với những khó khăn, thử thách rất nghiêm trọng Đất nước bị các thế lực đếquốc, phản động bao vây và chống phá quyết liệt
Với danh nghĩa quân đồng minh đến tước vũ khí quân Nhật, cuối tháng 8- 1945, gần
20 vạn quân của chính phủ Tưởng Giới Thạch ồ ạt kéo vào nước ta đóng từ vĩ tuyến 16trở ra, chúng đem theo bọn "Việt quốc" và "Việt cách", chúng ráo riết thực hiện âm mưutiêu diệt Đảng ta, phá tan Việt Minh, lật đổ chính quyền cách mạng Phía Nam vĩ tuyến
16, quân đội Anh với danh nghĩa quân Đồng minh giải giáp quân đội Nhật đã đồng loã vàtiếp tay cho thực dân Pháp quay lại Đông Dương Ngày 23-9-1945, được quân Anh giúpsức, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc xâm lược nước ta lần thứhai Trên đất nước ta lúc đó còn có khoảng 6 vạn quân Nhật đang chờ giải giáp
Trong lúc đó, ta còn phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về kinh tế, xãhội Nạn đói ở miền Bắc do Nhật, Pháp gây ra chưa được khắc phục Tình hình tài chínhrất khó khăn, kho bạc chỉ có 1,2 triệu đồng, trong đó quá nửa là tiền rách Hơn 95% sốdân không biết chữ, các tệ nạn xã hội do chế độ cũ để lại hết sức nặng nề
Đất nước bị bao vây bốn phía, vận mệnh dân tộc ở vào tình thế như "ngàn cân treosợi tóc" Tổ quốc lâm nguy!
b Chủ trương “kháng chiến kiến quốc” của đảng
Ngày 25-11-1945, Ban Chấp hành Trung ương ra Chỉ thị Kháng chiến kiến quốc,
vạch rõ con đường đi lên của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới Chủ trươngkháng chiến kiến quốc của Đảng với nội dung cơ bản như:
Về chỉ đạo chiến lược, Đảng xác định mục tiêu của "cuộc cách mạng Đông Dương
lúc này vẫn là cuộc cách mạng dân tộc giải phóng" Cuộc cách mạng ấy chưa hoàn thành
vì nước ta chưa hoàn toàn độc lập Khẩu hiệu của ta lúc này vẫn là "Dân tộc trên hết, Tổquốc trên hết"
Về xác định kẻ thù, Đảng đã phân tích âm mưu của các nước đế quốc đối với Đông
Dương và nêu rõ "kẻ thù chính của ta lúc này là thực dân Pháp xâm lược, phải tập trungngọn lửa đấu tranh vào chúng" Vì vậy, phải "lập Mặt trận dân tộc thống nhất chống thựcdân Pháp xâm lược"; mở rộng Mặt trận Việt Minh nhằm thu hút mọi tầng lớp nhân dân;
Trang 6thống nhất Mặt trận Việt - Miên - Lào; kiên quyết giành độc lập - tự do - hạnh phúc chodân tộc
Về phương hướng, nhiệm vụ: Đảng nêu lên bốn nhiệm vụ chủ yếu của nhân dân cả
nước ta lúc này là "củng cố chính quyền, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nộiphản, cải thiện đời sống cho nhân dân"
Để thực hiện các nhiệm vụ đó Trung ương đề ra các công tác cụ thể, như: Về nộichính, cần xúc tiến việc bầu cử Quốc hội, thành lập chính phủ chính thức, lập Hiến pháp,củng cố chính quyền nhân dân; Về quân sự, phải động viên lực lượng toàn dân, kiên trìkháng chiến, tổ chức và lãnh đạo cuộc kháng chiến lâu dài; Về ngoại giao, phải kiên trìnguyên tắc "bình đẳng tương trợ", thêm bạn bớt thù trong quan hệ với các nước, thựchiện khẩu hiệu "Hoa - Việt thân thiện", chủ trương "độc lập về chính trị, nhân nhượng vềkinh tế" đối với Pháp
Chỉ thị Kháng chiến kiến quốc đã giải quyết kịp thời những vấn đề quan trọng về chỉ đạo chiến lược và sách lược cách mạng khôn khéo trong tình thế vô cùng hiểm nghèo của nước nhà, nhất là đã nêu rõ hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là xây dựng đi dôi với bảo vệ đất nước
Câu 4: Đánh giá quá trình thực hiện đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)
a Kết quả và ý nghĩa lịch sử
- Kết quả thực hiện đường lối
Về chính trị, Đảng ra hoạt động công khai đã có điều kiện kiện toàn tổ chức và tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng; bộ máy chính quyền các cấp được củng cố; khối đoàn kếttoàn dân được mở rộng
Về quân sự, sau chiến thắng Biên giới (1950), quân ta mở nhiều chiến dịch, đặc biệt
là chiến dịch Đông Xuân 1953- 1954, đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ, từ ngày 3-1954 và kết thúc vào ngày 7-5-1954 Chiến thắng ĐBP, đè bẹp ý chí xâm lược của thựcdân Pháp, tạo điều kiện mở mặt trận đấu tranh ngoại giao, kết thúc cuộc kháng chiến
13-Về ngoại giao, cùng với chủ trương mở cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân
1953-1954, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở cuộc đấu tranh trên mặt trận ngoạigiao Ngày 27-12-1953, Ban Bí thư ra thông tư nói rõ: Hồ Chủ tịch đã tuyên bố rõ "lậptrường của nhân dân VN là kiên quyết kháng chiến đến thắng lợi cuối cùng Song nhândân và Chính phủ ta cũng tán thành thương lượng nhằm mục đích giải quyết hòa bình vấn
đề Việt Nam" Ngày 8-5-1954, một ngày sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Hội nghị quốc
tế về chấm dứt chiến tranh Đông Dương khai mạc ở Giơnevơ (Thụy Sĩ) Ngày 21
-7-1954, các văn bản của Hiệp định Giơnevơ về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ởĐông Dương được ký kết
- Ý nghĩa lịch sử
Trang 7Đối với nước ta, việc đề ra và thực hiện thắng lợi đường lối kháng chiến và xâydựng chế độ dân chủ nhân dân đã làm thất bại cuộc chiến tranh xâm lược của thực dânPháp được đế quốc Mỹ giúp sức, buộc chúng phải công nhận độc lập, chủ quyền, toànvẹn lãnh thổ của ba nước Đông Dương; giải phóng hoàn toàn miền Bắc, tạo điều kiện đểmiền Bắc tiến lên CNXH; nâng cao uy tín VN trên trường quốc tế
Đối với quốc tế, thắng lợi của nhân dân Việt Nam đã mở đầu sự sụp đổ của chủnghĩa thực dân cũ, trước hết là hệ thống thuộc địa của Pháp, cổ vũ mạnh mẽ phong tràogiải phóng dân tộc trên thế giới
Đánh giá về ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược,
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng một nước thực dân hùng mạnh Đó là, một thắng lợi vẻ vang của nhân dân Việt Nam, đồng thời cũng là một thắng lợi vẻ vang của các lực lượng hòa bình, dân chủ
và xã hội chủ nghĩa trên thế giới"
b Nguyên nhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm
Thắng lợi vẻ vang của sự nghiệp kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta
là do các nhân tố cơ bản sau đây:
- Có sự lãnh đạo vững vàng của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh vớiđường lối chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài và dựa vào sức mình làchính, có sức mạnh động viên và tổ chức toàn dân đánh giặc
- Có sự đoàn kết chiến đấu của toàn dân tập hợp trong mặt trận dân tộc thống nhấtrộng rãi, Mặt trận Liên Việt - được xây dựng trên nền tảng khối liên minh công nông vàtrí thức vững chắc
- Có lực lượng vũ trang gồm ba thứ quân do Đảng ta trực tiếp lãnh đạo ngày càngvững mạnh, chiến đấu dũng cảm, mưu lược, tài trí là lực lượng quyết định tiêu diệt địchtrên chiến trường, đè bẹp ý chí xâm lược của địch, giải phóng đất đai của Tổ quốc
- Có chính quyền dân chủ nhân dân, của dân, do dân và vì dân được giữ vững, củng
cố và lớn mạnh, làm công cụ sắc bén tổ chức toàn dân kháng chiến và xây dựng chế độmới
- Có sự liên minh chiến đấu keo sơn giữa ba dân tộc Việt Nam, Lào, Camphuchiacùng chống một kẻ thù chung; có sự đồng tình, giúp đỡ của Trung Quốc, Liên Xô, cácnước xã hội chủ nghĩa, của các dân tộc yêu chuộng hòa bình trên thế giới, kể cả nhân dântiến bộ Pháp
- Bài học kinh nghiệm
Thứ nhất, đề ra đường lối đúng đắn và quán triệt sâu sắc đường lối đó cho toàn
đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện, đó là đường lối chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàndiện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính
Thứ hai, kết hợp chặt chẽ và đúng đắn nhiệm vụ chống đế quốc với nhiệm vụ chống
phong kiến và xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, gây mầm mống cho chủ nghĩa xã hội,
Trang 8trong đó nhiệm vụ tập trung hàng đầu là nhiệm vụ chống đế quốc, giải phóng dân tộc, bảo
vệ chính quyền cách mạng
Thứ ba, thực hiện phương châm vừa kháng chiến vừa xây dựng chế độ mới, xây
dựng hậu phương ngày càng vững mạnh về mọi mặt đáp ứng yêu cầu ngày càng cao củacuộc kháng chiến
Thứ ta, quán triệt tư tưởng chiến lược kháng chiến gian khổ và lâu dài đồng thời
tích cực, chủ động đề ra và thực hiện phương thức tiến hành chiến tranh và nghệ thuậtquân sự sáng tạo, kết hợp đấu tranh quân sự, chính trị với ngoại giao, đưa kháng chiếnđến thắng lợi
Thứ năm, tăng cường công tác xây dựng Đảng, nâng cao sức chiến đấu và năng lực
lãnh đạo của Đảng trong chiến tranh
Những bài học kinh nghiệm đó vừa góp phần bổ sung làm phong phú thêm kho tàng
lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, vừa được vận dụng rất có kết quả trong kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước cũng như trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta sau này
Câu 5: Đánh giá quá trình thực hiện đường lối kháng chiến chống thực dân
vụ hậu phương lớn đối với chiến trường miền Nam Miền Bắc không chỉ chia lửa vớichiến trường mà còn hoàn thành xuất sắc vai trò là căn cứ địa của cách mạng cả nước vàlàm nhiệm vụ hậu phương lớn đối với chiến trường miền Nam Miền Bắc đã đánh thắngoanh liệt hai cuộc chiến tranh phá hoại của để quốc Mỹ Đặc biệt là đã đánh thắng cuộctập kích bằng máy bay B52 của đế quốc Mỹ vào Hà Nội, Hải phòng, buộc Mỹ quay lạibàn hội nghị và ký Hiệp đinh Pari chấm dứt chiến tranh, rút hết quân Mỹ về nước
Ở miền Nam, với sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, quân và dân ta đã lần lượt đánhbại các chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ Trong giai đoạn 1954- 1960, ta đã đánhbại “chiến tranh đơn phương” của Mỹ- ngụy đưa cách mạng từ thế giữ gìn lực lượng sangthế tiến công; giai đoạn 1961- 1965, giữ vững và phát triển thế chiến lược tiến công, đánhbại chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ; giai đoạn 1965- 1968, đánh bại chiến lược
“chiến tranh cục bộ” của Mỹ và chư hầu, buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh chấpnhận đàm phán; giai đoạn 1969- 1975 đã đánh bại chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh”của Mỹ và tay sai, mà đỉnh cao là đại thắng mùa xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miềnNam
- Ý nghĩa lịch sử
Trang 9Đối với dân tộc ta, với thắng lợi này, nhân dân ta đã quét sạch bọn đế quốc xâm
lược, chấm dứt ách thống trị tàn bạo hơn một thế kỷ của chủ nghĩa thực dân cũ và mớitrên đất nước ta Cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đã hoàn thành trên phạm vi
cả nước, mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam, kỷ nguyên cả nước hòa bình, độclập, thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội; tăng thêm sức mạnh vật chất, tinh thần, thế vàlực cho cách mạng và dân tộc Việt Nam, để lại miền tự hào sâu sắc và những kinhnghiệm quí báu cho sự nghiệp dựng nước và giữ nước giai đoạn sau; nâng cao uy tín củaĐảng và dân tộc ta trên trường quốc tế
Đối với cách mạng thế giới, bằng thắng lợi vĩ đại của mình, nhân dân ta đã đập tan
cuộc phản kích lớn nhất của chủ nghĩa đế quốc vào chủ nghĩa xã hội và cách mạng thếgiới kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, bảo vệ vững chắc tiền đồn phía Đông Nam Ácủa chủ nghĩa xã hội; làm phá sản các chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ, phá vỡmột phòng tuyến quan trọng của chúng ở khu vực Đông Nam Á, mở đầu sự sụp đổ khôngthể tránh khỏi của chủ nghĩa thực dân mới, góp phần tăng cường lực lượng của các nước
xã hội chủ nghĩa, phong trào độc lập dân tộc, dân chủ và hòa bình thế giới
Đánh giá thắng lợi lịch sử của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, Báo cáo chính trị tạiĐại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng đã ghi rõ: “Năm tháng sẽ trôi qua, nhưngthắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãiđược ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượngsáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đivào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quantrọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc"
b Nguyên nhân thắng lợi và kinh nghiệm
- Nguyên nhân thắng lợi
Thắng lợi của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắncủa Đảng Cộng sản Việt Nam, người đại biểu trung thành cho những lợi ích sống còn của
cả dân tộc Việt Nam, một Đảng có đường lối chính trị, đường lối quân sự độc lập, tự chủ,đúng đắn, sáng tạo
Thắng lợi đó là kết quả của cuộc chiến đấu đầy gian khổ hy sinh của nhân dân vàquân đội cả nước, đặc biệt là của cán bộ, chiến sĩ và hàng chục triệu đồng bào yêu nước ởmiền Nam ngày đêm đối mặt với quân thù, xứng đáng với danh hiệu "Thành đồng Tổquốc"
Thắng lợi đó cũng là kết quả của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc,của đồng bào và chiến sĩ miền Bắc vừa chiến đấu vừa xây dựng, hoàn thành xuất sắcnghĩa vụ của hậu phương lớn, hết lòng hết sức chi viện cho tiền tuyến lớn miền Namđánh thắng giặc Mỹ xâm lược
Thắng lợi đó còn là kết quả của tình đoàn kết chiến đấu của nhân dân Việt Nam,Lào, Campuchia và kết quả của sự ủng hộ hết lòng và sự giúp đỡ to lớn của các nước xã
Trang 10hội chủ nghĩa anh em Sự ủng hộ nhiệt tình của phong trào công nhân và nhân dân tiến bộtrên toàn thế giới cũng như nhân dân tiến bộ Mỹ
- Kinh nghiệm lịch sử
Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước kéo dài 21 năm đã để lại nhiều kinh nghiệm
có giá trị lịch sử và thực tiễn sâu sắc
Một là, đề ra và thực hiện đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội nhằm huy động sức mạnh toàn dân đánh Mỹ, cả nước đánh Mỹ
Đường lối đó của Đảng thể hiện ý chí và nguyện vọng thiết tha của cả dân tộc ViệtNam, phù hợp với trào lưu của cách mạng thế giới nên đã động viên đến mức cao nhấtlực lượng hùng hậu của nhân dân cả nước, kết hợp tiền tuyến lớn với hậu phương lớn, kếthợp sức mạnh của nhân dân ta với sức mạnh của thời đại, tạo nên sức mạnh tổng hợp đểchiến đấu và chiến thắng giặc Mỹ xâm lược
Hai là, tin tưởng vào sức mạnh của dân tộc, kiên định tư tưởng chiến lược tiến công, quyết đánh, quyết thắng đế quốc Mỹ xâm lược Tư tưởng đó là một nhân tố hết sức
quan trọng để hoạch định đúng đắn đường lối, chủ trương, biện pháp đánh Mỹ, nhân tốđưa cuộc chiến đấu của dân tộc ta đi đến thắng lợi
Ba là, thực hiện chiến tranh nhân dân, tìm ra được phương pháp đấu tranh cách mạng đúng đắn, sáng tạo Để chống lại kẻ xâm lược hùng mạnh phải tiến hành chiến
tranh nhân dân Đồng thời phải chú trọng tổng kết thực tiễn để tìm ra phương pháp đấutranh, phương pháp chiến đấu đúng đắn, linh hoạt, sáng tạo Đó là phương pháp sử dụngbạo lực cách mạng tổng hợp bao gồm: lực lượng chính trị quần chúng kết hợp với lựclượng vũ trang nhân dân,… Đó là đường lối chiến tranh nhân dân đã được phát triển đếnmột đỉnh cao mới
Bốn là, trên cơ sở đường lối, chủ trương, chiến lược chung đúng đắn phải có công tác tổ chức thực hiện giỏi, năng động, sáng tạo cúa các cấp bộ đảng trong quân đội, của các ngành, các cấp, các địa phương Trong quá trình lãnh đạo cuộc kháng chiến Đảng đã
kịp thời đánh giá đúng tình hình, đề ra đường lối đúng nhằm đánh thắng địch từng bướctiến lên giành thắng lợi hoàn toàn Nhưngứng trước một cuộc chiến tranh mà đế quốc Mỹvừa đánh, vừa thăm dò, vừa thử nghiệm thì việc nhìn nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của kẻthù là cả một quá trình mà phải thông qua thực tế trên chiến trường, tức là thong qua côngtác tổ chức thực hiện của các cấp chỉ huy trong quân đội, các ngành, các địa phương
Năm là, phải hết sức coi trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng cách mạng ở cả hậu phương và tiền tuyến; phải thực hiện liên minh ba nước Đông Dương và
tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ ngày càng to lớn của các nước XHCN, của nhân dân vàchính phủ các nước yêu hòa bình và công lý trên thế giới
Câu 6: Nội dung đường lối CNH, HĐH thời kỳ đổi mới (mục tiêu, quan điểm
và định hướng CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức)
Trang 11a Mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Mục tiêu cơ bản của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là cải biến nước ta thành mộtnước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệsản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, mức sống vậtchất và tinh thần cao, quốc phòng- an ninh vững chắc, dân giàu nước mạnh, xã hội côngbằng, văn minh Từ nay đến giữa thế kỷ XXI nước ta trở thành một nước công nghiệphiện đại theo định hướng XHCN
Để đạt được mục tiêu trên mỗi thời kỳ phải đạt mục tiêu cụ thể Đại hội X xácđịnh mục tiêu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức
để sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, tạo nền tảng để đến 2020 đưa nước
ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại Đại hội XI xác đinh: Từnày đến gữa thế kỷ XXI, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân tar a sức phấn đấu đưa nước tatrở thành một nước công nghiệp hiện đại, theo định hướng XHCN
b Quan điểm công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Bước vào thời kỳ đổi mới, trên cơ sở phân tích khoa học các điều kiện trong nước
và quốc tế, Đảng ta đã nêu ra những quan điểm chỉ đạo quá trình thực hiện công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước Những quan điểm này được Hội nghị lần thứ bảy (1- 1994)nêu ra và được bổ sung, phát triển qua các Đại hội của Đảng Dưới đây là khái quát lạinhững quan điểm cơ bản của Đảng về công nghiệp hoá, hiện đại hoá thời kỳ đổi mới
Một là, công nghiệp hoá gắn với hiện đại hoá và công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên môi trường.
Đại hội X nhận định “Khoa học và công nghệ sẽ có bước tiến nhảy vọt Kinh tế trithức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất” Cuộccách mạng khoa học và công nghệ hiện đại tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đờisống xã hội Bên cạnh đó xu thế hội nhập tác động đến quá trình toàn cầu hoá, tạo ranhiều cơ hội cũng như thách thức đối với đất nước Trong bối cảnh đó ta cần và có thểtiến hành công nghiệp hoá theo kiểu rút ngắn thời gian khi lựa chọn con đường phát triểncông nghiệp hoá, hiện đại hoá
Hơn nữa, nước ta tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá khi trên thế giới kinh tếtri thức đã phát triển Chúng ta có thể và cần thiết không phải trải qua các bước phát triểntuần tự từ kinh tế nông nghiệp lên kinh tế công nghiệp rồi mới phát triển kinh tế tri thức
Đó là lợi thế của nước đi sau, không phải là nóng vội, duy ý chí Vì vậy, Đại hội X chỉ rõ:đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức Coi kinh tế trithức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế và của công nghiệp hoá
Đại hội lần thứ XI của Đảng nhấn mạnh thêm “thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên môi trường; xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý, hiện đại, có hiệu quả, bền vững, gắn chặt chẽ công nghiệp, noong nghiệp, dịch vụ”.
Vậy kinh tế tri thức là gì?
Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và sử dụng tri thứcgiữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải, nâng cao chấtlượng sống Trong nền kinh tế tri thức những ngành kinh tế có tác động to lớn đối với sự
Trang 12phát triển là những ngành dựa nhiều vào tri thức, dựa vào thành tựu mới của khoa học,công nghệ Đó là những ngành kinh tế mới dựa trên công nghệ cao như công nghệ thôngtin, công nghệ sinh học và cả những ngành công nghệ truyền thống như nông nghiệp,công nghiệp, dịch vụ được ứng dụng khoa học và công nghệ cao.
Hai là, công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế.
Khác với công nghiệp hoá thời kỳ trước đổi mới, tiến hành trong nền kinh tế kếhoạch hoá tập trung, lực lượng làm công nghiệp chỉ có Nhà nước, theo kế hoạch của Nhànước thông qua các chỉ tiêu pháp lệnh Thời kỳ đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoáđược tiến hành trong nền kinh tế thị trương định hướng XHCN, nhiều thành phần kinh tế.Công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế thị trường, không những khaithác có hiệu quả mọi nguồn lực trong nền kinh tế mà còn sử dụng chúng có hiệu quả đểđẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Bởi vì, khi đầu tư vào lĩnh vực nào, ởđâu, quy mô như thế nào, công nghệ gì đều đòi hỏi phải tính đến hiệu quả kinh tế
Mặt khác công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta diễn ra trong bối cảnh toàn cầuhoá kinh tế, tất yếu phải hội nhập và mở rộng quan hệ quốc tế Hội nhập kinh tế quốc tế,
mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại nhằm thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài, thu hútcông nghệ hiện đại, học hỏi kinh nghiệm quản lý kinh tế của thế giới… sớm đưa nước ta
ra khỏi tình trạng kém phát triển Hội nhập còn khai thác thị trường quốc tế, tạo điều kiệncho sản xuất trong nước phát triển Đó là cách kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnhthời đại để phát triển
Ba là, lấy phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh, bền vững.
Để tăng trưởng kinh tế cần có năm yếu tố chủ yếu: vốn, khoa học và công nghệ, con người, cơ cấu kinh tế, thể chế chính trị và quản lý nhà nước, thì con người là yếu tố
quyết định Để phát triển nguồn lực con người đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hoá,hiện đại hoá cần đặc biệt chú ý đến phát triển giáo dục, đào tạo
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là sự nghiệp của toàn dân của mọi thành phần kinh
tế, trong đó lực lượng cán bộ khoa học và công nghệ, cán bộ quản lý và đội ngũ côngnhân lành nghề giữ vai trò đặc biệt quan trọng Nguồn nhân lực cho công nghiệp hoá,hiện đại hoá đòi hỏi phải đủ số lượng, cân đối về cơ cấu và trình độ, có khả năng nắm bắt
và sử dụng các thành tựu khoa học và công nghệ tiên tiến của thế giới và có khả năngsáng tạo ra công nghệ mới
Bốn là, khoa học và công nghệ là nền tảng và động lực của công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Khoa học và công nghệ có vai trò quyết định đến tăng năng suất lao động, giảmchi phí sản xuất, nâng cao lợi thế cạnh tranh và tốc độ phát triển kinh tế nói chung Nước
ta đi lên CNXH từ một nền kinh tế kém phát triển và tiềm lực khoa học, công nghệ còn ởtrình độ thấp Muốn đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triểnkinh tế tri thức thì phải phát triển khoa học và công nghệ là một tất yếu và bức xúc Phảiđẩy nhanh việc chọn lọc nhập công nghệ, mua sáng chế kết hợp với phát triển công nghệnội sinh để nhanh chóng đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ, nhất là công nghệthông tin, công nghệ sinh học và công nghệ vật liệu mới
Trang 13Năm là, phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững, tăng trưởng kinh tế đi liền với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.
Xây dựng CNXH ở nước ta thực chất là thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh,công bằng, dân chủ, văn minh Để thực hiện mục tiêu đó trước hết phải phát triển nhanh,hiệu quả và bền vững Chỉ có như vậy mới có khả năng xoá đói, giảm nghèo, nâng caođời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, phát triển văn hoá, giáo dục …rút ngắn khoảngcách chênh lệch giữa các vùng Mục tiêu đó thể hiện sự phát triển vì con người, mọingười đều được hưởng thành quả của sự phát triển
c Định hướng phát triển các ngành và các lĩnh vực kinh tế trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức.
(1) Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn, giải quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân
Một là, về công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn
Vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân là một vấn đề lớn của quá trình côngnghiệp hoá đối với tất cả các nước tiến hành công nghiệp hoá Bởi vì, công nghiệp hoá làquá trình thu hẹp khu vực nông nghiệp, nông thôn và gia tăng khu vực công nghiệp, xâydựng, dịch vụ và đô thị Hơn nữa nông nghiệp, nông thôn là nơi cung cấp lương thực,nguyên liệu và lao động cho công nghiệp, thành thị và là thị trường rộng lớn của côngnghiệp và dịch vụ Nông thôn chiếm đa số dân cư ở thời điểm bắt đầu công nghiệp hoá
Vì vậy, quan tâm đến vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân là vấn đề có tầm quantrọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá Trong những năm tới định hướng pháttriển cho quá trình này là:
- Chuyển dịch mạnh cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn theo hướng tạo ra giá
trị gia tăng ngày càng cao, gắn với công nghiệp chế biến và thị trường
- Tăng nhanh tỉ trọng giá trị sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp và dịchvụ; giảm dần tỉ trọng sản phẩm và lao động nông nghiệp
Hai là, qui hoạch phát triển nông thôn
Khẩn trương xây dựng các qui hoạch phát triển nông thôn, thực hiện chương trìnhxây dựng nông thôn mới
Hình thành các khu dân cư đô thị với kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội đồng bộ nhưthuỷ lợi, giao thông, điện, đường, trường, trạm….;
Phát huy dân chủ ở nông thôn đi đôi với xây dựng nến sống văn hoá, nâng cao trình
độ dân trí
Ba là, về giải quyết lao động, việc làm ở nông thôn
Chú trọng dạy nghề, giải quyết việc làm cho nông dân, trước hết ở các vùng sửdụng đất nông nghiệp để xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ, giao thông, các khu