BIỆN PHÁP QUẢN lý THIẾT bị dạy học ở các TRƯỜNG TRUNG học PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ đà lạt, TỈNH lâm ĐỒNG các biện pháp khi xây dựng và thực hiện phải đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ, phù hợp với logic quản lí, có mối quan hệ qua lại với nhau, hỗ trợ và thúc đẩy nhau làm cho các biện pháp được vận hành hợp quy luật tạo ra một sức mạnh tổng hợp trong công tác quản lí của hiệu trưởng.
Trang 1BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT, TỈNH
LÂM ĐỒNG
Trang 2-Nguyên tắc và cơ sở pháp lí để đề xuất các biện pháp
- Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
Thứ nhất, đảm bảo tính hệ thống
Quản lí TBDH ở trường THPT là một quá trình gồmnhiều khâu, nhiều bước có quan hệ chặt chẽ với nhau: thuthập thông tin - ra quyết định - tổ chức thực hiện - thu nhậnthông tin phản hồi thông qua việc thực hiện 4 chức năng cơbản là kế hoạch hoá - tổ chức - chỉ đạo - kiểm tra
Vì vậy, các biện pháp khi xây dựng và thực hiện phảiđảm bảo tính hệ thống, đồng bộ, phù hợp với logic quản lí, cómối quan hệ qua lại với nhau, hỗ trợ và thúc đẩy nhau làmcho các biện pháp được vận hành hợp quy luật tạo ra một sứcmạnh tổng hợp trong công tác quản lí của hiệu trưởng
Thứ hai, đảm bảo tính đồng bộ
Trong trường THPT, hiệu trưởng là người quản lí toàndiện mọi hoạt động nhưng phải đảm bảo sự lãnh đạo của tổchức cơ sở Đảng và phát huy vai trò tích cực của các tổ chứcđoàn thể quần chúng của giáo viên (Công đoàn, Đoàn thanhniên…) Vì vậy, các biện pháp quản lí TBDH của hiệu trưởng
Trang 3phải đảm bảo tính thống nhất giữa ban giám hiệu, chi bộĐảng (Đảng bộ) và các tổ chức công đoàn, đoàn thanh niêncủa giáo viên đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Chi bộ(Đảng bộ) đảm bảo mối liên hệ dọc và liên hệ ngang giúp cho
sự chỉ đạo - điều hành cũng như phối hợp, hợp tác giữa các bộphận được thông suốt
Muốn vậy, trong công tác kế hoạch hoá từ việc xây dựng
kế hoạch cá nhân, kế hoạch tổ chuyên môn đến kế hoạch nhàtrường phải được thảo luận, bàn bạc, thống nhất trong các tổcông đoàn, tổ chuyên môn Sau đó sẽ tiến hành ở bước cao hơntrong mối quan hệ ngang đó là sự thảo luận, góp ý giữa cácđoàn thể với ban giám hiệu dưới sự chỉ đạo của Chi bộ (Đảngbộ) Sự thống nhất trong việc xây dựng kế hoạch được thể hiệntrong hội nghị công chức viên chức đầu năm học bằng mộtnghị quyết sau đó ban giám hiệu mới xây dựng kế hoạch tácnghiệp
Giáo viên không chỉ là đối tượng chịu các tác động quản lícủa hiệu trưởng mà còn là những chủ thể hoạt động tích cựctrong các hoạt động liên quan đến TBDH Quản lí TBDH chỉ cóthể mang lại chất lượng và hiệu quả cao nếu phát huy được vaitrò chủ động tích cực của đội ngũ giáo viên, đội ngũ tổ trưởng
Trang 4chuyên môn và học sinh.
Vì vậy, các biện pháp quản lí TBDH của hiệu trưởngphải phù hợp với tâm lí và nhu cầu hoạt động của từng cánhân, lôi cuốn được đông đảo giáo viên, học sinh tham giatrực tiếp vào việc xây dựng kế hoạch và chủ động, tích cực, tựgiác thực hiện chế tạo, sử dụng, bảo quản TBDH có hiệu quả
Thứ ba, đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
Để đảm bảo tính thực tiễn và khả thi của biện pháp quản
lí TBDH, khi xây dựng mỗi biện pháp cần chỉ ra các việc cầnlàm, nội dung và cách tiến hành các công việc một cách cụ thểsao cho CBQL, giáo viên và HS có thể hiểu và thực hiệnđược Các biện pháp được thiết kế sao cho phù hợp với trình
độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của CBQL, giáo viên,điều kiện về cơ sở vật chất và các nguồn lực khác của nhàtrường và địa phương
Ngoài yêu cầu trên, các biện pháp cũng phải có tính phổquát, nghĩa là nó có thể áp dụng được trong các trường THPT cóhoàn cảnh và điều kiện tương tự với các trường của thành phố ĐàLạt, tỉnh Lâm Đồng và nhờ đó cũng mang lại hiệu quả tương tự
Trang 5Muốn vậy, trên cơ sở lí luận chung về quản lí TBDH, từthực trạng quản lí TBDH của hiệu trưởng các trường THPT ởthành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, phải đề xuất được nhữngbiện pháp có tính khái quát cao, phản ánh được tính quy luậtchung của công tác quản lí TBDH ở trường THPT.
Thứ tư, đảm bảo tính kế thừa và phát triển
Phát triển xã hội là mang tính quy luật, từ thấp đến cao,
từ đơn giản đến phức tạp Kết quả tồn tại và phát triển chính
là sự tích luỹ kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm từ nhiều thế hệ.Trong hoạt động quản lí TBDH, các biện pháp đưa ra đòi hỏimang tính kế thừa, trên cơ sở những biện pháp đã có, đã đạtđược hiệu quả cao và biện pháp chưa đạt được hiệu quả đểtìm ra hướng đi, xây dựng các biện pháp khả thi, có hiệu quả
để triển khai
- Cơ sở pháp lí để đề xuất các biện pháp
- Quy chế thiết bị giáo dục trong trường Mầm non, phổ thông(ban hành kèm theo Quyết định số 41/2000/QĐ-BGDĐT) quyđịnh danh mục và chất lượng thiết bị; quản lý sử dụng
- Bảng danh mục thiết bị tối thiểu các lớp 10, 11, 12 do BộGiáo dục và Đào tạo ban hành theo thông tư 01/2010/TT-BGDĐT Ban hành qui định phòng học bộ (ban hành kèm
Trang 6theo Quyết định 37/2008/QĐ-BGDĐT).
- Thông tư 30/1990/TT-LB của Bộ Giáo dục và Đào tạo và BộTài chính hướng dẫn ngân sách chi cho sự nghiệp giáo dục phổthông hàng năm để mua sắm trang thiết bị, đồ dùng dạy học,sách giáo khoa và các thiết bị cho thư viện trường học
- Quyết định số 2105/QĐ-BGDĐT ngày 25/04/2006 của BộGiáo dục và Đào tạo về việc ban hành qui định về công tácthiết bị giáo dục phổ thông
Đây là những cơ sở pháp lý để hiệu trưởng và CBQL chỉđạo có hiệu quả mà trong các giải pháp quản lý công tácTBDH có đề cập tới
- Các biện pháp cụ thể
-Tổ chức các hoạt động tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức về sử dụng, bảo quản TBDH của nhà trường
- Mục đích của biện pháp
Trong những năm qua, với nhiều nguyên nhân khách quanlẫn chủ quan, mà nhiều CBQL, nhiều giáo viên coi thường tácdụng của TBDH trong dạy học ở trường THPT Do đó, việc tácđộng làm thay đổi nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáoviên trong các trường THPT đối với việc quản lý, sử dụng và bảo
Trang 7quản TBDH là cần thiết “Nhận thức có vai trò quyết định trongviệc định hướng cho hành động”, khi mọi người trong Nhàtrường nhận ra được vấn đề thì việc tập hợp các lực lượng làmcho họ tích cực, chủ động trong hành động để thực hiện mục tiêugiáo dục, giúp họ nhận thức đầy đủ, đúng đắn hơn về sử dụng,bảo quản TBDH trong việc nâng cao chất lượng dạy học, đặc biệttrong giai đoạn đổi mới chương trình, sách giáo khoa mới là mộtđiều khá dễ dàng.
Là bồi dưỡng nâng cao nhận thức về tầm quan trọng củaTBDH trong dạy học, góp phần đổi mới phương pháp dạyhọc Qua đó, làm cho mỗi thành viên nhà trường hiểu đượcthiết bị dạy học là điều kiện không thể thiếu được cho việctriển khai chương trình sách giáo khoa mới nói chung và đặcbiệt cho việc triển khai đổi mới phương pháp dạy học hướngvào hoạt động tích cực, chủ động của học sinh Đáp ứng yêucầu này, phương tiện thiết bị phải tạo điều kiện thuận lợi chohọc sinh thực hiện các hoạt động độc lập hoặc các hoạt độngtheo nhóm
- Nội dung và cách thực hiện biện pháp
Để nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên và
Trang 8học sinh của các trường THPT, trong công tác quản lý TBDH,người hiệu trưởng cần thực hiện một số công việc sau:
- Tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cán bộ, giáo viên tiếpxúc với hệ thống các văn bản chỉ đạo quản lý về TBDH củaĐảng, Nhà nước, của Ngành Giáo dục, xem đây là những cơ
sở pháp lý để phổ biến, tác động đến đội ngũ giáo viên và họcsinh Từ đó, đề ra những quy định thống nhất về việc quản lý
và sử dụng TBDH trong nhà trường để cùng nhau phối hợpthực hiện; tạo ra sự nhất trí cao trong việc tổ chức thực hiệnnghị quyết nhà trường có liên quan về TBDH và quản lýTBDH Biện pháp này sẽ giúp cho cán bộ, giáo viên, nhânviên, học sinh trong toàn trường có nhận thức sâu sắc về tầmquan trọng của TBDH và quản lý TBDH;
- Chỉ đạo cho các Tổ chuyên môn, cán bộ phụ trách thiết
bị trường học thường xuyên giới thiệu: danh mục TBDH, tàiliệu hướng dẫn sử dụng TBDH, sách báo, tạp chí, internet vàcác băng đĩa liên quan đến việc giảng dạy có sử dụng TBDH;
- Tổ chức giao lưu học hỏi việc sử dụng TBDH giữa cácgiáo viên, đẩy mạnh phong trào tự làm đồ dùng dạy học, tổchức các cuộc thi về sử dụng thiết bị dạy học trong tiết dạytrong phạm vi nhà trường, tập huấn chuyên môn, tổ chức hộithảo khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm về việc dạy học có
Trang 9sử dụng TBDH…đánh giá các tiết dạy thao giảng, hội giảngtheo những yêu cầu về đổi mới PPDH, việc đánh giá cần chútrọng đến hai yêu cầu: kỹ năng sư phạm và kỹ năng sử dụngcác TBDH trong tiết dạy; bên cạnh đó cần đúc kết kinhnghiệm phổ biến cho giáo viên áp dụng;
- Tổ chức giao lưu, tham quan, trao đổi kinh nghiệm,học tập các trường đã thực hiện tốt công tác thiết bị dạy học
và phương pháp quản lý, qua đó góp phần nâng cao nhận thức
và hiểu biết về công tác thiết bị dạy học cho tập thể cán bộ,giáo viên trong nhà trường;
- Tổ chức họp mặt, hội thảo với các trường THPT, đểqua đó có thể xác định đúng về vị trí, vai trò nhà trường tronggiai đoạn đổi mới, hiểu rõ thực trạng năng lực quản lý củamình so với sự đòi hỏi đổi mới giáo dục hiện nay, để tự thấyrằng cần phải tăng cường tự học, tự bồi dưỡng nhằm nâng caonăng lực quản lý cho bản thân, giúp nhà trường đạt được cácmục tiêu mà xã hội mong muốn trong việc đổi mới chươngtrình giáo dục phổ thông
- Điều kiện thực hiện biện pháp
- Có đầy đủ hệ thống các văn bản, sách báo khoa học nghiêncứu về công tác trang bị, sử dụng, bảo quản TBDH đáp ứng yêu
Trang 10cầu tổ chức hoạt động GD cho HS THPT.
- Xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dung và tổ chứcthực hiện việc nâng cao nhận thức, tầm quan trọng, hiệu quảkinh tế và sư phạm của quản lý TBDH cho CBQL, GV, HS
- CBQL trường THPT, đứng đầu là Hiệu trưởng là người
đi đầu trong nhận thức và hành động, tạo điều kiện tốt nhất chomọi thành viên trong đơn vị tham gia vào quá trình quản lýTBDH và nâng cao hiệu quả sử dụng TBDH trong hoạt độnggiáo dục của trường THPT
-Xây dựng và tổ chức thực hiện các qui định, qui chế về sử dụng, bảo quản TBDH trong nhà trường phổ thông
- Mục đích của biện pháp
Triển khai chỉ thị, thông tư, văn bản hướng dẫn của cáccấp trên về TBDH: đây là cơ sở pháp lý để nhà trường điềuhành hoạt động TBDH có hiệu quả, do đó việc triển khai vănbản, thông tư, chỉ thị của cấp trên về TBDH đến với toàn bộcán bộ, giáo viên, nhân viên là điều cần phải làm, từ đó CB-
GV, nhân viên nhận thức ra những việc phải làm khi nhàtrường đề ra các kế hoạch liên quan đến TBDH
- Nội dung và cách thực hiện biện pháp
- Xây dựng lề lối làm việc và có sự phân cấp trong quản
Trang 11lý, sử dụng bảo quản TBDH: các trường cần thực hiện sựphân cấp rõ ràng trong công tác chỉ đạo, thực hiện việc sửdụng TBDH Quy định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, từngthành viên trong bộ máy quản lý TBDH của nhà trường, cụthể là:
+ Trách nhiệm của hiệu trưởng là chỉ đạo việc trang bị,mua sắm, tìm nguồn kinh phí bổ sung phụ thêm vào ngânsách nhà nước cấp dành cho TBDH
+ Trách nhiệm của phó hiệu trưởng phụ trách chuyên mônquản lý trực tiếp việc sử dụng TBDH của giáo viên bằng nhiềuhình thức, như triển khai văn bản mang tính cập nhật, các tàiliệu có liên quan đến cách sử dụng, bảo quản TBDH đến tậngiáo viên
+ Trách nhiệm của tổ trưởng chuyên môn trong việc bànbạc khai thác, sử dụng, bảo quản các TBDH theo nội dungchương trình môn học Đôn đốc việc theo dõi, đánh giá tìnhhình sử dụng TBDH của các giáo viên trong tổ chuyên môn
+ Trách nhiệm của giáo viên là khai thác, sử dụng cóhiệu quả các TBDH hiện có, đề xuất TBDH cần trang bị
+ Trách nhiệm của cán bộ thiết bị là:
• Tổ chức giữ gìn, bảo quản, sắp xếp TBDH, ở các phòng thiết
bị, phòng học bộ môn, phòng thực hành Giúp giáo viênchuẩn bị TBDH, sắp xếp, bổ sung, sửa chữa các TBDH, ghi
Trang 12chép vào sổ việc mượn, trả thiết bị, tổng hợp báo cáo tìnhhình sử dụng TBDH của giáo viên trong tuần, trong tháng.
• Theo dõi việc cập nhật TBDH, hoàn chỉnh hệ thống hồ sơ, sổsách quản lý hành chính TBDH trong đó với yêu cầu tối thiểu
là phải có sổ TBDH thiết kế theo mẫu của Bộ Giáo dục vàĐào tạo; đây là sổ gốc quản lý tài sản, đóng dấu xác nhận saumỗi đợt bổ sung, mua sắm vàđược lưu giữ nhiều năm Qua sổtheo dõi sử dụng TBDH; giúp cho hiệu trưởng theo dõi quátrình trang bị, mua sắm, sử dụng TBDH của nhà trường, củacác tổ chuyên môn, của giáo viên
• Xây dựng nội quy phòng thiết bị, phòng học bộ môn, phòngthực hành, quy trình mượn, trả, trách nhiệm của người sửdụng; thời gian làm việc
• Xác định được yêu cầu về quản lý, trách nhiệm của cán bộphụ trách theo nội dung Quyết định số 41/2000/QĐ-BGDĐT
về việc ban hành quy chế TBDH trong trường phổ thông
- Quy định chế độ thông tin báo cáo giữa các bộ phậnquản lý TBDH: để biết được hoạt động TBDH trong nhàtrường như thế nào thì các bộ phận được nhà trường phâncông, phân nhiệm phải có chế độ câp nhập thông tin, lưu trữ
Trang 13và báo cáo đột xuất, báo cáo định kỳ cho nhau, trên cơ sở nàynhà trường xây dựng kế hoạch hoạt động TBDH, chươngtrình hành đông về TBDH.
- Xây dựng phổ biến nội quy về sử dụng TBDH: để thúcđẩy trang bi, sử dụng cũng như bảo quản TBDH theo yêu cầumong muốn, trong xây dựng kế hoạch công tác hàng năm, cầnchú trọng đến kế hoạch công tác TBDH bao gồm đầy đủ cácnội dung, các nhiệm vụ về quản lý, sử dụng và bảo quảnTBDH; có những quy định vừa bắt buộc, vừa khích lệ giáoviên phải sử dụng TBDH như: Xây dựng nội qui về sử dụng,bảo quản, các quy định báo cáo, thông tin giữa các bộ phậnquản lý TBDH, tổ chức kiểm tra các loại hồ sơ sổ sáchTBDH Tổ chức triển khai quán triệt công tác này ngay từ đầunăm học và chỉ đạo cho cán bộ, giáo viên trong xây dựng kếhoạch tổ nhóm, kế hoạch cá nhân nêu rõ kế hoạch thực hiện,
sử dụng và bảo quản TBDH theo từng tháng, từng học kỳ,theo chủ đề, theo bài học, tiết học….để nâng cao nhận thức vàtinh thần trách nhiệm về công tác quản lý TBDH cho tất cảcán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh trong toàn trường
- Điều kiện thực hiện biện pháp
- Hiệu trưởng trường THPT phải luôn cập nhật hệ thốngvăn bản hướng dẫn của các cấp trên về TBDH, đặc biệt là đứng
Trang 14trước yêu cầu đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổthông, nhiều qui định, hướng dẫn mới về quản lí TBDH sẽ đượcban hành, phục vụ cho đổi mới chương trình và sách giáo khoamột cách có hiệu quả.
- Hiệu trưởng nắm vững các quy định, quy chế về công tácTBDH của Bộ GDĐT, hệ thống các văn bản quản lí hành chínhnhà nước Xây dựng quy định cụ thể phù hợp điều kiện củatrường THPT đối với hệ thống quản lí hành chính về TBDH củađơn vị và tổ chức thực hiện nghiêm túc nội quy sử dụng, bảoquản có hiệu quả
- Cần có sự phân cấp rõ ràng trong công tác chỉ đạo,thực hiện việc sử dụng TBDH, cụ thể là minh bạch tráchnhiệm của từng bộ phận, từng thành viên trong bộ máy quản
lý TBDH của nhà trường (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổtrưởng bộ môn, cán bộ thiết bị) và có quy định chế độ thôngtin báo cáo giữa các bộ phận này đối với việc quản lý TBDHtrong nhà trường
-Tổ chức, thực hiện có hiệu quả các qui định về sử dụng và bảo quản TBDH phù hợp với đặc thù bộ môn trong nhà trường
- Mục đích của biện pháp
Trang 15Tổ chức quán triệt yêu cầu đổi mới PPDH có sử dụngTBDH, đó là:
- Thiết kế và hướng dẫn học sinh thực hiện các dạng câuhỏi, bài tập phát triển tư duy và rèn luyện kỹ năng; hướng dẫn
sử dụng các thiết bị, đồ dùng học tập; tổ chức có hiệu quả cácgiờ thực hành; hướng dẫn học sinh có thói quen vận dụngkiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn
- Sử dụng phương tiện dạy học, thiết bị dạy học khôngchỉ là phương tiện của việc dạy mà còn là phương tiện củaviệc học; thiết bị dạy học không chỉ là minh họa mà còn lànguồn tri thức, là một cách chứng minh bằng quy nạp Chútrọng sử dụng phương tiện dạy học mới phát triển năng lực sửdụng phương tiện dạy học mới
- Nội dung và cách thực hiện biện pháp
- Tổ chức, chỉ đạo thực hiện việc xây dựng hồ sơ bài dạy
có sử dụng TBDH Trên cơ sở được tập huấn về chuyên môncủa Sở Giáo dục và Đào tạo, trong sinh hoạt chuyên mônhàng tháng, Nhà trường cần tổ chức, chỉ đạo các Tổ chuyênmôn quy định các tiết dạy có sử dụng TBDH để thực hành, đểminh họa, để chứng minh, và để đạt hiệu quả cao của tiết dạy
Trang 16thì việc xây dựng hồ sơ bài dạy có sử dụng TBDH là yêu cầucần phải quan tâm đến.
- Chỉ đạo, tổ chức tạo điều kiện cho GV thực hiện tiết dạy
có ứng dụng CNTT: Sự tiến bộ của khoa học trong thế kỷ 21giúp cho con người hưởng được nhiều lợi ích từ các sản phẩmđược chế tạo ra Sự ra đời máy tính, internet, cùng các phầnmềm dạy học giúp cho người học tiếp cận tri thức bằng nhiềucách; người dạy cũng có nhiều cách truyền thụ nội dung bài học,học sinh dễ hiểu, dễ nhớ, ít tốn thời gian cho việc sử dụng cácdụng cụ trực quan phức tạp trong lắp ráp nhiều khi không chínhxác Do đó, nhà trường cần tổ chức, chỉ đạo việc trang bị cácthiết bị hiện đại như máy tính, đèn chiếu, phòng học CNTT, đểtạo điều kiện cho GV thực hiện các tiết dạy có ứng dụng CNTT
- Tổ chức thao giảng, hội thi TBDH tự làm của GV, HStrong năm học nhằm tạo phong trào thi đua trong giảng dạy có
sử dụng TBDH cũng như hoạt động tự làm TBDH, nhà trườngcần tổ chức thao giảng, hội thi TBDH để qua đó GV, HS thểhiện được kỹ năng thực hành, kỹ năng sáng tạo trong giảngdạy, học tập, về phía nhà trường sẽ đánh giá thực chất nguồngiáo viên; bên cạnh đó làm tăng thêm lượng TBDH có trongnhà trường
- Tổ chức dự giờ, rút kinh nghiệm trong việc sử dụng
Trang 17TBDH: để việc dạy học sử dụng TBDH có chất lượng, tránhqua loa, hình thức nhà truờng cần phải tổ chức dự giờ, rútkinh nghiệm, phổ biến các tiết dạy có sử dụng TBDH tốt đểgiáo viên học hỏi.
- Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá việc sử dụngTBDH của giáo viên, tổ chuyên môn: hiệu trưởng cần thựchiện công tác kiểm tra nội bộ, đánh giá việc sử dụng TBDHcủa nhà trường của tổ, khối chuyên môn và giáo viên baogồm:
+ Kiểm tra việc xây dựng kế hoạch tháng, kế hoạch năm
về công tác TBDH Kế hoạch phải đạt các tiêu chí sau đây:xuất phát từ nhu cầu hợp lý về số lượng và chất lượng củaTBDH theo yêu cầu của giáo viên và của tổ, khối chuyênmôn; đầu tư có trọng điểm và đồng bộ theo nhiệm vụ dạy họchàng năm; huy động các nguồn lực đa dạng từ kinh phí trongngân sách, ngoài ngân sách của Nhà nước, từ các nguồn lựckhác (hỗ trợ của cha mẹ HS, các cơ quan và các tổ chức xãhội, viện trợ quốc tế, các cơ sở kinh tế đóng trên địa bàn…)
+ Kiểm tra, đánh giá nề nếp sử dụng TBDH, kĩ năng,phương pháp và hiệu quả sử dụng TBDH trên cơ sở đánh giácủa tổ chuyên môn, cán bộ phụ trách thiết bị Trong đó việckiểm tra, đánh giá về phương pháp, kỹ năng và hiệu quả sử
Trang 18dụng TBDH của giáo viên phải được thông qua các tiết dựgiờ, thao giảng, minh họa đề tài, phong trào tự làm TBDHtrong trường Trong quá trình đánh giá cần chú ý các tiêu chí
sử dụng TBDH phục vụ đổi mới PPDH
+ Thực tế cho thấy nếu Hiệu trưởng tổ chức làm tốt côngtác kiểm tra, đánh giá sẽ góp phần nâng cao chất lượng, tănghiệu quả sử dụng TBDH Vì thế, nhà trường cần tổ chứcthường xuyên việc nhận xét và đánh giá việc sử dụng TBDHcủa giáo viên, đưa hoạt động này vào nề nếp, đặc biệt cuốihọc kỳ, tổng kết năm học; là cơ sở để đánh giá thi đua và xếploại giáo viên
+ Tổ chức, chỉ đạo các phong trào sử dụng TBDH tronghoạt động dạy học các môn học: bằng cách tổ chức thực hiệncác phong trào dự giờ, thăm lớp, thao giảng, thi làm đồ dùngdạy học theo kế hoạch đã định, tiến hành sinh hoạt tổ chuyênmôn có nề nếp, nội dung sinh hoạt cần chú ý đến việc đánhgiá tình hình sử dụng, hiểu biết số lượng TBDH hiện có trongnhà trường, để có kế hoạch sử dụng, làm thêm TBDH, rútkinh nghiệm những tiết dạy vừa qua có chú ý đến kỹ năng sửdụng sao cho có hiệu quả Cần đưa yêu cầu sử dụng TBDHthành một trong những nội dung cơ bản để đánh giá kết quả
Trang 19giờ dạy của giáo viên, làm cho mọi giáo viên trong nhàtrường thấy rằng việc sử dụng TBDH là một yêu cầu cấp báchnhằm thực hiện việc đổi mới chương trình, nội dung sách giáokhoa, phương pháp để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diệntrong giai đoạn hiện nay.
+ Tổ chức tập huấn cho đội ngũ giáo viên biết sử dụngcác TBDH hiện đại như máy vi tính đáp ứng kịp thời các yêucầu dạy học hiện nay
+ Hiệu trưởng nhà trường cần chú ý tổ chức cho đội ngũgiáo viên tiếp cận với các TBDH hiện đại, sử dụng được máy
vi tính trong soạn giảng bằng giáo án điện tử, các phần mềm,powerpoint trong trình diễn… Thông báo kịp thời các TBDHmới được bổ sung để giáo viên có thể tiếp cận đưa vào giảngdạy, phát huy hiệu quả sử dụng các TBDH trong nhà trường
+ Tổ chức hội thảo các chuyên đề có liên quan đến việc
sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật hiện đại trong dạy họcqua các kênh thông tin, báo, tạp chí như báo Giáo dục thờiđại, tạp chí thiết bị giáo dục,… nhằm giúp cho giáo viên vừatiếp thu cơ sở lý luận và thực tiễn
+ Thành lập nhóm nghiên cứu bao gồm những cán bộ,giáo viên có tâm huyết, có kỹ năng thực hành, ứng dụng thànhthạo các TBDH hiện đại, có kiến thức tin học để làm nòng cốtcho công tác tập huấn, bồi dưỡng lại cho đội ngũ giáo viên tại
Trang 20- Điều kiện thực hiện biện pháp
- Bồi dưỡng, tập huấn thường xuyên cho CBQL, GV,nhân viên trong việc sử dụng và bảo quản TBDH theo đúngqui định
- Thường xuyên trao đổi chuyên đề về sử dụng và bảoquản TBDH trong nhà trường và nhóm các trường trên địabàn thành phố Đà Lạt, có thể là nhiều trường khác trên địabàn tỉnh Lâm Đồng
- Hiệu trưởng cần chuẩn bị đầy đủ nguồn lực về conngười (chuyên gia) và kinh phí, thời gian để tổ chức được cáclớp tập huấn, thực hiện tốt các chuyên đề, hội thảo về kỹ năngkhai thác và sử dụng TBDH
- Hiệu trưởng cần chỉ đạo thực hiện tốt các buổi thaogiảng, dự giờ thăm lớp và công tác kiểm tra nội bộ trường
Trang 21học, chú ý đánh giá rút kinh nghiệm về hiệu quả sử dụngTBDH của các giờ dạy.
- Cần chọn những tổ trưởng chuyên môn, giáo viên cókinh nghiệm hoặc chuyên gia hướng dẫn cho GV THPT vềtính năng của từng loại TBDH, ứng với những TBDH củatừng bộ môn
- Hiệu trưởng trường THPT khi bố trí nhân sự cho côngtác hành chính về TBDH, cần chọn nhân viên phụ trách phải
là người có trình độ chuyên môn, có kiến thức về quản lí hànhchính và công nghệ thông tin
- Hệ thống hồ sơ sổ sách phải đầy đủ và chặt chẽ, côngkhai các yêu cầu và quy định quản lí TBDH để cán bộ, giáoviên, nhân viên và HS thực hiện
-Đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong việc quản lí trang thiết bị phục vụ dạy học trong nhà trường
- Mục đích của biện pháp
- Khen thưởng- trách phạt công tác TBDH dựa vào cáctiêu chí thi đua: Qua các tiêu chí thi đua đã đề ra trong các vănbản của cấp trên, của trường, công tác TBDH cần khuyếnkhích- trách phạt việc sử dụng, bảo quản TBDH bằng các chế
độ thi đua, khen thưởng; qua đó tạo ra nề nếp cho hoạt độngdạy học có sử dụng TBDH
- Đánh giá, xếp loại giáo viên sử dụng TBDH dựa vào
Trang 22tiêu chí thi đua: việc đánh giá giáo viên cần kết hợp đánh giáhai kỹ năng: Kỹ năng sư phạm, kỹ năng sử dụng TBDH đểhoạt động dạy học trong nhà trường luôn diễn ra quá trình dạyhọc có sử dụng thiết bị dạy học Khi tiến hành cần tổ chứcthực hiện thật hiệu quả, tránh bệnh hình thức và thành tíchtrong công tác này.
- Động viên khen thưởng kịp thời các tiết dạy tốt có sửdụng TBDH: động viên bằng vật chất và tinh thần cho những
cá nhân có thành tích tốt trong phong trào sử dụng các TBDH;các tiết dạy tốt có sử dụng TBDH Có những cơ chế thi đuakhen thưởng hợp lý để khuyến khích mọi cán bộ giáo viên,nhân viên và học sinh tham gia thực hiện một cách tích cực,
tự giác
- Nội dung và cách thực hiện biện pháp
- Xây dựng môi trường sư phạm thuận lợi cho cán bộ,giáo viên và học sinh trong việc sử dụng TBDH: một trongnhững nguyên nhân giáo viên hiện nay có tâm lý ngại sử dụngTBDH là do nhà trường chưa tạo ra môi trường thuận lợitrong quá trình mượn, trả, bảo quản TBDH Để làm tốt vấn đềnày, hiệu trưởng cần thực hiện một số công việc sau:
+ Chỉ đạo cho cán bộ chuyên trách TBDH thống kê,phân loại toàn bộ các TBDH hiện có theo từng môn, khối lớp
và thông báo danh mục TBDH cho tất cả cán bộ giáo viên
Trang 23biết để lập kế hoạch sử dụng Tập hợp đầy đủ các tài liệuhướng dẫn cách sử dụng, để giáo viên nghiên cứu kỹ nộidung, phương pháp, kĩ năng sử dụng chúng một cách tốt nhất.
+ Tổ chức sắp xếp các TBDH trong phòng học bộ môn,phòng thí nghiệm một cách khoa học để giáo viên và học sinhthuận tiện khi sử dụng tại chỗ
- Hoàn thiện hệ thống điện, nước, hệ thống cửa sổ cóđược ánh sáng tự nhiên cho phòng học bộ môn, thí nghiệm,thư viện và các lớp học, để cho hoạt động dạy và học của giáoviên và học sinh được tiến hành thuận lợi
- Đưa công tác tự làm TBDH thành một tiêu chuẩn đánhgiá thi đua, có những hình thức động viên khen thưởng phùhợp: Đồ dùng dạy học của giáo viên làm ra phục vụ cho việcgiảng dạy có nhiều mặt tích cực, đó là:
+ GV tốn nhiều thời gian, công sức suy nghĩ để quaTBDH tự làm này, học sinh hiểu được nội dung bài học;
+ TBDH tự làm của giáo viên gọn nhẹ, dễ di chuyển, giáthành thấp
+ Tận dụng được những vật liệu rẻ tiền có trong cuộcsống, từ đó khơi dậy trong học sinh tính tò mò trong sáng tạocủa học sinh
Chính vì thế nhà trường cần đưa công tác tự làm TBDHthành một tiêu chuẩn đánh giá thi đua; đồng thời cần cung cấp
Trang 24một phần kinh phí phù hợp để hỗ trợ cho cán bộ giáo viên vàhọc sinh tự làm TBDH.
- Điều kiện thực hiện biện pháp
- CBQL trường THPT phải là người đi đầu trong nhậnthức và hành động, tạo điều kiện tốt nhất cho mọi GV và nhânviên trong nhà trường tham gia vào quá trình QL TBDH vànâng cao hiệu quả sử dụng TBDH trong hoạt động dạy họccủa trường THPT
- Hiệu trưởng cần xây dựng các khung pháp lý, các tiêuchí đánh giá cho công tác kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụngTBDH Giao trách nhiệm cụ thể cho tổ trưởng chuyên môn vànhân viên thiết bị trong việc thực thi khung pháp lý này
- Lập kế hoạch kiểm tra giờ dạy thường xuyên, định kỳ,đột xuất Tổ chức sơ kết rút kinh nghiệm quá trình dự giờthăm lớp
- Hiệu trưởng tin tưởng và giao nhiệm vụ rõ ràng chonhân viên thiết bị và tổ trưởng chuyên môn trong quản líTBDH, trong theo dõi, kiểm tra, tạo điều kiện thuận tiện cho
GV tự giác, hăng hái trong sử dụng TBDH phục vụ đổi mới
Trang 25phương pháp giáo dục trẻ, nâng cao thói quen học và hànhcho người học.
- Tổ chuyên môn nghiêm túc kiểm điểm những GVkhông thường xuyên sử dụng TBDH, những GV sử dụngkhông hiệu quả TBDH trong hoạt động giảng dạy
- Khen thưởng, khuyến khích, trách phạt CBQL, GV, HStrong việc sử dụng, bảo quản TBDH bằng các chế độ thi đua,khen thưởng
- Khen thưởng bằng nghiều hình thức, kể cả hỗ trợ vậtchất, tiền bạc… cho CBQL, GV, HS trong việc tự làm TBDH
-Quản lí tốt các điều kiện hỗ trợ TBDH trong nhà trường
-Mục đích của biện pháp
Tăng cường công tác chỉ đạo và phối hợp nhịp nhànggiữa các tổ chức đoàn thể chính trị trong nhà trường cùng vớichính quyền đẩy mạnh công tác quản lý TBDH Các tổ chứcđoàn thể phải có chương trình hành động và vận động mọingười tích cực tham gia quản lý TBDH, đưa hoạt động nàythành một nội dung đánh giá kết quả hoạt động hàng năm
- Nội dung và cách thực hiện biện pháp
- Phối hợp sử dụng biện pháp hành chính, chuyên môn,kích thích- điều chỉnh để tạo ra động lực thúc đẩy các thànhviên trong nhà trường nâng cao hiệu quả sử dụng và tự làm
Trang 26thêm TBDH.
- Sắp xếp các TBDH tách rời theo từng môn học, ngănnắp, trật tự, phù hợp với yêu cầu bảo quản sẽ giúp cho giáoviên tiện lợi trong việc sử dụng, bảo quản; bên cạnh việc tăngcường CSVC, phòng học, bàn ghế, bảng đen, xây dựng cácphòng học chức năng, phòng học bộ môn theo hướng chuẩnhóa, kiên cố hóa, hiện đại hóa, bảo đảm đủ phòng học cho họcsinh học ngày hai buổi, sẽ tạo ra tư thế sẵn sàng cho ngườidạy và người học, không mất nhiều thời gian
- Hoàn chỉnh hệ thống hồ sơ, sổ sách quản lý hành chínhTBDH; tối thiểu gồm có: sổ theo dõi TBDH do kế toán và cán
bộ phụ trách thiết bị quản lý, sổ theo dõi sử dụng TBDH do tổtrưởng chuyên môn và Ban Giám hiệu quản lý
- Bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ chuyêntrách hoặc GV kiêm nhiệm, thường xuyên củng cố công tác tổchức, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và CBQL nhằmphát huy hiệu quả sử dụng, bảo quản TBDH trong nhà trường
- Tranh thủ khai thác các nguồn kinh phí từ ngân sách vàhuy động sự đóng góp của xã hội để phục vụ các nhu cầutrang bị các TBDH, đặc biệt là TBDH hiện đại và hỗ trợ chocác hoạt động tự làm TBDH của GV và HS Để tăng cườngnguồn tài chính từ cấp phát ngân sách đến việc huy động sựđóng góp của xã hội một cách có hiệu quả, cần phải có sự tác
Trang 27động đồng bộ các biện pháp như tuyên truyền nhận thức, vậnđộng sự tham gia của các thành viên và các tổ chức đoàn thểtrong cộng đồng, cơ chế quản lý kiểm tra và đánh giá… nhằmtạo ra hiệu quả thực chất cho công tác này Do đó, cần có kếhoạch, có tổ chức và được thúc đẩy bằng cơ chế phù hợp, có
sự động viên kịp thời Trong đó, việc tạo được một quá trìnhphối hợp hoạt động của các tổ chức đoàn thể mà nòng cốt làhội phụ huynh HS và nhà trường, là điều đảm bảo thành côngcủa công tác xã hội hoá TBDH nói riêng và cơ sở vật chất nhàtrường nói chung
- Điều kiện thực hiện biện pháp
- Hiệu trưởng trường THPT xây dựng kế hoạch phảimang tính định hướng lâu dài, có chiều sâu, đáp ứng cho cácyêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
- Kế hoạch phải phù hợp với yêu cầu và tình hình thực tếtrường THPT, vừa sức với khả năng kinh phí của đơn vị
- Quản lí kế hoạch phát triển TBDH của trường THPTphải phù hợp, thích ứng với yêu cầu của quá trình đổi mớigiáo dục
- Đẩy mạnh XHHGD huy động sự đóng góp của cha mẹhọc sinh, các tổ chức doanh nghiệp, mạnh thường quân, các tổchức phi Chính phủ… để tăng cường nguồn tài chính cho việctrang bị TBDH
- Bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho CBQL, GV
Trang 28Biện pháp 1
Biện pháp 3 Biện pháp 4
nhằm phát huy hiệu quả sử dụng, bảo quản TBDH
- Mối quan hệ giữa các biện pháp
Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở các trườngTHPT trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng trongbối cảnh hiện nay, theo chúng tôi, việc đề ra các biện phápquản lý TBDH của Hiệu trưởng là hết sức cần thiết Có thểnói, mỗi biện pháp đi sâu trình bày một vấn đề có tác độngtích cực đến thực hiện mục tiêu quản lý TBDH
Trang 29Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý TBDH
Các biện pháp được đề xuất là không hoàn toàn mới,nhưng nhiều năm qua rất nhiều Hiệu trưởng chưa quan tâmđầy đủ đến quản lí sử dụng TBDH ở trường THPT dẫn đếnhiệu quả sử dụng thấp, chưa tác động tích cực đến đổi mớiphương pháp giáo dục, chất lượng giáo dục của nhiều trườngTHPT thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng chưa được nâng caođột phá
Năm biện pháp mà luận văn đề xuất có mối quan hệ biệnchứng với nhau, tác động qua lại, chi phối lẫn nhau và có tínhthống nhất, đồng bộ
- Khi có nhận thức tốt về công tác quản lý TBDH thìviệc tác động đến các biện pháp chuyên môn, hành chánh,kích thích - điều chỉnh sẽ thực hiện với hiệu quả cao nhất vàngược lại; từ đó việc trang bị, sử dụng, bảo quản trong nhàtrường đạt yêu cầu theo mục tiêu giáo dục đề ra
- Khi các biện pháp chuyên môn, hành chính, kích thích
- điều chỉnh thực hiện không đồng bộ cũng ảnh hưởng đến
Trang 30việc trang bị, sử dụng, bảo quản TBDH và từ đó cũng ảnhhưởng rất lớn đến sự chuyển biến tích cực về nhận thức đốivới công tác quản lý TBDH cũng như việc tổ chức các điềukiện hỗ trợ cho công tác này.
- Khảo nghiệm về sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
Xuất phát từ sự nghiên cứu cơ sở lý luận và kết quả khảosát thực trạng TBDH và quản lý TBDH của 306 CB-GV cáctrường THCS và THPT Chi Lăng, THPT Bùi Thị Xuân,THPT Trần Phú thành phố Đà Lạt, chúng tôi đã nêu ra cácbiện pháp như trên Vì không có điều kiện thực nghiệm tại cáctrường THPT nên chúng tôi đã tiến hành xin ý kiến đánh giá
từ 306 CB-GV của các trường THPT ở thành phố Đà Lạt về
sự cần thiết và khả thi các biện pháp đề xuất Kết quả đượcthể hiện ở bảng
- Mức độ cần thiết: Rất cần thiết (RCT) = 4; Cần thiết (CT) = 3;
Ít cần thiết (ICT) = 2; Không cần thiết (KCT) = 1
- Mức độ khả thi: Rất khả thi (RKT) = 4; Khả thi (KT) = 3; Ítkhả thi (IKT) = 2; Không khả thi (KKT) = 1
Cách tính điểm như sau: 2,5 ≤ ĐTB < 3,25: Cần thiết;
Trang 31khả thi; ĐTB = 3,25÷4: Rất cần thiết; rất khả thi.
Trang 32- Đánh giá biện pháp tổ chức các hoạt động tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức về sử dụng, bảo quản TBDH
của nhà trường
Mức độ cần thiết
Mức độ khả thi
2 Giới thiệu danh mục TBDH,
tổ chức hội giảng, đánh giá 2,91 2,87