BIỆN PHÁP QUẢN lý HOẠT ĐỘNG dạy học môn TIẾNG ANH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG lực tại các TRƯỜNG TRUNG học PHỔ THÔNG HUYỆN đức TRỌNG, TỈNH lâm ĐỒNG

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS tại các trường THPT huyện Đức Trọng không thể bắt đầu từ đầu, cũng không thể thay đổi một cách hoàn toàn. Khi xây dựng các biện pháp phải kế thừa, phát huy từ những kết quả nghiên cứu, ứng dụng đã đạt được trong hiện tại, những thành tựu khoa học, ứng dụng công nghệ thông tin. Tức là phải kế thừa những điểm mạnh, những mặt tích cực đã và đang đạt được, đồng thời có phương hướng cách thức khắc phục những hạn chế đang tồn tại qua việc đề xuất các giải pháp cụ thể.

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐỨC TRỌNG,

TỈNH LÂM ĐỒNG

- Định hướng và nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng

- Định hướng về đề xuất biện pháp

- Những định hướng cho ngành Giáo dục và Đào tạo trong văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI củaĐảng đã chỉ ra những định hướng cho ngành Giáo dục và

Đào tạo, đó là: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp … Đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học ở tất cả các cấp, bậc học Tích cực chuẩn bị để từ sau năm 2015 thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới.

Mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ…” [8].

- Những định hướng của ngành Giáo dục và Đào tạo

trong tài liệu giới thiệu dự thảo chương trình giáo dục phổ

thông mới (Kèm theo Công văn số 465/BGDĐT-VP ngày 31 / 01/2018 của Bộ GDĐT)

Mục tiêu giáo dục: bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực người học;

Nội dung giáo dục: giáo dục những kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại; hài hòa đức, trí, thể, mĩ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề trong học tập

và đời sống; tích hợp cao ở các lớp học dưới, phân hoá dần

ở các lớp học trên;

Phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục:

áp dụng các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi học sinh, các phương pháp kiểm tra, đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục và phương pháp giáo dục để đạt được mục tiêu đó.[34]

- Nguyên tắc đề xuất biện pháp

Việc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy họctiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS tại các trườngTHPT huyện Đức Trọng xuất phát từ các nguyên tắc cơ bảnsau:

- Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh theo định hướngphát triển NLHS tại các trường THPT huyện Đức Trọngkhông thể bắt đầu từ đầu, cũng không thể thay đổi một cáchhoàn toàn Khi xây dựng các biện pháp phải kế thừa, pháthuy từ những kết quả nghiên cứu, ứng dụng đã đạt đượctrong hiện tại, những thành tựu khoa học, ứng dụng côngnghệ thông tin Tức là phải kế thừa những điểm mạnh,những mặt tích cực đã và đang đạt được, đồng thời cóphương hướng cách thức khắc phục những hạn chế đang tồntại qua việc đề xuất các giải pháp cụ thể

- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi

Nguyên tắc này yêu cầu việc đề xuất các biện phápphải phù hợp với thực tiễn quản lý HĐDH môn tiếng Anhtheo hướng phát triển NLHS trong bối cảnh đổi mới mạnh

mẽ mục tiêu, nội dung, phương pháp, HTTCDH và đánh giákết quả học tập của HS; đồng thời phải phù hợp với điềukiện KT-XH của địa phương

Hệ thống các biện pháp phải phát huy được nhữngthành công của các biện pháp quản lý hoạt động dạy họctiếng Anh theo hướng phát triển NLHS của Hiệu trưởng đã

và đang được sử dụng tại các trường THPT huyện ĐứcTrọng Hạn chế và khắc phục được những mặt còn yếu kém

để có thể đẩy mạnh hơn nữa chất lượng dạy học bộ môntiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS tại địa bànnghiên cứu

Để đạt được điều này, khi xây dựng các giải pháp phảiđảm bảo quy trình với các bước tiến hành cụ thể, rõ ràng vàchính xác Các giải pháp phải được kiểm chứng, khảonghiệm một cách có căn cứ khoa học, khách quan và có khảnăng thực hiện cao Các giải pháp phải được tổ chức thựchiện một cách rộng rãi và được điều chỉnh, cải tiến thườngxuyên để ngày càng hoàn thiện hơn

Các biện pháp đề xuất phải có tính khả thi, nghĩa làcác biện pháp đưa ra phải gần gũi, và phù hợp với hoàncảnh thực tế của giáo dục huyện Đức Trọng Các biện phápđưa ra phải dễ thực hiện, phù hợp với Hiệu trưởng, TTCM

và giáo viên trong nhà trường Đây là vấn đề then chốt đểgiải quyết tốt mục đích đề ra Nếu thực hiện được các biệnpháp này thì sẽ có tác dụng tốt cho việc nâng cao chất lượng

bộ môn tiếng Anh tại các trường THPT ở huyện Đức Trọng

- Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ

Tính đồng bộ thể hiện ở chỗ hệ thống các biện phápquản lý hoạt động dạy học tiếng Anh theo định hướng pháttriển NLHS ở trường THPT phải đảm bảo:

Thứ nhất, bám sát mục tiêu của cấp học trong đó chútrọng mục đích làm cho chất lượng giáo dục trên địa bànđược nâng cao Coi đây là định hướng cơ bản để đề xuất cácbiện pháp

Thứ hai, hệ thống biện pháp phải tác động đồng bộvào các thành tố cơ bản của quá trình quản lý hoạt động dạyhọc

Thứ ba, hệ thống các biện pháp không được mâu thuẫnvới nhau, phải phát huy được sức mạnh của nhau, phải có sựliên hệ chặt chẽ, logic, ăn khớp với nhau, tạo thành một thểthống nhất, có sự phối hợp nhịp nhàng của tất cả các biệnpháp nhằm thực hiện mục tiêu chung Sự kết hợp các biệnpháp này một cách phù hợp sẽ mang lại hiệu quả cao tronghoạt động dạy học tiếng Anh theo định hướng phát triểnNLHS trong các trường THPT trên địa bàn huyện Đức Trọngnói riêng và trên toàn tỉnh Lâm Đồng nói chung.

Một khi thực hiện đồng bộ các giải pháp tức là chúng

ta đã đặt nó trong mối quan hệ biện chứng, không thể táchrời một yếu tố nào trong hoạt động quản lý

- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả

Bất kỳ biện pháp quản lý nào được đưa ra đều phảitính đến tính hiệu quả Thể hiện ở sự đầu tư thấp nhấtnhưng kết quả mang lại đạt giá trị cao nhất Tính hiệu quảtrong các biện pháp đề xuất thể hiện bằng việc tổ chức thựchiện chu đáo, đồng bộ, nhịp nhàng giữa các bộ phận trongquá trình quản lý với kinh phí ít nhất, thời gian thực hiệnngắn nhất nhưng kết quả đạt được cao nhất Nguyên tắc nàyđòi hỏi các biện pháp được đề xuất phải đem lại hiệu quảcao trong quản lý HĐDH môn tiếng Anh theo hướng pháttriển NLHS; góp phần làm thay đổi cách thức quản lý trongbối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT hiện nay.

- Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh

- Kế hoạch hóa hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo định hướng phát triển năng lực học sinh

- Mục tiêu của biện pháp

Mục tiêu của biện pháp là đưa việc thực hiện HĐDHmôn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS vào kếhoạch quản lý của Hiệu trưởng nhằm thực hiện hiệu quảhoạt động này

- Ý nghĩa của biện pháp

Thứ nhất, định hướng cho hoạt động dạy học của GV

và HS theo hướng tiếp cận phát triển NL.

KHDH môn tiếng Anh xác định các công việc mà GV

và HS cần làm trong những khoảng thời gian nhất định (tiếthọc, tuần, học kỳ, năm học) Dựa vào KHDH mà trước khitiến hành HĐDH, GV và HS đã biết được một cách rõ ràngcác công việc cần làm, kèm theo những yêu cầu cụ thể đốivới từng công việc

Thứ hai, giúp GV xác định rõ những NL chung và NL đặc thù cần hình thành ở HS trong quá trình dạy học môn tiếng Anh.

Sự khác biệt giữa KHDH môn tiếng Anh theo địnhhướng phát triển NLHS với KHDH truyền thống ở chỗ,KHDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHSkhông chỉ là kế hoạch thực hiện các mục tiêu về kiến thức,

kỹ năng và thái độ mà quan trọng hơn còn là kế hoạch pháttriển NLHS thông qua các nội dung dạy học

Vì vậy, khi tổ chức cho GV xây dựng KHDH môntiếng Anh sẽ giúp họ xác định rõ những NL chung và NLđặc thù cần hình thành ở HS trong quá trình dạy học mônhọc

Thứ ba, bồi dưỡng cho GV kỹ năng xây dựng KHDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS.

Xây dựng KHDH môn tiếng Anh theo định hướngphát triển NLHS là việc làm còn khá mới mẻ và xa lạ đốivới nhiều GV bậc THPT Để việc xây dựng KHDH môntiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS trở nên thànhthạo đối với mọi GV, họ cần có kỹ năng và năng lực chuyênmôn nhất định, và thông qua tổ chức cho GV xây dựngKHDH môn tiếng Anh có thể hình thành được kỹ năng vànăng lực này

- Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp

Chỉ đạo GV xác định rõ các yêu cầu đối với một KHDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS

KHDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triểnNLHS cần đáp ứng các yêu cầu sau đây:

Trang bị cho HS những kiến thức cần thiết, cơ bảntrong nội dung, chương trình dạy học đáp ứng yêu cầu pháttriển NL

Phát triển khả năng thực hiện (các kỹ năng thực hành,phát hiện và ứng xử tích cực) trong học tập cũng như trongthực tiễn cuộc sống của HS

môn tiếng Anh.

Bước 3: Xác định hệ thống nhiệm vụ - hành động học tập mà HS cần thực hiện qua từng kỹ năng, từng đơn vị bài

của môn học

Bước 4: Lựa chọn PP, HTTCDH môn tiếng Anh phù hợp để triển khai các nhiệm vụ - hành động học tập đến HS.

Bước 5: Lựa chọn PP và hình thức đánh giá kết quả

thực hiện nhiệm vụ hành động học tập của HS

Bước 6: Lập KHDH

c) Chỉ đạo khai thác các nguồn lực nhằm thực hiện KHDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS

Việc thực hiện bất kỳ một kế hoạch nào cũng cần cócác nguồn lực đảm bảo Đối với KHDH môn tiếng Anh theođịnh hướng phát triển NLHS, các nguồn lực đó trước hết làcon người và CSVC-TBDH Nguồn lực con người ở đâychính là GV, HS và CBQL các trường THPT huyện ĐứcTrọng, tỉnh Lâm Đồng Mỗi một chủ thể hoạt động đều phảithực hiện đúng, đủ vai trò của mình:

GV và HS dạy được, học được theo định hướng pháttriển NL

CBQL tổ chức, chỉ đạo được HĐDH môn tiếng Anhtheo định hướng phát triển NL người học

Bên cạnh đó, cần đảm bảo nguồn lực về TBDH

CSVC Điều kiện thực hiện biện pháp

Văn bản hóa các qui định và hướng dẫn xây dựngKHDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS

Hiệu trưởng phải có kỹ năng chỉ đạo xây dựng KHDHcòn GV phải có kỹ năng xây dựng KHDH môn tiếng Anhtheo định hướng phát triển NLHS; và tổ chức tập huấn chocác bên liên quan, đặc biệt là tổ bộ môn và GV tiếng Anh.

Lập kế hoạch ngân sách phục vụ cho xây dựng KHDHmôn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS

- Tổ chức hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh

- Mục tiêu của biện pháp

Mục tiêu của biện pháp là nhằm tổ chức HĐDH môntiếng Anh ở trường THPT một cách tối ưu, góp phần nângcao chất lượng, hiệu quả dạy học và quản lý HĐDH môntiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS

- Ý nghĩa của biện pháp

Thứ nhất, giúp cho GV, CBQL của các trường nắmvững bản chất của tổ chức HĐDH môn tiếng Anh theo địnhhướng phát triển NLHS

Thứ hai, giúp cho GV và CBQL các trường tổ chứcHĐDH môn tiếng Anh một cách chủ động, linh hoạt vàsáng tạo

Thứ ba, phát triển ở GV và CBQL các trường kỹ năng

tổ chức HĐDH môn tiếng Anh theo hướng phát triểnNLHS

- Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp

Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh

Đổi mới phương pháp dạy học nhằm cung cấp cho HScách tiếp cận, chủ động xử lý và lĩnh hội những tri thức củanhân loại, giúp cho người học linh hoạt, hòa nhập với cuộcsống của thế giới hiện đại

Nội dung và cách thức tiến hành:

Việc quản lý các trường phổ thông hiện nay cần theohướng tăng cường ứng dụng các thành tựu khoa học – côngnghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin vào các hoạt độngquản lý giáo dục của nhà trường Trong đó, đặc biệt chú ýđến công tác ứng dụng công nghệ trong việc thiết lập, sửdụng phương tiện dạy học hiện đại nhằm tổ chức đổi mới

PP, hình thức tổ chức dạy học GV phải tạo điều kiện cho

HS tự lĩnh hội một cách tích cực, sáng tạo kiến thức HSkhông chỉ thụ động nghe giảng, ghi chép những gì thầy côtruyền tải mà GV phải tạo ra cho HS nhu cầu muốn tìm tòihiểu biết, tự học, tự rèn luyện

Tổ chức hoạt động dạy học tiếng Anh theo định hướngtiếp cận NLHS phải hướng tới 4 mục tiêu của các kỹ năng:nghe, nói, đọc, viết Trong thực tế, việc tách bạch việc dạycác kỹ năng nghe, nói, đọc, viết là không thể Tuy nhiên,khi tổ chức rèn kỹ năng, tùy theo việc phân bố của phânphối chương trình về kỹ năng được rèn, thì lấy kỹ năng đólàm trọng tâm

Phương pháp dạy kỹ năng nghe: Hiện nay, hình thức

dạy kỹ năng nghe chủ yếu trong các giờ học tiếng Anh trênlớp là nghe các đoạn băng và bài tập được thiết kế sẵn trongsách giáo khoa Phương pháp này rất đơn điệu và thiếu hiệuquả Trong khi lớp học đông mà chỉ có cassette và băng, đĩasao đi chép lại thì không thể đảm bảo chất lượng bài nghe

Để giúp học sinh nghe tốt, giáo viên nên làm một số việcsau:

Đa dạng hình thức bài nghe, có thể nghe băng, ngheđĩa, nghe thông qua xem video, nghe thầy cô, nghe các bạn

Lựa chọn các kỹ thuật dạy nghe (ListeningTechniques) một cách linh hoạt và phù hợp với nội dungtiết dạy, đặc điểm, năng lực của lớp học và từng giai đoạntrong tiến trình dạy nghe: Pre-listening, While- listening,Post- listening

Khi tổ chức cho học sinh luyện nghe, GV nên địnhhướng thông tin chính của bài nghe để học sinh tập trungvào chủ đề đó thông qua hình thức ra câu hỏi trước khinghe, sau khi nghe có kiểm tra kết quả nghe của HS dựatrên phần yêu cầu đề ra trước đó Câu hỏi định hướng cũngnên phong phú: nghe tóm tắt từng đoạn, nghe điền từ vàochỗ trống, nghe chọn đáp án đúng/sai, nghe ghi Đồng thời

GV cũng phải thiết kế lại các bài tập nghe trong sách giáokhoa

GV nên khích lệ để những em nghe yếu, có thể ranhững bài tập luyện nghe đơn giản hơn để những em nàycảm thấy tự tin và hứng thú hơn

Một điều hết sức quan trọng là sự tương hỗ giữa phát

âm và kỹ năng nghe Các em phát âm chuẩn thì thườngnghe tốt hơn những em phát âm không chuẩn

Phương pháp dạy kỹ năng nói: Mục tiêu đề ra là hình

thành cho HS sự tự tin và có thể tham gia các đoạn hội thoạiđơn giản trong và ngoài lớp học; Có thể bày tỏ một và ýkiến nhất định về các vấn đề văn hóa, xã hội Muốn đạtđược mục tiêu này, GV có thể làm một số việc như sau:

Tạo cơ hội nói cho HS thông qua tổ chức các hoạtđộng nói trong và ngoài lớp học Ở trong lớp, HS có thể nóithông qua các hoạt động như: vấn đáp giữa GV và HS, thảoluận nhóm, đóng vai, nghiên cứu từng trường hợp, định kỳtrình bày về một chủ đề tự chọn nào đó… Ngoài lớp học,các em có thể nói tiếng Anh thông qua các hoạt động như:Câu lạc bộ tiếng Anh, các Hội thi Hùng biện tiếng Anh,tham gia các hoạt động trải nghiệm thực tế….

Ngoài các chủ đề luyện nói cho HS trong sách giáokhoa, phải xoay quanh tổ chức những chủ đề nhằm đạt đượcmục tiêu đề ra, gần gũi, hấp dẫn và không quá khó đối với

HS

Trong giờ học càng nhiều HS nói được tiếng Anh càngtốt Để đạt được điều này nên tổ chức lớp thành các nhómnhỏ, mỗi nhóm sẽ chịu sự quản lý, hướng dẫn của một GVhay một bạn nói tốt trong lớp

Có thể nói được tiếng Anh ở trên lớp là chưa đủ, HScần phải có thói quen sử dụng tiếng Anh để giao tiếp ởngoài lớp học GV có thể giao nhiệm vụ cho các em bằngcách tổ chức phân công theo các nhóm, mỗi nhóm tự tìmnhững chủ đề gần gũi với cuộc sống hoặc đang được dưluận quan tâm để thảo luận, cuối tuần hoặc cuối tháng trìnhbày đề tài trước lớp.

Phương pháp dạy kỹ năng đọc: Khi dạy đọc hiểu,

ngoài việc giúp học sinh hiểu được ngữ liệu trong một đoạnvăn nào đó đồng thời phải tạo ra những hoạt động luyện tậpgiúp học sinh có kỹ năng và hứng thú để thực hành Đó làviệc giúp học sinh hiểu được những đoạn văn khác nhautheo những mục đích khác nhau Vì vậy, giáo viên khôngtrình bày giới thiệu nội dung mà phải tổ chức để học sinh tựđọc để nắm bắt nội dung, vai trò của giáo viên chỉ là hỗ trợ,gợi ý, hướng dẫn, ra yêu cầu

Để rèn luyện kỹ năng đọc hiểu cho học sinh, yêu cầu

GV phải nhiệt tình hướng dẫn học sinh bằng mọi biện pháp

để giúp các em tích lũy vốn từ, cấu trúc và vận dụng vốnkiến thức đó vào thực tế giao tiếp hàng ngày Để có đượcmột bài đọc hiểu thành công đòi hỏi người thầy phải biếtvận dụng những kỹ năng thích hợp với mọi đối tượng họcsinh và nhằm khuyến khích sự phấn đấu nỗ lực của trò, kếthợp quả của việc học tập trên lớp với việc tự học của họcsinh

Phương pháp dạy kỹ năng viết: Mục tiêu đối với kỹ

năng này là các đoạn văn ngắn, đơn giản về các chủ đề quenthuộc được HS viết một cách thành thạo Để đạt được mụctiêu này cần lưu ý như sau: GV phải hướng dẫn cho các em

lý thuyết cách trình bày một bài viết, sau đó về nhà các em

tự viết, đến hạn mang nộp để GV chấm điểm và góp ý.Đồng thời giáo viên cần đẩy mạnh ứng dụng hiệu quả côngnghệ thông tin hiện đại và tích cực sử dụng đồ đùng dạy họcvào giảng dạy Tránh tình trạng “dạy chay” hoặc sử dụngcác phương tiện, đồ dùng dạy học một cách tùy tiện, vì nókhông những không đem lại hiệu quả nâng cao tính tích cựchóa quá trình nhận thức và phát triển năng lực sáng tạo của

HS, mà còn làm lãng phí thời gian, nguyên vật liệu và phá

vỡ cấu trúc của quá trình dạy học Động viên, khuyến khích

GV tiếng Anh tự làm ĐDDH để sư dụng phù hợp khi ápdụng đổi mới PPDH Hiệu trưởng phải làm cho tập thể giáoviên nhận thức đúng vai trò và sự cấp thiết của việc đổi mớiPPDH và đưa công nghệ thông tin vào giờ dạy qua các buổihọp triển khai và các văn bản về đổi mới PPDH

b) Chỉ đạo GV tổ chức cấu trúc, biên tập lại nội dung dạy học môn tiếng Anh trong chương trình hiện hành theo hướng phát triển NLHS

So với các chương trình trước đây, chương trình hiệnhành có nhiều ưu điểm Nhưng nếu xét theo tiếp cận pháttriển NLHS thì chương trình hiện hành lại còn nhiều hạnchế, bất cập: Mới chú trọng việc truyền đạt kiến thức, chưacoi trọng kỹ năng thực hành, kỹ năng vận dụng kiến thứccủa HS; Các mức độ nhận biết, thông hiểu, vận dụng kiếnthức, kĩ năng chưa được thể hiện thống nhất trong từng chủđề; Quan điểm tích hợp và phân hoá chưa được quán triệtđầy đủ; Hình thức tổ chức giáo dục chủ yếu là dạy học trênlớp, chưa coi trọng việc tổ chức các hoạt động xã hội, hoạtđộng trải nghiệm; PP giáo dục và đánh giá chất lượng giáodục nhìn chung còn lạc hậu, chưa chú trọng dạy cách học vàphát huy tính chủ động, khả năng sáng tạo của HS; Phươngthức đánh giá kết quả giáo dục chưa được xác định rõ ràngtrong chương trình

Vì vậy, cùng với việc xây dựng chương trình môn tiếngAnh mới, cần tổ chức cấu trúc, biên tập lại một số nội dungdạy học môn tiếng Anh trong chương trình hiện hành đểnâng cao chất lượng dạy học, hoạt động giáo dục của cáctrường theo hướng phát triển NLHS

Việc cấu trúc, biên tập lại nội dung dạy học môn tiếngAnh trong chương trình hiện hành cần đảm bảo các nguyêntắc sau đây: Nâng cao được kết quả thực hiện mục tiêu giáodục của chương trình hiện hành; Đảm bảo tính lôgic củachuỗi kiến thức và tính thống nhất giữa môn tiếng Anh vàcác hoạt động giáo dục; Đảm bảo thời lượng dạy học môntiếng Anh và các hoạt động giáo dục trong mỗi năm họcphù hợp với thời lượng quy định trong chương trình hiệnhành; Đảm bảo tính khả thi.

Việc cấu trúc, sắp xếp lại NDDH môn tiếng Anh trongchương trình hiện hành cần được tổ chức một cách chặt chẽ,bao gồm các bước sau đây:

+ Bước 1: Tổ chức rà soát nội dung chương trình,SGK hiện hành: Mục đích của việc làm này là để loại bỏnhững kiến thức cũ, lạc hậu, không phù hợp, đồng thời bổsung, cập nhật những kiến thức mới phù hợp với trình độnhận thức, đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi HS và đặc điểmđịa phương, vùng miền

+ Bước 2: Cấu trúc, sắp xếp lại NDDH môn tiếng Anhtrong chương trình hiện hành: Ở bước này, có thể tổ chứcNDDH môn tiếng Anh thành những bài học mới, chuyểnmột số NDDH thành nội dung các hoạt động giáo dục và bổsung các nội dung hoạt động khác vào chương trình.

+ Bước 3: Tổ chức thiết kế các chủ đề liên môn, baogồm các nội dung dạy học chưa có trong chương trình tiếngAnh hiện hành, bao gồm các NDDH gần giống nhau, cóliên quan chặt chẽ với nhau (có thể đang trùng nhau) trongmôn tiếng Anh của chương trình hiện hành, các chủ đề này

có thể thuộc lĩnh vực Khoa học Tự nhiên hoặc lĩnh vựcKhoa học Xã hội và Nhân văn

+ Bước 4: Xây dựng KHDH mới: KHDH mới là kếhoạch được xây dựng sau khi đã cấu trúc, sắp xếp lạiNDDH môn tiếng Anh trong chương trình hiện hành Trên

cơ sở KHDH này, thực hiện việc phân phối chương trìnhmôn tiếng Anh, hoạt động giáo dục phù hợp với đối tượng

HS và điều kiện thực tế của các trường

+ Bước 5: Tổ chức thực hiện KHDH mới: Các trường

có thể linh hoạt trong việc tổ chức thực hiện KHDH mới ởmột lớp, một khối lớp, một đơn vị bài học hay một chủ đềnào đó vào thời điểm thích hợp trong năm học

c) Tổ chức cho GV đánh giá kết quả học tập môn tiếng Anh ở các trường theo hướng phát triển NLHS

Ý nghĩa: Đánh giá kết quả học tập của HS theo địnhhướng phát triển NL có các ý nghĩa sau đây:

+) Hỗ trợ sự phát triển của HS

Đánh giá kết quả học tập của HS theo định hướng pháttriển NL không chỉ quan tâm đến kiến thức, kỹ năng mà cònphải quan tâm đến cả khả năng HS giải quyết vấn đề trongcác bối cảnh, tình huống phức hợp và thực tiễn; quan tâmđến cả thái độ và giá trị của HS Việc đánh giá như vậy sẽ

hỗ trợ tích cực cho sự phát triển của HS

+) Xác định được mức độ phát triển của HS ở từnggiai đoạn học tập,

đánh giá kết quả học tập của HS theo định hướng pháttriển NL là đánh giá dựa trên chuẩn đầu ra - những yêu cầu

mà HS cần đạt về phẩm chất và NL khi học xong một mônhọc, lớp học, cấp học Chuẩn đầu ra cũng được cụ thể hóacho từng bài/chương của môn tiếng Anh, cho từng hoạtđộng giáo dục

Vì thế, khi đánh giá kết quả học tập của HS theo địnhhướng phát triển NL với việc sử dụng kết quả đánh giá quá

trình với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học, có thể xác địnhđược mức độ phát triển của HS ở từng giai đoạn học tập.

+) Góp phần hướng dẫn, điều chỉnh cách dạy và cáchhọc

Đánh giá kết quả học tập của HS có ảnh hưởng rất lớnđến cách dạy và cách học Từ rất lâu, trong giáo dục ViệtNam đã tồn tại một nguyên lý bất thành văn, đó là: “Thi cửnhư thế nào thì sẽ dạy và học sẽ như thế đấy” Khi đánh giákết quả học tập của HS chuyển sang hướng tiếp cận theo

NL, HĐDH cũng phải chuyển sang hướng tiếp cận này Nếu

GV và HS không thay đổi cách dạy và cách học thì khôngthể đáp ứng yêu cầu của đánh giá theo NL

Ở mức độ nào đó, có thể nói, đánh giá kết quả học tậpmôn tiếng Anh của HS theo định hướng phát triển NL làđộng lực thúc đẩy sự đổi mới HĐDH trong trường

Xây dựng quy trình đánh giá kết quả học tập môntiếng Anh của HS theo định hướng phát triển NL

Quy trình đánh giá kết quả học tập của HS theo địnhhướng phát triển NL bao gồm các bước sau đây:

+) Xác định mục tiêu đánh giá;

Mục tiêu đánh giá phản ánh mức độ đạt chuẩn quyđịnh trong chương trình Chuẩn ở đây không đơn thuần làkiến thức, kỹ năng, thái độ mà kiến thức, kỹ năng, thái độ

đó đã được “chuyển hóa” thành phẩm chất và NL của HS,thông qua các hoạt động thực tiễn (vận dụng kiến thức, xử

lý tình huống…)

+) Lựa chọn các phương pháp, hình thức đánh giá;

Đặc trưng của đánh giá theo tiếp cận NL là sử dụngnhiều PP, hình thức khác nhau, trong đó có cả PP, hình thứctruyền thống lẫn PP, hình thức phi truyền thống như quansát, phỏng vấn sâu và hội thảo, nhật ký người học, hồ sơhọc tập, bài tập lớn, đánh giá thực hành, HS tự đánh giá vàđánh giá lẫn nhau… Do các phương pháp, hình thức đánhgiá đa dạng như vậy nên cần lựa chọn các phương pháp,hình thức phù hợp với đánh giá NLHS

+) Triển khai đánh giá;

Khi triển khai đánh giá, việc đầu tiên cần phải làm làxây dựng hệ thống bài tập theo định hướng phát triển NL

Hệ thống bài tập này là công cụ cho HS luyện tập để hìnhthành NL, đồng thời cũng là công cụ để GV và CBQL nhàtrường đánh giá sự phát triển NL của HS; đánh giá mức độ

Bài tập theo định hướng phát triển NL là những bài tậpđòi hỏi HS phải vận dụng những kiến thức riêng lẻ khácnhau để giải quyết một vấn đề mới, gắn với tình huống cuộcsống của các em Những bài tập trong Chương trình đánhgiá học sinh quốc tế (PISA) đều được xây dựng theo địnhhướng phát triển NL Vì thế, những bài tập này đều đánhgiá được các cấp độ NL khác nhau của HS.

Bài tập theo định hướng phát triển NL có nhiều dạngkhác nhau, có thể là bài tập vấn đáp, bài tập viết, bài tậpngắn hạn hay dài hạn, bài tập theo nhóm hoặc cá nhân, bàitập tự luận mở hay trắc nghiệm đóng; bài tập được đưa radưới hình thức một nhiệm vụ, một đề nghị, một yêu cầu haymột câu hỏi…Trong các loại bài tập nói trên, bài tập “mở”

có nhiều ưu thế hơn đối với đánh giá theo định hướng pháttriển NL Đặc trưng của loại bài tập này là không có một lờigiải cố định, HS được trả lời tự do, với các cách tiếp cậnkhác nhau

Khi xây dựng bài tập, cần đảm bảo sự phân hóa theocác bậc trình độ nhận thức (tái hiện; hiểu và vận dụng; xử

lý, giải quyết vấn đề) để có thể đánh giá được mức độ pháttriển NL của từng HS, từng giai đoạn học tập

Mỗi dạng bài tập đều có ưu điểm và hạn chế của nó;không có dạng bài tập nào tối ưu cả Ví dụ, bài tập “mở” có

ưu điểm là phát huy được tính độc lập và sáng tạo, dànhmột không gian cho sự tự quyết định của HS Nhưng hạnchế của nó là khó khăn trong việc xây dựng các tiêu chíđánh giá khách quan, mất nhiều công sức cho đánh giá và

có thể không phù hợp với một số nội dung đánh giá Vì thế,khi triển khai đánh giá, GV cần sử dụng phối hợp các dạngbài tập

+) Xử lý kết quả đánh giá;

Mục đích của việc xử lý kết quả đánh giá là xác địnhđược mức độ phát triển NL của HS sau mỗi giai đoạn họctập; chỉ ra mối liên hệ giữa phát triển NL với độ khó củanhiệm vụ hoặc bài tập mà HS đã hoàn thành

Kết quả đánh giá cần được xử lý về mặt định tính(nhận xét, phân loại) và về mặt định lượng (biểu đồ, đườngbiểu diễn) để cung cấp một bức tranh toàn cảnh về sự pháttriển NL của HS trong QTDH

+) Phản hồi thông tin đến HS và các đối tượng liênquan

Trong QTDH môn tiếng Anh ở các trường, đánh giá

có chức năng cung cấp những thông tin “ngược” đến HS vàcác đối tượng liên quan (GV, CBQL, phụ huynh…) Nhờnhững thông tin “ngược” này mà HS tự điều chỉnh hoạtđộng học; GV tự điều chỉnh hoạt động dạy; CBQL tự điềuchỉnh hoạt động quản lý; phụ huynh tự điều chỉnh sự quantâm, giúp đỡ con cái trong học tập, rèn luyện… Để đánh giá

có thể phản hồi thông tin đến HS và các đối tượng liênquan, bản thân nó phải được công khai hóa và phải dựa trên

những tiêu chí cụ thể, tường minh, có thể đo đếm được.

- Điều kiện thực hiện biện pháp

Để thực hiện biện pháp này, đòi hỏi hiệu trưởng cáctrường phải có NL tổ chức HĐDH môn tiếng Anh theohướng phát triển NLHS; GV có NL thực hiện HĐDH môntiếng Anh theo hướng phát triển NLHS

Ngoài ra, các trường phải có CSVC - TBDH đảm bảocho việc triển khai HĐDH môn tiếng Anh theo hướng pháttriển NLHS

- Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh cho cán bộ quản lý

- Mục tiêu của biện pháp

Mục tiêu của biện pháp là nhằm nâng cao năng lựcquản lý HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triểnNLHS cho CBQL các trường THPT

- Ý nghĩa của biện pháp

+ Thứ nhất, đáp ứng nhu cầu bồi dưỡng của CBQL cáctrường

+ Thứ hai, nâng cao hiệu quả quản lý HĐDH môntiếng Anh ở các trường

+ Thứ ba, tạo tiềm lực để CBQL các trường có thểthích ứng nhanh với quản lý chương trình GDPT mới vàSGK mới Theo Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốchội, từ năm học 2018-2019, bắt đầu triển khai áp dụngchương trình và SGK GDPT mới, nhằm “tạo chuyển biếncăn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả GDPT; kếthợp dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp; gópphần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thứcsang nền giáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất vànăng lực, hài hòa đức, trí, thể, mỹ và phát huy tốt nhất tiềmnăng của mỗi HS” [8].

- Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp

Tổ chức xác định rõ mục tiêu bồi dưỡng nâng cao NL quản lý HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS cho CBQL các trường THPT

Việc tổ chức bồi dưỡng nâng cao NL quản lý HĐDHmôn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS choCBQL các trường phải hướng đến nhiều mục tiêu khácnhau

Trước mắt, việc tổ chức bồi dưỡng phải đáp ứng yêucầu đổi mới GDPT, trong đó tập trung vào điều chỉnh nộidung, tổ chức dạy học chương trình hiện hành theo địnhhướng phát triển NLHS; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ PP dạy

và học; hình thức thi và kiểm tra và đánh giá kết quả họctập của HS

Đồng thời, tổ chức bồi dưỡng còn nhằm chuẩn bị choCBQL các trường sớm tiếp cận được với việc tổ chức, thựchiện SGK của chương trình GDPT mới

Tổ chức xây dựng chương trình bồi dưỡng nâng cao

NL quản lý HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS cho CBQL

Nội dung bồi dưỡng nâng cao NL quản lý HĐDH môntiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS cho CBQL cáctrường phải toàn diện, trên cơ sở các mục tiêu bồi dưỡng đãđược xác định:

Năng lực và phát triển NLHS: Khái niệm năng lực;Cấu trúc của năng lực; Phân loại năng lực; Năng lực họcsinh; Phát triển năng lực học sinh

HĐDH môn tiếng Anh ở các trường theo định hướngphát triển NLHS: Khái quát về HĐDH theo định hướngphát triển NLHS ở các trường THPT; Quan niệm về HĐDHtheo định hướng phát triển NLHS; Cơ sở tâm lý học củaviệc tổ chức HĐDH theo định hướng phát triển NLHS; Tổchức HĐDH ở các trường theo định hướng phát triểnNLHS.

Quản lý HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng pháttriển NLHS tại các trường THPT: Khái niệm quản lý vàquản lý HĐDH môn tiếng Anh ở các trường theo địnhhướng phát triển NLHS; Sự cần thiết phải quản lý HĐDHmôn tiếng Anh ở các trường theo định hướng phát triểnNLHS; Mục đích, yêu cầu quản lý HĐDH môn tiếng Anh ởcác trường theo định hướng phát triển NLHS; Nội dungquản lý HĐDH môn tiếng Anh ở các trường theo địnhhướng phát triển NLHS

Thực hành kỹ năng quản lý HĐDH môn tiếng Anh ởcác trường theo định hướng phát triển NLHS

c) Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS cho CBQL các trường

Ở nhiều nước trên thế giới, việc tổ chức bồi dưỡngCBQL giáo dục thường được tiến hành bằng các phươngpháp sau đây:

+ Phương pháp lấy chuyên gia làm trung tâm: Ởphương pháp này, chuyên gia cung cấp kiến thức và kinhnghiệm, còn CBQL giáo dục tiếp thu, vận dụng

+ Phương pháp lấy học viên làm trung tâm: Ở phươngpháp này, CBQL giáo dục tự lực thực hiện chương trình bồidưỡng với sự giúp đỡ của các hướng dẫn viên

+ Phương pháp lấy phương tiện làm trung tâm: Ởphương pháp này, các phương tiện thông tin được sử dụng

để chuyển tải nội dung bồi dưỡng đến CBQL giáo dục

Mỗi phương pháp nói trên đều có ưu điểm và hạn chế

của nó Do đó, trong tổ chức bồi dưỡng CBQL giáo dục,

cần phải kết hợp cả ba phương pháp này

Hơn nữa, quy trình tổ chức bồi dưỡng nâng cao nănglực quản lý HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng pháttriển NLHS cho CBQL các trường gồm các bước sau đây:

+ Bước 1: Tổ chức phát tài liệu bồi dưỡng, hướng dẫn

sơ bộ cho CBQL các trường về nội dung tài liệu bồi dưỡng,nhất là những nội dung mới hoặc khó; các câu hỏi/nhiệm vụcần phải thực hiện

+ Bước 2: Tổ chức để CBQL các trường tự nghiên cứutài liệu bồi dưỡng

+ Bước 3: Tổ chức cho CBQL các trường trao đổi vềtài liệu bồi dưỡng theo nhóm (bao gồm CBQL của một sốtrường), đại diện nhóm trình bày kết quả làm việc của nhómmình trước lớp

+ Bước 4: Tập trung những điểm khó của tài liệu,những nội dung CBQL các trường THPT chưa rõ hoặc chưathống nhất qua tự nghiên cứu và trao đổi, thảo luận

+ Bước 5: Tổ chức giải đáp thắc mắc, bổ sung kiếnthức và kỹ năng giúp CBQL các trường hiểu sâu hơn tàiliệu

Tiếp theo, cùng với hình thức tổ chức bồi dưỡng tậptrung, cần tăng cường sử dụng các hình thức tổ chức bồidưỡng tại chỗ như tự học và tự học có hướng dẫn, tổ chứcbồi dưỡng qua mạng trực tuyến với hình thức e-learning

d) Đánh giá kết quả bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS cho CBQL các trường THPT

Tổ chức xây dựng nội dung đánh giá trên hai phương

diện: Nhận thức của CBQL các trường THPT về các vấn đềđược bồi dưỡng; Khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năngđược bồi dưỡng vào thực tế quản lý HĐDH theo địnhhướng phát triển NLHS

Hình thức tổ chức đánh giá: Tổ chức đánh giá kết quả

bồi dưỡng thông qua bài kiểm tra, bài tập nghiên cứu hoặcviết thu hoạch, báo cáo chuyên đề; xếp loại theo hai mứcđạt yêu cầu và không đạt yêu cầu

- Điều kiện thực hiện biện pháp

Để thực hiện biện pháp này, đòi hỏi hiệu trưởng phảichỉ đạo xây dựng được nội dung, chương trình, kế hoạchbồi dưỡng nâng cao NL quản lý HĐDH môn tiếng Anh theođịnh hướng phát triển NLHS cho CBQL các trường THPT

Đồng thời, cần phải có nguồn lực và quy trình kiểmtra, đánh giá đảm bảo cho công tác bồi dưỡng đạt kết quả

- Tổ chức xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh

- Mục tiêu của biện pháp

Mục tiêu của biện pháp là nhằm tổ chức đánh giákhách quan chất lượng HĐDH môn tiếng Anh theo địnhhướng phát triển NLHS, dựa trên bộ tiêu chí đã được xâydựng

- Ý nghĩa của biện pháp

Thứ nhất, giúp cho GV và CBQL nhà trường đánh giá khách quan chất lượng HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS

Để đánh giá khách quan một vấn đề, một hoạt độngnào đó, đòi hỏi chúng ta phải dựa trên những tiêu chí cụ thểnhất định Vì vậy, GV và CBQL các trường không thể đánhgiá khách quan chất lượng HĐDH nếu thiếu bộ tiêu chí cấuthành chất lượng của hoạt động đó

Thứ hai, tạo động lực cho việc đổi mới và nâng cao chất lượng HĐDH môn tiếng Anh ở các trường THPT

Trong quá trình dạy học tiếng Anh, việc đánh giákhông những có vai trò điều chỉnh hoạt động dạy, hoạt độnghọc, hoạt động QLGD mà còn tạo động lực cho việc đổimới và nâng cao chất lượng của các hoạt động này

Một khi chất lượng HĐDH môn tiếng Anh ở cáctrường THPT được đánh giá bằng bộ tiêu chí theo địnhhướng phát triển NLHS thì HĐDH môn tiếng Anh cũng sẽđược đổi mới theo định hướng phát triển NLHS

Thứ ba, khắc phục được những hạn chế, thiếu sót ảnh hưởng đến chất lượng HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS

Chất lượng HĐDH môn tiếng Anh theo định hướngphát triển NLHS được tạo nên từ nhiều yếu tố Dựa trên bộtiêu chí đánh giá chất lượng HĐDH, có thể chỉ ra hạn chế,thiếu sót của từng yếu tố, làm cơ sở cho sự khắc phục của

GV, CBQL các trường THPT

- Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp

Tổ chức xác định các căn cứ để xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS

Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng HĐDH môn tiếng Anh

ở các trường THPT theo định hướng phát triển NLHS được

tổ chức xây dựng dựa trên những căn cứ sau đây:

Cấu trúc của HĐDH môn tiếng Anh: HĐDH tiếng

Anh là hoạt động chung của GV và HS, dưới sự chủ đạocủa GV và với vai trò tích cực, chủ động của HS

Vai trò chủ đạo của GV thể hiện ở sự lãnh đạo, tổchức, điều khiển hoạt động học của HS Còn vai trò tíchcực, chủ động của HS thể hiện ở sự tích cực, chủ động huyđộng các chức năng tâm lý (nhận thức, tình cảm, ý chí) đểthực hiện các hoạt động học tập do GV tổ chức

Cả hoạt động dạy và hoạt động học đều nhằm thựchiện mục tiêu, nhiệm vụ dạy học; đều dựa trên nội dung dạyhọc và thông qua các phương pháp, hình thức tổ chức dạyhọc

Chuẩn đầu ra của HĐDH môn tiếng Anh theo định hướng phát triển NLHS không đơn thuần là kiến thức, kỹ

năng, thái độ, mà kiến thức, kỹ năng, thái độ đó đã đượcchuyển hóa thành phẩm chất và năng lực thông qua việcthực hành, vận dụng của HS