Kiến thức : HS chỉ ra được các ngăn tim ngoài và trong, van tim Phân biệt được các loại mạch máu Trình bày rõ đặc điểm các pha trong chu kì co dãn tim 2.. Thái độ : Giáo dục ý t
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 8 BÀI 17: TIM VÀ MẠCH MÁU
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức :
HS chỉ ra được các ngăn tim (ngoài và trong), van tim
Phân biệt được các loại mạch máu
Trình bày rõ đặc điểm các pha trong chu kì co dãn tim
2 Kỹ năng : Rèn cho HS một số kỹ năng :
Tư duy suy đoán, dự đoán
Tổng hợp kiến thức
Vận dụng lí thuyết Tập đếm nhịp tim lúc nghỉ và sau khi hoạt động
3 Thái độ :
Giáo dục ý thức bảo vệ tim và mạch
Trọng tâm : Xác định được cấu tạo tim và mạch máu.
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
GV : Mô hình tim, tim lợn mổ phanh (rõ van tim)
+ Tranh phóng to hình 17.1, 17.2, 17.3 SGK
+ Phiếu học tập : “Cấu tạo và chức năng của mạch máu”
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra :
Vai trò của tim trong hệ tuần hoàn máu là gì ?
Hệ bạch huyết có vai trò như thế nào ?
3 Bài mới :
Chúng ta đều đã biết tim có vai trò quan trọng, đó là co bóp đẩy máu, vậy tim phải có cấu tạo như thế nào để đảm bảo chức năng đẩy máu đó
Trang 2Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1
+ Trình bày cấu tạo ngoài của
tim ?
- GV : có màng tim bao bọc bên
ngoài
+ Hoàn thành bảng 17.1
+ Dự đoán xem: ngăn tim nào
có thành cơ dày nhất và ngăn
nào có thành cơ mỏng nhất ?
+ Dự đoán : giữa các ngăn tim
và trong các mạch máu phải có
cấu tạo như thế nào để máu chỉ
bơm theo 1 chiều ?
- GV ghi dự đoán của 1 vài
nhóm lên bảng để cả lớp theo
dõi
+ Các em so sánh và xem dự
đoán của nhóm mình đúng hay
sai ?
- GV chữa bảng 17.1
+ Trình bày cấu tạo trong của
tim ?
+ Vậy cấu tạo tim phù hợp với
chức năng thể hiện như thế
nào ?
- Liên hệ thực tế bệnh hở van
tim ?
- HS qs hình 17.1 SGK tr.54 kết hợp với mô hình để xác định cấu tạo tim, trả lời
- HS tự dự đoán câu hỏi trên cơ
sở kiến thức bài trước
- Thống nhất trong nhóm dự đoán và có lời giải thích
- Đại diện nhóm trình bày kết
quả dự đoán
- Các nhóm tiến hành mổ tim
→ phanh rộng quan sát
- Tự so sánh với dự đoán của nhóm
- HS trả lời
- HS trả lời → HS khác bổ sung
I Cấu tạo tim :
a Cấu tạo ngoài :
- Tim có dạng hình chóp, phần đáy ở trên, đỉnh ở phía dưới
- Màng tim bao bọc bên ngoài tim
b Cấu tạo trong:
- Tim được cấu tạo bởi cơ tim và mô liên kết
- Tim 4 ngăn Giữa tâm nhĩ với tâm thất có van nhĩ – thất Giữa tâm thất với động mạch có van bán nguyệt máu lưu thông theo một chiều
- Thành tim : 3 lớp (màng liên kết, lớp cơ, lớp nội mô) Thành cơ tâm thất dày hơn thành cơ tâm nhĩ
Hoạt động 2 : - Cá nhân tự nghiên cứu hình II Cấu tạo mạch máu:
Trang 3+ Hãy cho biết có những loại
mạch máu nào ?
+ Hoàn thành nội dung phiếu
học tập
17.2 tr 55 SGK
- Trao đổi nhóm hoàn thành phiếu học tập
- Đại diện nhóm trình bày
Nhóm khác bổ sung
Hoạt động 3 :
+ Chu kì tim gồm mấy pha ?
Kéo dài bao nhiêu giây ?
+ Trả lời câu hỏi mục SGK
tr.56 (Lưu ý: Tính nhịp tim/
phút)
+ Tại sao tim hoạt động suốt đời
mà không mệt mỏi ?
- Cá nhân quan sát hình 17-3
SGK tr.56, trả lời
- HS dựa vào chu kỳ tim để giải thích câu hỏi
III Chu kì co dãn của tim:
Gồm 3 pha
- Pha nhĩ co: (0,1s) máu
từ tâm nhĩ → tâm thất
- Pha thất co: (0,3s) máu
từ tâm thất vào động mạch phổi và động mạch chủ
- Pha dãn chung: (0,4s) toàn bộ tim dãn ra thu máu về đầy 2 tâm nhĩ
4 Củng cố
Đặc điểm Động mạch Tĩnh mạch Mao mạch
- 3 lớp: Mô liên kết - 3 lớp: Mô liên kết - Chỉ có 1 lớp
Cấu Thành Cơ trơn Cơ trơn biểu bì
tạo Mạch Biểu bì Biểu bì
- Dày hơn - Mỏng hơn - Mỏng nhất
Lòng
trong - Hẹp hơn tĩnh mạch - Rộng hơn động mạch - hẹp nhất
Chức năng - Dẫn máu từ tim đến - Dẫn máu từ khắp tế - Trao đổi chất
các cơ quan với vận tốc bào của cơ thể về tim với các tế bào
cao, áp lực lớn với vận tốc, áp lực nhỏ
Trang 4 HS đọc kết luận SGK
Gv dùng hình phóng to hình 17.4 tr.57 SGK và các mảnh bìa có ghi tên: động mạch, tĩnh mạch tâm nhĩ, tâm thất, van…
Gọi 1 học sinh gắn vào tranh cho phù hợp → GV cho điểm HS làm đúng
5 Hướng dẫn về nhà
Học bài trả lời câu hỏi SGK trang 59
Đọc mục “em có biết”