Doanh nghiệp thành công không thể không nói đến yếu tố nhà lãnh đạo với những tố chất cần thiết đó là có sự hiểu biết và ham học hỏi, có tầm nhìn và sự quyết đoán, dũng cảm và kiên trì •
Trang 1PHÂN TÍCH YẾU TỐ CỦA MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO THÀNH CÔNG – MINH
HỌA CHÂN DUNG NHÀ LÃNH ĐẠO FPT
Làm thế nào chúng ta có thể nhận ra một nhà quản lý thành công trong đám đông? Hãy nhìn vào một khung cảnh hỗn loạn, bạn sẽ thấy nhà quản lý thành công chính là người nổi bật lên trên sự hỗn loạn và lập lại trật tự vốn có Họ dường như được sinh ra trong những tình huống khủng hoảng nhất và khắc chế được sự khủng hoảng đó Bởi vì bẩm sinh họ đã thích được thử thách và cảm thấy rất hưng phấn khi chiến thắng
Nhưng một nhà quản lý giỏi còn cần phải có các tố chất khác Họ phải có tầm nhìn xa và phải có khả năng kết nối tầm nhìn đó với những ý tưởng Họ phải là nhà cải cách và không chống lại sự thay đổi Họ là người dám mơ ước và dám trở nên khác biệt Họ sẵn sàng chấp nhận thất bại…
Quản lý là quá trình làm việc cùng với và thông qua các cá nhân, các nhóm và các nguồn lực khác Quản lý được thử thách và đánh giá qua việc đạt được các mục tiêu thông qua
sự tổ chức và thực hiện các kỹ năng khác nhau Trước tiên, nhà quản lý phải có một vốn kiến thức nhất định về hệ thống luật và thuế trong kinh doanh, về marketing, tài chính doanh nghiệp, dây chuyền sản xuất, công nghệ … Đây là yêu cầu tiên quyết vì nó gắn liền với hiệu quả của quá trình ra quyết định Và nhà lãnh đạo phải biết được đâu là tố chất và kỹ năng cần có cho mình để xây dựng và phát huy chúng một cách hiệu quả Những phẩm chất và kỹ năng này ảnh hưởng trực tiếp tới hình ảnh người lãnh đạo và nền tảng thành công của doanh nghiệp
Doanh nghiệp thành công không thể không nói đến yếu tố nhà lãnh đạo với những tố chất cần thiết đó là có sự hiểu biết và ham học hỏi, có tầm nhìn và sự quyết đoán, dũng cảm và kiên trì
• Sự hiểu biết và ham học hỏi: Người lãnh đạo không thể điều hành tốt nếu họ không
hiểu biết gì về lĩnh vực hoạt động của họ Ngoài những kiến thức cơ bản trong lĩnh
Trang 2vực hoạt động của mình, người lãnh đạo còn phải đọc nhiều và luôn có tinh thần học hỏi để không ngừng nâng cao kiến thức, nhận biết và cập nhật những thông tin và tri thức mới Điều này giúp cho nhà lãnh đạo có một vốn kiến thức sâu rộng vừa hoàn thiện bản thân lại vừa có cái nhìn tổng thể để phát triển doanh nghiệp
• Tầm nhìn và sự quyết đoán: Sự thành bại của doanh nghiệp phụ thuộc tài năng của
nhà lãnh đạo bởi sự quyết đoán và tầm nhìn xa trông rộng của người lãnh đạo Bởi xã hội có nhiều biến chuyển, xu thế phát triển có nhiểu mới mẻ đòi hòi nhà lãnh đạo phải có tầm nhìn chiến lược thực tế, vạch địch rõ ràng mục tiêu và những khó khăn, thuận lợi trước mắt để đưa ra kế hoạch tiến triển công việc Nếu không có khả năng phán đoán tương lai thì sẽ rất khó để đưa ra tầm nhìn, chiến lược phát triển lâu dài của doanh nghiệp Bên cạnh đó, tính quyết đoán trong mọi công việc sẽ giúp cho họ
có những quyết định kịp thời và sáng suốt
• Dũng cảm và kiên trì: Một nhà lãnh đạo tốt không bao giờ đầu hàng khó khăn, thất
bại mà quan trọng là họ biết đối mặt và dũng cảm vượt qua sự khó khăn, thất bại đó đồng thời để trải nghiệm thêm cho mình vốn tích lũy thiết thực về quản lý hay chiến lược kinh doanh Mọi thứ không phải lúc nào cũng dễ dàng và nhất là người đứng đầu nên biết chấp nhận thử thách và kiên trì, giữ vững ý chí cho đến khi nào thành công thì thôi Niềm hy vọng và lòng kiên trì, không ngại khó khăn là động lực lớn để phát triển doanh nghiệp
Để trở thành một nhà lãnh đạo ưu tú, ngoài các tố chất nêu trên thì họ cần trang bị cho mình những kiến thức, kỹ năng không thể thiếu như: kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng lập kế hoạch và giải quyết vấn đề, kỹ năng giao quyền hiệu quả, kỹ năng truyền cảm hứng và
kỹ năng giao tiếp
• Kỹ năng lãnh đạo: Đây là một kỹ năng không thể thiếu của một nhà quản lý Lãnh
đạo giỏi được thử thách qua sự thành công trong việc thay đổi hệ thống và con người
Trang 3Thuật ngữ “lãnh đạo” đang được sử dụng ngày càng nhiều hơn khi nhắc đến vai trò của người quản lý vì chức năng của lãnh đạo là xử lý thay đổi Người quản lý cần phải lãnh đạo giỏi để thay đổi sản phẩm, hệ thống và con người một cách năng động Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúc đẩy quá trình quyết định một vấn đề và trao cho nhân viên của họ quyết định vấn đề đó Nếu bạn là một nhà lãnh đạo giỏi, quyền lực
sẽ tự đến với bạn, nhưng bạn cũng phải biết khai thác quyền lực của những người khác Bạn phải thúc đẩy quá trình quyết định và làm cho quá trình đó hoạt động Đó
là một bài toán khó
• Kỹ năng lập kế hoạch: Nhà quản lý là người ra quyết định và toàn bộ bộ máy của
công ty sẽ hành động theo quyết định đó Nghĩa là quyết định của nhà quản lý ảnh hưởng rất lớn tới vận mệnh của doanh nghiệp Một kế hoạch sai lầm rất có thể sẽ đưa đến những hậu quả khó lường.Vì vậy kỹ năng lập kế hoạch rất quan trọng để đảm bảo cho nhà quản lý có thể đưa ra những kế hoạch hợp lý và hướng toàn bộ nhân viên làm việc theo mục tiêu của kế hoạch đã định Khi kế hoạch được hoàn thành, nhà quản lý phải chuyển tải thông tin kế hoạch cho cấp trên và cấp dưới để tham khảo ý kiến Trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch, người quản lý sẽ cần đến những công cụ giải quyết vấn đề và khi cần thiết, phải ra và thực thi các quyết định trong quyền hạn của mình
• Kỹ năng giải quyết vấn đề: Quá trình giải quyết vần đề có thể được tiến hành qua
các bước sau: nhận diện vấn đề, tìm nguyên cớ của vấn đề, phân loại vấn đề, tìm giải pháp và lựa chọn giải pháp tối ưu Một nhà quản lý giỏi sẽ tiến hành quá trình này một cách khéo léo và hiệu quả
Kỹ năng giao quyền hiệu quả: Nhà lãnh đạo phải biết phát hiện nhân tài – người có
khả năng bổ sung những khiếm khuyết của bạn thay vì biết cách khen ngợi mà hãy phân quyền và phân bổ công việc một cách hợp lý Bên cạnh đó, người lãnh đạo cần
Trang 4phải có chính sách đãi ngộ đặc biệt cho những con người giỏi, những người dám đặt những mục tiêu vô cùng thách thức và tìm cách để thực hiện nó
Kỹ năng truyền cảm hứng: Biết cách truyền cảm hứng cho người khác và bạn sẽ
nhận được những điều mà bạn mong đợi khi bạn quan tâm nhiều đến họ Muốn trở thành nhà lãnh đạo giỏi, bạn cần phải hiểu nhân viên của mình, biết lắng nghe và chia
sẻ với cấp dưới chứ không phải chỉ biết ra lệnh và quát tháo Khi có vấn đề rắc rối, phải đặt mình vào hoàn cảnh cụ thể để từ đó có hướng giải quyết hợp tình hợp lý
• Kỹ năng giao tiếp tốt: Càng ngày người ta càng nhận ra sức mạnh của các mối quan
hệ, cái mà có được từ một kỹ năng giao tiếp tốt Bạn phải thành thạo giao tiếp bằng văn nói và cả văn viết Bạn phải biết cách gây ấn tượng bằng giọng nói, ngôn ngữ cơ thể, đôi mắt và cách diễn đạt dễ hiểu, thuyết phục Các bản hợp đồng ngày nay có được phụ thuộc rất nhiều vào khả năng thương thuyết Khả năng giao tiếp tốt cũng phát huy tác dụng trong quản lý nhân sự Một chuyên gia về nhân sự đã từng kết luận rằng tiền có thể mua được thời gian chứ không mua được sự sáng tạo hay lòng say
mê công việc Mà mức độ sáng tạo hay lòng say mê công việc lại phụ thuộc vào khả năng tạo động lực cho nhân viên để khẳng định lòng trung thành và sự cam kết của người lao động không thể có được bằng việc trả lương cao Thực tế là mức lương cao
và một văn phòng đầy đủ tiện nghi chỉ là điều kiện cần chứ không phải là điều kiện
đủ để nhà quản lý có thể giữ một nhân viên tốt
Ngoài ra nhà lãnh đạo thành công cũng cần phải trải qua một thời gian dài được rèn luyện những phẩm chất cần có và học tập kinh nghiệm từ những người đi trước Một người lãnh đạo thật sự cần phải có tư thế đĩnh đạc, sự tự tin, khả năng thuyết phục người khác…
Trang 5• Tầm nhìn xa: Một người lãnh đạo có vai trò quan trọng hơn một cá nhân rất nhiều
Anh ta dường như luôn biết cách hoạch định tốt mọi công việc và là người cung cấp những lời khuyên hữu ích nhất cho những cộng sự hay thuộc cấp của mình
Không chỉ có một tầm nhìn xa, anh ta còn biết cách truyền đạt những ý tưởng của mình cho người khác hiểu để cùng với mình thực hiện tốt những ý tưởng đó Những thông điệp được truyền đi phải luôn sinh động, rõ ràng và có sức thuyết phục cao Do
đó, sự thành thạo trong khả năng giao tiếp bằng lời nói luôn là phẩm chất cần có của một người lãnh đạo giỏi
Trong khi mọi người đều bị thuyết phục bởi tài năng của người lãnh đạo, họ thường không nhận ra rằng tài năng đó chỉ đóng vai trò bổ trợ cho những kinh nghiệm mà anh ta có thể tiếp thu từ thực tiễn công việc: khả năng lên kế hoạch và thiết lập mục tiêu cần đạt được Anh ta là người luôn có những giải pháp để giải quyết mọi khó khăn trong những tình huống nan giải nhất bởi vì, anh ta đã nhìn rõ bản chất của sự việc ngay cả trước khi khi bạn chỉ mới bắt đầu nghĩ về nó
• Sự tự tin: Một người lãnh đạo thật sự phải luôn có lòng tin vào chính mình Thông
thường, sự tự tin này hình thành từ sự thật là bất cứ một người lãnh đạo nào cũng đã từng trải qua thời gian dài rèn luyện những kỹ năng trong công việc, tích lũy vốn kiến thức rộng cùng với sự thông minh sẵn có của anh ta Bên cạnh đó, cho dù không có những kỹ năng, kinh nghiệm kia thì anh ta cũng là người biết nhận thức, học hỏi điều
đó từ những người khác
• Tính kiên định: Một người lãnh đạo mạnh mẽ cần phải có lập trường vững vàng
trong các quyết định của mình Tuy nhiên, điều này không bao gồm những tư tưởng bảo thủ, ngoan cố không biết sửa chữa những sai lầm Hơn nữa, anh ta phải biết nghiêng về lẽ phải trong việc phân xử các xung đột trong nội bộ của mình
Trang 6• Biết chấp nhận mạo hiểm: Nhiều người không dám mạo hiểm bởi vì họ sợ phải
nhận lấy thất bại Tuy nhiên, nếu bạn là một người lãnh đạo có tham vọng, bạn cần phải tự hỏi chính mình rằng liệu sự mạo hiểm đó có đáng giá hay không?
Nếu cảm thấy sự liều lĩnh của mình là đáng bõ công, bạn cần biết vượt qua rào cản tâm lý lo sợ, e ngại và dũng cảm đương đầu với thử thách Nếu thử thách là quá khó, hãy dành thời gian cho việc lên kế hoạch “tác chiến”, càng có nhiều sự chuẩn bị, mức
độ mạo hiểm trong tình huống của bạn càng được giảm bớt
• Sự kiên trì: Người lãnh đạo không bao giờ đầu hàng khó khăn khi chưa thật sự đối
đầu với nó Mọi thứ không phải luôn luôn dễ dàng đối với bạn và bởi vì bạn là người đứng đầu nên bạn cần biết thử trải nghiệm thật nhiều cho đến khi nào thành công thì thôi
• Sự quả quyết: Là người đứng đầu, bạn được trông chờ trong việc đưa ra những
quyết định quan trọng trong khi những người khác thường cố gắng tránh xa nó Cho
dù những quyết định này đôi khi sẽ tạo ra những tác động lớn ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa bạn và những người xung quanh mình thì bạn cũng phải chấp nhận điều đó
Sự cả nể, nhân nhượng trong cách đưa ra quyết định có thể dẫn bạn đến những sai lầm khi tạo tiền lệ xấu dẫn đến việc làm mất đi cái “uy” trong vị thế là người lãnh đạo của bạn Đôi khi bạn cũng cần nhẫn tâm một chút trong việc sa thải một nhân viên nào đó vì hành động của anh ta gây tổn hại lớn đến lợi ích của công ty
• Sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân: Bạn có sẵn sàng để làm điều đó để công việc của
mình tiến triển tốt hay không? Là một người đứng đầu một tập thể, bạn phải tốn rất nhiều thời gian và công sức để quản lý tốt những người dưới quyền và công việc của mình Thậm chí, sự bận rộn đó còn chiếm cả những khoảng thời gian riêng tư dành cho bản thân và gia đình bạn
Trang 7• Khả năng thích nghi: Phương thức kinh doanh có thể hiệu quả trong hôm nay
nhưng ngày mai thì nó lại khác Một người lãnh đạo có tài cần phải nhận thức được điều đó và phải biết thức thời trong việc thích nghi và chấp nhận thay đổi Anh ta phải luôn cập nhật những kỹ năng, công nghệ và phương pháp mới để thúc đẩy sự phát triển trong công việc của mình
Để trở thành một nhà lãnh đạo tài năng thật không dễ dàng chút nào Nó đòi hỏi anh
ta phải thật sự yêu thích công việc của mình cùng với những công sức và sự nỗ lực không ngơi nghỉ để có thể hội tụ được những phẩm chất cần có của người lãnh đạo
Chân dung nhà lãnh đạo thành công
Phân tích các tố chất, kỹ năng và phẩm chất của nhà lãnh đạo thành công, tôi thấy đâu
đó trong con người người lãnh đạo cũ của tôi, đó là ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, Chủ nhiệm khoa Quản trị kinh doanh – ĐH QGHN, Chủ tịch Hội Phần mềm VN, Nguyên Chủ tịch Hội doanh nghiệp trẻ,
Năm 1988 ông Trương Gia Bình thành lập FPT và đi vào thị trường Liên Xô.
Năm 1995 FPT thành lập các trung tâm kinh doanh tích hợp hệ thống, phân phối, phần mềm 1998, sau 10 năm thành lập, FPT khẳng định vị trí số một trên thị trường Tin học
của các ngành kinh doanh này và cũng là nhà ISP đầu tiên của VN Cũng mong muốn những kiến thức quản trị kinh doanh được phổ cập sâu rộng hơn trong các doanh nghiệp
VN mà năm 1995 ông Bình thành lập khoa Quản trị Kinh doanh - trường Đại học Quốc gia HN
Năm 1999 bước vào toàn cầu hóa FPT xuất quân sang Ấn Độ, Mỹ, thu nhập những
nhân viên nước ngoài
Trang 8Đầu năm 2000 FPT là công ty Tin học đầu tiên của VN đạt chứng chỉ ISO-9001 Năm
2000 triển khai thành công hệ kế toán Solomon theo chuẩn ERP quốc tế, hệ FIFA/MIS của FPT trở thành hệ thông tin doanh nghiệp tốt nhất tại VN
Sự phát triển liên tục của FPT đòi hỏi thay đổi cơ cấu và trang bị lý thuyết vững chắc
hơn về hệ thống doanh nghiệp Năm 2002, FPT trở thành công ty cổ phần, tập đoàn hóa Năm 2003, FPT vinh dự nhận Huân chương Lao động hạng Nhất do Nhà nước trao tặng,
thành lập 6 công ty thành viên
Năm 2004, FPT trở thành Đối tác Vàng đầu tiên của Cisco ở khu vực Đông Dương, khai
trương Chi nhánh FPT tại Đà Nẵng và trở thành nhà phần phối chính thức của Nokia tại Việt Nam
Năm 2005, Thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn FPT Nhật Bản Đây là lần đầu tiên
một công ty IT Việt Nam thành lập pháp nhân tại Nhật Bản FPT trở thành đối tác Vàng của Microsoft Công ty Cổ phần Viễn thông FPT nhận giấy phép của Bộ Bưu chính Viễn thông cho phép thiết lập hạ tầng mạng viễn thông cố định nội hạt trên phạm vi toàn quốc,loại hình dịch vụ truy cập Internet (ISP), Công ty Phân phối FPT trở thành nhà phân phối đầu tiên tại thị trường Việt Nam cho các sản phẩm phần mềm của Công ty Computer Associates International (Mỹ)
Năm 2006, Tập đoàn FPT niêm yết tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán thành phố Hồ
Chí Minh (HOSE) với giá trị vốn hoá lớn nhất thị trường tại thời điểm đó
27/09/2006, Đại học FPT nhận quyết định thành lập của Thủ tướng Chính phủ
Năm 2007, Thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phần mềm FPT Châu Á – Thái
Bình Dương tại Singapore và thành lập 9 công ty thành viên và liên kết
Trang 9Năm 2008, Tập đoàn FPT chính thức cán đích doanh số 1 tỷ USD, khẳng định vị trí
công ty công nghệ thông tin – viễn thông hàng đầu Việt Nam FPT tham gia góp vốn thành lập Ngân hàng Tiên phong
Năm 2009, phát hành thành công 1800 tỷ đồng trái phiếu kèm chứng quyền lần đầu tiên
tại Việt Nam Ra mắt điện thoại F-mobile - thương hiệu điện thoại riêng đầu tiên của Tập đoàn FPT
Lãnh đạo FPT hơn 20 năm ông Trương Gia Bình có niềm tin vững chắc vào những giá trị mà FPT đã tích lũy được theo thời gian Những giá trị đó rất nhiều cái xuất phát từ những ý tưởng của ông
Trước hết ông Bình nhìn nhận FPT như một nhà nước Có đối ngoại, đối nội, có thông tin báo chí, có văn hóa, có kinh tế, có tinh thần, có đoàn thanh niên, có phụ nữ, có thiếu niên nhi đồng (FPT Small) Ông học ở quân đội ở cấu trúc Fractal, ở tinh thần chiến tranh nhân dân Ông thường xuyên tham khảo tư vấn các vị tướng quân đội, trong đó có Bác Võ Nguyên Giáp Ông học hỏi, quan sát cách dùng người của Bác Hồ Thậm chí những nguyên lý của âm dương ngũ hành cũng được ông áp dụng
Như bất cứ phong trào hay tổ chức nào, việc tập hợp lực lượng, tập hợp các tài năng trong FPT được Ông đặt ưu tiên cao nhất Xung quanh Ông là cả một đội ngũ cán bộ tâm huyết, cá tính, rất có năng lực và có nhiều thế hệ Phải nói rằng không có một đội ngũ như thế, FPT cũng không có được những thành tựu như ngày hôm nay Họ cùng chung một chí hướng: xây dựng một FPT ngày càng phát triển, phát triển không ngừng Nhiều người biết FPT đã có nhận xét: “Quái, sau bao nhiêu năm bọn chúng (FPT) vẫn ngồi được cùng nhau!” Chắc hẳn năng lực lãnh đạo và phẩm chất, tài năng của Ông Bình như thế nào mới có được một tập thể như thế Ở nhiều nơi khác, sự phân rã đã đến ngay khi
Trang 10có phần ngây thơ tin tưởng mãnh liệt vào các tư tưởng ấy Có lẽ đấy cũng là một trong những yếu tố thành công trong con người Ông
Ông Bình rất ham học hỏi Từ một nhà khoa học được đào tạo ở môi trường Xô viết, ngày nay Ông là một nhà doanh nghiệp hàng đầu tại VN, cùng nhiều hoạt động xã hội khác Cách học là qua sách vở, là tự học, là học qua thực tiễn, qua tham khảo các doanh nghiệp, tổ chức khác Tóm lại học qua bất cứ môi trường nào miễn có kết quả cho FPT Việc check point là một ví dụ học hỏi từ một doanh nghiệp Mỹ
Ông Bình có tài thuyết khách Khi Ông nói về một vấn đề nào đó, tưởng chừng thế giới không thể khác đi được Nhiều khi người nghe bị thuyết phục không phải vì bản chất của
đề tài mà là do cách thức thuyết phục của ông, kiến cũng phải bò ra nghe Nhiều người tin và làm theo, dù nhiều cái Ông nói đâu có đơn giản, đâu có dễ thực hiện, họ biết hoặc nghi ngờ nhưng vẫn nghe Ông thuyết phục và làm theo
Cuối cùng là phẩm chất kiên trì đeo đuổi mục đích đặt ra của Ông, Ông xử lý bằng được mọi khó khăn trở ngại, lôi kéo, áp lực mọi người cùng thực hiện Một phẩm chất mà ít nhà lãnh đạo có
Rất thích hội hè, với FPT dường như là chưa đủ, ông Bình còn nhiều đam mê khác Nào lập trường Quản trị kinh doanh, nào Hội doanh nghiệp trẻ, rồi Hiệp hội các nhà sản xuất phần mềm VN Đâu đâu ông Bình cũng nổi trội vai trò dẫn dắt, cũng làm chủ tịch
Còn vô cùng nhiều điều để nói về ông Trương Gia Bình mà quá trình làm việc với ông tôi đã được chứng kiến cũng như được nghe kể lại từ các lớp đàn anh mà trong khuôn khổ bài viết này tôi không kể được hết Nhưng với những gì hạn hẹp mà tôi biết về Ông,