Bài viết luận về phát triển khả năng lãnh đạo

Có rất nhiều nghiên cứu về tố chất và khả năng của nhà lãnh đạo thành công.. Tôi muốn đưa ra hai nghiên cứu về tố chất và kỹ năng dựa trên người lãnh đạo thành công và những người quản l

BAI VIẾT LUẬN VỀ PHAT TRIỂN KHẢ NANG LÃNH DẠO

Lãnh đạo là một chủ đề mà từ lâu được nhiều người quan tâm, bàn luận và nghiên cứu Thuật ngữ lãnh đạo thường gợi ra hình ảnh cá nhân nắm quyền lực, chỉ đạo, điều hành một nhóm người, một tổ chức nhằm thực hiện mục tiêu chung

Trước khi nghiên cứu vào vấn đề, chúng ta tìm hiểu tố chất và kỹ năng lãnh đạo là

gì?

 Thuật ngữ tố chất nói đến các đặc điểm cá nhân khác nhau, bao gồm các đặc

điểm về cá tính, tính khí, nhu cầu và các giá trị Cá tính là những đặc điểm về tính khí khi thực hiện cách cư xử ( ví dụ: sự tự tin, sự chín chắn và mức độ nhiệt tình)

Có nhiều bằng chứng khẳng định rằng các tố chất cũng bị quy định bởi sự giáo dục

và khả năng di truyền( Bouchard, Lykken, McGue, Segal& Tellegen,1990).Một số

tố chất (ví dụ: các giá trị, nhu cầu xã hội) dễ bị ảnh hưởng bởi sự giáo dục hơn các

tố chất khác

 Thuật ngữ kỹ năng nói đến khả năng làm một việc nào đó theo một cách có

hiệu quả.Giống như tố chất, kỹ năng bị quy định bởi yếu tố học hỏi và di truyền Kỹ năng có thể được định nghĩa ở nhiều cấp độ trừu tượng khác nhau,

từ rất tổng quát( ví dụ: sự thông minh, kỹ năng giao tiếp) cho đến các thuật ngữ thu hẹp hơn về ý nghĩa( ví dụ: tranh luận bằng lời nói, khả năng thuyết phục)

Có rất nhiều nghiên cứu về tố chất và khả năng của nhà lãnh đạo thành công Tôi muốn đưa ra hai nghiên cứu về tố chất và kỹ năng dựa trên người lãnh đạo thành công

và những người quản lý thất bại.Theo nghiên cứu của Stogdill thì cho rằng một số tố chất sau đây là đặc chưng của những người lãnh đạo thành công: “ Người lãnh đạo được miêu tả với đặc trưng là người có mong muốn mạnh mẽ và kiên trì trong công việc thực hiện mục tiêu, quyết đoán và sáng tạo trong giải quyết vấn đề, chủ động trong các tình huống, tự tin, mong muốn tự khẳng định mình, sẵn sàng chấp nhận áp lực trong các mối quan hệ, sẵn sàng chịu sự thất bại và chậm chễ, khả năng gây ảnh hưởng đối với người khác, năng lực xây dựng hệ thống giao tiếp xã hội phục vụ mục đích cấp bách” Về nghiên cứu của các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Lãnh đạo Sáng tạo (CCL) đã nỗ lực xác định các phẩm chất và hành vi gắn liền với sự thanh

công của thất bại của một số cán bộ quản lý cấp cao Nghiên cứu này cho thấy (McCall & Lombardo, 1983a), những người thất bại này đều bị xa thải hoặc thuyên chuyển vị chí công tác khác, bị nghỉ hưu sớm hoặc đơn giản là ở mãi vị trí quản lý đó

mà không bao giờ có cơ hội thăng tiến lên vị trí cao hơn Hầu hết mọi người quản lý này đều tham vọng, họ có kỹ năng nghiệp vụ giỏi, có một chuỗi thành công trên cương

vị người quản lý Nghiên cứu chỉ ra 5 kỹ năng và phẩm chất sẽ dự báo một quản lý sẽ thăng tiến hay thất bại: Sự ổn định về tâm lý; Tính bảo thủ: Tính liêm trực; Kỹ năng giao tiếp; Kỹ năng nghiệp vụ và nhận thức

Trong khuân khổ bài viết này tôi chỉ đề cập đến những tố chất và kỹ năng mà tôi nhìn nhận được từ lãnh đạo trực tiếp của mình:

 Những tố chất:

- Ông là người có sức khỏe tốt và sức chịu đựng áp lực, căng thẳng cao:

Ai cũng biêt câu nói “ Sức khỏe là vàng”, theo tôi một ông chủ phải có sức khỏe tốt, có thể hơn người bình thường Cũng theo nghiên cứu về tố chất quản lý chỉ ra rằng mức độ sinh lực, sự dẻo dai về thể chất, sức chịu đựng áp lực gắn liền với hiệu quả quản lý (ông chủ) Sự dẻo dai về thể chất và sự ổn định về mặt tâm lý giúp cho người quản lý có thể đối mặt với các tình huống căng thẳng trong các mối quan hệ Sức chịu đựng căng thẳng là tố chất đặc biệt quan trọng đối với những người thường phải đối mặt với các tình huống khó khăn Lãnh đạo của tôi có sức chịu đựng căng thẳng cao còn có thể giữ bình tĩnh và đưa ra sự chỉ đạo tự tin, quyết đoán cho nhân viên cấp dưới trong bối cảnh biến đổi

Là người tự tin:

Ông luôn cố gắng gánh vác những công việc khó khăn và đề ra những mục tiêu

có tính thách thức cho mình Điều này cũng làm tăng sự nhiệt huyết cũng như sự tự tin của nhân viên Nếu người lãnh đạo không có sự tự tin thấp thường trì hoãn việc giải quyết các vấn đề khó khăn và gán trách nhiệm cho người khác (Kipnis & Lane, 1962) Nếu không có sự tự tin, người lãnh đạo thường ít thực hiện hành vi gây ảnh hưởng và những hành vi gây ảnh hưởng thường ít thành công

Là người có tính liêm trực:

Để có được sự trung thành của cấp dưới thì mọi hành vi của ông chủ phải phù hợp với giá trị chung mà mọi người nhất trí, và trung thực, có đạo đức và đáng tin Theo nghiên cứu tại trung tâm CCL đã chỉ ra rằng việc thiếu tính liêm trực là một hiện

tượng phổ biến trong số những người quản lý thất bại Người lãnh đạo tỏ ra yếu kém

và không đáng tin cậy khi họ đưa ra quyết định và giải quyết vấn đề, nhưng sau đó lại

cố gắng phủ nhận trách nhiệm nếu quyết định đó không thành công hoặc hành động của họ gây nhiều tranh cãi

Trong thời gian lãnh đạo, ông đã thể hiện tính liêm chính rất cao và rõ ràng Do đó ông luôn được mọi người rất tin tưởng và trung thành của cấp trên và cấp dưới cũng như của các cơ quan quản lý nhà nước Có thể nói trong tình hình Việt Nam tệ nạn tham nhũng được coi là quốc nạn thì người liêm chính như ông thật là hiếm có và là tố chất quyết định rất lớn đến niềm tin của mọi người qua đó đã giúp ông triển khai tốt các nhiệm vụ, mục tiêu đầy thách thức của tổ chức

Nhu cầu quyền lực hòa nhập xã hội:

Nghiên cứu thực nghiệm chỉ ra rằng định hướng quyền lực hòa nhập xã hội thường có khả năng dẫn đến hiệu quả lãnh đạo cao hơn là định hướng quyền lực cá nhân hóa (Boyatzis, 1982; House, Spangler & Woycke, 1991: McCelland & Burnham, 1976) Những người quản lý (ông chủ) có định hướng quyền lực hòa nhập xã hội thường trưởng thành hơn về mặt tâm lý Họ sử dụng quyền lực về lợi ích của người khác là chủ yếu, họ do dự phải sử dụng quyền lực theo cách áp đặt, thao túng, có tầm nhìn xa hơn và sẵn sàng tiếp thu lời khuyên từ những người có trinh độ chuyên môn Điều quan trọng là những ông chủ (người quản lý) như vậy “ giúp cho cấp dưới cảm thấy mạnh mẽ hơn và có trách nhiệm hơn, gắn kết bản thân với các quy định, tạo ra cơ cấu tổ chức rõ ràng và sự tự hào được là một thành viên trong tổ chức đó’’ (McClelland)

Đam mê học hỏi:

Trong môi trường đầy biến động, trong đó các tổ chức phải liên tục thích ứng, đổi mới, ông luôn học hỏi từ những thất bại, sai lầm, thay đổi quan điểm và lòng tin và điều chỉnh lại mô hình tâm lý của mình Một trong những tố chất quan trọng cho sự lãnh đạo thành công trong môi trường luôn biến động là học hỏi và thích ứng với thay đổi (Argyris, 1991; Dechant, 1990; Mashall-Mies et al, 2000; Mumford & Connelly, 1991) Theo nghiên cứu của Spreitzer, McCall & Mahoney, 1997 thì những người có

tố chất này thường có xu hướng đạt được thành tích cao, họ ham học hỏi và có tư duy

mở, họ tự tin và tò mò, tìm cách thử nghiệm những phương pháp mới, họ tích cực tìm kiếm về năng lực và điểm yếu của mình

Có tầm nhìn xa( có tham vọng):

Ông có một tầm nhìn tốt làm cho mọi người đều hiểu được, định hướng cách thực hiện

và phát huy được khả năng sáng tạo của mọi người, đặt ra thách thức mang tính thực tế

Năng động:

Yếu tố này rất cần thiết, nhà lãnh đạo luôn cần phải năng động trong mọi công việc, mọi hoàn cảnh và mọi tình huống.Năng động sẽ giúp cho các nhà lãnh đạo phát triển các tố chất cần thiết khác của mình

Ngoài các tố chất trên, ông còn có tố chất về Trí thông minh cảm xúc, Sự hiểu biết về

Xã hội, Nhu cầu phụ thuộc thấp ở mức thấp hợp lý

 Những kỹ năng

Để có thể thực hiện hành vi lãnh đạo một cách hiệu quả, người lãnh đạo luôn phải trang bị, rèn luyện và trau dồi cho mình những kỹ năng cần thiết, nó giống như là hành trang của nhà lãnh đạo.Các kỹ năng có thể tự rèn luyện, có thể học tập từ sách vở, từ kinh nghiệm làm việc của bản thân nhà lãnh đạo và kinh nghiệm của những người khác.Về kỹ năng cần có của ông chủ lý tưởng là: Nói năng lưu loát; Có kỹ năng giao tiếp; Có đầu óc tổ chức; Thông minh và sáng tạo; Có sức thuyết phục; Kỹ năng nghiệp vụ; Kỹ năng truyền cảm hứng

Kỹ năng giao tiếp:

Ông có khả năng nói năng lưu loát, dễ dàng diễn đạt ý tưởng của mình cho nhân viên, cũng như với đối tác bên ngoài công ty ,kỹ năng giao tiếp có ý nghĩa quan trọng với hiệu quả nhà quản lý Trong nghiên cứu của CCL thì các điểm yếu về giao tiếp là

lý do chính khiến nhiều người quản lý đi đến thất bại Một người quản lý hiểu rõ mọi người, có sức lôi cuốn, tế nhị, có tài ngoại giao thường có nhiều mối quan hệ hợp tác hơn những người thiếu nhạy cảm và tế nhị

Kỹ năng nghiệp vụ:

Người lãnh đạo không thể điều hành tốt nếu họ không hiểu biết gì về lĩnh vực hoạt động của họ Kiến thức chuyên môn đặc biệt rất hữu ích cho người chủ Doanh

nghiệp, tầm nhìn về sản phẩm và dịch vụ mới là sản phẩm của nhiều năm học hỏi và kinh nghiệm, kỹ năng chuyên môn bao gồm kiến thức về phương pháp, các quá trình

và thiết bị để hoạt động một tổ chức, cũng bao gồm cả sự hiểu biết thực tế về tổ chức, hiểu biết về các sản phẩm và dịch vụ của tổ chức như là đặc tính kỹ thuật, những ưu

nhược điểm Nếu chỉ có kiếm thức về sản phẩm và các quy trình công việc thì vẫn chưa đủ Ông chủ cần có kiến thức rộng về các sản phẩm và dịch vụ các công ty cạnh tranh Kế hoạch chiến lược sẽ không hiệu quả nếu không đánh giá chính xác về các sản phẩm và dịch vụ của tổ chức mình so với các đối thủ cạnh tranh (Peters & Austin, 1985)

Kỹ năng sáng tạo:

Ông là người có khả sáng tạo và cách suy nghĩ thông minh được đánh giá cao ở bất cứ công việc nào.Do đó trong mỗi vấn đề ông thường có nhiều cách để giải quyết, tính sáng tạo giúp cho nhà lãnh đạo tìm ra được những giải pháp hữu hiệu hơn trong cách giải quyết các vấn đề trong công việc của mình

Có đầu óc tổ chức( có khả năng quản lý):

Kỹ năng này giúp cho ông quản lý các mặt công việc của mình như việc quản trị chiến lược, đến quản lý các nguồn lực, quản lý thời gian đảm bảo khoa học và hiệu quả Óc tổ chức giúp ông nhìn thấy những việc cần làm và có khả năng giúp tập thể lập kế hoạch và tổ chức thực hiện

Khả năng đánh giá con người:

Người lãnh đạo có tài không chỉ cần phát hiện nên sử dụng những năng khiếu nào của một cá nhân cụ thể, sắp xếp họ đúng vị trí đảm bảo phát huy hết khả năng của

họ Phán đoán xem ai sẽ là người làm việc hiệu quả nhất trong vị trí nào.Việc phán đoán đòi hỏi người lãnh đạo phải huy động cả trực giác lẫn kinh nghiệm bản thân Trên đây là những tố chất và kỹ năng mà theo tôi nhận thấy rất thành công ở Lãnh đạo của mình.Không phải tự nhiên mà các nhà lãnh đạo giỏi, tài ba có được khả năng lãnh đạo ngay lập tức Ngoài những tố chất vốn có, đó là cả một quá trình học hỏi không ngừng

Qua nghiên cứu môn học Phát triển khả năng lãnh đạo giúp chúng ta nắm được những

lý thuyết kết quả nghiên cứu, ứng dụng thực tế về lãnh đạo trong tổ chức Qua đó giúp chúng ta có cách thức tăng khả năng lãnh đạo, giúp cho doanh nghiệp mình hướng tới thành công trong tương lai

Nguồn tài liệu tham khảo:

1 Giáo trình phát triển khả năng lãnh đạo- ĐH Griggs

2 21 nguyên tắc vàng của nghệ thuật lãnh đạo( Tác giả: John C.Maxwell)