Sáng kiến kinh nghiệm tiểu học này quý thầy cô sẽ có nguồn tài liệu tham khảo hay, củng cố xây dựng phương pháp dạy hiệu quả, qua đó giúp các em học sinh tiếp thu bài tốt, nắm vững kiến thức phát triển tư duy trí tuệ. Sáng kiến kinh nghiệm tiểu học tập hợp các đề tài đa dạng mang tính ứng dụng cao như ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỌ XUÂN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÚP ĐỠ HỌC SINH CHƯA ĐẠT CHUẨN KIẾN THỨC
KỸ NĂNG VỀ MÔN TOÁN LỚP 4 ĐẠT HIỆU QUẢ
Người thực hiện: Mai Thị Oanh Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường TH Xuân Phú - Thọ Xuân SKKN thuộc môn: Toán
THANH HOÁ NĂM 2018
Trang 2Biện pháp 1: Chỉ đạo giáo viên khảo sát chất lượng,
theo dõi thường xuyên, nắm bắt cụ thể tình hình học
sinh yếu
6
Biện pháp 2: Chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch, nội dung,
chương trình phụ đạo học sinh chưa đạt chuẩn kiến
thức kỹ năng về môn toán phù hợp với đối tượng học
Biện pháp 6: Nâng cao chất lượng giảng dạy giáo viên
khối 4 về môn Toán: thông qua sinh hoạt chuyên môn,
dự giờ lên lớp, bồi dưỡng qua các chuyên đề
16
Biện pháp 7: Làm tốt công tác thi đua, khen thưởng 17
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1.Lí do chọn đề tài
Cũng như các môn học khác, môn Toán có một vai trò hết sức quan trọngtrong việc hình thành nhân cách con người Vì vậy, mỗi giáo viên cần phải cótrách nhiệm dạy học sao cho học sinh của mình tiếp thu được những kiến thức
và kĩ năng mà chương trình giáo dục tiểu học quy định Tuy nhiên, không phảimọi học sinh đều học tập dễ dàng như nhau, có thể có những học sinh nắm kiếnthức toán học rất nhanh chóng và sâu sắc mà không cần có sự cố gắng đặc biệt,trong khi đó một số em khác lại không thể đạt được kết quả như vậy mặc dù đã
cố gắng rất nhiều, đó chính là các em học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng
về môn Toán
Qua theo dõi chất lượng giáo dục của nhà trường trong những năm qua,tôi thấy rằng chất lượng môn toán ở một số học sinh còn hạn chế Một số họcsinh vẫn còn khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và kĩ năng cơ bản nên thựcchất vẫn còn tồn tại học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về môn toán cónguy cơ ngồi nhầm lớp Số học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về mônToán đó chủ yếu là ở khối 4,5 Bởi vì lên lớp 4,5 kiến thức môn toán có thêmnhiều phần mới và mức độ cao hơn Học sinh cần phải có sự tư duy trừu tượng
để học môn toán Ở trường chúng tôi, khối lớp 4 là khối lớp có số học sinh họcchưa đạt Chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán là nhiều nhất
Năm học 2017 – 2018 là năm học tiếp tục thực hiện Nghị quyết Đại hộiĐảng toàn quốc lần thứ XII; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII,Đảng bộ Huyện Thọ Xuân lần thứ XXVI nhiệm kỳ 2015-2020; Tiếp tục thựchiện Kế hoạch hành động của ngành Giáo dục triển khai Chương trình hànhđộng của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 củaBan Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục vàđào tạo; Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về đổimới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông; Quyết định số 404/QĐ-TTg ngày 27/3/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đổi mới chươngtrình, sách giáo khoa phổ thông
Để đạt hiệu quả cao trong chất lượng dạy học như yêu cầu năm học không
dễ chút nào, khi trong thực tế một số lớp học bao giờ cũng có sự chênh lệchtrình độ tiếp thu của học sinh nhất là học sinh non yếu chưa đạt chuẩn kiến thức
kỹ năng thì kết quả là một gánh nặng Là Hiệu trưởng ở trường Tiểu học bảnthân tôi nhận thấy: Việc dạy học các em học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹnăng môn toán đạt được chuẩn kiến thức kỹ năng là một vấn đề không đơngiản, cần được sự quan tâm Đó chính là vấn đề mà chúng ta đặt ra và cần cóhướng giải quyết
Xuất phát từ lý do trên tôi đã trăn trở, nghiên cứu vấn đề và bằng kinhnghiệm bản thân trong quá trình chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học trong nhàtrường đặc biệt là chỉ đạo về chuyên môn tôi xin trao đổi và chia sẻ cùng đồng
nghiệp "Một số biện pháp chỉ đạo giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức và
kỹ năng về môn Toán lớp 4 đạt hiệu quả"nhằm góp phần giảm đến mức tối đa và
Trang 4khắc phục tình trạng học sinh lớp 4 không đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về mônToán đồng thời góp phần nâng cao chất lượng dạy học toán ở Tiểu học nóichung.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc nghiên cứu để rút ra các biện pháp chỉ đạo giáo viêngiúp học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn toán nắm kiến thức ngàycàng vững vàng hơn, hăng say trong giờ học toán nâng cao chất lượng giảng dạygóp phần thúc đẩy chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường và làm nềntảng vững chắc cho các lớp trên
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu về nội dung và các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác phụđạo, giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về môn Toán lớp 4
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp được sử dụng đó là:Phương pháp khảo sát, phân loại đốitượng;Phương pháp đàm thoại, hỏi đáp;Phương pháp thi đua, nêugương;Phương pháp thống kê, phân loại;Phương pháp luyện tập, thực hành;Phương pháp kiểm tra , đánh giá…
1.5 Điểm mới của sáng kiến
Điểm mới trong kết quả nghiên cứu đề tài này là sự lựa chọn phương pháp dạyhọc toán phù hợp với học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán quatừng dạng bài
Có thể chẻ nhỏ bài tập hoặc cho thêm nhiều bài tập trắc nghiệm với mức
độ yêu cầu vừa sức với các em, giúp các em khắc phục tính ngại khó, giúp các
em hiểu cácthuật ngữ, cách suy luận, chỉ rõ những kiến thức quan trọng cầnkhắc sâu, cần nhớ kỹ
Kích thích động viên đúng lúc khi các em có tiến bộ hay đạt được một sốkết quả Đồng thời phân tích chỉ cho các em chỗ sai nếu có, phê phán đúng mứcthái độ lơ là khi học, tránh nói chạm lòng tự ái học sinh
Điều quan trọng cần nói đến nữa là giáo viên cần tạo không khí cởi mở,tạo tình cảm thân thiện, gần gũi, tránh sự nặng nề, tạo áp lực cho các em để các
em cảm thấy thích học, để dần dần thay đổi về “chất”
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến.
Các khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu
*Học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng, học sinh khó khăn trong học tập
Học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng các môn học, học sinh khókhăn trong học tập là những học sinh phát triển không bình thường về mặt nănglực nhận thức, tiếp thu chậm, không theo kịp chương trình và các bạn trong lớpbiểu hiện ở các dấu hiệu cơ bản sau:
- Động cơ học tập lệch lạc, mờ nhạt
- Tiếp thu tri thức các môn học phiến diện, hẫng hụt, tụt hậu so với bạn bè
Trang 5và so với yêu cầu, kĩ năng thực hành yếu hoặc di chuyển sang lĩnh vực hoạtđộng theo những mục đích, động cơ ngoài việc học tập Kết quả học tập thấtthường, chậm và không có độ tin cậy cao
- Thái độ tiêu cực trong học tập, chán ghét, không ham thích những hoạtđộng học tập Từ đó dẫn đến những hành vi tiêu cực, gian dối, đối phó hoặc cókhi có những biểu hiện ghen tức bạn bè học hơn mình, thù ghét những thầy côgiáo nghiêm khắc trong giáo dục Trong học tập có khi hay bỏ học, trốn tiết
* Giáo dục học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn học
- Giáo dục học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn học là quá trìnhtác động của những người làm công tác giáo dục tới đối tượng học sinh có trình
độ chưa đạt tiêu chuẩn giáo dục
- Học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn học là những em màtrong quá trình hình thành và phát triển nhân cách đã có những biểu hiện khôngbình thường về thể chất, tinh thần, trí tuệ, đạo đức cần được sự quan tâm giúp
đỡ của nhà trường - gia đình - xã hội cũng như sự nỗ lực của chính các em Vìvậy, giáo dục học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn học trước hết làquan tâm chăm sóc, bồi dưỡng nhân cách cho người học; hướng dẫn các em cóphương pháp học tập đúng đắn; động viên, khuyến khích các em có hứng thú,niềm tin trong học tập
2.2.Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ dạy và học, nhà trườngđã gặp nhữngthuận lợi và khó khăn như sau:
*Thuận lợi
-Địa phương nơi tôi công tác là một trong những nơi quan tâm nhiều đếncông tácgiáo dục Trong những năm gần đây đời sống kinh tế văn hoá giáo dụccủa nhân dân được phát triển, nhận thức có nhiều chuyển biến tốt, con em đi học
đã được phụ huynh quan tâm hơn Các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phươngluôn quan tâm đến công tác giáo dục của nhà trường
- Đối với học sinh lớp 4 là lớp gần cuối cấp của bậc tiểu học nên ý thứcđộng cơ của học sinh lớp 4 có thể tiếp nhận sự giúp đỡ trong học tập từ nhiềuphía Từ đó giúp các em học sinh có lực học non yếu giảm bớt phần nào khókhăn trong học tập
- Đội ngũ giáo viên nói chung và của khối lớp 4 nói riêng đại đa số là trẻkhoẻ nhiệt tình, tâm huyết với nghề và có năng lực chuyên môn Số giáo viên cótrình độ trên chuẩn cao: 3/3đạt trên chuẩn(100%)
- Nhà trường luôn nhận được sự chỉ đạo sát sao của Phòng giáo dục vàđàotạo Thọ Xuân
Trang 6em phải nghỉ học.
- Trình độ dân trí không đều, điều kiện kinh tế của nhân dân còn nhiềukhó khăn.Dân số có 2 dân tộc đó là đân tộc Kinh và Mường, trong đó dân tộc Mường chiếm 70 %.Thu nhập chủ yếu của nhân dân từ sản xuất nông, lâmnghiệp Nhìn chung ….là xã nghèo của huyện, thu nhập bình quân đầu ngườicòn thấp, số hộ nghèo còn cao.Vì vậy, một bộ phận phụ huynh chưa quan tâmđến việc học tập của con em mình, còn phó mặc cho nhà trường
- Cơ sở vật chất của nhà trường tuy đã có sự đầu tư hàng năm, song vẫnchưa đáp ứng đầy đủ được nhu cầu của việc dạy và học: Phòng học, ánh sángchưa đủ, bàn ghế nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập của học sinh
Trong những năm gần đây chất lượng đại trà có phần được cải thiện song
tỉ lệ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán của nhà trường nóichung của khối 4 nói riêng vẫn còn cao với yêu cầu chung Để tìm hiểu thựctrạng tôi đã đối chiếu kết quả dạy học môn Toán của mấy năm gần đây, dự giờthăm lớp, trao đổi với giáo viên, khảo sát chất lượng học sinh, tìm hiểu học sinhchưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán
* Thực trạng chất lượng môn toán lớp 4.
Qua thực tiễn chỉ đạo việc giảng dạy, kết quả khảo sát chất lượng đầunăm, kết hợp với nhận xét của từng giáo viên chủ nhiệm, bản thân nhận thấyrằng: tỉ lệ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năngmôn Toán của khối 4 cònkhá cao, cụ thể như sau:
K t qu kh o sát:ết quả khảo sát: ả khảo sát: ả khảo sát:
Năm học
Tổng Số HS
Điểm 9-10 Điểm 7-8 Điểm 5- 6 Điểm dưới
Qua kết quả làm bài của học sinh thì 4-5 em học sinh có điểm dưới 5 các
em còn vướng phải các lỗi sau: Còn chậm trong thực hành tính toán, chưa thuộcbảng cửu chương; Cộng, trừ, nhân, chia có nhớ còn chậm, quên không nhớ; Cònlẫn lộn, quên cách tìm thành phần chưa biết của phép tính; Kỹ năng giải toán cólời văn còn yếu(Cụ thể là các em: Cao Văn Nam- Lớp 4C.Các em:Bùi VănNam,Lương Văn Nhàn, Lê Văn Viện, Bùi Thị Khánh Ly- Lớp 4B)
* Nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán
Về phía học sinh: Như chúng ta đã biết, học sinh chưa đạt chuẩn kiến
thứckỹ năng về môn Toán của học sinh có biểu hiện dưới nhiều hình thức, nhiều
vẻ khác nhau nhưng nhìn chung thường có các đặc điểm sau đây:
Trang 7- Có nhiều lỗ hổng về kiến thức, kĩ năng Một số học sinh đã bị hổng kiếnthức từ lớpdưới nên việc tiếp cận nắm tri thức mới thật sự là vất vảđối với các em.
- Phương pháp học tập chưa tốt; Năng lực tư duy yếu; Có thái độ thờ ơvới học tập, ngại cố gắng, thiếu tự tin
-Học sinh chưa tự giác học, chưa có động cơ học tập
- Khả năng phân tích tổng hợp, so sánh còn hạn chế, chưa mạnh dạn tronghọc tập do hiểu chưa sâu, nắm kiến thức chưa chắc, thiếu tự tin
- Học sinh lười suy nghĩ, còn trông chờ thầy cô giải giúp, trình độ tư duy,vốn kiến thức cơ bản lớp dưới còn hạn chế
- Khả năng chú ý và tập trung vào bài giảng của giáo viên không bền
- Mỗi em có một khả năng nổi trội riêng nhưng các em chưa biết phát huykhả năng của mình
- Không biết làm tính, yếu các kỹ năng tính toán cơ bản, cần thiết (cộng,trừ, nhân, chia)
- Học vẹt, không có khả năng vận dụng kiến thức
Về phía nhà trường:
- Công tác quản lý: Ban giám hiệu nhà trường chưa sâu sát, thiếu sự
kiểm tra trong việcđánh giá dẫnđến tình trạng học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức
kỹ năng mà không có biện pháp giúp đỡ
-Về phía giáo viên: Một bộ phận giáo viên còn chưa chú ý đúng mức đến
đối tượng học sinh yếu, chưa theo dõi sát sao và xử lý kịp thời các biểu hiện sasút của học sinh mà nhiều em đã kém lại càng kém thêm, lỗ hổng kiến thức ngàycàng lớn hơn Nhiều giáo viên chỉ chú ý đến học sinh hoàn thành tốt mônhọcthích tổ chức các hoạt động học tập trên lớp với những học sinh này để tránh
xử lí các tình huống phức tạp mất thời gian; Một số giáo viên tổ chức các hoạtđộng học tập chưa tốt còn để học sinh tiếp thu tốt nói leo, nói hộ học sinh tiếpthu chậm Giáo viên chưa quan tâm đến tất cả HS trong lớp còn để học sinh tiếpthu chậm ngoài lề các tiết học Giáo viên chỉ chú trọng vào các em HS tiếp thutốt và coi đây là chất lượng chung của lớpnhư vậy các em học sinh tiếp thu chậmkhông có cơ hội bộc lộ khả năng của mình và đã ngại học lại thêm tính ì, ngạisuy nghĩ, ngại vận động; Chưa chú trọng đến tìm hiểu nguyên nhân vì sao họcsinh học kém để phân loại đối tượng; giảng dạy mang tính dàn trải chưa có biệnpháp dạy học phù hợp với từng đối tượng học sinh,năng lực tổ chức giờ học theonhóm đối tượng còn hạn chế, chưa động viên tuyên dương kịp thời khi HS cómột biểu hiện tích cực hay sáng tạo dù là rất nhỏ
Mặt khác, chưa có sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm và giađình học sinh nên chưa có biện pháp phù hợp trong quá trình phụ đạo, giúp đỡhọc sinh học tập.Chính vì vậy vẫn tồn tại một số học sinh chưa đạt chuẩn kiếnthức kỹ năng về môn Toán
Đối với phụ huynh: Một bộ phận phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến
việc học tập của con em, còn phó mặc việc học tập của con em cho nhàtrường.Bên cạnh đó phụ huynh chưa nắm được phương pháp sư phạm, nhiềuphụ huynh không có khả năng nắm giải đượcToán ở Tiểu học khiến cho trẻ
Trang 8không hiểu và thiếu tin tưởng Mặt khác, một số phụ huynh điều kiện kinh tế giađình quá khó khăn không có điều kiện chăm lo cho con em học tập, ở nhà các
em còn phải làm nhiều việc phụ giúp gia đình vì vậy các em đến trường thườngtrong trạng thái mệt mỏi, uể oải Một số phụ huynh đi làm ăn xa phải gửi concho ông bà, cô bác trông hộ Các em trong đối tượng này thì bị thiếu thốn tìnhcảm của bố mẹ nên khi học thường không chú tâm vào việc học tập
Từ những thực trạng nói trên, để tập trung nâng chất lượng học tập của họcsinh,ngăn ngừa và khắc phục tình trạng học sinh yếu, kém nói chung vàvề mônToán nói riêng, hạnchế tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp tôi đã suy nghĩ và trao
đổi cùng đồng nghiệp đưa ra “Một số biện pháp chỉ đạo giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về môn Toán lớp 4 đạt hiệu quả” như sau:
2.3 Một số biện pháp chỉ đạo giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về môn Toán lớp 4.
Biện pháp 1 Chỉ đạo giáo viên khảo sát chất lượng, theo dõi thường xuyên, nắm bắt cụ thể tình hình học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán.
- Ngay từ đầu năm học, tiến hành khảo sát chất lượng học sinh về mônToán
- Lập danh sách và phân loại học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng
về môn Toán, phân tích nguyên nhân
Tôi đã chỉ đạo giáo viên theo dõi kết quả làm bài tập trên lớp và làm bài tập
ở buổi 1 và buổi 2 hàng ngày, theo dõi kết quả kiểm tra định kỳ, sớm phát hiện racác trường hợp học sinh có khó khăn trong học tập và đi sâu tìm hiểu từng trườnghợp cụ thể, phân tích đúng nguyên nhân dẫn đến tình hình đó đối với các em
Tôi hướng dẫn giáo viên phân loại học sinh học chưa đạt chuẩn kiến thức
kỹ năng môn Toántheo những nguyên nhân chủ yếu như: Do hổng kiến thức, kỹnăng từ lớp dưới, do điều kiện hoàn cảnh gia đình, do trí tuệ chậm phát triển
Thực hiện theo kế hoạch, tôi chỉ đạo giáo viên dạy khối 4 đã khảo sát và phânloại học sinh còn non yếu môn toán theo các nhóm nguyên nhân chủ yếu như sau:
+ Nhóm khả năng tiếp thu bài chậm, chưa chăm học, hổng kiến thức lớpdưới như chưa thuộc bảng nhân, bảng chia, chưa biết tìm thành phần chưa biếtcủa phép tính, giải toán có lời văn còn yếu: Nhóm này có 7 em
+ Nhóm do hoàn cảnh gia đình và các nguyên nhân khác: Nhóm này có 7
em Trong nhóm này các em có khả năng tiếp thu bài Nhưng vì điều kiện giađình khó khăn không có người chăm lo, đôn đốc học tập nên các em chưa tíchcực học tập, không hoàn thành nhiệm vụ học tập, dẫn đến kết quả học tập sa sút
và liên tục bị điểm yếu
Biện pháp 2.Chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch, nội dung, chương trình giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về môn toán phù hợp với đối tượng học sinh.
Khi nắm được nguyên nhân dẫn đến học sinh học mà chưa đạt chuẩn kiếnthức kỹ năng về môn Toán của từng em, tôi đã hướng dẫn giáo viên lập kế
Trang 9hoạch, nội dung, chương trình phụ đạo học sinh yếu, kém với yêu cầu:
+ Lập kế hoạch bài học phải phù hợp với từng đối tượng học sinh kể cảtiếtchính khóa cũng như tiết phụ đạo Nội dung kế hoạch phải xuyên suốt cảnăm học và cụ thể cho từng tuần, từng tháng
+ Nội dung các tiết phụ đạo tập trung rèn luyện kĩ năng và ôn tập các kiếnthức đã học cho học sinh
+ Đặc biệt giúp các em củng cố những kiến thức cơ bản theo yêu cầuchuẩn kĩ năng kiến thức của lớp dưới mà các em còn bị hổng Như nhớ đượcbảng nhân, bảng chia, giải được một số dạng toán cơ bản đã học ở lớp dưới Mục đích là lấp lỗ hổng về kiến thức cho học sinh
* Ví dụ nội dung phụ đạo học sinh học chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn toán lớp 4:
Thời
Ghi chú ( Điều chỉnh bổ sung ND)
Tháng 9
- Ôn tập các bảng nhân chia
- Luyện tập thực hành 4 phép tính với 4- 5 chữ số
- Luyện tập cách đổi đơn vị đo thời gian,khối lượng
- Giải toán trung bình cộng, Tổng –Hiệu
- Tính giá trị của biểu thức chứa chữ
Luyện giải toán Tổng
- Hiệu
Tháng 11
- Thực hành 4 phép tính cộng, trừ, nhân,chia, tính giá trị biểu thức, tìm thành phần chưa biết của phép tính
- Đổi đơn vị đo diệntích
Luyện về cách đổi đơn vị đo diện tích, dấu hiệu chia hết
Tháng 12
- Luyện tập về nhận biết dấu hiệu chia hếtcho 2,3,5,9
- Thực hành 4 phép tính cộng, trừ, nhân,chia số tự nhiên
- Ôn tập các dạng toán đã học
Luyện kĩ năng thực hiệnphép chia với số
có 2 - 3 chữ số
Trang 10Tháng 2,3
- Ôn tập cộng, trừ, nhân ,chia số tự nhiên
- Luyện tập cộng trừ, nhân, chia phân số, tìmthành phần chưa biết trong phép tính với cácphân số
- Giải toán Tìm phân số của một số
Luyện kĩ năng thực hiện cộng, trừ, nhân, chia số tự nhiên, phân số
Tháng 4
- Giải toán Tổng – tỉ, Hiệu –tỉ
- Giải các bài toán về ứng dụng tỉ lệ bản đồ
- Ôn tập chuyển đổi, thực hiện phéptínhvới số đo khối lượng, thời gian, diện tích
Luyện kỹ năng giải các dạng toán điển
hình
Tháng 5 - Ôn tập, luyện các kĩ năng quy đồng, rút
gọn, các phép tính về phân số
Luyện kĩ năng thực hiện cộng, trừ, nhân, chia phân số
Nội dung các buổi phụ đạo sau phải có sự củng cố lại những kiến thức đãhọc ở các buổi học trước và tập trung chủ yếu vào củng cố cho học sinh kĩ năngthực hiện thành thạo bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia với số tự nhiên ở học kì
I Nội dung củng cố kĩ năng thực hành làm tính với số tự nhiên, giáo viên linhhoạt bằng nhiều bài toán khác nhau Có thể là các dạng bài như: đặt tính rồi tính;tính giá trị biểu thức; tìm x; toán có lời văn… Phải cho học sinh làm đi làm lạinhiều lần một dạng bài tập để các em thành thạo.Việc củng cố kiến thức đã họcthực hiện đồng thời với việc dạy kiến thức mới của lớp 4 Căn cứ vào yêu cầuchuẩn kiến thức kĩ năng của từng bài, giáo viên giúp học sinh yếu tiếp thu nhữngkiến thức và làm bài tập vừa sức với các em
+ Cuối tuần giáo viên kiểm tra 1 lần, cuối mỗi tháng Ban giám hiệu kiểmtra trực tiếp ở buổi 2 bằng bảng con, mỗi kỳ có bài kiểm tra theo dõi kết quả họctập của các em Lập sổ theo dõi quá trình phụ đạo, nâng bậc học sinh chưa đạtchuẩn kiến thức kỹ năng suốt cả năm học
+ Kết hợp chặt chẽ với gia đình và nhà trường Có sổ liên lạc giữa giáoviên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh, thường xuyên đến thăm và động viên giađình học sinh
+ Thời gian phụ đạo chủ yếu vào các buổi chiều trong tuần (thứ 3 và thứ5), lồng ghép vào chương trình chính khoá và với một số tiết hoạt động tập thểhay giờ giải lao (trong đó tổ chức các trò chơi có nội dung toán học)
+ Kế hoạch phụ đạo giúp đỡ học sinh phải có chỉ tiêu phấn đấu cụ thể là:cuối học kì I không còn tình trạng học sinh bị hổng kiến thức đã học Học kì II,các em học đến đâu phải đạt yêu cầu đến đó (theo yêu cầu chuẩn kiến thức kĩ
Trang 11năng của chương trình toán lớp 4) Đến cuối năm học, không còn học sinh nàokhông đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn toán.
Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên thực hiện kế hoạch và ôn tập các dạng toán.
Giúp đỡ học sinh học yếu, tiếp thu bài chậm nói chung và học sinh họcchưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về môn toán nói riêng là việc làm khó, đòi hỏingười giáo viên phải có lòng nhiệt tình và kiên trì, yêu thương học sinh Vì vậytôi hướng dẫn giáo viên khi thực hiện kế hoạch phụ đạo giúp đỡ học sinh yếu,giáo viên không được nóng vội, phải thực hiện kế hoạch theo từng bước hợp lí.Đồng thời không cứng nhắc rập khuôn theo kế hoạch mà cần phải linh hoạt điềuchỉnh nội dung và cách thức thực hiện
Căn cứ vào kết quả tìm hiểu nguyên nhân của học sinh học yếu, chưa đạtchuẩn kiến thức kỹ năng về môn toán ở khối 4, tôi hướng dẫn giáo viên thựchiện kế hoạch phụ đạo với những nội chủ yếu như sau:
1 Củng cố 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia với số tự nhiên.
Bởi vì số học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán khối 4 đa
số do khả năng tiếp thu bài chậm, còn hổng kiến thức từ lớp dưới, vì thế đã họclên lớp 4 nhưng các em này vẫn chưa thuộc lòng bảng nhân, bảng chia ở lớp 2, 3còn yếu trong việc vận dụng bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia để giải toán cólời văn Điều đó rất bất lợi cho các em trong quá trình học toán ở lớp 4 và lênlớp 5.Để các em làm thành thạo 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia, tôi xác địnhviệc làm đầu tiên dạy lại những kiến thức cơ bản giúp họcsinh lấp được lỗ hổngkiến thức
Vì vậy, tôi đã hướng dẫn cho giáo viên giao cho học sinh chưa đạt chuẩnkiến thức kỹ năng môn Toán cứ mỗi tuần phải học thuộc 3 đến 5 bảng nhân,bảng chia, mỗi buổi học giáo viên dành 5 phút với buổi chính khoá, 15 phút vớibuổi phụ đạo để kiểm tra việc học của học sinh Cuối tuần giáo viên lại tổ chứccho các em thi đọc bảng cửu chương (15-20 phút)
Sau hai tuần đầu giáo viên kiểm tra đã nhận thấy rằng: Các em đều họcthuộc bảng nhân, bảng chia nhưng khi vận dụng làm một phép tính cụ thể (Vídụ:124 : 2) thì có em làm được nhưng rất chậm, có em không làm được Tôi trăntrở tìm nguyên nhân, thì ra các em chỉ thuộc "vẹt" bảng nhân, bảng chia
Tiếp theo tôi hướng dẫn giáo viên điều chỉnh cách kiểm tra, phải chỉ địnhhọc sinh đọc bảng nhân, chỉ rõ bản chất của phép nhân là kết quả của phép cộngcủa các số bằng nhau, hướng dẫn các em học thuộc nhừ bảng nhân 5, thuộc nhừcách tính một số nhân với mười để các em dựa vào đó tìm kết quả phép tínhnhân, chia trong bảng khi chưa thuộc lòng: Ví dụ bảng nhân 3, hỏi phép nhân,phép chia bất bất kì 36 = ? (học sinh vận dụng kết quả phép nhân 35 = 15suy ra kết quả 36 = 15 + 3 = 18); 39 = ? (suy từ 310=30 ra 39 = 30- 3
=27) Từ đó giúp các em học thuộc lòng Đồng thời củng cố vận dụng bảng nhânchia, bảng chia bằng cách giao cho các em thực hiện những phép tính đơn giảnkhông có nhớ như: 24 2; 123 3; 84 : 2; 124: 4
Đến tuần sau, vào các buổi chiều phụ đạo giúp đỡ HS chưa đạt chuẩn kiến
Trang 12thức kỹ năng môn Toán, tôi hướng dẫn giáo viên thay đổi hình thức kiểm tra,khác với các tuần trước.Giáo viên ghi sẵn nội dung kiểm tra lên 2 tấm bìa và gắnlên bảng:
Cứ mỗi lần, gọi 2 HS lên bảng làm bài (HS ghi kết quả vào chỗ chấm).Lần này không ghi theo thứ tự phép tính của bảng nhân hay bảng chia mà ghibất kì phép nhân hay phép chia trong bảng, mục đích là để học sinh thuộc lòngbảng nhân, bảng chia mà các em đã học Đồng thời tiếp tục củng cố kĩ năng vậndụng thực hành các phép tính nhân, chia bằng các bài như đặt tính rồi tính, tính
giá trị biểu thức đơn giản, tìm x …
Không những yêu cầu các em học thuộc bảng nhân, bảng chia mà giáoviên còn phải giao cho các em về nhà viết lại nhiều lần thay cho bài kiểm tra
và được giáo viên chấm điểm chặt chẽ các bài này Ngoài ra giờ ra chơi haygiờ giải lao của buổi học, giáo viên phải gần gũi và nói chuyện với các em,lồng vào đó là những mẫu chuyện vui về toán học, những câu đố đơn giản đốcác em về phép nhân hay phép chia Các em đã thi nhau trả lời và như vậy đãgiúp các em dễ nhớ được bảng nhân, bảng chia đã học ở lớp 2,3
2 Củng cố một số dạng toán về Tìm thành phần chưa biết của phép tính;Đổi đơn vị đo…
-Để nắm cách tìm thành phần chưa biết của phép tính: Số bị chia và số chia,thừa số, số hạng, số trừ và số bị trừ không bị lẫn lộn, giáo viên có thể cho họcsinh nắm cách nhận biết đơn giản nhất Thực hiện một phép tính cụ thể đơn giản
có liên quan đến phép tính của đề, sau đó cho học sinh nhận dạng tìm số nàotrong phép tính đó (Tìm các thành phần còn lại; tìm số bị trừ; thực hiện cộng,tính nhân khi tìm số bị chia…)
Chẳng hạn trong bài: Tìm x biết 365 : x = 73 Đối với dạng bài này Giáoviên có thể đưa ra ví dụ cụ thể như sau: 15 : 3 = 5 Như vậy học sinh sẽ dễ dàngnhận thấy trong phép chia 15 : 3 = 5 thì (số 3) chính là thành phần cần tìm trongphép tính 365 : x = 73 Sau đó hỏi muốn tìm số 3 ta phải làm như thế nào? (lấy
15 : 5 = 3), vậy muốn tìm x ta làm như thế nào? (365 : 73) Làm tương tự vớicác dạng tìm x khác
- Đổi đơn vị: từ đơn vị lớn đổi ra đơn vị nhỏ hơn: ta thực tính nhân( Ví dụ: 2kg =….g Ta có: 2 x 1000 = 2000 g ) và ngược lại:
Đổi từ đơn vị nhỏ đổi rađơn vị lớn ta thực hiện tính chia (chẳng hạn:
Trang 13một vạch nhỏ đến vạch nhỏ liền kề là 1 giây, khoảng thời gian kim giây đi hếtmột vòng trên đồng hồ là 60 giây tức là 1 phút, và giới thiệu 1 phút bằng 60 giây
- Trước khi bắt đầu vào học các phép tính về phân số, Giáo viên cầnhướng dẫn họcsinh nắm chắc phần so sánh phân số, quy đồng phân số, rút gọnphân số …Bắt đầu vào thực hiện các phép tính giáo viên lần lượt hướng dẫn các
em theo các bước trong sách giáo khoa, theo từng ví dụ và rút ra kết luận nhưsách giáo khoa
3 Củng cố kỹ năng giải toán.
Kết hợp củng kĩ năng tính toán với củng cố rèn luyện kĩ năng giải toán cólời văn sẽ giúp các em giải toán đúng tránh nhầm lẫn khi tính toán.Bởi vì cónhững em nhiều khi cách giải đúng nhưng tính toán sai hoặc biết tính toánnhưng cách giải sai dẫn đến bài toán giải sai.Vì vậy sau khi các em làm thànhthạo 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia thì chú ý đến việc giải toán có lời văn.Bởichúng ta biết rằng đa số các em yếu, kém về môn Toán thường gặp khó khăntrong việc giải Toán có lời văn Tôi đã hướng dẫn giáo viên lựa chọn cách dạyphù hợp để học sinh dễ hiểu, dễ tiếp thu nội dung bài học, nhớ kĩ được từngdạng bài toán
Giải toán đối với học sinh là một hoạt động trí tuệ khó khăn, phức tạp.Việc hình thành kỹ năng giải toán hơn nhiều so với kĩ năng tính vì bài toán giải
là sự kết hợp đa dạng hoá nhiều khái niệm quan hệ toán học, chính vì đặctrưng đó mà giáo viên cần phải hướng dẫn cho học sinh có được thao tác chungtrong quá trình giải toán:
Bước 1: Đọc kỹ đề bài: Có đọc kỹ đề bài học sinh mới tập trung suy nghĩ
về ý nghĩa nội dung của bài toán và đặc biệt chú ý đến câu hỏi bài toán Khi giảibài toán ít nhất đọc từ 2 đến 3 lần
Bước 2: Phân tích tóm tắt đề toán để biết bài toán cho biết gì? Hỏi gì?(tức là yêu cầu gì?)
Đây chính là trình bày lại một cách ngắn gọn, cô đọng phần đã cho vàphần phải tìm của bài toán để làm rõ nổi bật trọng tâm, thể hiện bản chất toánhọc của bài toán, được thể hiện dưới dạng câu văn ngắn gọn hoặc dưới dạng các
Tôi đã định hướng cho giáo viên củng cố cho học sinh cách giải các dạngtoán điển hình của lớp 3 kết hợp với củng cố kỹ năng tính toán với bốn phéptính cộng, trừ, nhân, chia Vì học sinh tiếp thu chậm có đặc điểm là rất ngại,thậm chí sợ làm toán có lời văn vì khả năng tư duy “phân tích, tổng hợp của các
em còn nhiều hạn chế” nên chưa có khả năng phán đoán suy luận Do đó, khi
Trang 14làm toán có lời văn các em giải chưa đúng, tính toán còn sai Có em giải “bừa”cho xong Vì vậy tôi hướng dẫn giáo viên khi củng cố kĩ năng giải toán có lờivăn cho học sinh yếu thì chỉ cần ra với dạng cơ bản nhất, đơn giản nhất mangtính chất vận dụng củng cố lý thuyết mà thôi Không nên ra những bài lắt léohay những bài phải qua bước trung gian mới về dạng cơ bản Đến khi học sinhlấp được những chỗ hổng kiến thức đã học thì mới nâng dần mức độ lên.
* Một số dạng toán điển hình lớp 3 cần phải ôn tập củng cố là:
- Dạng bài gấp một số lên nhiều lần
Ví dụ: Thủy có 35 que tính Hà có số que tính gấp 3 lần Thủy Hỏi hai bạn cóbao nhiêu que tính?
- Dạng bài giảm một số đi nhiều lần
Ví dụ: Thủy có 105 que tính Thủy có số que tính gấp ba lần số que tính của
Hà Hỏi Hà có bao nhiêu que tính?
- Dạng bài tìm một phần mấy của một số:
Ví dụ: Một đàn gia cầm của một nhà có 128 con vịt và gà Trong đó số gà bằng
4
1
cả đàn Hỏi đàn gia cầm đó có mấy con gà?
- Dạng bài có liên quan đến rút về đơn vị:
Ví dụ: Có 70 xếp giấy gói đều thành 7 bọc Hỏi có 100 xếp giấy sẽ gói được bao
nhiêu bọc như thế?
- Dạng bài tính chu vi, diện tích hình vuông, hình chữ nhật;
Ví dụ: + Tính chu vi, diện tích thửa ruộng hình vuông có cạnh 24 m.
+ Một thửa ruộng hình chữ nhật có chiều rộng 9m, chiều dài gấp 3 lầnchiều rộng Tính chu vi và diện tích của thửa ruộng đó
Để kết hợp tốt giữa lấp lỗ hổng kiến thức và dạy kiến thức mới, tôi chỉđạo giáo viên thực hiện nội dung củng cố kĩ năng giải các bài toán điển hình lớp
3 trong những tuần đầu của năm học (khoảng 6 đến 8 tuần đầu) Song song vớiviệc bổ sung lỗ hổng kiến thức lớp 3 thì trong các tiết học chính khóa, giáo viêngiúp học sinh yếu biết giải các bài toán giải dạng toán điển hình lớp 4 đồng thờicần phải ôn tập củng cố ngay ở các tiết học phụ đạo buổi 2 Nhất định không đểhọc sinh hổng kiến thức đã học nữa
Một số dạng toán cần ôn tập ở lớp 4 đó là: Tìm số trung bình cộng; Tìm 2
số khi biết Tổng và hiệu- tỉ số của 2 số đó;Bài toán về đại lượng tỉ lệ; Bài toán
có nội dung hình học (chu vi, diện tích hình chữ nhật, hình vuông);Nội dung giảitoán được sắp xếp hợp lý đan xen với nội dung hình học (diện tích, chu vi hình vuông, hình chữ nhật ) và các đơn vị đo lường, đo diện tích nhằm đáp ứng vớimục tiêu của chương trình toán 4
Do là học sinh tiếp thu chậm nên việc hiểu và nhớ của các em còn chậm
và nhanhquên Các kiến thức cũ phải được giáo viên cũng cố lại nhiều lần khi cóliênquan đến nội dung bài mới, giúp các em biết được mối liên hệ, biết phânbiệt, biếtđược sự chuyển tiếp giữa các dạng nội dung với nhau Chẳng hạn phảicho họcsinh thấy rõ sự khác biệt của các dạng toán có mối liên quan với nhau.Tìm 2 sốkhi biết tổng và tỉ số của 2 số đó; Tìm 2 số khi biết hiệu tỉ số của 2
Trang 15sốđó; Tìm 2số khi biết tổng và hiệu của 2 số đó Bằng cách cho xem 3 đề toánthuộc 3 dạngnày và chỉ rõ sự khác nhau giữa chúng.
Khi hướng dẫn cho học sinh cách giải và trình bày bài giải, giáo viên phảihướng dẫn gợi mở từng bước cụ thể, giúp học sinh thể hiện khả năng giải toáncủa mình là cần thiết Vì vậy cần phải hướng dẫn học sinh đọc, tìm hiểu kĩ đềbài toán, Tóm tắt đề bài toán, nhìn vào tóm tắt đọc lại đề bài toán Đặt nhữngcâu hỏi gợi mở dẫn dắt học sinh từng bước tìm cách giải và chọn cách giải hợp
lý nhất, ngắn gọn nhất, lời giải rõ ràng chính xác, đúng nội dung bài toán yêucầu tìm gì Đồng thời chú ý hướng dẫn các em khi thực hiện tìm kết quả củaphép tính cần làm ra nháp cẩn thận, kiểm tra kết quả rồi mới viết vào bài làm
Từ đó tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy
Biện pháp 4: Tổ chức cho giáo viên vận dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học tích cực.
1 Linh hoạt sử dụng phương pháp dạy học khi tổ chức các hoạt động học tập.
Để thực hiện việc lấp "lỗ hổng" kiến thức cho học sinh chưa đạt chuẩnkiến thức kỹ năng môn toán có hiệu quả và dạy kiến thức mới tôi đã tổ chức chogiáo viên tìm ra những phương pháp giảng dạy thích hợp, tập trung các yêu cầuquan trọng nhất, đó là giúp các em làm thành thạo 4 phép tính cộng, trừ, nhân,chia với mức độ yêu cầu vừa sức để các em nâng dần trình độ; không nôn nóngsốt ruột, khắc phục tình trạng ngại khó của học sinh
Để giáo viên sử dụng các phương pháp dạy học tích cực một cách linhhoạt có hiệu quả trong việc phụ đạo học sinh, Nhà trường đã tổ chức từ đầu nămhọc chuyên đề “Biện pháp khắc phục tình trạng chưa đạt chuẩn kiến thức thức
kỹ năng môn Toán” Qua đó nhằm phát huy trí tuệ tập thể để giúp giáo viên tìm
ra cách dạy đạt hiệu quả cao trong công tác phụ đạo học sinh yếu Trong cácbuổi sinh hoạt chuyên môn tiếp theo liên tục đề cập đến chuyên đề này để bổsung và điều chỉnh biện pháp thực hiện Qua đó, tôi đã khái quát giúp giáo viênmột số điều cần lưu ý khi thực hiện phụ đạo học sinh yếu như sau:
- Trong các tiết học giáo viên phải tạo cơ hội cho tất cả các em được hoạtđộng cho dù là đối tượng học sinh giỏi hay học sinh yếu Bằng mọi cách phải lôicuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập, tránh tình trạng giáo viên đểhọc sinh ngoài lề Trong một tiết học, đến phần bài tập giáo viên phân bài chotừng đối tượng học sinh:
Ví dụ: Bài tập 1,2 cho nhóm yếu hơn làm; Bài tập 1,2,3,4 cho nhóm học
sinh hoàn thành tốt
- Cần thực hiện linh hoạt khi tổ chức các hoạt động học tập Như trongquá trình dạy bài mới, nếu có học sinh không nắm được kiến thức mới do hổngkiến thức lớp dưới hoặc kiến thức bài học trước thì thực hiện như sau: Trongphần bài mới vẫn cho học sinh theo dõi bình thường, đến phần bài tập, hay làtiết luyện tập, giáo viên cho những học sinh tiếp thu chậm làm các bài mà kiếnthức liên quan đến lớp dưới, cho học sinh nhắc lại kiến thức cũ rồi hướng dẫnphần kiến thức mới của bài học
Trang 16Ví dụ: Khi học sinh làm bài tập 135 : 6 = ? với bài này học sinh làm
không được chứng tỏ học sinh không thuộc bảng nhân 6 Vậy giáo viên yêu cầuhọc sinh đọc lại bảng nhân 6 cho thuộc Tức là phát hiện học sinh hổng kiếnthức ở đâu thì giáo vên phải linh hoạt điều chỉnh nội dung dạy để ôn tập, bổsung ở đó
- Trong các buổi dạy phụ đạo, nội dung chủ yếu là kiểm tra việc lĩnh hộicác kiến thức giảng dạy trên lớp hoặc ôn tập, củng cố kiến thức để các em nắmchắc hơn Tôi hướng dẫn giáo viên, trong mỗi tiết dạy, xác định rõ mục tiêu củatừng bài, từng hoạt động của học sinh dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ của giáo viên
- Khi hướng dẫn học sinh học tập ở nhà, Giáo viên cần giao việc phù hợpvới từng đối tượng học sinh Cụ thể là: Bài tập dành cho học sinh cả lớp; Bài tậpcho học sinh hoàn thành tốt môn học; Riêng đối với học sinh chưa đạt chuẩnkiến thức kỹ năng về môn Toán giáo viên không nên giao nhiều bài tập Em nàoyếu quá giáo viên phải ghi bài tập vào phiếu và kèm theo một vài câu hỏi để họcsinh có thể tự kiểm tra hay chỉ rõ ý chính cần đi sâu, nhớ kỹ để hiểu rõ “cái đãcho, cái phải đi tìm” Bài tập về nhà do các em làm, yêu cầu phụ huynh kí vàophía dưới để có sự giám sát, đốc thúc kịp thời của gia đình Đến lớp, giáo viênkiểm tra cụ thể các sai lầm mắc phải của học sinh để phân tích và sửa chữa
2 Gây hứng thú học tập cho học sinh
Bởi vì học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng vốn ngại học, ngại bày
tỏ ý kiến nên để cuốn hút các em tích cực tham gia các hoạt động học tập thìgiáo viên phải có những hình thức tổ chức các hoạt động học tập gây được hứngthú cho tất cả học sinh tham gia, kể cả học sinh yếu, tiếp thu chậm
Để gây hứng thú cho các em học tập, trong dạy học toán giáo viên có thểthực hiện như sau: Trong các tiết học vận dung các hình thức dạy tích cực như:
Tổ chức hoạt động nhóm (hoặc tổ chức làm bài theo hình thức tiếp sức) có thiđua giữa các nhóm, tất cả các thành viên trong nhóm đều được giao phần việclàm vừa sức phù hợp với năng lực từng em, các nhóm học tập linh hoạt thay đổinhư nhóm nhỏ, nhóm lớn, nhóm cùng trình độ, nhóm ngẫu nhiên Giáo viênphải tạo cơ hội cho tất cả các em được phát biểu, đặc biệt quan tâm đến học sinhyếu Động viên khuyến khích kịp thời khi học sinh có tiến bộ dù là nhỏ nhất đểhọc sinh yếu mạnh dạn, tự tin hơn Thường xuyên tổ chức "Hội vui học tập"vào các tiết hoạt động tập thể Hoặc tổ chức trò chơi có lồng nội dung Toán học:Hái hoa dân chủ, Tuổi thơ khám phá…
3 Tổ chức phong trào đôi bạn cùng tiến, xây dựng môi trường học tập thân thiện
Ở lớp cũng như ở nhà, giáo viên tổ chức cho học sinh học tốt hơn thườngxuyên giúp đỡ các bạn chậm tiến Trên lớp, cần sắp xếp 1 học sinh tiếp thu tốtgiúp đỡ 1 bạn học sinh non yếu bên cạnh Tổ chức thi đua giữa các nhóm giúpbạn, nếu bạn nào có tiến bộ thì biểu dương cả nhóm vào tiết chào cờ sáng thứ 2đầu tuần Ở nhà, giáo viên sắp xếp các em gần nhà nhau thành 1 nhóm và cử 1học sinh làm nhóm trưởng Nhóm trưởng có nhiệm vụ nhắc nhở, kiểm tra việchọc bài, làm bài của các bạn và báo cáo với cô giáo chủ nhiệm vào đầu mỗi buổi
Trang 17học Không những thế, tôi còn hướng dẫn giáo viên yêu cầu các em Nhómtrưởng kiểm tra kỹ về cách học, cách trình bày bài làm, chữ viết, của các bạn.Giáo viên kiên trì uốn nắn và sửa những thói quen xấu của các em như: chưađọc kĩ đề bài trước khi làm bài tập, tính toán cẩu thả, không làm nháp hoặc viếtlộn xộn, phát biểu không chính xác, trình bày bài tuỳ tiện, giải toán xong khôngchịu thử lại…
Khuyến khích, động viên đúng lúc, kịp thời khi các em có tiến bộ hay đạtđược một số kết quả (dù sự tiến bộ nhỏ nhất); phân tích, phê bình đúng mức thái
độ vô trách nhiệm hoặc lơ là đối với nhiệm vụ học tập, nhưng tuyệt đối tránhthái độ lời nói chạm lòng tự ái của học sinh để các em phấn khởi học tập xóa đi
ấn tượng sợ học môn Toán
Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, tôi đã chỉ đạo và hướng dẫn cụ thể,chi tiếtcho giáo viên vận dụng các biện pháp, linh hoạt sử dụng các phương phápdạy học tích cực như trên Qua kết quả kiểm tra trên lớp, qua các bài kiểm tra…Tôi thấy các em học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán đã tiến
bộ rất nhiều Đến tuần thứ 6, các em hổng kiến thức lớp dưới đã nắm được bảngnhân, bảng chia đã học ở lớp 2, 3; các em học yếu do hoàn cảnh gia đình khókhăn có tiến bộ rõ rệt, đã cố gắng vươn lên trong học tập Đặc biệt tất cả các em
đã tích cực, hứng thú học Toán và tiếp thu bài mới lớp 4 đạt yêu cầu trở lên
4 Quan tâm động viên kịp thời học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Với những đặc điểm của học sinh chưa hoàn thành các môn học nóichung và môn toán nói riêng, tôi đã khẳng định rằng học sinh chưa đạt chuẩnkiến thức kỹ năng môn Toán cần được quan tâm, hỗ trợ dạy học một cách tíchcực Còn với học sinh học chưa đạt nguyên nhân do điều kiện hoàn cảnh giađình tôi chỉ đạo giáo viên phải có sự quan tâm đặc biệt Ngoài việc tích cực hỗtrợ cho các em lấp lỗ hổng kiến thức đồng thời phải có sự quan tâm đặc biệt vềtình cảm và vật chất
Vì vậy tôi chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm thường xuyên đến thăm một số giađình học sinh học non yếu, tiếp thu chậm trong khối 4 như gia đình em CaoVăn Nam, Bùi Văn Tùng lớp 4B, gia đình em Bùi Văn Nam, Lê Văn Diện lớp4C, và một số gia đình học sinh khó khăn khác Cảm thông được nỗi vất vảcủa các em, tôi đề nghị Ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ cho các em quần áo,sách vở, kết hợp cùng với Đội Thiếu niên nhà trường, tôi đã cùng các cô giáochủ nhiệm trao quà cho các em trong dịp Tết Nguyên đán Nhận được sự quantâm, động viên kịp thời của nhà trường cũng như cô giáo chủ nhiệm, gia đìnhcác em đã hiểu và tạo điều kiện cho các em đi học đầy đủ Tôi còn hướng dẫngiáo viên chủ nhiệm, khi ở trường, trong giờ học, giờ ra chơi, thường xuyên gầngũi, tâm sự với em, kể cho em nghe một số tấm gương biết vượt khó trong họctập, giúp em khỏi mặc cảm với số phận và cố gắng vươn lên trong học tập
Biện pháp 5: Làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh học sinh.
Tôi chỉ đạo giáo viên phải tuyên truyền, nâng cao nhận thức của phụhuynh về trách nhiệm của phụ huynh và gia đình trong việc góp phần nâng caochất lượng giáo dục Tôi yêu cầu giáo viên phải trao đổi với phụ huynh để tìm ra
Trang 18biện pháp tốt nhất phù hợp với điều kiện và tính cách từng em giúp các em vươnlên trong học tập Giáo viên phải hướng dẫn phụ huynh biết kiểm tra việc họctập của con mình Phải thường xuyên giữ liên lạc với phụ huynh Thường xuyênliên lạc thông báo kết quả học tập của các em qua sổ liên lạc cho phụ huynh và
đề nghị phụ huynh theo dõi và kiểm tra bài vở của con em mình, giúp đỡ các emtrong quá trình học tập, quản lý thời gian biểu của con em, ghi đầy đủ lời nhậnxét vào sổ (đảm bảo thông tin 2 chiều) Tổ chức cho giáo viên gặp mặt phụhuynh học sinh thường xuyên Khi thấy học sinh chưa tiến bộ cần chủ động gặpphụ huynh để trao đổi về việc học tập của học sinh tiếp tục cùng với phụ huynhđiều chỉnh biện pháp phù hợp và có hiệu quả hơn Thấy được sự lo lắng của giáoviên nên phụ huynh đã thường xuyên kiểm tra việc học bài, làm bài của con emmình, đôn đốc các em đi học chuyên cần Vì vậy, Học sinh lớp 4 của nhà trường
đã tiến bộ lên rất nhiều
Biện pháp 6: Nâng cao chất lượng giảng dạy giáo viên khối 4 về môn Toán: thông qua sinh hoạt chuyên môn, dự giờ lên lớp, bồi dưỡng qua các chuyên đề.
Sinh hoạt chuyên môn ở trường Tiểu học là một hoạt động nhằm bồidưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên Sinh hoạtchuyên môn góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy vàthực hiện nhiệm vụ năm học Sinh hoạt chuyên môn còn góp phần bồi dưỡnggiáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học
Với tầm quan trọng của việc sinh hoạt chuyên môn như vậy, ở trườngchúng tôi đã xây dựng nội dung sinh hoạt chuyên môn chủ yếu xoay quanh việc
“Làm thế nào để nâng cao hiệu quả giờ dạy, nâng cao chất lượng học tập củahọc sinh”
Vì vậy, trong sinh hoạt chuyên môn của nhà trường, tôi chỉ đạo các tổchuyên môn không thiên về việc chỉ lên kế hoạch hoạt động chuyên môn mà chútrọng việc đưa các vấn đề vướng mắc trong chuyên môn và thực tế dạy học đểthảo luận cùng nhau tháo gỡ những vướng mắc để thực hiện nhiệm vụ dạy học
và giáo dục học sinh đạt hiệu quả hơn
Thực hiện công tác chuyên môn, tôi quyết tâm thực hiện chuyên đề “Khắcphục tình trạng học sinh không đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn học” Đây làmột nội dung chủ yếu và xuyên suốt quá trình sinh hoạt chuyên môn của trườngtrong năm học Bởi vì để thực hiện tốt mục tiêu “Tiếp tục đổi mới và nâng caochất lượng giáo dục ” thì việc “khắc phục tình trạng học sinhhọc không đạtchuẩn kiến thức kỹ năng môn học” là một nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường vàcủa mỗi giáo viên
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, tôi đã dành nhiều thời gian cho nộidung tìm biện pháp khắc phục tình trạng này Cụ thể:
Sau khi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng giáo viên về việc giúp đỡ học sinh chưađạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán, trong buổi sinh hoạt chuyên môn yêu cầugiáo viên báo cáo với tổ chuyên môn và với nhà trường về tình hình học sinhkhông đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn toán và các môn học khác Tổ chức thảo
Trang 19luận chuyên đề “khắc phục tình trạng học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năngmôn Toán lớp 4” Tổ chức cho tập thể giáo viên phân tích nguyên nhân, bàn kếhoạch khắc, xây dựng nội dung phụ đạo, giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩn kiếnthức kỹ năng phù hợp với từng khối lớp Giao nhiệm vụ cho tổ trưởng, khốitrưởng theo dõi việc phụ đạo học sinh yếu của tổ mình, khối mình Cứ hai tuầnmột lần, trong buổi sinh chuyên môn, giáo viên báo cáo tiến độ tiếp thu bài củanhững học sinh non yếu, từ đó thảo luận để tập thể giáo viên cùng nhau tháo gỡnhững vướng mắc trong thực tế phụ đạo học sinh.
Để mở rộng sáng kiến, tôi đã trình bày vấn đề này trong buổi sinh hoạtchuyên môn của nhà trường, Tôi đã tiếp nhận được nhiều ý kiến đóng góp thật
bổ ích giúp tôi bổ sung cho “ Biện pháp chỉ đạo giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩnkiến thức kỹ năng môn Toán ở lớp 4” hoàn chỉnh hơn Tôi đã chỉ đạo cho tất cảgiáo viên trong trường vận dụng các biện pháp nêu trên ở tất cả các khối lớp đểtiếp tục khắc phục và ngăn ngừa tình trạng học sinh yếu, kém về môn Toántrong toàn trường phù hợp với đốitượng học sinh và điều kiện thực tế của lớpcủa nhà trường Ngoài ra Ban giám hiệu thường xuyên dự giờ thăm lớp Tăngcường bồi dưỡng giáo viên giải các dạng toán qua các chuyên đề trong năm học
Sau khi vận dụng vào thực tế dạy học “Các giải pháp giúp đỡ khắc phụctình trạng học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán” của toàntrường nói chung và đặc biệt ở khối 4 nói riêng, tôi thấy kết quả đạt được đángmừng, các em học sinh học non yếu có nhiều chuyển biến rõ rệt Tỉ lệ học sinhchưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán giảm hẳn, tỉ lệ học sinh hoànthành tốt môn học tăng cao
Biện pháp 7: Làm tốt công tác thi đua khen thưởng
Trong những năm học qua trường TH Xuân Phú luôn quan tâm và làm tốtcông tác thi đua khen thưởng Chất lượng lớp do GV chủ nhiệm và giảng dạyđược gắn với danh hiệu giáo viên Cuối năm học lớp không có học sinh chưa đạtchuẩn KT và kỹ năng về các môn học kết hợp với tham gia tốt các hoạt độngkhác của nhà trường sẽ được tuyên dương khen thưởng Tương ứng là GV sẽ đạtlao động tiên tiến.Chính vì vậy chất lượng giáo dục nói chung và môn Toán nóiriêng đã được giáo viên đặc biệt quan tâm
2.4 Hiệu quả của sáng kiến
Khi áp dụng các giải pháp trên, tôi thấy các em học sinh ở lớp 4 đã tiến bộ
rõ rệt, chất lượng học tập ngày càng được nâng lên
* K t qu ki m tra nh kì cu i h c kì I v môn Toán kh i l p 4:ết quả khảo sát: ả khảo sát: ểm tra định kì cuối học kì I về môn Toán ở khối lớp 4: định kì cuối học kì I về môn Toán ở khối lớp 4: ối học kì I về môn Toán ở khối lớp 4: ọc kì I về môn Toán ở khối lớp 4: ề môn Toán ở khối lớp 4: ở khối lớp 4: ối học kì I về môn Toán ở khối lớp 4: ớp 4:
Trang 20* Kết quả kiểm tra định kì cuối học kì II về môn Toán ở khối lớp 4:
Đồng thời, khi vận dụng các giải pháp trên cho toàn trường thực hiện, đếnhết học kì I chất lượng nâng bậc học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng vềmôn toán của trường chúng tôi đã chuyển biến rõ rệt.Toàn trườngcuối năm họckhông còn học sinh nào chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về môn toán
3 KẾT LUẬN 3.1 Kết luận
Qua việc nghiên cứu đề tài này,bằng những biện pháp trên tôi nhận thấy hiệuquả khá cao.Trong thời gian nghiên cứu tôi thấy có nhiều điều thật lí thú, có lẽ nókhông mới với chương trình toán tiểu học nhưng nó thực sự có hiệu quả và đó làviệc mà người giáo viên nên làm Từ đó tôi rút ra một số kinh nghiệm sau:
Muốn khắc phục và giảm thiểu số học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹnăng về môn Toán để nâng cao chất lượng giáo dục và chất lượng dạy - họcngày một đi lên và có những biện pháp dạy và học đáp ứng được với sự pháttriển của đất nước, thì đòi hỏi sự vào cuộc thật sự của các nhà quản lí giáo dục,giáo viên, học sinh và tất cả các lực lượng xã hội có liên quan đặc biệt là vai tròcủa người giáo viên Đó là:
1 Người giáo viên phải thực sự yêu nghề mến trẻ, tận tâm, tận lực để giáodục và phụ đạo các em với tất cả tâm huyết của mình
2 Giáo viên phải quan tâm đến học sinh thông qua các hoạt động học tậpcũng như việc làm bài tập hàng ngày của học sinh và làm các bài kiểm tra định kì
3.Tìm ra nguyên nhân cùng với những biểu hiện của học sinh chưa đạtchuẩn kiến thức kỹ năng về môn Toán
4 Lập kế hoạch và đề ra các biện pháp phụ đạo cụ thể, rõ ràng; khi lênlớp phải nghiên cứu kĩ mục tiêu bài dạy để đề ra phương pháp và hình thức dạyhọc thích hợp, giúp các em thích thú học tập và dễ tiếp thu bài
5 Vận dung các phương pháp dạy học phù hợp với từng nhóm đối tượng
Trang 21học sinh Đặc biệt, nếu học sinh bị hổng kiến thức từ lớp dưới thì giáo viên phảidạy lại nội dung đó vào các buổi học tăng cường hoặc trong ngay tiết học chínhkhoá để "lấp lỗ hổng kiến thức" cho học sinh.
6 Tổ chức các giờ dạy một cách linh hoạt, biết vận dụng các trò chơi họctập để kích thích sự hứng thú của học sinh
7 Trong giảng dạy, giáo viên phải nhẹ nhàng, kiên trì, chịu khó, biết độngviên kịp thời khi các em tiến bộ (dù là một tràng vỗ tay của cả lớp hay lời khencủa cô) nhưng cũng cần khéo léo nhắc nhở những học sinh có thái độ lơ là đốivới nhiệm vụ học tập
8 Thường xuyên liên lạc, trao đổi với phụ huynh học sinh về kết quả họctập của các em Biết thông cảm và chia sẻ với những học sinh có hoàn cảnh khókhăn, giúp các em xoá bỏ những mặc cảm và biết vươn lên trong học tập
9 Tổ chức cho học sinh học tốt hơn thường xuyên giúp đỡ những bạnchậm tiến về cách học tập, về phương pháp vận dung kiến thức, giúp các em cóphương pháp học tập tốt
10 Áp dụng thường xuyên các biện pháp phụ đạo, giúp đỡ học sinh chưa đạtchuẩn kiến thức kỹ năng môn toán song song với các môn học khác đối với tất
cả học sinh các khối lớp
3.2 Kiến nghị
a Đối với giáo viên:
Phải đề cao trách nhiệm của mỗi giáo viên trong việc khắc phục học sinhhọc chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn học.Bởi vì giáo viên là người chủđạo trong việc này.Khi lập kế hoạch bài học (tất cả các tiết học), Giáo viên phảixây dựng các hoạt động học tập phù hợp với từng nhóm đối tượng học sinh.Phải có nội dung dạy cho học sinh yếu Phải tích cực cùng với tổ chuyên môn vànhà trường đề ra biện pháp hợp lý vàthựchiện có hiệu quả việc khắc phục tìnhtrạng học sinh không đạt chuẩn kiến thức kỹ năng môn học
b Đối với nhà trường:
Phải xác định công tác phụ đạo, giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹnăng môn học là một nhiệm vụ quan trọng của nhà trường Phải xâydựng kếhoạch chung về công tác phụ đạo, giúp đỡ học sinh chưa hoàn thành các mônhọc và chỉ đạo kịp thời cho giáo viên thực hiện Tổ chức chuyên đề để xây dựngbiện pháp thực hiện có hiệu quả.Thường xuyên kiểm tra, đồng thời điều chỉnhkịp thời những tồn tại trong công tác phụ đạo, giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩnkiến thức kỹ năng môn học của giáo viên.Có biện pháp hỗ trợ vật chất cho giáoviên, cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.Cuối năm học có đánh giá và khenthưởng cho những giáo viên làm tốt công tác này
Trên đây là một số giải pháp khắc phục và ngăn ngừa tình trạng học sinhkhông đạt chuẩn kiến thức kỹ năng về môn Toán.Trong quá trình chỉ đạochuyên môn tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu và tìm ra những giải pháp hữu hiệu hơnnữa để vận dụng vào dạy và phụ đạo, giúp đỡ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thứckiến thức kỹ năng nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong dạy học
Do khả năng nghiên cứu của bản thân còn hạn chế, với thời gian có hạn
Trang 22do đó không tránh khỏi thiếu sót Tôi rất mong nhận được những ý kiến trao đổi,đóng góp bổ sung của đồng nghiệp.
Tôi xin trân tr ng c m n!ọc kì I về môn Toán ở khối lớp 4: ả khảo sát: ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ
Thọ Xuân, ngày 15 tháng 3 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN củamìnhviết, không sao chép nội dung của
Trang 231 Sách giáo khoa Toán ở Tiểu học
2 Chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán Tiểu học
3
Nhiệm vụ các năm học 2014-2015;2015-2016;2016-2017;
2017-2018 của Sở GD&ĐT Thanh Hóa; Phòng GD&ĐTThọ Xuân
4 Tài liệu hướng dẫn dạy và học Toán lớp 3,4
5 Báo giáo dục thời đại
CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Mai Thị Oanh