SKKN một số kinh nghiệm dạy trong âm từ tiếng anh có hiệu quả cho học sinh khối 8

Sáng kiến kinh nghiệm trung học sở này quý thầy cô sẽ có nguồn tài liệu tham khảo hay, củng cố xây dựng phương pháp dạy hiệu quả, qua đó giúp các em học sinh tiếp thu bài tốt, nắm vững kiến thức phát triển tư duy trí tuệ. Sáng kiến kinh nghiệm tiểu học tập hợp các đề tài đa dạng mang tính ứng dụng cao như ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học

1

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TRỌNG ÂM TỪ TIẾNG ANH CÓ HIỆU QUẢ CHO HỌC SINH KHỐI 8

Quảng Ninh, tháng 10 năm 2018

2

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TRỌNG ÂM TỪ TIẾNG ANH CÓ HIỆU QUẢ CHO HỌC SINH KHỐI 8

Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng Chức vụ : Giáo viên

Đơn vị : Trường THCS TT Quán Hàu

Quảng Ninh, tháng 10 năm 2018

3

1 Phần mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Việc học Tiếng Anh của học sinh thu hút nhiều sự quan tâm, chú ý và nhận được nhiều đóng góp của các nhà nghiên cứu và các giáo viên ngoại ngữ

Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 – 2020" được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 30/9/2013 với mục đích

“đến năm 2020 đa số thanh niên Việt Nam tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng và đại học có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc lập, tự tin trong giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập, đa ngôn ngữ, đa văn hóa; biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” Để có thể thực hiện được mục tiêu đó,

chúng ta cần nhiều giải pháp đồng bộ mà trước hết phải đổi mới phương pháp dạy và học

Tiếng Anh hiện nay đang được dạy theo đường hướng giao tiếp và đường hướng lấy người học làm trung tâm Muốn như vậy, học sinh phải sử dụng được hai kỹ năng nghe và nói tốt Vậy giáo viên và học sinh phải làm gì để đạt mục tiêu này? Điều này đòi hỏi nhiều yếu tố, trong đó việc giúp học sinh nắm vững được trọng âm các từ trong Tiếng Anh là tương đối quan trọng Việc phát âm đúng trọng âm từ Tiếng Anh sẽ giúp việc giao tiếp bằng Tiếng Anh được tiến hành thuận lợi hơn, tránh được những hiểu nhầm trong giao tiếp Thực tế cho thấy đa số học sinh còn nhiều hạn chế trong phát âm và đánh dấu trọng âm của từ.Thực sự, tôi cảm thấy vô cùng lo lắng trước những kiến thức về trọng âm của học sinh Nhiều em không hề biết đến khái niệm trọng âm là gì và nhấn trọng

âm như thế nào Đối với Tiếng Anh, trọng âm của từ không phải là ngẫu nhiên Điều đó có nghĩa là chúng ta không thể nhấn trọng âm vào chỗ nào chúng ta thích hoặc không thích Ví dụ chúng ta không nghe rõ một từ nào đó nhưng chúng ta vẫn có thể hiểu được là nhờ trọng âm của từ Bằng suy nghĩ, tìm tòi, trao đổi, thảo luận với các đồng nghiệp trong trường cùng với thực tiễn trải nghiệm dạy học qua một số năm học, tôi mạnh dạn chia sẻ một số ý kiến, suy

nghĩ của mình qua sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm dạy trọng âm từ Tiếng Anh có hiệu quả cho học sinh khối 8

1.2 Điểm mới của đề tài

Một vài tác giả cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm hay và những giải pháp giúp học sinh học tốt trọng âm từ hoặc câu, nhưng những kinh nghiệm đó được đưa ra từ những nghiên cứu khoa học, áp dụng chủ yếu cho học sinh giỏi, thi vào lớp 10 chuyên, học sinh cấp 3 và phục vụ cho thi tốt nghiệp, cao đẳng và đại học Rất ít tài liệu đề cập đến việc dạy trọng âm từ cho học sinh cấp 2, cụ thể là

4

nhóm học sinh đại trà Trong sáng kiến kinh nghiệm nhỏ của mình, tôi muốn tập trung đề cập đến 5 giải pháp cụ thể mà tôi đã áp dụng khá thành công trong việc dạy trọng âm từ Tiếng Anh cho học sinh khối 8, với mục đích giúp học sinh phát

và nhấn âm đúng, chuẩn và phần nào tự tin hơn trong kĩ năng nghe và nói

2 Phần nội dung

2.1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu

Qua một cuộc khảo sát nhỏ, tôi nhận thấy phần lớn học sinh đại trà khi học Tiếng Anh từ bậc tiểu học đến bậc THCS hầu như không được học về trọng âm Tiếng Anh, chỉ một số học sinh được chọn vào đội tuyển mới được “cọ xát” và biết thế nào là “trọng âm” Một thực tế không thể chối cãi, hầu hết giáo viên không có thời gian hoặc chưa chú ý hướng dẫn cho học sinh về vấn đề này Giáo viên khi chữa lỗi cho học sinh chỉ chú ý đến cách dùng từ, lỗi ngữ pháp hoặc lỗi phát âm sai chứ không chữa lỗi về nhấn trọng âm Hầu hết học sinh không có khái niệm về nhấn trọng âm khi phát âm Tiếng Anh

Học sinh có thể biết về trọng âm khi xem phần Glossary ở cuối sách giáo khoa Tuy nhiên rất nhiều học sinh không xem đến phần này hoặc có xem nhưng chỉ chú ý nghĩa của từ mà không để ý đến cách phát âm hay trọng âm của từ Trước khi thực hiện đề tài, tôi đã thực hiện 2 khảo sát về sự hiểu biết về trọng

âm của học sinh và thực trạng dạy học phần trọng âm

Khảo sát thứ nhất: là khảo sát về khả năng sử dụng trọng âm Tiếng Anh của học sinh lớp 81,và lớp 82 Tôi đã phát cho mỗi học sinh một phiếu gồm 5 câu hỏi về trọng âm Tiếng Anh và yêu cầu các em làm trong vòng 5 phút đầu kiểm tra bài

cũ Các từ trong phiếu được chọn từ unit 1 chương trình Tiếng Anh lớp 8 hệ 10 năm khi học sinh vừa học xong tiết Getting started Phiếu câu hỏi có nội dung như sau:

Choose the word whose stress pattern is different from that of the rest

1 A adore B detest C follow D relax

2 A addicted B virtual C easy D happy

3 A melody B internet C president D importance

4 A leisure B event C culture D manner 5.A activity B community C.information D environment

5

Kết quả bài làm mỗi lớp như sau (có kèm theo tỉ lệ phần trăm):

Lớp SL

Trước khi áp dụng đề tài

Ghi chú

Sl % Sl % Sl % Sl %

81 30 2 6,7 6 20 12 40 10 33,3

82 27 0 0 5 18,5 10 37 12 44,5

Từ những con số biết nói ở bảng trên có thể thấy rằng kiến thức về trọng

âm của học sinh rất hạn chế, còn nhiều em không biết làm dạng bài này như thế nào

Khảo sát thứ hai:

Tôi đã thực hiện cuộc phỏng vấn với tổng số 10 em về kĩ năng nói, có 01

em nói khá lưu loát, trôi chảy và có trọng âm, 02 em nói được một số câu nhưng

âm điệu còn đều đều, còn đa số các em nói lúng túng và chưa có trọng âm.Từ thực trạng trên, tôi đã mạnh dạn chia sẻ một số kinh nghiệm nhỏ để cải thiện khả năng sử dụng trọng âm từ Tiếng Anh cho học sinh khối 8

2.2 Các giải pháp

2.2.1.Giáo viên dạy phải là người tiên phong trong việc trau dồi vốn trọng âm Tiếng Anh của bản thân mình

Giáo viên có thể chưa phát âm hay như người bản ngữ nhưng nhất định phải phát âm chuẩn và nhấn âm đúng Nhiều giáo viên phát âm sai đã tạo thành thói quen không tốt cho học sinh Chính vì thế, khi sử dụng Tiếng Anh, giáo viên luôn chú ý nói đúng trọng âm và ngữ điệu để hướng và tạo cho học sinh thói quen nghe một cách chính xác Để làm được điều này, giáo viên luôn phải

tự rèn luyện kĩ năng nói của mình sao cho thật chuẩn bằng nhiều cách như: nghe

và luyện theo băng, sử dụng từ điển để tra những từ mình chưa chắc chắn, nghe các chương trình phát bằng Tiếng Anh trên truyền hình hoặc radio Sau đây là một số trang web và cuốn sách hay mà mỗi giáo viên Tiếng Anh nên có để cuộc hành trình dạy học trọng âm trở nên dễ dàng và thú vị hơn

1 English phonetics and phonology (Tác giả: Peter Roach)

2 Ship or Sheep (Tác giả: Ann Baker)

3 Rèn kỹ năng làm bài trọng âm, ngữ âm môn Tiếng Anh (Tác giả: Vũ Thị Mai Phương)

4 Tự tin phát âm chuẩn (Tác giả: A.J.Hoge)

6

5 Luyện phát âm và đánh dấu trọng âm Tiếng Anh (Tác giả: Trần Mạnh Tường)

6 Hướng dẫn phát âm và nghe hiểu tiếng Anh-Mỹ (Tác giả: Nguyễn Minh Hân)

7 Tự học đột phá: Trọng âm –phát âm Tiếng Anh (Tác giả: Hoàng Đào-Hương Giang)

8 Hoàn thiện kĩ năng phát âm và đánh dấu trọng âm Tiếng Anh (Tác giả: The Windy)

2.2.2 Giáo viên dạy cho học sinh nắm vững quy tắc nhấn trọng âm từ Tiếng Anh

Trọng âm là điều thiết yếu và cơ bản nhất học sinh cần nắm ngay từ khi mới biết đến Tiếng Anh Tuy nhiên, học sinh đã “bị hổng” quá nhiều Một thực

tế không thể chối cãi, ở trên lớp giáo viên không có thời gian để đầu tư bài bản bài giảng quy tắc trọng âm từ Tiếng Anh cho học sinh Tôi có một gợi ý nhỏ là các bạn có thể dạy vào buổi 2, tiết phụ đạo hoặc có một buổi ngoại khóa riêng

về phần trọng âm này Riêng bản thân tôi, tôi áp dụng vào dành 2 tiết riêng dạy vào buổi 2 Sau đây là những quy luật dạy trọng âm từ cho học sinh một cách dễ tiếp thu và dễ nhớ mà bản thân tôi đã tích lũy được trong quá trình học tập và thực tế giảng dạy:

2.2.2.1 TWO-SYLLABLE WORDS (Từ có hai âm tiết)

1 Đa số danh từ có 2 âm tiết thì trọng âm rơi vào âm tiết thứ 1

'table, 'chicken, 'standard, 'porter

Ngoại lệ: mis'take, ma'chine, ad'vice,

2 Đa số tính từ có 2 âm tiết thì trọng âm rơi vào âm tiết thứ 1

'happy, 'busy, 'handsome, 'lucky, 'pretty, 'silly

Ngoại lệ: a'lone, a'mazed, …

3 Đa số các động từ có 2 âm tiết thì trọng âm rơi vào âm tiết thứ 2

for'get, re'lax, de'cide,

Ngoại lệ: 'enter, 'happen, 'open, 'listen, 'answer, 'offer, 'visit, 'travel, 'finish, 'study, 'realize

7

- Các động từ có âm tiết cuối chứa vần -ow thì trọng âm rơi vào âm tiết thứ 1

'borrow, 'follow Ngoại lệ: a'llow (từ có 2 âm tiết bắt đầu bằng A thì nhấn âm 2)

4 Tất cả các trạng từ kết thúc là đuôi -ly đều có trọng âm nhấn như tính từ của chúng

'carelessly, 'differently, 'patiently, 'easily, 'difficultly, in'telligently

5 Trọng âm của từ chỉ số đếm

- Những từ có đuôi -teen thì trọng âm rơi vào chính nó

thir'teen, four'teen

- Những từ có đuôi -ty thì trọng âm rơi vào âm tiết liền trước nó

'thirty, 'forty, 'fifty

6 Danh từ ghép trọng âm thường rơi vào âm tiết thứ 1

'birthday, 'raincoat, 'airport, 'tea-cup, 'passport, 'schoolbag, 'sunrise (n): bình minh

7 Tính từ ghép trọng âm thường rơi vào âm tiết thứ 1

'home-sick, 'car-sick,

- Tuy nhiên, nếu tính từ ghép có từ đầu là tính từ hay trạng từ, hoặc từ thứ 2

là tính từ có đuôi -ed thì trọng âm rơi vào âm thứ 2

well-'done, well-'built, hard-'working, nice-'looking

bad-'tempered, ill-'tempered, short- 'tempered, short-'sighted,

8 Động từ ghép trọng âm thường rơi vào âm tiết thứ 2

over'come, be'come, under'stand, ill'-treat: ngược đãi, over'heat, over'look, under'go

9 Trạng từ ghép trọng âm thường rơi vào âm tiết thứ 2

up'stairs, down'stairs, out'side, in'side

Tóm lại:

2.2.2.2 THREE - SYLLABLE WORDS OR MORE THAN THREE-SYLLABLE

ONES Từ có ba âm tiết trở lên (có một số từ 2 âm tiết)

1 Danh từ có 2 âm tiết và danh từ ghép Trọng âm ở âm tiết thứ 1

2 Tính từ có 2 âm tiết và tính từ ghép

Tính từ ghép có từ thứ 2 tận cùng –ed

Trọng âm ở âm tiết thứ 1 Trọng âm ở âm tiết thứ 2

3 Động từ có 2 âm tiết và động từ ghép Trọng âm ở âm tiết thứ 2

4 Trạng từ ghép

Trạng từ có đuôi –ly

Trọng âm ở âm tiết thứ 2 Trọng âm như tính từ

5 Từ chỉ số đếm đuôi –ty

Từ chỉ số đếm đuôi –teen

Trọng âm ở âm tiết thứ 1 Trọng âm ở âm tiết thứ 2

8

1 Những hậu tố sau đây mang trọng âm trên chính nó

-ade lemo'nade colon'nade (n) dãy, hàng

-aire million'naire question'naire (n)

-ain main'tain con'tain, exp'lain, comp'lain, enter'tain (chỉ

dành cho động từ)

Ngoại lệ: com'mittee, 'coffee, em'ployee

-eer mountai'neer pio'neer, engi'neer, volun'teer,

-ese vietna'mese portu'guese

-esque pictu'resque pictu'resque

-ette laund'rette laund'rette tiệm giặt là tự động, ciga'rette

-ever how'ever what'ever, when'ever, who'ever

-ique u'nique u'nique (adj) /ju:´ni:k/ độc nhất, an'tique (adj) /,

tech'nique

-oo bam'boo ta'boo (n): điều kiêng/cấm kị

-oon ty'phoon ba'lloon, after'noon

-mental

-mentary

docu'mental docu'mentary

environ'mental, funda'mental

supple'mentary, ele'mentary

-self Myself him'self, her'self

2 Những từ có hậu tố sau đây, trọng âm rơi vào âm tiết liền trước hậu tố đó

-tion infor'mation pro'tection, appli'cation

-sion de'cision per'mission, o'ccasion, ex'plosion

Ngoại lệ: 'television

-ic

-ical

eco'nomic

eco'nomical

ar'tistic, e'lectric, scien'tific, statistic (adj) 'musical, po'litical, 'logical

Ngoại lệ: a'rithmetic, 'politics, 'arabic:ả rập

-ial

-ially

arti'ficial

arti'ficially

'social, of'ficial, es'sential

-ian ca'nadian mu'sician, li'brarian, vege'tarian (n)

-id s'tupid 'liquid (những từ này có hai âm tiết ), 'timid nhút nhát

-ish es'tablish es'tablish , 'foolish, 'punish, 'finish, 'publish

-iar fa'miliar

9

-ior 'junior 'senior, su'perior (adj) cao cấp, chất lượng cao

-ient con'venient o'bedient, im'patient, 'patient, 'antient: cổ (có một số

từ 2 âm tiết)

-ience ex'perience

-ity a'bility ac'tivity, possi'bility, ne'cessity, simi'larity,

oppor'tunity, popu'larity, perso'nality, natio'nality…

-ible 'possible edible (adj) có thể ăn được (không độc hại)

-itive com'petitive 'sensitive,

-ious de'licious 'concious, un'concious, am'bitious, mys'terious (adj)

-ety

-uty

so'ciety

'injury

-ual 'visual 'usual, un'usual

-logy tech'nology e'cology, physi'ology

-graphy

ge'ography pho'tography

-meter ki'lometer pa'rameter

3 Những từ có tận cùng sau đây thì trọng âm rơi vào âm tiết thứ 3 từ cuối lên

-ate 'decorate 'concentrate, con'siderate, com'municate, 'illustrate,

'fortunate, intimate Tuy nhiên, nếu là từ có 2 âm tiết thì trọng âm nhấn vào âm tiết thứ 1

senate (n) /'senit/ ban giám đốc; 'playmate, 'classmate, 'climate, 'private

chủ

Ngoại trừ: 'accuracy (n) sự chính xác

-ize a'pologize 'organize, minimize, 'memorize, 'criticize (v) chỉ trích,

'advertize

Ngoại trừ: characterize

-phy phi'losophy phi'losophy, ge'ography, pho'tography

4 Những từ có tận cùng -ary thì trọng âm thường rơi vào âm tiết thứ 4 từ cuối lên

10

-ary 'necessary 'necessary, 'literary, 'dictionary,'secterary

ex'traordinary (adj): /ɪkˈstrɔːrdəneri/ hoặc /iks'trɔ:dnri/ khác thường

veterinary, itinerary Ngoại trừ: documentary

2.2.2.3 MỘT SỐ QUY TẮC KHÁC:

1 Các từ kết thúc bằng các đuôi : how, what, where, thì trọng âm chính rơi

vào âm đầu:

'anywhere, 'somehow, 'somewhere, 'anyhow

2 Đa số các từ có 2 âm tiết và bắt đầu bằng chử 'a' thì trọng âm rơi vào âm tiết thứ 2:

a'bed (adv): ở trên giường, a'bout, a'bove, a'back (adv): trở lại phía sau, a'gain, a'lone, a'chieve, a'like, a'go, a'sleep, a'broad, a'side (adv): sang một bên, a'fraid, a'part, a'llow

3 Khi thêm các hậu tố sau đây thì trọng âm chính của từ không có gì thay đổi

-ful 'beauty 'beautiful

-less 'thought, 'meaning 'thoughtless, 'meaningless

-able en'joy, re'ly en'joyable, re'liable

-ous 'danger, 'poison 'dangerous, 'poisonous

-ng/ive be'gin, ex'cite be'ginning, ex'citing

-ship 'friend, re'lation 'friendship, re'lationship

2.2.3 Giáo viên treo bảng các quy tắc nhấn trọng âm Tiếng Anh ngay tại phòng học bộ môn Tiếng Anh

Như cha ông ta thường nói “mưa dầm thấm lâu” Đúng thật là như vậy Tôi đã treo một poster lớn các quy tắc nhấn trọng âm tại phòng học Tiếng Anh Hàng tuần, cứ vào tiết học ngoại ngữ học sinh được nhìn, được đọc và “tiếp