SKKN một số phương pháp vận dụng hoạt động nhóm theo mô hình trường học mới trong hoạt động giáo dục mĩ thuật ở tiểu học

Sáng kiến kinh nghiệm tiểu học này quý thầy cô sẽ có nguồn tài liệu tham khảo hay, củng cố xây dựng phương pháp dạy hiệu quả, qua đó giúp các em học sinh tiếp thu bài tốt, nắm vững kiến thức phát triển tư duy trí tuệ. Sáng kiến kinh nghiệm tiểu học tập hợp các đề tài đa dạng mang tính ứng dụng cao như ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học

1. PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài, sáng kiến, giải pháp

Ngày nay, khoa học kĩ thuật ngày một phát triển, nhu cầu xã hội ngày càng cao, đòi hỏi con người cũng cần có những phẩm chất, nhân cách của một con người mới XHCN có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ,…Bởi vậy, việc dạy học mĩ thuật đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng tìm tòi và sáng tạo Ngoài việc dạy học sinh những kiến thức cơ bản thì việc học mĩ thuật còn phải đem lại niềm vui, hứng thú cho học sinh, làm cho các em nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp ở trong mình và thấy xung quanh mình trở nên gần gũi đáng yêu hơn

Mỹ thuật tạo hình không đòi hỏi người tham gia bắt buộc phải có năng khiếu, cũng không định hướng về tương lai hay sự nghiệp mỹ thuật của các em Mục đích chính của môn mỹ thuật là nhằm giúp các em tăng trí thông minh, khả năng ghi nhớ, nhận biết môi trường, hình khối và màu sắc trong tự nhiên Không những thế, qua những bài tập, tác phẩm, các em còn có cơ hội được khám phá thế giới, học hỏi về những kiến thức căn bản, trả lời cho vô số câu hỏi ở lứa tuổi này và một số tính cách của trẻ em như sự kiên trì, nhẫn nại, ham học hỏi cũng dần được hình thành, duy trì hay phát triển

Giảng dạy Mỹ thuật ở trường Tiểu học người giáo viên cần chú ý đặc điểm lứa tuổi học sinh Mỗi lứa tuổi sẽ có cách cảm nhận suy nghĩ và lý giải về cái đẹp khác nhau Người lớn có cách cảm nhận loogic và khoa học tạo nên một cái đẹp hoàn thiện, còn trẻ em thì có cách cảm nhận ngây thơ, nhìn sự vật qua lăng kính màu hồng, không vướng bận những nguyên tắc, trăn trở mà chủ yếu tập trung tình cảm,

sự yêu thích của mình vào bài vẽ Cho nên các sản phẩm của học sinh thường đem lại cho ta nhiều cảm xúc mới lạ Nói là vậy nhưng mỗi lứa tuổi, mỗi mức độ cách cảm nhận của con người mỗi đổi thay Là người giáo viên dạy Mỹ thuật cần nắm bắt được đặc điểm này của học sinh để có phương pháp giảng dạy tốt nhất, phát huy được năng lực, sự đam mê của các em

Sử dụng phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới ở trường Tiểu học

đã đi vào chiều sâu Được sự quan tâm chỉ đạo của cán bộ quản lí giáo viên có thêm những kiến thức và kĩ năng để đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát huy năng lực người học, trong đó kĩ năng tổ chức dạy học theo nhóm để phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo, phát triển năng lực tự học cho học sinh là hết sức quan trọng và việc vận dụng hoạt động nhóm là phương pháp mang đã lại hiệu quả trong dạy – học môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học số 1 An Ninh

Với mục tiêu khơi gợi sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề, tự giám sát và đánh giá kết quả học tập của người học, chú trọng phương pháp mở, người học vận dụng trải nghiệm thực tế và tự rút ra bài học cụ thể cho bản thân, phù hợp với yêu cầu, điều kiện dạy học và tình hình học sinh

Được sự quan tâm giúp đỡ của ban lãnh đạo Trường Tiểu học số 1 An Ninh, tôi

đã tiến hành chọn đề tài "Một số phương pháp vận dụng hoạt động nhóm theo mô

hình trường học mới trong hoạt động giáo dục Mĩ thuật ở Tiểu học " làm đề tài

nghiên cứu nhằm đưa ra một số biện pháp hữu hiệu góp phần thực hiện tốt mục tiêu của hoạt động giáo dục Mỹ thuật

1.2 Điểm mới của đề tài

Đề tài: “Một số phương pháp vận dụng hoạt động nhóm theo mô hình

trường học mới trong hoạt động giáo dục Mĩ thuật ở Tiểu học” mà tôi đang

nghiên cứu chắc chắn sẽ có nhiều đồng nghiệp đã viết đề tài này Nhưng điểm mới của đề tài chính là việc đưa ra những biện pháp cụ thể, thiết thực nhằm giúp GV dạy

Mĩ thuật tham khảo, vận dụng vào công tác giảng dạy môn Mĩ thuật ở tiểu học một cách linh hoạt, hiệu quả Cùng với việc nêu tên các biện pháp, đề tài còn giới thiệu

kĩ các bước thực hiện từng biện pháp trong quá trình áp dụng vào giảng dạy thực tế, dẫn chứng theo từng nội dung cụ thể

Điểm mới thứ hai là đổi mới cách dạy – học Mỹ thuật theo phương pháp Đan Mạch với mục tiêu truyền cảm hứng cho các giáo viên dạy Mỹ thuật; Lấy người học làm trung tâm; Kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức giúp học sinh có được các khả năng: Biểu đạt sáng tạo và giao tiếp thông qua hình ảnh; khám phá, hiểu và đề cao văn hóa thông qua nghệ thuật thị giác; hình thành các kĩ năng sống và phát triển năng lực cá nhân thông qua học Mỹ thuật; yêu thích cái đẹp

và biết vận dụng vào cuộc sống sinh hoạt, học tập hằng ngày

Thông qua hoạt động dạy – học Mỹ thuật để giúp các em thể hiện cái nhìn thế giới theo cách của mình, có thể nắm bắt được kiến thức về khả năng nhận thức các thuộc tính của sự vật, hiện tượng như hình dạng, màu sắc, sự liên tưởng, sắp xếp thông qua các quy trình dạy – học theo phương pháp mới bao gồm: Vẽ cùng nhau và sáng tác câu chuyện; Vẽ biểu cảm; Vẽ theo nhạc; Xây dựng cốt truyện; Tạo hình ba chiều – Tiếp cận theo chủ đề; Điêu khắc – Nghệ thuật tạo hình không gian; Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn đồng thời giúp cho giáo viên hiểu rõ và biết cách lựa chọn, tổ chức các hoạt động dạy học hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của vùng miền và đối tượng học sinh

Đổi mới nâng cao nội dung hình thức và tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh: Học sinh tự đánh giá/ đánh giá lẫn nhau; giáo viên đánh giá học sinh

2 PHẦN NỘI DUNG 2.1 Thực trạng việc dạy – học Mỹ thuật ở trường Tiểu học

Thực hiện đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, theo Nghị quyết 29 của Đảng với tiêu chí “chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học” Trong đó, nhà trường xác định việc đổi mới phương pháp dạy học là việc làm thiết yếu và quan trọng nhất

Bởi nguyên tắc vàng trong dạy học ở Tiểu học là: Nhẹ nhàng, thoải mái, giờ học hiệu quả, học sinh hứng thú học tập Đặc biệt với môn Mỹ thuật, được sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Quảng Ninh, Trường Tiểu học số 1 An Ninh

đã triển khai giảng dạy môn Mĩ thuật theo phương pháp của Đan Mạch ở các lớp từ khối 1 đến lớp 5 bắt đầu từ tháng 8 năm 2016

Trước đây, mỹ thuật được coi là môn học phụ, không được chú trọng, yêu cầu năng khiếu cũng như tư tưởng được vô tình hình thành rằng học mỹ thuật là học vẽ

và học vẽ là để trở thành họa sĩ Đa số các em là con em thuộc gia đình nông dân nên việc chuẩn bị đồ dùng còn nhiều thiếu thốn

Cơ sở vật chất, trang thiết bị trong trường không đầy đủ để phục vụ cho việc học tập

Mỹ thuật và trưng bày các sản phẩm

Khi áp dụng chương trình dạy – học Mỹ thuật truyền thống đa số các giờ học các

em chỉ hoạt động cá nhân theo một khuôn mẫu gò bó, ít có cơ hội chia sẻ trong quá trình thực hành nên không phát huy hết khả năng sáng tạo của các em nên các sản phẩm mỹ thuật còn chung chung

Trong thời đại ngày nay, khi khoa học kĩ thuật ngày càng phát triển thì yêu cầu làm việc theo nhóm là cần thiết hơn bao giờ hết Làm việc theo nhóm có thể tập trung những mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn thiện cho nhau những điểm yếu

Năng lực tự học và giải quyết vấn đề được biểu hiện cụ thể như sau: khả năng

tự thực hiện nhiệm vụ học cá nhân trên lớp, làm việc trong nhóm, lớp; khả năng tự học có sự giúp đỡ hoặc không cần giúp đỡ; tự thực hiện đúng nhiệm vụ học tập; chia

sẻ kết quả học tập với bạn, với cả nhóm; tự đánh giá kết quả học tập và báo cáo kết quả trong nhóm hoặc với giáo viên; tìm kiếm sự trợ giúp kịp thời của bạn, giáo viên hoặc người khác; vận dụng những điều đã học để giải quyết nhiệm vụ trong học tập, trong cuộc sống; phát hiện những tình huống mới liên quan tới bài học hoặc trong cuộc sống và tìm cách giải quyết

Tự học có vai trò, ý nghĩa quan trọng đối với học sinh tiểu học:

Tự giác thực hiện các hoạt động cá nhân, tự mình chiếm lĩnh kiến thức bài học, luyện tâp, thực hành để hình thành và phát triển các kĩ năng, năng lực Biết tìm kiếm

sự hỗ trợ từ bạn bè, thầy cô để hoàn thành nhiệm vụ học của bản thân

Chủ động tham gia vào các hoạt động động cặp đôi, nhóm lớn,

Tự kiểm tra, đánh giá kết quả của bạn thân và các bạn trong nhóm, trong lớp

Tự học là mục tiêu cơ bản của quá trình dạy học

Hoạt động tự học giúp học sinh thu nhận được kiến thức dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên trở nên vững chắc, sâu sắc, tạo ra cơ sở để vận dụng kiến thức

đó vào thực tiễn học tập

Dạy học theo nhóm đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị kĩ lưỡng kế hoạch dạy học, lựa chọn những nội dung thực sự phù hợp với hoạt động nhóm và thiết kế được các hoạt động giúp học sinh lĩnh hội, khám phá kiến thức mới một cách hiệu quả nhất

Tổ chức dạy học theo nhóm là một hình thức dạy học mới Đó là một trong những hình thức thực hiện tốt việc dạy học phát huy tính tích cực và tương tác của học sinh Với hình thức này, học sinh được hấp dẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu lượm kiến thức bằng chính khả năng của mình với sự giúp đỡ, hướng dẫn của giáo viên

Phương pháp dạy học theo nhóm được sử dụng nhằm khai thác vốn kiến thức

mà các em đã tích luỹ, những hiểu biết thực tế trong đời sống hoặc vận dụng kiến thức vào cuộc sống lao động sản xuất

Ưu điểm

Hoạt động hợp tác trong nhóm sẽ làm cho từng thành viên quen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội, hiệu quả học tập sẽ tăng lên nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành công việc

Trong hoạt động hợp tác, mục tiêu hoạt động là của toàn nhóm, nhưng mỗi cá nhân được phân công một nhiệm vụ cụ thể, phối hợp nhau để đạt mục tiêu chung:

Mô hình hợp tác xã trong xã hội đưa vào đời sống học đường có tác dụng chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã hội trong đó mỗi người sống và làm việc theo

sự phân công hợp tác với tập thể cộng đồng

Tất cả các thành viên trong nhóm đều có cơ hội tham gia chia sẻ ý kiến và kinh nghiệm của mình với cả nhóm Trong quá trình quan sát các nhóm làm việc giáo viên có thể thay đổi cấu trúc của nhóm để tạo cơ hội cho các thành viên có dịp trao đổi giữa nhiều người với nhau Xây dựng ý thức làm việc theo nhóm

Nhược điểm

Dạy học theo nhóm không tránh khỏi gây ồn ào trong lớp, đôi khi khó kiểm soát, vì vậy cần thiết giáo viên phải tập trung vào việc giáo dục và rèn luyện kĩ năng hoạt động hợp tác trong nhóm cho học sinh

Nhiều học sinh không thích học theo nhóm, vì muốn chứng tỏ khả năng của mình với giáo viên hơn là với bạn

Trong nhóm có thể có một số học sinh tích cực, một số khác ỷ lại vào các bạn trong nhóm

Việc phân nhóm khó khăn, mất nhiều thời gian, khó có thể đánh giá trên kết quả thảo luận của nhóm Vì vậy giáo viên cần kết hợp đánh giá của thầy và đánh giá của trò

2.2 Những tổ chức nhóm trong hoạt động giáo dục Mỹ thuật theo mô hình trường học mới đã vận dụng

Việc sử dụng phương pháp dạy học theo nhóm đã được thực hiện nhiều năm ở tất cả các môn học trong trường Tiểu học và đã mang lại hiệu quả Nhưng những năm gần đây khi chương trình dạy học theo phương pháp Đan Mạch được phổ biến rộng rãi thì việc dạy học Mỹ thuật theo nhóm là điều cần thiết

* Các kiểu nhóm

Đầu tiên cần phân tích đặc điểm cũng như giao tiếp của từng học sinh trong các lớp, tôi cùng phối hợp với GVCN tiến hành xếp chỗ ngồi cho học sinh sao cho phân bố đều khắp 3 đối tượng học sinh trong các tổ, các nhóm

+ Có 3 nhóm đối tượng học sinh:

Nhóm học sinh có lời nói lưu loát, đọc trôi chảy mạch lạc, biết thể hiện lời nói biểu cảm trong giao tiếp

Nhóm học sinh có lời nói tương đối lưu loát, trôi chảy Tuy nhiên, chưa thể hiện được lời nói biểu cảm trong giao tiếp một cách rõ nét

Nhóm học sinh còn nhút nhát, nói năng cộc lốc, ngại giao tiếp, hầu như không biết sử dụng lời nói biểu cảm trong giao tiếp

Dựa vào đặc điểm từng đối tượng học sinh tôi tìm hiểu, có ba cách chia nhóm

cơ bản: Cho học sinh tự chọn nhóm, chia nhóm một cách ngẫu nhiên và giáo viên là người chọn nhóm Tôi cũng đã mạnh dạn vận dụng ba cách chia nhóm trên vào các khối lớp mình giảng dạy

a Cho học sinh tự chọn nhóm.

Học sinh được phép tự chọn nhóm học tập của mình khi cô giáo yêu cầu Đây

là hoạt động mà học sinh rất hứng thú Các nhóm nhỏ (4 đến 6 học sinh) được hình thành dựa trên sở thích, thói quen của nhau và trên cơ sở nguyện vọng của bản thân Cách làm này chỉ thực hiện vào thời điểm đầu năm học và áp dụng trong một chủ đề nhằm gây sự thích thú cho các em từ đó giáo viên cũng biết được sở trường sở đoản của từng nhóm để có cách dạy – học phù hợp

Tuy nhiên không sử dụng hình thức này lâu dài bởi vì, một số học sinh cứ mãi cùng thực hiện hoạt động với nhau hoặc sẽ luôn ngồi ở một vị trí nhất định Khi học sinh được chọn các bạn mà em thích để cùng thực hiện hoạt động, có thể dẫn đến tình trạng kết bè phái trong lớp Việc này về lâu dài sẽ không có lợi cho nhóm theo quan điểm là một tập thể Do vậy, mặc dù thỉnh thoảng để cho học sinh tự chọn nhóm, nhưng đôi khi không để học sinh tự quyết định việc này và không phải thực hiện ở tất cả các khối lớp mà chỉ áp dụng đối với một số lớp nhất định tùy vào điều kiện thực tế của trường

b Chia nhóm một cách ngẫu nhiên

HĐTQHS sẽ phát ngẫu nhiên thẻ màu cho các bạn Những học sinh có thẻ cùng màu sẽ thành một nhóm Có thể thay thế thẻ màu bằng hình ảnh các con vật, tên các mùa, hay sử dụng các phần kiến thức nào đó (ví dụ các bộ phận của cây) để chia nhóm

Cách khác là có thể đếm số, và xếp nhóm với bạn có số đếm giống mình hay thay thế bằng trò chơi “Kết bạn” và kết đúng số người trong nhóm như yêu cầu Đây là dạng tổ chức nhóm ngẫu nhiên, một hình thức chia nhóm công bằng cho tất cả học sinh

c Giáo viên là người chọn nhóm

Nhóm khả năng đa dạng: Đây là nhóm phục vụ cho các môn học tập trung vào phát triển các kĩ năng Giáo viên sẽ phân chia để trong nhóm có cả học sinh khá lẫn học sinh yếu nhằm hỗ trợ lẫn nhau trong khi thực hiện các công việc của nhóm Nhóm dựa trên năng lực: Khi giáo viên muốn làm việc với các nhóm học sinh

có trình độ tương đương trong mỗi nhóm thì giáo viên sẽ gộp các học sinh khá, giỏi lại cùng nhau; học sinh hạn chế sẽ được chia thành nhóm đồng nhất trình độ với nhau Bằng cách này, một mặt, giáo viên có thể giao thêm việc cho các nhóm nổi trội hoặc có năng khiếu về lĩnh vực nào đó nhằm tăng cường thử thách, khơi gợi hứng thú và đam mê khám phá sáng tạo của các em; mặt khác, giáo viên sẽ tập trung hướng dẫn, củng cố những vấn đề cơ bản cho các nhóm học yếu và đảm bảo có thời gian đầu tư vào việc thiết kế nhiệm vụ phù hợp với năng lực nhóm này Chia nhóm dựa trên năng lực tương đương sẽ tránh được tình trạng nhóm bị thống trị bởi những học sinh nổi trội hoặc quá mạnh mẽ

Tuy nhiên, nguyên tắc là không sử dụng một phương pháp chia nhóm nhiều lần Việc thay đổi nhóm thường xuyên cũng là cách rất tốt để học sinh học hỏi kinh nghiệm học tập và kĩ năng làm việc nhóm trong mỗi nhóm khác nhau của các bạn khác nhau Các nhóm nên thường xuyên được thay đổi và dù chọn chia nhóm theo cách nào thì giáo viên cũng cần phải xem xét chuẩn bị kĩ càng Nhóm phải phù hợp với hoạt động được giao và hướng tới mục tiêu mà giáo viên mong muốn đạt được của hoạt động đó

2 3 Các hình thức làm việc trong nhóm

Đổi mới phương pháp dạy học là dạy và học theo hướng tích cực chủ động, sáng tạo trong đó học sinh phải tự phát hiện, tự giải quyết vấn đề, tự chiếm lĩnh kiến thức mới theo sự tổ chức và hướng dẫn hợp lý của giáo viên trong môi trường giáo dục thích hợp nhằm thực hiện các mục tiêu giáo dục của bậc học, của môn học, của bài học

Một trong những nội dung của việc đổi mới phương pháp là đưa các hình thức dạy học theo mô hình trường học mới là dạy – học theo nhóm vào trong từng bài học Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp, hình thức dạy học và đồ dùng dạy học là một khâu hết sức khó khăn, phức tạp đòi hỏi giáo viên phải căn cứ vào mục tiêu, nội dung bài học, đặc điểm học sinh và điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường để phát huy hết khả năng tự học của học sinh, giáo viên cần chú ý:

Tập trung vào hoạt động tự học của cá nhân.

a Làm việc cá nhân:

- Cá nhân làm việc độc lập nhưng vẫn hoạt động trong nhóm, vẫn chịu sự điều hành của nhóm trưởng Tần suất các hoạt động cá nhân trong nhóm vẫn rất lớn và chiếm ưu thế hơn so với các hoạt động khác Quá trình làm việc cá nhân này giúp học sinh có thời gian tập trung tự nghiên cứu, tự khám phá kiến thức, tự chuẩn bị

những gì cần thiết trước khi sử dụng nó để có những hoạt động khác cùng cả nhóm Trong quá trình làm việc cá nhân, gặp những gì không hiểu, học sinh có thể nêu luôn

ra trong nhóm để các thành viên khác trong nhóm hỗ trợ và nếu không giải quyết được vấn đề thì nhóm trưởng có thể giơ kí hiệu nhờ giáo viên hỗ trợ

Ví dụ: Ở chủ đề 1 “Chân dung tự họa” – Mỹ thuật 5 Các em chủ yếu hoạt động

cá nhân theo quy trình Vẽ biểu cảm Trong quá trình thực hành nếu nhận thấy mình

có chỗ chưa hiểu có thể hỏi ngay bạn và bạn cùng trao đổi để giải quyết ngay vấn đề đang gặp phải

b Làm việc theo cặp đôi (2 học sinh):

- Tuỳ theo hoạt động học tập, có lúc học sinh sẽ làm việc theo cặp trong nhóm Làm việc theo cặp rất phù hợp với những công việc như: kiểm tra dữ liệu, giải thích, chia sẻ thông tin, thực hành kĩ năng giao tiếp cơ bản Đây là quy mô nhóm đặc biệt phù hợp cho việc hợp tác Làm việc theo cặp sẽ giúp các em tự tin, mạnh dạn và tập trung tốt cho công việc nhóm Quy mô nhỏ này cũng là nền tảng cho sự chia sẻ và hợp tác trong nhóm lớn hơn sau này

Ví dụ: Chủ đề 13 “Em đến trường” – Mỹ thuật 2 Sử dụng quy trình vẽ cùng nhau _ sáng tạo câu chuyện HS làm việc cá nhân sau đó hợp tác nhóm đôi để sáng tạo câu chuyện

c Làm việc theo nhóm (từ 4 đến 6 học sinh):

- Trong các giờ học của mô hình trường học mới luôn có các hoạt động cả nhóm cùng hợp tác Nhóm là hình thức học tập phát huy rất tốt khả năng sáng tạo nên hình thức này dễ phù hợp với các hoạt động cần thu thập ý kiến và phát huy tính sáng tạo Điều quan trọng là học sinh cần phải biết mình làm gì và làm như thế nào khi tham gia làm việc nhóm

Ví dụ: Chủ đề 2 “ Sự liên kết thú vị của các hình khối” – Mỹ thuật 5 Sử dụng quy trình Tạo hình 3D, từ vật liệu tìm được – Tiếp cận chủ đề

d Làm việc cả lớp:

- Ngay cả khi học sinh

đang làm việc cá nhân, cặp

đôi hay cả nhóm, sẽ có

những vấn đề nảy sinh như

học sinh không hiểu một

phần kiến thức hay hoạt

động học, học sinh có nhiều

ý kiến trái chiều xung quanh một vấn đề Nếu giáo viên đi từng nhóm hỗ trợ sẽ rất mất thời gian Khi giáo viên nhận thấy có vấn đề đang phổ biến trong các nhóm, giáo viên có thể dừng công việc của các nhóm lại và tập trung cả lớp, làm sáng tỏ các vấn đề còn băn khoăn hay bàn cãi Cách làm này sẽ hiệu quả hơn, vừa không mất thời gian, vừa giúp giáo viên kịp thời hỗ trợ cả lớp tiếp tục hoạt động Song những tình huống này không xuất hiện quá thường xuyên trong lớp học

Làm việc cả lớp thường vận dụng vào hoạt động Hướng dẫn thực hiện và Trưng bày, giới thiệu, đánh giá sản phẩm ở tất cả các chủ đề của các khối lớp

Như vậy, việc lựa chọn hình thức làm việc nào: cá nhân, cặp đôi, nhóm hay cả lớp phụ thuộc vào yêu cầu của các loại hình hoạt động và luyện tập Song giáo viên cần lưu ý là tuỳ vào tình hình chung của cả lớp trong từng tình huống cụ thể, giáo viên có

sự thay đổi, ứng dụng linh động và phù hợp, đảm bảo tính hiệu quả cho bài học và tạo sự hứng thú cho học sinh

2.4.Vai trò của các thành viên trong nhóm

a Nhiệm vụ của nhóm trưởng là người tổ chức các hoạt động, công việc cho

nhóm, sắp xếp vai trò các thành viên, đảm bảo rằng mọi thành viên đều có cơ hội để đóng góp Ngay cả khi các thành viên đang làm việc cá nhân hoặc cặp đôi, nhóm trưởng vẫn là người tổ chức và giám sát hoạt động của cả nhóm Ngoài ra, nhóm trưởng là người kết nối giữa nhóm mình với nhóm khác hoặc với thầy cô giáo Khi nhóm cần sự trợ giúp từ phía giáo viên hoặc khi báo cáo tiến độ với giáo viên, nhóm

trưởng sẽ là người quyết định và giơ các kí hiệu cho giáo viên biết Không nhất thiết nhóm trưởng phải là những em học sinh học khá, mạnh mẽ, có khả năng điều khiển các bạn Mọi thành viên trong nhóm đều nên được trao cơ hội làm trưởng nhóm Sự rèn luyện thường xuyên trong vai trò này không những làm các em hiểu và thông cảm cho nhiệm vụ trưởng nhóm mà còn giúp rèn luyện khả năng lãnh đạo của các em

b Thư kí của nhóm là người ghi chép hoặc vẽ lại nội dung trao đổi hoặc kết quả

công việc của nhóm Việc ghi chép này giúp nhóm tổng hợp công việc mình đã thực hiện, trao đổi với các nhóm khác hoặc chia sẻ trước cả lớp

c Các công việc của nhóm khi cần chia sẻ với nhóm khác hoặc trình bày trước

cả lớp sẽ được thực hiện bởi người thuyết trình Đây là cá nhân sẽ đại diện nhóm để

trình bày công việc đã hoàn thành của nhóm Cách này vừa giúp giáo viên kiểm soát được được kết quả công việc, đông thời giúp học sinh có thể học hỏi lẫn nhau; tạo hứng thú, thi đua và học cạnh tranh giữa các nhóm

d Người thu thập tài liệu là một khái niện chưa phổ biến nhiều trong làm việc

nhóm, đây là một nhân vật mà vào những thời điểm khác nhau sẽ rời nhóm để đi thu thập tài liệu hoặc vật dụng cần cho nhóm như giấy, kéo, hồ, sách, bút màu,… Đôi khi nếu việc thu thập tài liệu liên quan đến kiến thức, học sinh giữ vai trò này có trách nhiệm phân nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm thu thập chứng cứ, tài liệu và tổng hợp lại phục vụ cho công việc

e Giáo viên cần lưu ý mỗi học sinh, bên cạnh nhiệm vụ trong nhóm của mình,

đều phải tham gia hoạt động chung của nhóm và một việc quan trọng nữa là học sinh phải có cơ hội để thực hiện các vai trò khác nhau trong nhóm

2.5 Một số biện pháp thúc đẩy hoạt động nhóm hiệu quả trong hoạt động giáo dục Mỹ thuật

- Quy tắc nhóm

+ Người xây dừng những quy tắc này không ai khác chính là những thành viên trong nhóm Các nhóm sẽ thống nhất được một bộ quy tắc về những điều nên làm hoặc không nên làm khi hoạt động nhóm

Có thể kể ra một số nguyên tắc cơ bản sau:

+ Ngồi thành vòng tròn để tất cả mọi người đều có thể nhìn thấy nhau

+ Chúng ta hãy là những người biết lắng nghe tốt, không ngắt lời khi bạn đang nói, không trêu chọc và coi thường ý kiến của bạn

+ Hãy biết kiên nhẫn chờ tới lượt

+ Hãy khuyến khích các bạn tham gia làm việc và thảo luận nhóm

+ Hãy tôn trọng bạn mình

+ Tuân theo sự điều hành của trưởng nhóm nhưng có sự chia sẻ, góp ý sao cho nhóm được điều hành và hoạt động tốt hơn

- Trò chơi tăng cường sự tương tác