Xử lý vết thương CLB Y Khoa Trẻ ĐH Y Khoa Vinh

Vết thương phần mềmVết thương đâm chọc nhỏ:  Do kim đâm, đạp đinh, súc vật cắn…  Tổn thương giải phẫu không đáng kể  Cần coi chừng nhiễm trùng và dị vật bên trong vết thương, uốn ván,

XỬ LÝ VẾT THƯƠNG

Bs CKI TRẦN VĂN THUYÊN

Bv Quốc Tế Vinh Phone: 0983 96 94 91 Page:Bs Thuyên Chấn thương chỉnh hình – cơ xương khớp Bv Quốc tế Vinh

CÁC LOẠI VẾT THƯƠNG

ĐỊNH NGHĨA

Vết thương là những tổn thương có gây ra rách da- niêm mạc

Vết thương phần mềm

Vết thương đâm chọc nhỏ:

 Do kim đâm, đạp đinh, súc vật cắn…

 Tổn thương giải phẫu không đáng kể

 Cần coi chừng nhiễm trùng và dị vật

bên trong vết thương, uốn ván,

 Kim y tế đâm chọc phải xem có khả

năng nhiễm HIV hay không.

Phân loại

1

Vết thương phần mềm

Vết thương cắt gọn:

 Do vật sắc bén cắt như dao, mảnh kính…

 Tổn thương giải phẫu đáng kể, có khi rất sâu rộng

 Coi chừng chảy máu nhiều gây choáng chấn

thương

 Cần khám kỹ để xem có bị đứt gân, mạch máu,

thần kinh hay không Nếu có, ta có vết thương đứt gân, vết thương đứt mạch máu, vết thương đứt thần kinh chứ không phải vết thương phần mềm

Phân loại

2

 Mất hoặc lóc da rộng có thể làm lộ các mô quí, nguy

cơ nhiễm trùng cao

Phân loại

3

Vết thương phần mềm

Vết thương giập nát:

 Thường do chấn thương nặng nề như bị máy

cuốn, hoả khí, tai nạn giao thông tốc độ cao

 Hoả khí có thể gây ra tổn thương lớn hơn mắt

thường thấy được.

 Các vết thương giập nát thường có nhiều mô bị

tổn thương chứ không chỉ riêng phần mềm

 Nguy cơ mất máu, choáng, nhiễm trùng

Phân loại

4

Vết thương phần mềm

Tổn thương giải phẫu:

 Rách da làm vi khuẩn có thể xâm nhập vào vết

thương gây nhiễm trùng

 Cân rách dọc tạo ra các khoang tổn thương

khác nhau, làm tăng áp lực, tạo ngóc ngách

 Cơ giập nát là môi trường tốt cho vi khuẩn phát

triển

 Máu tụ ứ đọng ở vết thương và trong mô cũng

tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh

Giải phẫu-Sinh lý bệnh

1

Vết thương phần mềm

Các yếu tố nguy cơ nhiễm trùng

 Vết thương giập nát , hoại tử

Vết thương phần mềm

Sinh học vết thương:

 Giai đoạn tự tiêu: Vết thương  co mạch,

tạo cục máu đông  tiêu fibrin

 Giai đoạn làm sạch: Sau giai đoạn co

mạch là giai đoạn giãn mạch Prostaglandin tăng sinh gây quá trình viêm : sưng, nóng, đỏ, đau Bạch cầu được huy động đến để làm sạch vết thương

Giải phẫu-Sinh lý bệnh

2

Vết thương phần mềm

Sự lành vết thương: có 3 hiện tượng

 Tạo mô hạt mới che phủ bề mặt vết

thương và che phủ các mô quí

 Co nhỏ vết thương: vết thương co hẹp lại

dần so với ban đầu VT càng vuông góc với nếp da càng co hẹp nhiều

 Lớp biểu mô bò ra che phủ lớp mô hạt,

mỗi ngày 1-2 mm, tạo ra sẹo vết thương

Giải phẫu-Sinh lý bệnh 3

và khâu không căng

 Nếu không đủ điều kiện thì để hở da VT sẽ mọc mô hạt

và lành sẹo gọi là liền vết thương thì hai

 Sau khi mô hạt mọc hoặc VT hết nhiễm trùng ta khâu da thì hai, VT cũng sẽ lành thì đầu

Giải phẫu-Sinh lý bệnh 3

 Kê chi cao vừa phải

 Phục hồi tổn thương giải phẫu

 Tập vận động phục hồi chức năng

Điều trị

2

+ Rửa sạch với nhiều nước

+ Cắt lọc lại từ đầu, rồi rửa lại với nhiều nước.

Cứ thế làm lại vài lần cho đến khi sạch hoàn toàn.

+ Che phủ mô quí Khâu phục hồi các cấu trúc giải phẫu + Khâu da hoặc để hở

1

Cắt lọc chống nhiễm trùng

Kỹ thuật cắt lọc vết thương

 Da:

- Cắt mép da 1-2 mm theo bờ tổn thương,

tránh cắt qua mức, những phần tổn thương không rõ ràng không nên cắt

- Cắt lọc tiết kiệm ở vùng bàn tay

 Mỡ:

- Vùng mỡ dập nát và nhiễm bẩn nên cắt rộng rãi

Kỹ thuật cắt lọc vết thương

- Cắt bỏ những phần cơ chết , dập nát, mất máu nuôi là yếu tố quan trọng để phòng nhiễm trùng vết thương.

- Đánh giá chính xác cơ còn sống hay không khi vết

thương trước 24h thực sự khó khăn.

- Đánh giá dựa vào 4 chữ “ C” : (color, contraction,

consistency,circulation).

Kỹ thuật cắt lọc vết thương

 Xương:

- Mảnh xương còn dính mô mềm và mảnh xương của mặt khớp không nên loại bỏ.

- Những mẩu xương nhỏ hơn móng tay cái mà

không còn dính vào phần mềm nào có thể vứt bỏ.

- Đối với gãy xương hở: Bộc lộ hai đầu xương gãy, làm sạch bề mặt gãy và lỏng tủy.

Kỹ thuật cắt lọc vết thương

Che phủ mô quí ở các vết thương rộng lớn

Dùng vạt da, vạt cơ để che phủ các mô quí

như Xương, Thần kinh, Mạch máu, Gân

Che phủ mô quí chứ không phải khâu kín da

Nên để hở vết thương dẫn lưu theo tư thế nếu không chắc đã cắt lọc sạch hoàn toàn

N ếu da hở có thể kéo khép dần theo kiểu buộc dây giày

@

Kháng sinh

Cho kháng sinh sớm ngay khi có thể

Dùng kháng sinh phổ rộng, liều cao

Tốt nhất là cho tiêm tĩnh mạch

Tiếp tục cho liều cao trong 5-7 ngày, thay đổi theo KSĐ, nhất là trong các trường hợp VT rộng lớn

2

Bất động

Tất cả các vết thương đều cần bất

động

Vết thương phần mềm: cần làm nẹp bột hoặc các loại nẹp chế sẵn.

Với các tổn thương đặc hiệu: bất động phù hợp theo tổn thương

3

Theo dõi hậu phẫu

Kê cao chi vừa phải

Theo dõi vết thương

Nếu nghi ngờ có nhiễm trùng :

Cắt lọc lại ngay, không chần chừ

Cắt lọc lại kỹ hơn, rửa nhiều hơn, Bắt buộc để hở vết thương

Theo dõi hậu phẫu

vết thương

không có nhiễm trùng hoặc khi mô hạt mọc tốt

Các vết thương đặc

hiệu đều tương tự

như VTPM

• VT gãy xương hở: Cần làm sạch đầu xương

gãy và nắn xương tốt trước khi cố định xương

• VT thấu khớp: Cần rửa khớp thật sạch và

khâu lại bao khớp

• VT đứt gân: Cắt lọc vết thương tốt trước khi

khâu gân…

Dụng cụ đặc biêt??

BỆNH NHÂN: HOÀNG PHÚC DU 57 TUỔI ĐỊA CHỈ: NGHI YÊN- NGHI LỘC

• 2, BN NGUYỄN THỊ HƯƠNG GIANG 19T

• ĐC Thanh Dương- Thanh Chương- NGhệ An

Sau khi cắt lọc.

3 NGUYỄN HỒNG THUYÊN 32T.

ĐC Nghi Liên- Tp Vinh

Sau khi cắt lọc

Sau ghép da 2 tuần

BN NGUYÊN NGỌC HƯNG 26 T

ĐC HOÀNG MAI- NGHỆ AN

SAU KHI CẮT LỌC, lên

mô hạt tốt đã ghép da

•

Bn,Thái Văn Anh, 8t,

Đc:Quỳnh Thanh,Quỳnh

Lưu

Sau ghép da 5 ngày

Sau 1 tháng

Kéo da dày sau giải ép khoang

Chân

Thành Cám Ơn