Trong giai đoạn mở cửa hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển, ngành kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu là một trong những triển vọng phát triển kinh tế mang lại kết quả tích cực cho đất nước. Với nền kinh tế phát triển, dịch vụ giao nhận vận tải đã trở thành một ngành dịch vụ tích hợp nhiều hoạt động có giá trị gia tăng cao, đem lại lợi ích kinh tế lớn, Việt Nam với môi trường kinh doanh thuận lợi, cơ hội phát triển cao hứa hẹn phát triển mạnh thị trường dịch vụ trong thời gian tới. Có thể nói, ngành giao nhận đã phục vụ tốt khiến cho hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng tăng trong những năm qua, đồng thời làm cho thị trường ngày một mở rộng và thương mại quốc tế ngày một phát triển. Tuy nhiên, hoạt động giao nhận cũng ngày càng phức tạp hơn, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cũng ngày một gay găt hơn, chính vì vậy mà hoạt động trong lĩnh vực này cũng này một khó khăn và chưa đi vào thống nhất. Do nhiều lý do mà ngành dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu của nước ta hiện còn nhiều hạn chế, để có thể phát triển mạnh hơn nữa, cần phải xem xét đến nhiều yếu tố và phương hướng phát triển. Do đã tìm hiểu kỹ lưỡng trong quá trình học cũng như trong thực tế, đồng thời nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu hiện nay, nên em đã chọn đề tài: “ Giải pháp đẩy mạnh hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu của Công ty TNHH Tiếp vận Mercury” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp. Nội dung của khóa luận bao gồm ba chương như sau: -Chương 1: Khái quát về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu -Chương 2: Thực trạng hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu của Công ty TNHH Tiếp vận Mercury
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Trong giai đoạn mở cửa hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đang đứng trướcnhiều cơ hội phát triển, ngành kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhậpkhẩu là một trong những triển vọng phát triển kinh tế mang lại kết quả tích cực chođất nước
Với nền kinh tế phát triển, dịch vụ giao nhận vận tải đã trở thành một ngànhdịch vụ tích hợp nhiều hoạt động có giá trị gia tăng cao, đem lại lợi ích kinh tế lớn,Việt Nam với môi trường kinh doanh thuận lợi, cơ hội phát triển cao hứa hẹn pháttriển mạnh thị trường dịch vụ trong thời gian tới Có thể nói, ngành giao nhận đã phục
vụ tốt khiến cho hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng tăng trong những năm qua,đồng thời làm cho thị trường ngày một mở rộng và thương mại quốc tế ngày một pháttriển
Tuy nhiên, hoạt động giao nhận cũng ngày càng phức tạp hơn, cạnh tranh giữacác doanh nghiệp cũng ngày một gay găt hơn, chính vì vậy mà hoạt động trong lĩnhvực này cũng này một khó khăn và chưa đi vào thống nhất Do nhiều lý do mà ngànhdịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu của nước ta hiện còn nhiều hạn chế, để
có thể phát triển mạnh hơn nữa, cần phải xem xét đến nhiều yếu tố và phươnghướng phát triển
Do đã tìm hiểu kỹ lưỡng trong quá trình học cũng như trong thực tế, đồng thờinhận thức được tầm quan trọng của hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩuhiện nay, nên em đã chọn đề tài: “ Giải pháp đẩy mạnh hoạt động giao nhận hànghóa xuất nhập khẩu của Công ty TNHH Tiếp vận Mercury” làm đề tài khóa luậntốt nghiệp
Nội dung của khóa luận bao gồm ba chương như sau:
- Chương 1: Khái quát về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
- Chương 2: Thực trạng hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu củaCông ty TNHH Tiếp vận Mercury
Trang 2- Chương 3: Giải pháp đẩy mạnh hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhậpkhẩu của Công ty TNHH Tiếp vận Mercury
Do trong quá trình trình bày, chắc chắn còn nhiều thiếu sót Em rất mong nhậnđược sự chỉ bảo, góp ý của các thầy, cô giáo để em có thể hoàn thiện được kiếnthức cũng như có thể đáp ứng được cho công việc sau này
Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo, các bạn sinh viên, những người
đã giúp đỡ em trong quá trình học tập và rèn luyện tại ngôi trường Đại học Kinh tếQuốc dân, đặc biệt là thầy giáo – PGS, TS Nguyễn Văn Tuấn – giảng viên ViệnThương mại và Kinh tế quốc tế - người đã trực tiếp hướng dẫn em hoàn thành khóaluận này
Em xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, ngày 5/12/2012
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan tất cả những nội dung, số liệu trong bài làm là có thật và
đó là nhờ vào sự tìm hiểu thực tế của em trong quá trình thực tập tại Công tyTNHH Tiếp vận Mercury Tất cả nội dung trên là do em nghiên cứu và hoànthành, không sao chép ở bất kỳ tài liệu nào
Trang 4CHƯƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAO NHẬN HÀNG HÓA
XUẤT NHẬP KHẨU1.1 Khái quát chung về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
1.1.1 Giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu và vai trò của giao nhận hàng
hóa xuất nhập khẩu trong Thương mại quốc tế
1.1.1.1 Khái niệm giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
Buôn bán quốc tế là sự trao đổi hàng hóa giữa người mua và người bán ởnhững nước khác nhau Sau khi hợp đồng buôn bán được ký kết, đó là lúc ngườibán phải giao hàng cho người mua Để đến tay người mua, cần phải qua khâu vậnchuyển Hay nói cách khác, buôn bán quốc tế được cấu thành từ một bộ phận quantrọng đó chính là vận chuyển hàng hóa quốc tế Vận chuyển hàng hóa quốc tế làmột khâu không thể thiếu trong quá trình lưu thông nhằm đưa hàng hóa từ nơi sảnxuất cho đến nơi tiêu dung Như vậy, dịch vụ giao nhận có nghĩa là gì?
Dịch vụ giao nhận, theo “Quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận”,
là bất kỳ loại dịch vụ nào có liên quan đến vấn đề vận chuyển, gom hàng, lưu kho,bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như dịch vụ tư vấn hay có liênquan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm,thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đế hàng hóa Theo Luật Thương mại ViệtNam, giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giaonhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làmcác thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhậntheo ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hay của người giao nhận khác
Nói một cách ngắn gọn, giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu là tập hợpnhững nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc dichuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận
Trang 51.1.1.2 Vai trò của giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu trong Thương
mại quốc tế.
Hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu, với vai trò cơ bản nhất của
nó, là một khâu không thể thiếu trong quy trình xuất nhập khẩu hàng hóa Giaonhận hàng hóa đảm trách một phần công việc trong quá trình lưu thông hàng hóa
Nó chuyên chở và thực hiện một số nghiệp vụ khác để đưa hàng hóa từ nơi gửi đếnnơi nhận hàng Cho nên hoạt động giao nhận vận tải là chiếc cầu nối quan trọnggiữa người gửi hàng và người nhận hàng
Bằng việc đi thuê hay ủy thác cho một người thứ ba có chuyên môn về hoạtđộng giao nhận, người gửi hàng không những giảm bớt một số công việc, chia sẻ
về mặt trách nhiệm và rủi ro mà còn tiết kiệm thời gian và giảm chi phí, do khôngphải đầu tư vào một số điều kiện cơ sở hạ tầng cơ bản phục vụ cho hoạt động giaonhận Do vậy, mà theo thời gian phạm vi những công việc mà người gửi hàng giaocho người giao nhận ngày càng nhiều
Bên cạnh đó, với sự áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong lĩnhvực giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu, hoạt động giao nhận này đã ngày càngđưa hàng hóa đến tận tay người tiêu dùng với tốc độ nhanh hơn, an toàn hơn vàđảm bảo chất lượng của hàng hóa Cùng với sự áp dụng những thành tựu khoa họccông nghệ, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực này đã tác động làmnâng cao hiệu quả và giảm chi phí của hoạt động giao nhận để nhằm phục vụ
Trang 6khách hàng ở mức tốt nhất Qua đó mà hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhậpkhẩu sẽ góp phần làm giảm giá thành của sản phẩm và thúc đấy sự phát triển củathương mại quốc tế.
Như vậy, hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đang ngày càngđóng vai trò quan trọng thiết yếu trong hoạt động thương mại quốc tế Cùng với nó
là vai trò và trách nhiệm của người giao nhận ngày càng lớn trong mối quan hệgiữa người gửi hàng và người nhận hàng
1.1.2 Người giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
1.1.2.1 Khái niệm người giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
Người kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu gọi là ngườigiao nhận Người giao nhận có thể là chủ hàng, chủ tàu, công ty xếp dỡ, người giaonhận chuyên nghiệp hay bất kỳ một người nào khác có kinh doan dịch vụ giaonhận Theo Luật Thương mại Việt Nam thì người làm dịch vụ giao nhận hàng hóaphải là thương nhân có giấy nhận đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa
Trước đây người làm giao nhận chỉ làm đại lý thực hiện một số công việccủa nhà xuất khẩu, nhập khẩu như: xếp dỡ, lưu kho hàng hóa, làm thủ tục giấy tờ
lo liệu vận tải nội địa, thủ thục thanh toán tiền hàng,… Nhưng với khái niệm giaonhận hàng hóa xuất nhập khẩu đang ngày càng mở rộng và trong vai trò người kinhdoanh logistics như hiện nay, người giao nhận còn cung cấp thêm những dịch vụtrọn gói về toàn bộ quá trình vận tải và phân phối hàng hóa Vì thế, người giaonhận không chỉ còn được biết đến như là đại lý (agent) như trước kia mà còn làngười gom hàng (consolidator), người chuyên chở chính (principal carrier),…
1.1.2.2 Vai trò của người giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
Ngày nay, với sự phát triển của vận tải container, vận tải đa phương thức, ngườigiao nhận không chỉ làm đại lý, người nhận ủy thác mà còn cung cấp dịch vụ vận tải vàđóng vai trò như một bên chính (Principal) – người chuyên chở (Carrier) Người giaonhận đã làm chức năng và công việc của những người sau đây:
Trang 7 Môi giới Hải quan (Customs Broker)
Trước đây người giao nhận chỉ hoạt động trong nước Nhiệm vụ của ngườigiao nhận lúc đó là làm thủ thục hải quan đối với hàng nhập khẩu và giành chỗ chởhàng trong vận tải quốc tế hoặc lưu cước với các hãng tàu theo sự ủy thác củangười xuất khẩu hoặc người nhập khẩu tùy thuộc vào quy định của hợp đồng muabán Trên cơ sở Nhà nước cho phép, người giao nhận thay mặt người xuất khẩu đểkhai báo,làm thủ tục hải quan như một người môi giới hải quan
Đại lý (Agent)
Nếu như trước kia người giao nhận không nhận trách nhiệm của người vậnchuyển Người giao nhận chỉ là cầu nối giữa người gửi hàng và người chuyên chởnhư là một đại lý của người chuyên chở để thực hiện các công việc khác nhau nhưnhận hàng, giao hàng, lập chứng từ, làm thủ tục hải quan, lưu kho… trên cơ sở làhợp đồng ủy thác
Người gom hàng (Cargo Consolidator)
Tại Châu Âu, người giao nhận đã có trách nhiệm cung cấp dịch vụ gom hàng
để phục vụ cho vận tải đường sắt từ rất lâu Nhưng đặt biết nhất là trong vận tảihàng hóa bằng container dịch vụ gom hàng có thể nói là không thể thiếu được vì nó
có thể biến hàng lẻ (LCL) thành hàng nguyên (FCL) nhằm tận dụng khả năng chởcủa container và giảm cước phí vận chuyển Khi là người gom hàng, người giaonhận sẽ đóng vai trò là người chuyên chở hoặc là đại lý
Người chuyên chở (Carrier)
Trong những năm gần đây, nhiều trường hợp người giao nhận đóng vai trò làngười chuyên chở, có nghĩa là người giao nhận trực tiếp ký hợp đồng vận tải vớichủ hàng đồng thời chịu trách nhiệm đưa hàng hóa từ nơi này đến nơi khác Ngườigiao nhận đóng vai trò là người thầu chuyên chở (Contracting Carrier) nếu ngườigiao nhận ký hợp đồng mà không trực tiếp chuyên chở Ngược lại, nếu người giaonhận trực tiếp chuyên chở thì họ là người chuyên chở thực tế (Performing Carrier)
Trang 8Khi người giao nhận cung cấp dịch vụ vận tải đi suốt hoặc còn gọi là vận tải
từ của đến cửa thì người giao nhận có vai trò như là người kinh doanh vận tải đaphương thức (MTO) Trong trường hợp này người kinh doanh vận tải đa phươngthức là người chuyên chở và cũng phải chịu trách nhiệm đối với hàng hóa
1.1.2.3 Trách nhiệm của người giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
Người giao nhận là người có trách nhiệm thực hiện các nghiệp vụ có liênquan đến vận chuyển hàng hóa nhằm giao nhận theo đúng sự ủy thác của kháchhàng Cho dù người giao nhận hoạt động với tư cách là đại lý hay người chuyênchở thì đều phải có trách nhiệm với mọi lỗi lầm của mình
Vì vậy, nói một cách cụ thể thì người giao nhận có những trách nhiệm sauđây:
Trách nhiệm của người giao nhận với tư cách là đại lý
Trong danh nghĩa đại lý, người giao nhận phải chịu trách nhiệm với các bênsau:
Trách nhiệm đối với khách hàng
Nếu trong quá trình làm nhiệm vụ có sai sót hay sơ suất gì do người giaonhận hay nhân công mà lỗi lầm ấy không phải do cố ý nhưng lại gây ra tổn thất vềtài chính cho người ủy thách hoặc là gây thiệt hại về hàng hóa thì người giao nhậnvẫn phải chịu mọi trách nhiệm
Những lỗi phải chịu này bao gồm:
- Không thông báo cho người nhận
- Giao hàng khác với chỉ dẫn của người ủy thác so với hợp đồng hay giaohàng đến sai nơi quy định
- Giao hàng không lấy vận đơn, các chứng từ liên quan
- Không làm đúng chỉ dẫn của khách hàng như không mua bảo hiểm, làm saithủ tục hải quan cho hàng hóa
- Tái xuất không theo những thủ tục cần thiết để xin hoàn thuế
Trang 9- Giao hàng không đúng người nhận hàng, làm thất lạc hàng hóa, không thutiền từ người nhận hàng.
- Không có thái độ chu đáo, bảo quản và cẩn thận với hàng hóa, hay trongviệc thay mặt khách hàng lựa chọn người chuyên chở, thủ kho hay các đại lý khác
Trách nhiệm làm thủ tục Hải quan
Từ khi được ủy thác nhiệm vụ thực hiện khai báo Hải quan, người giao nhậnphải chịu trách nhiệm trước cơ quan hải quan về việc tuân thủ các quy định về khaitên hàng, số lượng hay giá trị để cơ quan Nhà nước không bị thất thu Khi đó ngườigiao nhận sẽ phải tự chịu tiền phạt và khách hàng không có trách nhiệm bồi hoàncho người giao nhận Họ sẽ phải chịu trách nhiệm về tiền bạc cũng như tráchnhiệm về mặt pháp lý, phải gánh chịu trước pháp luật về những hành vi mà mìnhgây ra
Trách nhiệm với bên thứ ba
Ngoại trừ một số công ty giao nhận có quy mô lớn có nhiều phương tiệngiúp đỡ cũng như có lực lượng lao động lớn, có khả năng cao thì hầu hết nhữngngười giao nhận đều chỉ là những người làm dịch vụ bình thường, họ đều phải thuêcác công ty khác làm các bước trong quy trình như: bốc xếp hàng hóa, vận chuyểnđường bộ, kho hàng… Họ phải thực hiện đầy đủ và đúng với hợp đồng với bên thứ
ba để cung ứng đủ những dịch vụ cần thiết có liên quan đến quá trình vận chuyển.Nhưng trong một vài trường hợp, người giao nhận có thể bị bên thứ ba khiếu nại.Các khiếu nại này sẽ rơi vào hai loại sau:
- Người thứ ba bị thương, bị đau ốm thậm chí bị chết và hậu quả của việc đó
- Sự mất mát tổn thất về tài sản của bên thứ ba và hậu quả của việc đó
Không những thế, người giao nhận còn có thể phải gánh chịu rất nhiều chiphí trong khi điều tra khiếu nại để bảo vệ quyền lợi cho mình cũng như hạn chế tổnthất bao gồm các chi phí như: phí giám định, lưu kho, pháp lý… Nếu vào trườnghợp mà chi phí quá nhiều đến nỗi người giao nhận không phải chịu trách nhiệm thì
Trang 10cũng không được phía bên kia hoàn trả lại những chi phí mà họ đã bỏ ra.
Trách nhiệm của người giao nhận với danh nghĩa là người chuyên chở chính
Người giao nhận khi đóng vai trò là người chuyên chở chính có nghĩa vụ kýhợp đồng vận chuyển với chủ hàng trực tiếp và chịu mọi trách nhiệm vận chuyểnhàng hóa từ nơi đi cho tới nơi đến
Với tư cách là người chuyên chở, người giao nhận phải chịu trách nhiệm vềnhững sơ suất của người chuyên chở hay của người giao nhận khác… mà họ thuê.Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của họ là thế nào đều do luật lệ của các phươngtiện vận tải liên quan quy định Tuy nhiên, người giao nhận sẽ không phải chịutrách nhiệm về những hư hỏng, tổn thất hay mấ mát của hàng hóa trong nhữngtrường hợp sau:
- Do lỗi của khách hàng hoặc của người được khách hàng ủy thác
- Do khách hàng đóng gói và ghi mã hiệu không đúng, không phù hợp
- Do bản chất hàng hóa
- Do những trường hợp ngoài ý muốn như: chiến tranh, đình công…
Bên cạnh đó, người giao nhận cũng không phải chịu trách nhiệm về mấtkhoản lợi mà đáng lẽ người được hưởng là của khách hàng, hay về sự chậm trễhoặc giao nhầm địa chỉ nhưng không phải do lỗi của mình
Trang 11năm gần đây, người giao nhận còn cung cấp them cả dịch vụ vận tải đa phươngthức, họ có vai trò là MTO (Multimodal Transport Operator) và đồng thời pháthành chứng từ vận tải đa phương thức.
Những dịch vụ mà người giao nhận thường tiến hành là:
- Chuẩn bị hàng hóa để chuyên chở: gom hàng, nhận hàng từ chủ hàng, giaocho người chuyên chở, nhận hàng từ người chuyên chở rồi giao cho người nhậnhàng, đồng thời làm mọi thủ tục như gửi hàng, nhận hàng, đóng gói bao bì, lưukho, bảo quản, kiểm tra các chứng từ cần thiết
- Tổ chức chuyên chở hàng hóa, lựa chọn tuyến đường vận tải cũng nhưphương thức vận tải và người chuyên chở phù hợp, làm công tác tư vấn cho chủhàng
- Làm thủ tục nhận hàng, gửi hàng
- Làm thủ tục hải quan, kiểm tra
- Mua bảo hiểm cho hàng hóa
- Lập các chứng từ có liên quan đến hàng hóa trong quá trình vận chuyển
- Thanh toán, thu đổi ngoại tệ
- Nhận hàng từ chủ hàng, giao cho người chuyên chở và giao cho ngườinhận
- Thu xếp và chuyển tải hàng hóa
- Nhận hàng từ người chuyên chở và giao cho người nhận
- Đóng gói bao bì, phân loại, tái chế hàng hóa
- Lưu kho, bảo quản hàng hóa
- Nhận và kiểm tra các chứng từ liên quan đến quá trình vận chuyển
- Thanh toán cước phí, chi phí xếp dỡ, lưu kho, lưu bãi…
- Nắm bắt và thông báo tình hình đi lại của phương tiện vận tải
- Thông báo tổn thất với người chuyên chở
- Giúp chủ hàng trong việc khiếu nại, đòi bồi thường
Trang 12Ngoài ra, người giao nhận còn cung cấp các dịch vụ đặc biệt theo yêu cầucủa chủ hàng như: vận chuyển máy móc thiết bị cho các công trình xây dựng lớn,vận chuyển quần áo may sẵn trong các container đến thẳng cửa hàng, vận chuyểnhàng triển lãm ra nước ngoài…
1.1.4 Các tổ chức giao nhận trên thế giới và ở Việt Nam
1.1.4.1 Tổ chức các cơ quan giao nhận trên thế giới
Vào những năm 1522 tại Badiley- Thụy Sĩ, hãng giao nhận đầu tiên trên thếgiới đã xuất hiện với tên gọi là E.Vasnai, đây là doanh nghiệp kinh doanh tronglĩnh vực vận tải, giao nhận và thu phí rất cao, tầm khoảng 1/3 giá trị của hàng hóa
Song song với sự phát triển không ngừng của vận tải và buôn bán quốc tế,giao nhận đã sớm trở thành một ngành kinh doanh độc lập, tách riêng ra khỏi vậntải và buôn bán Và trong thời kỳ đó, đặc điểm chính của tổ chức này là:
- Đa số các tổ chức đều là các công ty tư nhân
- Hầu như các hãng đều kinh doanh giao nhận tổng hợp
- Chuyên môn hóa về giao nhận theo từng lĩnh vực như mặt hàng, khu vực địalý…
- Các hãng, công ty thường có sự kết hợp giữa giao nhận nội địa và quốc tế
- Có sự cạnh tranh gay gắt giữa các bên
Chính vì yếu tố cạnh tranh gay gắt giữa các hãng mà dần dần đã dẫn đến sự
ra đời của các Hiệp hội giao nhận trong những phạm vi khác nhau như: trong mộtcảng, một khu vực hay một quốc gia Bên cạnh đó trên phạm vi quốc tế cũng hìnhthành các Liên đoàn giao nhận như: Liên đoàn những người giao nhận Bỉ, Hà Lan,Mỹ… và rộng rãi hơn cả là Liên đoàn quốc tế các hiệp hội giao nhận FIATA
1.1.4.2 Liên đoàn quốc tế các hiệp hội giao nhận (FIATA)
Trang 13Liên đoàn quốc tế các hiệp hội giao nhận (FIATA) là một tổ chức giao nhậnvận tải lớn nhất trên thế giới và được thành lập vào năm 1926 FIATA là một tổchức tự nguyện phi chính trị, đó là đại diện của 35.000 công ty giao nhận trên 130quốc gia, trong đó thành viên của FIATA là các hội viên chính thức (OrdinnaryMembers) và hội viên hợp tác (Associated Members) Hội viên chính thức là Liênđoàn giao nhận của các nước, còn hội viên hợp tác là của các công ty giao nhậnriêng lẻ.
FIATA cũng được các tổ chức liên đoàn đến buôn bán và vận tải như: Phòngthương mại quốc tế, Hiệp hội vận chuyển hàng không quốc tế (IATA), các tổ chứccủa người chuyên chở và chủ hàng thừa nhận
FIATA được sự thừa nhận của các cơ quan Liên hiệp quốc như: Hội đồngkinh tế- xã hội Liên Hiệp Quốc (ECOSOC), Hội nghị của Liên hiệp quốc vềthương mại và phát triển (UNCTAD), Ủy ban Châu Âu của Liên hiệp quốc (ECE)
và ESCAP…
Mục tiêu chính của FIATA là tăng cường và bảo vệ lợi ích của người giaonhận trên phạm vi quốc tế, tuyên truyền các dịch vụ vận tải, nâng cao chất lượngdịch vụ giao nhận, liên kết nghề nghiệp, xúc tiến quá trình đơn giản hóa và thốngnhất chứng từ và các điều kiện kinh doanh tiêu chuẩn nhằm cải tiến chất lượngdịch vụ của các hội viên, đào tạo nghiệp vụ với trình độ quốc tế, đẩy mạnh mốiquan hệ hợp tác với các tổ chức giao nhận với chủ hàng và người chuyên chở
FIATA có phạm vi hoạt động rất rộng, thông qua hoạt động của hàng loạtcác Tiểu ban:
- Tiểu ban nghiên cứu về kỹ thuận vận chuyển đường ô tô, đường sắt, đườnghàng không…
- Tiểu ban đào tạo nghề nghiệp
- Tiểu ban về các quan hệ xã hội
- Tiểu ban luật pháp, chứng từ và bảo hiểm
Trang 14- Tiểu ban về hải quan
- Ủy ban về vận chuyển đường biển và vận tải đa phương thức
- Ủy ban về đơn giản hóa thủ tục buôn bán
Ở Việt Nam hiện nay cũng có rất nhiều những công ty giao nhận đã tham gia
và trở thành thành viên chính thức của FIATA
1.1.4.3 Các công ty giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu ở Việt Nam
Vào khoảng những năm 1960, hầu như các tổ chức giao nhận ở Việt Nam đề
có tính chất phân tán Các công ty xuất nhập khẩu đã thành lập riêng phòng khovận, chi nhánh xuất nhập khẩu, trạm giao nhận ở các cảng, ga, đường sắt liên vận
do các đơn vị xuất nhập khẩu tự đảm nhận việt tổ chức chuyên chở hàng hóa củamình
Năm 1970, Bộ Ngoại thương ( nay là Bộ Thương mại) đã thành lập hai tổchức giao nhận nhằm tập trung đầu mối quản lý, chuyên môn hóa khâu vận tải,giao nhận Hai tổ chức đó là:
- Công ty giao nhận đường bộ, trụ sở ở Hà Nội
- Cục kho vận kiêm Tổng công ty giao nhận Ngoại thương, trụ sở ở HảiPhòng
Sau đó, Bộ Ngoại thương đã sát nhập hai tổ chức trên vào năm 1976 đểthành lập một Công ty giao nhận thống nhất là Tổng công ty giao nhận và kho vậnngoại thương (Vietrans) Vào thời gian đó, Công ty Vietrans là công ty duy nhấtcủa Việt Nam được cấp phép thực hiện giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu dưới sự
ủy nhiệm của các đơn vị xuất nhập khẩu
Sau này khi nước ta đã dần chuyển sang nền kinh tế thị trường với sự điềutiết của Nhà nước, chính vì vậy mà Vietrans không còn độc quyền trong dịch vụgiao nhận hàng hóa nữa mà do nhiều cơ quan khác tham gia thậm chí nhiều chủhàng còn kiêm luôn cả lĩnh vực giao nhận
Trong những năm gần đây, với sự phát triển không ngừng của dịch vụ giao
Trang 15nhận, và để nâng cao hơn nữa thị trường giao nhận đồng thời bảo vệ quyền lợi củacác nhà giao nhận mà Hiệp hội giao nhận Kho vận Việt Nam (VIFFAS) vào năm
1994 đã được thành lập và ngay trong năm đó, Hiệp hội đã trở thành một hội viênchính thức của FIATA Tính cho đến nay, VIFFAS đã tròn 19 tuổi, bao gồm trên
150 thành viên, đại diện 15% số doanh nghiệp trong ngành về lượng (khoảng 1.000doanh nghiệp trên cả nước), nhưng ước 50% đại diện về vốn kinh doanh và quy tụ40% nhân lực của ngành VIFFAS đã xác lập hình ảnh và nêu cao vai trò, kết nốingành nghề trong và ngoài nước, là chỗ dựa của các thành viên và là cầu nối vớicác cơ quan quản lý Nhà nước
1.2 Nội dung của giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
1.2.1 Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu
1.2.1.1 Đối với hàng xuất khẩu phải lưu kho, lưu bãi của cảng
Việc giao hàng gồm 2 bước lớn: chủ hàng ngoại thương ( hoặc người cungcấp trong nước) giao hàng xuất khẩu cho cảng, sau đó cảng tiến hành giao hàngcho tàu
Giao hàng xuất khẩu cho cảng
- Giao danh mục hàng hóa xuất khẩu (Cargo List) và đăng ký với phòngđiều độ để bố trí kho bãi và lên phương án xếp dỡ
- Chủ hàng liên hệ với phòng thương vụ để ký kết hợp đồng lưu kho, bốcxếp hàng hóa với cảng
- Lấy lệnh nhập kho và báo với hải quan và kho hàng
- Giao hàng vào kho, bãi của cảng
Giao hàng xuất khẩu cho tàu
- Chuẩn bị trước khi giao hàng cho tàu:
+ Kiểm nghiệm, kiểm dịch (nếu cần), làm thủ tục hải quan
+ Báo cho cảng ngày giờ dự kiến tàu đến (ETA), chấp nhận Thông báo sẵn
Trang 16+ Giao cho cảng Danh mục hàng hóa xuất khẩu để cảng bố trí phương tiệnxếp dỡ Trên cơ sở Cargo List này, thuyền phó phụ trách hàng hó sẽ lên Sơ đồ xếphàng (Cargo Plan)
+ Ký hợp đồng xếp dỡ với cảng
- Tổ chức xếp và giao hàng cho tàu
+ Trước khi xếp phải vận chuyển từ kho ra cảng, lấy lệnh xếp hàng, ấn định
số máng xếp hàng, bố trí xe, công nhân và người áp tải (nếu cần)
+ Tiến hành giao hàng cho tàu Việc xếp hàng lên tàu do công nhân cảnglàm Hàng sẽ được giao cho tàu dưới sự giám sát của đại diện của hải quan Trongquá trình giao hàng, nhân viên kiểm đếm của cảng phải ghi số lượng hàng giao vàFinal Report Phía tàu cũng có nhân viên kiểm đếm và ghi kết quả vào Tally Sheet
+ Khi giao nhận một lô hoặc toàn tàu, cảng phải lấy Biên lai thuyền phó(Mate’s Receipt) để lập vận đơn
Sau khi xếp hàng lên tàu, căn cứ vào số lượng hàng đã xếp ghi trong TallySheet, cảng sẽ lập Bản tổng kết xếp hàng lên tàu (General Loading Report) và cùng
ký xác nhận với tàu Đây cũng là cơ sở để lập B/L
- Lập bộ chứng từ thanh toán
Căn cứ vào hợp đồng mua bán và L/C, cán bộ giao nhận phải lập hoặc lấycác chứng từ cần thiết để tập hợp thành bộ chứng từ thanh toán, xuất trình chongân hàng để thanh toán tiền hàng
Bộ chứng từ thanh toán theo L/C thường gồm: B/L, hối phiếu, hóa đơnthương mại, giấy chứng nhận phẩm chất, giấy chứng nhận xuất xứ, phiếu đóng gói,giấy chứng nhận trọng lượng, số lượng…
- Thông báo cho người mua về việc giao hàng và mua bảo hiểm cho hànghóa nếu cần
- Thanh toán các chi phí cần thiết cho cảng như chi phí bốc hàng, vận
Trang 17chuyển, bảo quản, lưu kho.
- Tính toán thưởng phạt xếp dỡ, nếu có
1.2.1.2 Đối với hàng hóa không lưu kho, lưu bãi tại cảng
Đây là các hàng hóa xuất khẩu do chủ hàng ngoại thương vận chuyển từ cáckho riêng của mình hoặc từ phương tiện vận tải của mình để giao trực tiếp cho tàu.Các bước giao nhận cũng diễn ra như đối với hàng qua cảng Sau khi đã đăng kývới cảng và ký kết hợp đồng xếp dỡ, hàng cũng sẽ được giao nhận trên cơ sở tay ba(cảng, tàu và chủ hàng) Số lượng hàng hóa sẽ được giao nhận, kiểm đếm và ghivào Tally Sheet có chữ ký xác nhận của ba bên
1.2.1.3 Đối với hàng xuất khẩu đóng trong container
Nếu gửi hàng nguyên (FCL/FCL)
- Chủ hàng hoặc người giao nhận điền vào Booking Note và đưa cho đạidiện hãng tàu hoặc đại lý tàu biển để xin ký cùng với Danh mục hàng xuất khẩu
- Sau khi ký Booking Note, hãng tàu sẽ cấp lệnh giao vỏ container để chủhàng mượn và giao Packing List và Seal
- Chủ hàng lấy container rỗng về địa điểm đóng hàng của mình Chủ hàngmời đại diện hải quan, kiểm nghiệm, kiểm dịch, giám định (nếu có) đến kiểm tra
và giám sát việc đóng hàng vào container Sau khi đóng xong, nhân viên hải quan
sẽ niêm phong kẹp chì container Chủ hàng điều chỉnh lại Packing List và CargoList (nếu cần)
- Chủ hàng vận chuyển và giao container cho tàu tại CY quy định hoặc hảiquan cảng, trước khi hết thời gian quy định (closing time) của từng chuyến tàu(thường là 8 tiếng trước khi bắt đầu xếp hàng) và lấy Mate’s Receipt
- Sau khi hàng đã được xếp lên tàu thì mang Mate’s Receipt để đổi lấy vậnđơn
Nếu gửi hàng lẻ (LCL/LCL)
- Chủ hàng gửi Booking Note cho hãng tàu hoặc đại lý của hãng tàu, cung
Trang 18cấp cho họ những thông tin cần thiết về hàng xuất khẩu Sau khi Booking Noteđược chấp nhận, chủ hàng sẽ thỏa thuận với hãng tàu về ngày, giờ, địa điểm giaonhận hàng.
- Chủ hàng hoặc người giao nhận mang hàng đến giao cho người chuyênchở hoặc đại lý tại CFS hoặc ICD
- Các chủ hàng mới đại diện hải quan để kiểm tra, kiểm hóa và giám sátviệc đóng hàng vào container của người chuyên chở hoặc người gom hàng Sau khihải quan niêm phong, kẹp chì container, chủ hàng hoàn thành nốt thủ tục để bốccontainer lên tàu và yêu cầu cấp vận đơn
- Người chuyên chở xếp container lên tàu và vận chuyển đến nơi đến
- Tập hợp bộ chứng từ để thanh toán
1.2.2 Quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu
1.2.2.1 Đối với hàng phải lưu kho, lưu bãi
Cảng nhận hàng từ tàu
- Trước khi dỡ hàng, tàu hoặc đại lý phải cung cấp cho cảng Bản lược khaihàng hóa (Cargo Manifest), sơ đồ hầm tàu để cảng và các cơ quan chức năng khácnhư Hải quan, Điều độ, Cảng vụ tiến hành các thủ tục cần thiết và bố trí phươngtiện làm hàng
- Cảng và đại diện tàu tiến hành kiểm tra tình trạng hầm tàu Nếu phát hiệnthấy hầm tàu ẩm ướt, hàng hóa ở trong tình trạng lộn xộn hay bị hư hỏng, mất mátthì phải lập biên bản để hai bên cùng ký Nếu tùa không chịu ký vào biên bản thìmời cơ quan giám định lập biên bản mới tiến hành dỡ hàng
- Dỡ hàng bằng cần cầu của tàu hoặc của cảng và xếp lên phương tiện vậntải để đưa về kho, bãi Trong quá trình dỡ hàng, đại diện tàu cùng cán bộ giao nhậncảng kiểm đếm và phân loại hàng hóa cũng như kiểm tra về tình trạng hàng hóa vàghi vào Tally Sheet
- Hàng sẽ được xếp lên ô tô để vận chuyển về kho theo phiếu vận chuyển
Trang 19cho ghi rõ số lượng, loại hàng, số B/L.
- Cuối mỗi ca và sau khi xếp xong hàng, cảng và đại diện tàu phải đối chiếu
số lượng hàng hóa giao nhận và cùng ký vào Tally Sheet
- Lập Bản kết toán nhận hàng với tàu (ROROC) trên cơ sở Tally Sheet.Cảng và tàu đều ký vào Bản kết toán này, xác nhận số lượng thực giao so với Bảnlược khai hàng (Cargo Manifest) và B/L
- Lập các giấy tờ cần thiết trong quá trình giao nhận như Giấy chứng nhậnhàng hư hỏng (COR) nếu hàng bị hư hỏng hay yêu cầu tàu cấp Phiếu thiếu hàng(CSC) nếu tàu giao thiếu
Cảng giao hàng cho chủ hàng
- Khi nhận được thông báo hàng đến, chủ hàng phải mang vận đơn gốc, giấygiới thiệu của cơ quan đến hãng tàu để nhận lệnh giao hàng (D/O- Deliver Order).Hãng tàu hoặc đại lý giữ lại vận đơn gốc và trao 3 bản D/O cho người nhận hàng
- Chủ hàng đóng phí lưu kho, phí xếp dỡ và lấy biên bản Chủ hàng mangbiên lai nộp phí, 3 bản D/O cùng Invoice và Packing List đến văn phòng quản lýtàu tại càng để ký xác nhận D/O và tìm vị trí hàng, tại đây lưu 1 bản D/O Chủhàng mang 2 bản D/O còn lại đến bộ phận kho vận để làm phiếu xuất kho Bộ phậnnày giữ một D/O và làm hai phiếu xuất kho cho chủ hàng
- Chủ hàng làm thủ tục Hải quan
Sau khi Hải quan xác nhận hoàn thành thủ tục Hải quan chủ hàng có thểmang ra khỏi cảng và chở hàng về kho riêng
1.2.2.2 Đối với hàng không lưu kho, bãi tại cảng
Khi chủ hàng có khối lượng hàng hóa lớn chiếm toàn bộ hầm hoặc tàu hoặchàng rời như phân bón, xi măng, clinker, than quặng, thực phẩm… thì chủ hànghoặc người giao nhận có thể đứng ra giao nhận trực tiếp với tàu Trước khi nhậnhàng, chủ hàng phải hoàn tất các thủ tục hải quan và trao cho cảng B/L, lệnh giaohàng D/O Sau khi đối chiếu với Bản lược khai hàng hóa Manifest, cảng sẽ lên hóa
Trang 20đơn cước phí bốc xếp và cấp lệnh giao hàng thẳng để chủ hàng trình cán bộ giaonhận cảng tại tàu để nhận hàng Sau khi nhận hàng, chủ hàng và giao nhận cảngcùng ký bản tổng kết giao nhận và xác nhận sản lượng hàng hóa đã giao nhận bằngPhiếu giao hàng kiểm phiếu xuất kho Đối với tàu vẫn phải lập Tally sheet vàROROC như trên.
1.2.2.3 Đối với hàng nhập bằng container
- Sau khi hoàn thành thủ tục Hải quan, chủ hàng phải mang toàn bộ chứng
từ nhận hàng cùng D/O đến Văn phòng quản lý tàu tại cảng để xác nhận D/O
- Lấy phiếu xuất kho và nhận hàng
Nếu là hàng lẻ (LCL/LCL)
Chủ hàng mang vận đơn gốc hoặc vận đơn gom hàng đến hãng tàu hoặc đại
lý của người gom hàng để lấy D/O, sau đó nhận hàng tại CFS quy định và làm cácthủ tục như trên
1.3 Những nhân tố ảnh hưởng tới giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
1.3.1 Những nhân tố khách quan
1.3.1.1 Môi trường luật pháp
Phạm vi hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu là hoạt động có liênquan giữa nhiều quốc gia khác nhau Vì vây, môi trường luật pháp được hiểu làmôi trường luật pháp không chỉ quốc gia hàng hóa được gửi đi mà còn của quốcgia hàng hóa đi qua, quốc gia hàng hóa được gửi đến và luật pháp quốc tế
Trang 21Bất kỳ một sự thay đổi nào ở một trong những môi trường luật pháp nói trênnhư sự ban hành, phê duyệt một thông tin hay nghị định của Chính phủ ở mộttrong những quốc gia, hay sự phê chuẩn, thông qua một Công ước quốc tế cũng sẽ
có tác dụng hạn chế hay thúc đẩy hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu.Các bộ luật của các quốc gia cũng như các Công ước quốc tế không chỉ quy định
về khái niệm, phạm vi hoạt động mà quan trọng hơn nó quy định rất rõ ràng vềnghĩa vụ, trách nhiệm và quyền hạn của những người tham gia và lĩnh vực giaonhận Cho nên, việc hiểu biết về những nguồn luật khác nhau, đặc biệt là củanhững quốc gia khác sẽ giúp người giao nhận tiến hành công việc một cách hiệuquả nhất
1.3.1.2 Môi trường chính trị, xã hội
Sự ổn định chính trị, xã hội của mỗi quốc gia không chỉ tạo điều kiện thuậnlợi cho quốc gia đó phát triển mà còn là một trong những yếu tố để các quốc giakhác và thương nhân người nước ngoài giao dịch và hợp tác với quốc gia đó
Những biến động trong môi trường chính trị, xã hội ở những quốc gia có liênquan trong hoạt động giao nhận sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quy trình giao nhận hànghóa xuất nhập khẩu Những biến động về chính trị, xã hội sẽ là cơ sở để xây dựngnhững trường hợp bất khả kháng và khả năng miễn trách nhiệm cho người giaonhận cũng như người chuyên chở
1.3.1.3 Môi trường công nghệ
Sự đổi mới ngày càng nhanh về mặt công nghệ trong hoạt động vận tải đãkhông ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ trong lĩnh vực giao nhận hàng hóa xuấtnhập khẩu Ngày nay, ngày càng nhiều các hệ thống tàu chuyên chở hiện đại haycác loại máy bay thế hệ mới đã ngày một nhiều hơn
Việc áp dụng những vật liệu mới trong chế tạo các phương tiện này cũngnhư các biện pháp để tăng khả năng chứa hàng mà lại tiết kiệm nhiên liệu cũngđược đưa ra để chế tạo… Với việc áp dụng công nghệ tin học cũng như công nghệ
Trang 22hiện đại vào việc chế tạo, khai thác các phương tiện vận chuyển mà ngành giaonhận đã ngày một phát triển và có những bước thay đổi đáng kể.
1.3.1.4 Đặc điểm của hàng hóa
Mỗi loại hàng hóa lại có đặc điểm riêng của nó Ví dụ như hàng nông sản làloại hàng mau hỏng, dễ biến đổi chất lượng, còn hàng máy móc, thiếu bị lại thườngcồng kềnh, khối lượng và kích cỡ lớn… Chính những đặc điểm riêng này của hànghóa sẽ quy định cách bao gói, xếp dỡ, chằng buộc hàng hóa sao cho đúng quy cách,phù hợp với từng loại hàng nhằm đảm bảo chất lượng của hàng hóa trong quá tìnhvận chuyển
1.3.2 Những nhân tố chủ quan
1.3.2.1 Cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, máy móc
Cơ sở hạ tầng và trang thiết bị bao gồm như : văn phòng, kho hàng, cácphương tiện bốc dỡ, chuyên chở, bảo quàn và lưu kho hàng hóa,… Để tham giahoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu, nhất là trong điều kiện containerhóa như hiện nay, người giao nhận cần có một cơ sở hạ tầng với những trang thiết
bị và máy móc hiện đại để phục vụ cho việc gom hàng, chuẩn bị và kiểm tra hàng.Với cơ sở và trang thiết bị hiện đại đó mà người giao nhận sẽ ngày càng tiếp cậngần hơn với nhu cầu của khách hàng và duy trì mối quan hệ lâu dài
1.3.2.2 Lượng vốn đầu tư
Với cơ sở hạ tầng và trang thiết bị, máy móc thiếu hoàn chỉnh và không đầy
đủ sẽ gây khó khăn và trở ngại cho quá trình giao nhận hàng hóa Tuy nhiên, để cóthể xây dựng cơ sở hạ tầng và sở hữu những trang thiết bị hiện đại, người giaonhận cần một lượng vốn đầu tư rất lớn Song không phải lúc nào người giao nhậncũng có khả năng tài chính dồi dào Cho nên với nguồn tài chính hạn hẹp ngườigiao nhận sẽ phải tính toán chu đáo để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật một cáchhiệu quả bên cạnh việc đi thuê hoặc liên doanh đồng sở hữu với các doanh nghiệpkhác với máy móc và trang thiết bị chuyên dụng
Trang 231.3.2.3 Trình độ người tổ chức điều hành, tham gia quy trình
Quy trình nghiệp vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu có diễn ra trongkhoảng thời gian ngắn nhất để đưa hàng hóa đến nơi khách hàng yêu cầu phụ thuộcrất nhiều vào trình độ của những người tham gia trực tiếp hay gián tiếp vào quytrình Nếu người tham gia quy trình có sự am hiểu và kinh nghiệm trong lĩnh vựcnày thì sẽ xử lý thông tin thu được trong khoảng thời gian nhanh nhất Vì thế, trình
độ của người tham gia quy trình bao giờ cũng được chú ý trước tiên, nó là mộttrong những nhân tố có tính quyết định đến chất lượng quy trình nghiệp vụ giaonhận và đem lại uy tín, niềm tin của khách hàng
Trang 24CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU CỦA CÔNG TY TNHH TIẾP VẬN MERCURY
2.1 Tổng quan về công ty TNHH Tiếp vận Mercury
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Mercury
Tên công ty: Công ty TNHH Tiếp vận Mercury
Tên giao dịch: Mercury Logistics Vietnam Company Limited
(Mercury Logistics Co, LTD )Địa chỉ: 28 Vũ Phạm Hàm, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 04 37622823/24 Fax: 04 37622825
Website: www.mercurylogs.com – Email: info@mercurylogs.com
Công ty TNHH Tiếp Vận Mercury là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ tiếpvận nội địa và quốc tế bằng đường biển, đường hàng không, đường sắt, đường bộ
và chuyển phát nhanh
Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực giao nhận vận tải, công ty là đốitác gắn bó lâu năm với các đơn vị như tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sảnViệt Nam (Vinacomin), tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel, tập đoàn Xăng dầuViệt Nam, công ty CP kinh doanh Khí hóa lỏng Miền Bắc, tổng công ty Lắp máyViệt Nam (Lilama), công ty CP TM Tư vấn và Xây dựng Vĩnh Hưng, tập đoànSunhouse, công ty CP Vàng bạc đá quý SJC Sài Gòn, tập đoàn Vàng bạc đá quýDoji, tổng công ty Chè Việt Nam, công ty CP Công nghệ AMEC, công ty CP Địa
kỹ thuật Việt Nam… Từ một doanh nghiệp nhỏ, bằng nỗ lực không ngừng của độingũ nhân viên giàu nhiệt huyết và tận tụy trong công việc, Mercury đã vươn lên trởthành đơn vị giao nhận vận tải có uy tín với mạng lưới văn phòng tại thủ đô HàNội, Hải Phòng và Hồ Chí Minh Công ty cam kết mang đến cho khách hàng sựhài lòng tối đa thông qua việc đảm bảo tiến độ giao nhận hàng hóa với chi phí hợp
Trang 25lý nhất Chính vì vậy dịch vụ của Mercury ngày càng được nhà thầu tin tưởng vàlựa chọn Doanh số toàn công ty năm 2011 đạt trên 20 tỷ đồng và trong 3 năm liềncông ty đạt tốc độ tăng trưởng trên 200%.
- Dịch vụ uỷ thác xuất nhập khẩu: nhận uỷ thác giao nhận vận tải trongnước và quốc tế bằng các phương tiện đường biển, đường hàng không và các loạihình xuất nhập khẩu, hàng hội chợ, triển lãm
- Dịch vụ khai thuê hải quan: thay mặt chủ hàng làm thủ tục hải quan, thủtục về cảng, giám định và dịch vụ vận chuyển hàng hoá tận nơi
Công ty TNHH Tiếp Vận Mercury có nhiều năm kinh nghiệp xử lý các loạihàng hóa từ loại hàng đơn giản đến phức tạp như:
- Hàng hóa thông thường (general cargo)
- Hàng thực phẩm, rau quả đông lạnh (perishable cargo)
- Hàng giá trị cao như vàng, bạc, đá quý, kim cương… (valuable cargo)
- Hàng nguy hiểm như thiết bị hạt nhân, máy móc và động cơ đã sử dụng,
ắc quy… (dangerous cargo)
- Hàng động vật sống (live animal)
- Hàng hải sản (seafood)
- Hàng rời như nông sản khô không đóng bao, sắt, thép xây dựng khôngđóng container, máy móc xây dựng cồng kềnh… (bulk cargo)
Trang 26- Hàng nhạy cảm như rượu, thuốc lá… (sensitive cargo)
Với đa dạng loại hình và mục đích xuất nhập khẩu như:
- Xuất nhập khẩu tại chỗ
- Sản xuất xuất khẩu
- Xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất
- Chuyển cửa khẩu
- Xuất nhập khẩu vào/ra kho ngoại quan
Dưới hình thức:
- Hàng container: 20’DC, 40’DC, 40’HC, 20’RE, 40’RE, 40’OT, 40’FR
- Hàng lẻ: hàng rời, hàng đóng kiện, hàng đóng pallet, hàng GOH
Bằng các phương thức giao nhận vận chuyển khác nhau như:
- Vận tải đường hàng không: Mercury có hợp đồng dịch vụ với hầu hết
các hãng hàng không lớn có tuyến bay đi toàn cầu như: VN, AK, BA, BR, CI, CX,
CS, HX, KE, MH, OZ, QR, SQ, TG…
- Vận tải đường biển: Mercury có hợp đồng dịch vụ với hầu hết các hãng
tàu biển lớn có tuyến đi toàn cầu như: APL, Cosco, CMA, Evergreen, Hanjin,Maersk, MCC, OOCL, TSL, Yangming…
- Chuyển phát nhanh quốc tế: Mercury là đại lý cấp 1 của TNT, FedEx,
DHL, UPS
Trang 27- Vận chuyển đường bộ: Mercury có đội ngũ xe ở nhiều mức trọng tải: từ
1,5 tần đến 11 tấn, xe chuyên chở hàng cồng kềnh (xe 9m đến 12m), xe nâng,cầu… đi các điểm nội địa và xuyên biên giới sang Trung Quốc, Lào, Campuchia
- Vận tải đường sắt: các tuyến Bắc Nam cho hàng lẻ, hàng rời đóng
nguyên toa, nguyên tàu, hàng đóng container thường và lạnh…
Với các dịch vụ tích hợp và riêng lẻ gồm:
- Tư vấn thủ tục xuất nhập khẩu: tư vấn miễn phí về xuất nhập khẩu
hàng hóa và thủ tục Hải quan, áp mã hàng hóa, xác định thuế xuất cho hàng hóa,
bổ sung những điều khoản ưu đãi về hệ thống thuế cho phù hợp
- Đóng gói: với đầy đủ trang thiết bị và vật tư, chúng tôi cung cấp dịch vụ
đóng gói chuyên nghiệp, đảm bảo an toàn hàng hóa trong quá trình vận chuyển vớicác hình thức đóng gói như đóng thùng carton, đóng kiện gỗ, đóng pallets…
- Vận chuyển: hàng lẻ, hàng nguyên container, hàng rời từ sân bay, cảng
biển về các tuyến trên khắp cả nước và ngược lại
- Khai hải quan: với đội ngũ nhân viên hiện trường được đào tạo bài bản
và được cấp phép tại các chương trình đào tạo nghiệp vụ khai thuê hải quan củaTổng Cục Hải quan và Bộ Tài Chính, chúng tôi tự tin đáp ứng mọi nhu cầu về khaiquan của khách hàng, thay mặt chủ hàng hoàn thành thủ tục hải quan một cáchnhanh chóng và hiệu quả nhất đồng thời tư vấn cho khách hàng chuẩn bị các chứng
từ liên quan đến thủ tục Hải quan
- Xin giấy phép xuất nhập khẩu: Mercury là đơn vị có uy tín trong lĩnh
vực tư vấn và thay mặt chủ hàng lập hồ sơ xin các giấy phép liên quan đến hoạtđộng xuất nhập khẩu như:
Giấy phép nhập khẩu tự động của Bộ Công Thương
Giấy phép nhập khẩu của các bộ, ban, ngành hữu quan như Bộ Y
Tế, Bộ Văn hóa, Thông tin và Truyền thông, Bộ Giao thông Vậntải, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ
Trang 28Khoa học và Công nghệ…
Giấy phép nhập khẩu và bán buôn rượu
Giấy phép kiểm dịch thực vật
Giấy phép khai báo hóa chất
Công bố tiêu chuẩn chất lượng
Chứng nhận đủ điều kiện VSATTP
Công bố thực phẩm chức năng
Công bố hợp chuẩn
Công bố tiêu chuẩn sản phẩm
Các loại giấy phép khác
- Kho vận và phân phối: với dịch vụ cho thuê kho, bãi, nhà xưởng và hậu
cần với diện tích sử dụng từ 300m2 đến 10.000m2 gồm cả kho ngoại quan và khothường tại các khu vực lân cận sân bay, cảng biển và các khu công nghiệp lớn trênkhắp cả nước với đầy đủ các hạng mục như xưởng sản xuất, nhà văn phòng, sân,trạm biến điện, hệ thống chiếu sáng, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống phòng cháychữa cháy… Với đội phương tiện sẵn có tại kho và các mối quan hệ lâu năm vớicác hãng vận tải và điều hành vận tải, giao hàng đúng hẹn và an toàn luôn là ưutiên số một của Mercury
2.1.2.2 Nhiệm vụ
Với những chức năng đã nêu trên, Mercury cần thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Đảm bảo uy tín và chất lượng dịch vụ đối với khách hàng, xây dựng và tổchức thực hiện kế hoạch kinh doanh theo đúng giấy phép kinh doanh, mục đíchthành lập của doanh nghiệp và tuân theo pháp luật
- Quản lý, sử dụng vốn kinh doanh đúng chức năng, đúng quy định, lập sổ
kế toán, ghi chép sổ kế toán, hoá đơn chứng từ và lập báo cáo tài chính trung thực,chính xác
- Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình theo hợp đồng, chịu trách nhiệm
Trang 29trước pháp luật về những hành vi vi phạm hợp đồng đã ký kết với khách hàng,không ngừng nghiên cứu thị trường mới, tìm cách thoả mãn nhu cầu, thị hiếu củakhách hàng
- Về mặt tài chính thì luôn đảm bảo có săn vốn để thanh toán các khoản chitiêu sao cho hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả Cụ thể như:
- Tổ chức thực hiện đúng các kế hoạch của công ty đã đề ra nhằm tiến hànhthực hiện các mục đích của Công ty
- Xây dựng các chiến lược kinh doanh nhằm nghiên cứu tình hình thị trườngkinh doanh dịch vụ giao nhận, tham khảo các giá cước của các tổ chức vận tải cóliên quan
- Thường xuyên mua sắm và bổ sung các phương tiện vật chất kỹ thuật củaCông ty
Trang 30Giám đốc chi nhánh Hải phòng
Giám đốc chi nhánh
Hồ Chí Minh
Bộ phận tổng hợp
Phòng
kế toán
Phòng hành chính nhân sự
Phòng
Freigh
t
PhòngLogistics
Bộ phận hiện trường
Bộ phận chứng từ
Dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế
Trang 312.1.3.2 Nhiệm vụ của từng phòng ban
Ban giám đốc
Ban giám đốc trong công ty là Tổng giám đốc và Phó Tổng giám đốc
Nhiệm vụ của ban Giám đốc bao gồm :
- Quyết định các vấn đề có liên quan đến những công việc hàng ngày củacông ty, phân phối giao trách nhiệm cho các phòng ban cụ thể
- Quyết định các đơn đặt hàng, hợp đồng kinh doanh
- Quyết định tuyển dụng bố trí sử dụng nhân viên một cách hợp lý
- Quyết định lương và thưởng (nếu có) cho các phòng ban, nhân viên và laođộng
Bên cạnh ban Giám đốc còn có Trợ lý để trợ giúp cũng như tham mưu choGiám đốc những vấn đề có liên quan đến chuyên môn công việc cũng như bộ máy
tổ chức của công ty
Bộ phận nghiệp vụ
Bao gồm phòng Freight và Logistics
- Các nhân viên ở phòng Freight có nhiệm vụ thực hiện các đơn đặt hàng về giao nhận xuất nhập khẩu, đóng gói và vận chuyển hàng hóa bao gồm cả hàng quađường hàng không cũng như đường biển, giám sát, quản lý về hàng hoá, tình trạng,thời gian, các công việc đóng gói, vận chuyển, bốc dỡ
- Nhiệm vụ của phòng Logistics là có trách nhiệm đảm nhận việc sắp xếp,lưu chuyển hàng hóa, thực hiện đầy đủ và chuyên nghiệp các chứng từ cần thiết cóliên quan đến hàng hóa.
Bộ phận kinh doanh
Đứng đầu là Sales Manager, có nhiệm vụ tìm và nhận các hợp đồng về chocông ty, quan hệ với khách hàng cũng như các cơ quan quản lý và các hoạt động vềMarketing
- Gợi ý cho Giám đốc trong vấn đề thực hiện cũng như ký kết các hợp đồng
Trang 32về vận tải hàng hóa.
- Làm các dịch vụ vận chuyển, kiểm tra, đặt container, môi giới cho khách hàng
- Tư vấn cho khách hàng các thông tin cần thiết có liên quan đến vấn đề vậntải và giao nhận hàng hóa, có nhiệm vụ chuẩn bị các phương tiện bảo quản để vậnchuyển hàng hóa
- Tổ chức thực hiện lịch trình hàng ngày, phân công cụ thể cho nhân viênhiện trường thực hiện các lô hàng được giao
Bộ phận tổng hợp
- Phòng hành chính nhân sự có nhiệm vụ tham mưu cho Giám đốc nhữngthông tin có liên quan đến hoạt động tổ chức của công ty, đảm nhận thực hiện cácchế độ liên quan đến chính sách tiền lương, khen thưởng của công ty
- Phòng kế toán có nhiệm vụ chính là thống kê, báo cáo các hoạt động tàichính cũng như tổng hợp kết quả kinh doanh hàng tháng, hàng quý và hàng nămcho giám đốc Bên cạnh đó Kế toán trưởng có chức năng điều hành các hoạt động
về vốn, quản lý tài sản và các hoạt động khác để bảo toàn vốn của công ty
Giám đốc chi nhánh
Nhiệm vụ cả ban này là trực tiếp nhận sự điều hành từ ban giám đốc chính
và điều hành và quản lý trực tiếp các hoạt động có liên quan đến dịch vụ container
và bốc dỡ đóng gói hàng hóa như:
- Đưa ra các phương pháp sử dụng đội xe container một cách hiện quả
- Thực hiện các hoạt động về kho ngoại quan như: phục vụ các hàng hóatạm nhập tái xuất hay tạm xuất tái nhập, các hàng hóa xuất nhập khẩu
- Theo dõi, giám sát và lập kế hoạch bốc xếp bãi container
2.1.3.3 Nhân sự
Tổng số nhân sự: 53 người
- Trụ sở chính tại Hà Nội: 30 người
- Chi nhánh tại Hải Phòng: 08 người
Trang 33- Chi nhanh tại Hồ Chí Minh: 15 người
- Trụ sở công ty: 54 Phan Kế Bính, phường Cống Vị, quận Ba Đình, Hà Nội
- Văn phòng giao dịch Hà Nội: 28 Vũ Phạm Hàm, phường Yên Hòa, quậnCầu Giấy, Hà Nội
Tel: 04 37622823/24 – Fax: 04 37622825
Website: www.mercurylogs.com – Email: info@mercurylogs.com
- Chi nhánh Hải Phòng: Tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, phường ĐôngHải, quận Hải An, Tp Hải Phòng
Mạng lưới đại lý toàn cầu
Là thành viên của Hiệp hội các Công ty Giao nhận Vận tải Quốc tế SecurityCargo Network từ 03/2008, công ty có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ và gắn bó vớimạng lưới các công ty Giao nhận Vận tải Quốc tế trên toàn cầu Cụ thể:
- Châu Âu: Anh, Áo, Bỉ, Czech, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hy Lạp,Hungary, Ai len, Ý, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Rumani, Nga, Séc, Tây
Trang 34Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Ucraina.
- Châu Á: Afghanistan, Bangladesh, Brunei, Campuchia, Trung Quốc, Ấn
Độ, Indonesia, Iran, Iraq, Israel, Nhật, Hàn Quốc, Triều Tiên, Lào, Myanma,Pakistan, Philippine, Nga, Singapore, Đài Loan, Thái Lan, Ả rập
- Châu Úc: Úc, New Zealand
- Châu Mỹ: Mỹ, Canada, Cuba, Mehico, Peru, Argentina, Brazil, Chile,Colombia
- Châu Phi: Ai Cập, Nam Phi, Ghana, Nigeria, Cameroon
2.2 Thực trạng hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu của Mercury giai đoạn 2009-2011
2.2.1 Tình hình kết quả kinh doanh của Mercury giai đoạn 2009-2011
Bảng 2.1: Báo cáo tình hình kinh doanh của công ty giai đoạn 2009-2011
Đơn vị: việt nam đồng
10 Tổng lợi nhuận sau thuế 49.688.593 62.382.805 57.052.823
(Nguồn: Bản báo cáo tài chính- Phòng kế toán )