Đối với kết hôn có yếu tố nước ngoài thì được quy định tại Điều 103 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 cụ thể như sau: Theo đoạn mộtkhoản 1 Điều 103 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 :
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay với xu thế toàn cầu thì xã hội ngày càng phát triển và cácmối quan hệ trong xã hội luôn vận động và biến đổi không ngừng Để cómột xã hội luôn tươi đẹp và phồn thịnh thì xã hội ấy phải phát triển theođịnh hướng của pháp luật
Như chúng ta cũng đã biết để có một xã hội tốt thì pháp luật cầnphải hoàn chỉnh và phù hợp để toàn xã hội hướng tới Mà ngành Luật Hônnhân và gia đình là một ngành luật gắn liền với quyền nhân thân của mỗicông dân, điều chỉnh quan hệ hôn nhân và gia đình - một nhóm quan hệphổ biến, kèm theo đó là nhiều vấn đề phức tạp như: Tài sản chung vợchồng, quyền thừa kế, nghĩa vụ đối với con cái, Với tính chất thiết thực
và phức tạp của quan hệ hôn nhân và gia đình thì Luật Hôn nhân và giađình ra đời và luôn được nhà nước quan tâm và sửa đổi, hoàn thiện sao chongày một tiến bộ và phù hợp hơn với thời đại
Năm 1959, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành Luật Hôn nhân và giađình với những quy định dựa trên nguyên tắc tiến bộ, tự do, bình đẳng, một
vợ một chồng Đây là một mốc son lịch sử, một phát súng đầu tiên tiếncông vào những quan niệm lạc hậu của chế độ trọng nam khinh nữ, hônnhân lạc hậu và đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng một chế độ hônnhân mới tự nguyện bình đẳng
Tiếp theo đó là sự ra đời của Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986
và 2000 giúp cho Luật Hôn nhân và gia đình hoàn thiện hơn phù hợp với
sự phát triển của đất nước, của con người, của thời đại Nhìn chung LuậtHôn nhân và gia đình đã khá hoàn chỉnh quy định một cách hệ thống đầy
đủ, rất gần gũi thiết thực cho cuộc sống xã hội Tuy nhiên để pháp luật đivào đời sống xã hội có hiệu quả đòi hỏi những nhà thực hiện chính sách xã
Trang 2hội, pháp luật phải có kinh nghiệm thực tế, có kiến thức pháp luật vữngvàng.
Được sự giới thiệu của ban giám hiệu trường Đại học Vinh và sựgiúp đỡ của Toà án tỉnh Quảng Nam, được về thực tập tại TAND thành phốTam Kỳ Được đi sâu vào thực tế công tác xét xử tại địa phương và so sánhnhững lý thuyết đã học với thực tế áp dụng trong đời sống xã hội, em đã cóđiều kiện nghiên cứu hoàn thành chuyên đề thực tập: Thực trạng ly hôn và
một số giải pháp hạn chế ly hôn tại địa phương nơi thực tập
Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu do chưa có kinh nghiệm nên
đề tài của em không tránh khỏi những thiếu sót Em mong được sự hướngdẫn từ phía nhà Trường
Em xin chân thành cảm ơn!
Học viên: Đỗ Văn Đông
Trang 3LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Gia đình là tế bào của xã hội, gia đình tốt thì xã hội tốt chính vì vậyvấn đề này được Đảng và Nhà nước quan tâm và chú trọng Trong nhữngnăm gần đây tỷ lệ ly hôn ngày càng tăng tạo nên sự bất ổn và mất cân bằngtrong xã hội Vì vậy mà pháp luật về Hôn nhân và gia đình đã có sự đổimới để phù hợp hơn với thực trạng trên
Để nghiên cứu sâu hơn vấn đề này, chúng ta nghiên cứu chương về
Ly hôn - một chương đã có nhiều bước đổi mới Từ việc nghiên cứu nó màchúng ta có thể đánh giá một cách đúng đắn thực trạng, tìm ra nguyên nhân
và đề ra những giải pháp nhất định, cần thiết cho vấn đề Ly hôn này Đây
là một vấn đề nóng bỏng mà phải dầy công nghiên cứu
Bởi những lý do trên và được sự giới thiệu của nhà Trường, sự giúp
đỡ của TAND thành phố Tam Kỳ, em đã có điều kiện nghiên cứu và liên
hệ về thực trạng ly hôn tại địa phương do đó em đã lựa chọn và dành nhiềuthời gian công sức để hoàn thành đề tài này
Sự lựa chọn đề tài của em có thể có nhiều thiếu sót và chưa đầy đủsong đây là một vấn đề mà em thấy gần gũi với cuộc sống và ý thức muốnđược nghiên cứu Em mong được sự hướng dẫn chỉ bảo của các thầy côgiáo để em có thêm kiến thức vững vàng khi tạo lập cuộc sống
Em xin chân thành cảm ơn !
Trang 4PHẦN NỘI DUNG Phần I: Kết hôn có yếu tố nước ngoài
Trong những năm trở lại đây với chính sách : “Hoà bình, hữu nghị,
mở rộng giao lưu với tất cả các nước trên thế giới” thì ở Việt Nam cácquan hệ Hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài ngày càng tăng và pháttriển một cách đa dạng, phức tạp cả về bề rộng lẫn chiều sâu
Quan hệ Hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài được quy địnhtại khoản 4 Điều 8 như sau: “Quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước
ngoài là quan hệ hôn nhân và gia đình
a Giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài;
b Gữa người nước ngoài với nhau thường trú tại Việt;
c Giữa công dân Việt Nam với nhau mà căn cứ để xác lập, thay đổi,chấm dứt quan hệ đó theo pháp luật nước ngoài hoặc tài sản liên quan đếnquan hệ đó ở nước ngoài”
Đối với kết hôn có yếu tố nước ngoài thì được quy định tại Điều
103 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 cụ thể như sau: Theo đoạn mộtkhoản 1 Điều 103 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 : “Trong việc kết
hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, mỗi bên phải tuân theo
pháp luật của nước mình về điều kiện kết hôn; nếu việc kết hôn được tiếnhành tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam thì người nướcngoài còn phải tuân theo các quy định của luật này về điều kiện kết hôn ”Theo quy định này thì công dân Việt Nam kết hôn với người nước ngoàicũng luôn phải tuân theo Pháp luật Việt Nam hoặc ở nước ngoài cũng phảituân theo Pháp luật Việt Nam về điều kiện kết hôn, điều kiện cấm kết hôn(Điều 9, 10 Luật Hôn nhân gia đình năm 2000)
Trang 5Ví dụ : Một nam công dân Mỹ kết hôn với nữ công dân Việt Nam.
Việc kết hôn này được tiến hành trước cơ quan nhà nước có thẩm quyềncủa Việt Nam thì nam công dân Mỹ, ngoài việc họ phải tuân theo quy địnhcủa Mỹ về điều kiện kết hôn họ còn phải tuân theo quy định tại các Điều9,10 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 của Việt Nam
Ngoài những mục đích kết hôn trong sáng, lành mạnh thì cũng cònnhiều trường hợp dựa vào quy định này để làm sai trái và sai mục đích kếthôn Vì vậy theo luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 cũng đã quy định:
“Nghiêm cấm lợi dụng việc kết hôn có yếu tố nước ngoài để buôn bán phụ
nữ, xâm phạm tình dục đối với phụ nữ hoặc vì mục đích trục lợi khác”.
Hiện nay các quan hệ hôn nhân và gia đình nhằm những mục đích kháchoặc làm sai các quy định của pháp luật xảy ra không ít và vô cùng phứctạp Họ đã dựa vào quan hệ hộn nhân và gia đình để buôn bán phụ nữ, xâmphạm nhân phẩm và thân thể người phụ nữ ,
Để ngăn chặn tình trạng trên thì Đảng và Nhà nước cần phải cónhiều biện pháp cứng rắn để hạn chế và chấm dứt hiện tượng trái pháp luậtđó
Phần II: Thực trạng ly hôn và một số giải pháp hạn chế ly hôn tại địa phương nơi thực tập tốt nghiệp.
I Khái quát chung về ly hôn.
Một ngày nên nghĩa vợ chồng là một quan niệm đẹp đã ăn sâu vàotiềm thức của người Phương Đông Với quan niệm ấy nhiều cặp vợ chồng
đã chung sống với nhau hạnh phúc trọn đời Nhưng những năm trở lại đây
do nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ nên sự nhìn nhận vấn đề nàythay đổi mạnh mẽ Cái nghĩa vợ chồng mỗi ngày lại được nhìn nhận khác
đi Người ta bây giờ không còn quá coi trọng vấn đề nghĩa vợ chồng nhưngày xưa nên khi đặt bút ký tên vào đơn ly hôn không còn nặng nề nữa để
Trang 6giải phóng cho một trong các bên vợ chồng Nếu tình cảm vợ chồng khôngcòn, mâu thuẫn gia đình tới mức trầm trọng, cuộc sống chung vợ chồngkhông thể duy trì được thì giải phóng cho nhau là điều tốt Nhưng đángtiếc với việc không coi trọng và không cố gắng nâng niu gìn giữ nghĩa vợchồng mà nhiều cặp vợ chồng nhanh chóng đã có ý định chia tay, chấm dứtmột quan hệ vợ chồng khi chưa cân nhắc kỹ đã xảy ra những điều đángtiếc, như con không có tình thương của cha mẹ, làm ảnh hưởng tâm sinh lýcon cái dẫn đến con cái đi theo con đường phạm tội Do đó tình trạng lyhôn đang ngày càng có xu hướng tăng dần Và quả thực ly hôn ngày naykhông còn quá khó, không còn là vấn đề trọng đại với nhiều cặp vợ chồng.
Mỗi gia đình là một tế bào của xã hội, là một xã hội thu nhỏ Giađình tác động đến xã hội và ngược lại xã hội có ảnh hưởng mạnh mẽ đếnmỗi gia đình Vì vậy mà chính sách xã hội thay đổi kéo theo mỗi conngười mỗi gia đình khác đi rất nhiều đó cũng là nguyên nhân dẫn đếnnhững vụ ly hôn ngày càng có xu hướng tăng theo thời gian Và chính cácmâu thuẫn gia đình, những vụ kết hôn sớm trước tuổi khi mà tâm sinh lýcon người chưa hoàn thiện, những vụh bạo hành gia đình đã dẫn đếnnhững vụ ly hôn và những vụ ly hôn đã gây ảnh hưởng xấu cho xã hội.Tình trạng suy giảm đạo đức nề nếp gia phong trong gia đình ngày càngphổ biến, cảnh những đứa con bơ vơ giữa cuộc đời khi ở bên mẹ thì vắngcha, ở bên cha thì vắng mẹ, chúng có mẹ có cha đấy nhưng lại thiếu sựchăm sóc của một trong hai người Thiếu mẹ hay cha đều để lại nhữngthương tích không bao giờ lành trong trái tim mỗi đứa con tội nghiệp nhìncha mẹ chia tay nhau Dù thế nào thì ly hôn trong mọi trường hợp đều làgiải pháp bất đắc dĩ Đối với mỗi con người không có gì quý hơn một mái
ấm gia đình hoà thuận và hạnh phúc Khi vợ chồng chia tay có thể là giảipháp chút bỏ gánh nặng cho nhau nhưng những đứa con mới thực sự thiệtthòi Mong sao trước khi đặt bút ký vào đơn ly hôn những người cha người
Trang 7mẹ hãy thận trọng và suy xét kỹ càng Trước hết và quan trọng nhất là mỗi
cá nhân phải sống với nhau bằng tình thương và trách nhiệm, phải làm trònbổn phận vun đắp cho tổ ấm được hạnh phúc hoà thuận, bền vững
Để hạn chế cảnh vợ chồng chấm dứt quan hệ hôn nhân, và ngàycàng chăm lo đến cuộc sống gia đình, tuyên truyền những điều tốt đẹp, xoá
bỏ những quan hệ, quan điểm, tập quán lạc hậu, chúng ta đề ra và thựchiện một cách sâu rộng về pháp luật nhằm tạo một hành lang pháp lý antoàn cho mỗi cuộc hôn nhân, mỗi quan hệ vợ chồng
Ngày nay nam nữ được quyền tự do tìm hiểu, tự nguyện kết hônđiều đó được pháp luật cho phép và bảo hộ không vi phạm các điều cấmcủa pháp luật Khi kết hôn có nghĩa là hai cá thể với hai tư tưởng khácnhau hợp lại nhằm xây dựng một gia đình mới – một tế bào của xã hội do
đó các cá thể cần vun đắp và nuôi dưỡng nó phát triển Vợ chồng có nghĩa
vụ yêu thương, chung thuỷ quý trọng lẫn nhau cùng nhau xây dựng mộtgia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc
Mặt khác pháp luật bảo vệ và tôn trọng sự lựa chọn của vợ chồngkhi nó phù hợp với thực tế với các quy định của pháp luật nhằm giải phóngcho cả vợ và chồng những gánh nặng về tư tưởng để cả hai tự lựa chọn xâydựng một gia đình mới phù hợp với mình Điều đó cũng phù hợp với bảnchất của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Để có được sựhợp pháp đó đòi hỏi cả hai vợ chồng phải được sự công nhận của pháp luậtqua hình thức kết hôn
Về ly hôn, theo khoản 8 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình năm
2000 quy định: “Ly hôn là chấm dứt quan hệ vợ chồng do Toà án côngnhận hoặc quyết định theo yêu cầu của vợ hoặc chồng hoặc cả hai vợ
chồng”.
Trang 8Như vậy ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng do một bên yêucầu hoặc cả hai bên thuận tình được Toà án công nhận bằng bản án xử cho
ly hôn hoặc bằng quyết định thuận tình ly hôn Hay nói cách khác ly hôn là
sự chấm dứt quan hệ vợ chồng trước pháp luật
Theo Điều 90 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định:
“Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn mà hoà giải tại toà án
không thành nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thảo thuận
về việc chia tài sản, việc trông nom chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục con cáithì Toà án công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận về tài sản và concái trên cơ sở bảo vệ quyền lợi chính đáng của vợ và con, nếu không thoảthuận hoặc tuy có thoả thuận nhưng không đảm bảo quyền lợi của vợ vàcon thì Toà án quyết định”
Còn Điều 91 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định : “Khi
một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hoà giải tại Toà án không thành
thì Toà án xem xét giải quyết việc ly hôn”
Ly hôn là việc chẩm dứt hôn nhân, là kết quả của hành vi có ý chícủa vợ chồng Ngoài hai vợ chồng ra không một người nào khác có thể yêucầu ly hôn được và việc chấm dứt hôn nhân giữa hai vợ chồng phải đượcToà án có thẩm quyền quyết định hoặc công nhận thì mới có giá trị pháplý
Trên thực tế có nhiều cặp vợ chồng sau khi xây dựng gia đình đượcmột thời gian thì bỏ nhau, nhưng không ly hôn, không được Toà án côngnhận và cả hai đều đi xây dựng gia đình mới Điều này không được phápluật cho phép và bảo vệ vì nó trái với các quy định của pháp luật Khi chưađược pháp luật công nhận là vợ chồng đã ly hôn bằng quyết định của Toà
án thì hôn nhân là không hợp pháp, pháp luật không công nhận và chophép
Trang 9Khi xử cho vợ chồng ly hôn Toà án căn cứ vào các quy định củapháp luật để giải quyết Căn cứ ly hôn là những tình tiết được quy địnhcủa pháp luật và chỉ khi có những điều kiện đó thì Toà án cho ly hôn
Điều 89 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “ Toà án xem xét yêucầu ly hôn nếu thấy tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéodài, mục đích hôn nhân không đạt được thì Toà án quyết định cho ly hôn”
Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người xin được ly hôn bị Toà
án tuyên bố mất tích thì Toà án giải quyết cho ly hôn
Như vậy, theo tinh thần của điều luật thì khi vợ chồng hoặc cả hai
vợ chồng có yêu cầu ly hôn thì Toà án nhân dân tiến hành điều tra, hoà giảinhằm đoàn tụ gia đình Nếu hoà giải không thành thì Toà án mới xử cho lyhôn và chỉ cho ly hôn nếu xét thấy tình trạng trầm trọng, đời sống chungkhông thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được
Tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài không đơnthuần là tình yêu không còn nữa mà là muốn nói tới một thực trạng đó làảnh hưởng tới việc nuôi dưỡng, giáo dục con cái
Khi hai người nam nữ đến với nhau họ có cùng mục đích là xâydựng một gia đình mới ấm no, hạnh phúc, vợ chồng có trách nhiệm, cótình thương đối với nhau, cùng nhau nuôi dạy con cái Như thế trước khikết hôn cả hai người đều có chung mục đích nhưng sau khi kết hôn thì mụcđích của cuộc hôn nhân đó không thể thực hiện được dẫn đến cuộc sốngtình cảm có nhiều mâu thuẫn lục đục làm cho cả hai vợ chồng chán ghétnhau, không quan tâm đến nhau, thậm trí không muốn nhìn mặt nhau nênviệc ly hôn là một giải pháp tích cực nhằm giải phóng cho nhau để mỗi bên
tự đi tìm và xây dựng cho mình một hạnh phúc mới thông qua đó bảo đảmđược quyền tự do, bình đẳng bảo đảm quyền và lợi ích của vợ chồng theoquy định của pháp luật hiện hành
Trang 10II Thực trạng ly hôn tại địa phương.
2.1 Giới thiệu chung
Về điều kiện tự nhiên: Tam Kỳ nằm ở vị trí trung độ của cả nướcvới cấu trúc địa hình khá đặc biệt, là thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Nam
là trung tâm chính trị, văn hóa, kinh tế xã hội, khoa học kỹ thuật của tỉnh.Tam Kỳ là thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Nam, phía Nam giáp huyệnNúi Thành, phía Bắc giáp huyện Phú Ninh và Thăng Bình, phía Tây giáphuyện Phú Ninh tỉnh Quảng Nam, phía Đông giáp biển Đông Tam Kỳ làtrung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học của tỉnh Quảng Nam, là địaphương có bề dày truyền thống yêu nước và cách mạng
Hiện nay, thành phố Tam Kỳ gồm 13 đơn vị xã, phường (9 phường,
04 xã đó là: Phường Tân Thạnh, Hòa Thuận, An Mỹ, An Sơn, An Xuân,Hòa Hương, Phước Hòa, An Phú, Trường Xuân và xã Tam Ngọc, Tam Phú,Tam Thăng, Tam Thanh) với diện tích tự nhiên là 9.263,56 ha, dân số
109.888 người (số liệu cuối năm 2011)
Do sự phát triển không ngừng của thành phố phấn đấu lên đô thị loại
2 trong những năm gần đây của sự phát triển không ngừng từ nông nghiệplên công nghiệp, đến thủ công nghiệp Góp phần không nhỏ tới nền kinh tếchung của toàn thành phố Trong hai năm trở lại đây các khu công nghiệphình thành và phát triển đã tạo công ăn việc làm cho những lao dộng nhànrỗi ở địa phương và từng bước đưa nền kinh tế của thành phố càng ngàycàng phát triển vượt bậc Về văn hoá xã hội thì trên địa bàn thành phố tạicác xã phường trên địa bàn thành phố có các trường tiểu học, trung học cơ
sở, trung học phổ thông đảm bảo cho các con em tại các phường, xã cóđiều kiện tốt nhất để được đi học, đến năm 2010 Tam Kỳ đã phổ cập trunghọc cơ sở là 1 trong những địa phương phổ cập sớm nhất trung học cơ sỏtrên cả nước, là địa phương có cơ sở giáo dục có chất lượng đào tạo tốt;hàng năm có tỷ lệ học sinh đỗ Đại học cao Ngoài ra còn có những cơ sở
Trang 11dạy nghề nhằm đào tạo và bồi dưỡng những thợ, những công nhân lànhnghề đáp ứng nhu cầu của xã hội Đời sống xã hội được nâng cao, sứckhoẻ của nhân dân trong thành phố được đảm bảo và được chăm lo chuđáo.Trong thành phốđã có một bệnh viện đa khoa tỉnh và ba bệnh viện tưnhân đang đi vào hoạt động hiệu quả, riêng với đội ngũ cán bộ y tế cóchuyên môn vững vàng.
Do là trung tâm hành chính của tỉnh nên tốc độ đô thị hoá diễn rakhá nhanh nhưng chưa được đồng bộ giữa các xã, phường Nhiều nơi vẫn
có những tư tưởng phong kiến lạc hậu trọng nam khinh nữ, trình độ hiểubiết pháp luật vẫn còn yếu nên vẫn còn nhiều những vi phạm pháp luật xảy
ra trên địa bàn đòi hỏi các nhà thực hiện pháp luật phải vận dụng có hiệuquả hơn nữa những chính sách pháp luật vào đời sống xã hội
2.2 Tình hình ly hôn tại địa phương.
Trong hai năm trở lại đây (2011-2012) trên địa bàn thành phố Tam
Kỳ, số lượng án nói chung được thụ lý khá nhiều, trong đó lượng án vềhôn nhân và gia đình chiếm tỷ lệ cao nhất Theo báo cáo tổng kết của Toà
án nhân dân thành phố Tam Kỳ trong hai năm 2011-2012 như sau:
TạmĐC,ĐC
HG
Côngnhậnthuận ly
XửLH
Bácđơn
Trên đây là những con số thực về tỷ lệ án ly hôn so với các án khác
nó lên tới 47,4% năm 2011 và 50% năm 2012 Trong đó số vụ được giảiquyết là 90% - 94% tổng số vụ đã thụ lý Đặc biệt trong số án hôn nhân gia
Trang 12đình được thụ lý thì có đến 69% đến 79% kết quả là ly hôn, số được hoàgiải đoàn tụ là từ 2% đến 4% còn lại là tạm đình chỉ, đình chỉ và bác đơnhoặc chuyển án.
Trong quá trình thực tập được tham gia hoà giải, bản thân em thấy
sự tích cực của cán bộ toà án khi hoà giải các vụ ly hôn Họ đã không ngạikhó khăn, sẵn sàng đi vào đời sống xã hội để tìm hiểu ngọn ngành, phântích khuyên giải quyền lợi của người vợ người chồng một cách thấu tìnhđạt lý nhưng đôi khi kết quả vẫn không như mong đợi
Một thực tế trong các vụ ly hôn thì người đứng đơn chủ yếu làngười vợ- những người có lòng chịu thương chịu khó và có sức chịu đựngtốt hơn nam giới
Một con số thực tế là năm 2011 có 55 vụ thụ lý thì có tới 40 đơn do
vợ đứng đơn còn lại là 15 đơn do chồng đứng đơn Về công tác xét xử nhìnchung có những vụ án đa dạng, phức tạp với nhiều tình huống khó giảinhưng với sự cố gắng và vững vàng trong chuyên môn với tâm huyết nghềnghiệp cán bộ toà án đã giải quyết đúng đắn, chính xác mà nhanh chóngcác vụ án, từ đó giảm được nhiều chi phí, nhiều thủ tục không đáng có chođương sự, đem lại lòng tin vào cơ quan pháp luật từ phía nhân dân
2.3 Đường lối giải quyết.
Kể từ khi Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 được Quốc hộithông qua và có hiệu lực từ ngày 01/01/2001 đã nhanh chóng được thựcthi trong toàn quốc So với các luật trước thì luật này có nhiều bước tiếnmới với nhiều điều khoản quy định một cách rõ ràng cụ thể
Từ khi Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 có hiệu lực thì trongcông tác xét xử của thành phố Tam Kỳ cũng có nhiều thuận lợi từ đógiảm được nhiều án tồn đọng trong những năm trước khi có luật mới Và
Trang 13từ khi có luật mới thì những sai sót để phải sửa chữa không nhiều, giảmđáng kể so với trước đây.
Nghị định về hộ tịch; hôn nhân và gia đình; chứng thực
chính trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình
hành một số điều của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình
Nghị định số 68/2002/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hànhmột số điều của Luật Hôn nhân và gia đình về quan hệ hôn nhân và giađình có yếu tố nước ngoài
Nghị định số 68/2002/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều củaLuật hôn nhân và gia đình về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tốnước ngoài
điều của Luật Hôn nhân và gia đình
định việc áp dụng Luật Hôn nhân và Gia đình đối với các dân tộc thiểu số
trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình
theo Nghị quyết số 35/2000/QH10 của Quốc hội về việc thi hành LuậtHôn nhân và gia đình
Trang 14Nghị định số 70/2001/NĐ-CP Nghị định số 70/2001/NĐ-CP quyđịnh chi tiết thi hành Luật Hôn nhân và gia đình
Bên cạnh đó thì Bộ luật dân sự, Bộ luật tố tụng dân sự mới cũngđược xem xét áp dụng giải quyết các vụ án về hôn nhân
a Về hôn nhân.
Sau khi nhận đơn Toà án xem xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền củamình thì Toà án tiến hành thụ lý và đưa án ra giải quyết theo đúng trình tựthủ tục pháp luật quy định Toà án sẽ xem xét thấy cuộc hôn nhân nàykhông vi phạm điều kiện thủ tục quy định tại các Điều 9,10,11 và Điều 14Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 thì Toà án tiến hành điều tra hoàgiải Trong vụ án hôn nhân hoà giải là một thủ tục bắt buộc trong quátrình tố tụng Nếu sau khi đã hoà giải mà các đương sự vẫn không thể cảithiện được đời sống tình cảm, không thể kéo dài đời sống chung, mụcđích hôn nhân không đạt được thì Toà án xử cho ly hôn Nếu sau khi nhậnđơn mà Toà án xét thấy hôn nhân đó là không hợp pháp thì Toà án raquyết định huỷ kết hôn trái pháp luật theo Điều 16 Luật hôn nhân và giađình năm 2000 và buộc hai bên nam nữ phải chấm dứt quan hệ vợ chồngtheo Điều 17 Luật HN&GĐ năm 2000
Hiện nay Luật Hôn nhân và gia đình không còn công nhận hônnhân thực tế nên các vụ ly hôn mà không có giấy chứng nhận đăng ký kếthôn từ năm 2000 trở đi là không hợp pháp Trên thực tế thì Toà án vẫngiải quyết một số vụ án không có giấy chứng nhận đăng ký kết hôn theoquy dịnh của pháp luật, khi gặp những vụ án đó thì từng trường hợp cụthể Toà án sẽ có cách giải quyết khác nhau
- Nếu hôn nhân đó được xác lập trước khi Luật Hôn nhân và giađình có hiệu lực và hôn nhân đó được hai vợ chồng đồng ý, được mọingười xung quanh công nhận là vợ chồng và không vi phạm các Điều 9, 10
Trang 15Luật HN&GĐ năm 2000thì Toà án công nhận đó là hôn nhân thực tế vàtiến hành giải quyết theo thủ tục mà pháp luật quy định giống như các vụ
ly hôn hợp pháp (theo hướng dẫn của Toà án tối cao)
- Nếu hôn nhân được xác lập từ sau khi Luật HN&GĐ năm 2000 cóhiệu lực thì dù không vi phạm Điều 9,10 và được hai bên họ hàng đồng ý,mọi người công nhận là vợ chồng, Toà án vẫn ra quyết định tuyên bố hônnhân không hợp pháp và không giải quyết theo khoản 2 và khoản 3 Điều
17 Luật HN&GĐ năm 2000
b Về con cái
Dù hôn nhân của cha mẹ không được công nhận là hợp pháp nhưngquyền lợi của con cái vẫn được giải quyết như trường hợp cha mẹ xin lyhôn, hôn nhân hợp pháp ( khoản 2 Điều 17 Luật HN&GĐ năm 2000) Vìthế, về con cái toà án thường áp dụng theo Điều 92 Luật HN&GĐ năm
2000 với nội dung sau:
“Sau khi ly hôn vợ chồng vẫn có nghĩa vụ trông nom, chăm sóc giáodục nuôi dưỡng con chưa thành niên hoặc đã thành niên nhưng bị dị tật,mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tàisản để tự nuôi mình Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấpdưỡng nuôi con
Vợ chồng thoả thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụcủa mỗi bên sau khi ly hôn đối với con cái, không thỏa thuận được thì Toà
án quyết định ”
Điều 93: “Vì lợi ích của con, theo yêu cầu của một bên hoặc cả hai
bên, Toà án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con Việc thayđổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn ”
Điều 94: “ Sau khi ly hôn người không trực tiếp nuôi con có quyền
thăm con không ai được cản trở người đó thực hiện quyền này ”