Mặt khác hiệu quả và chất lượng của giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở bậc tiểu học chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố, trong đó, công tác quản lý của Ban giám hiệ
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
VŨ THỊ THU HẠNH
QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN THANH XUÂN, HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI, 2018
Trang 2VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên là Vũ Thị Thu Hạnh, học viên cao học chuyên ngành Quản
lý giáo dục, đợt 2 khoá 2016-2018.Tôi xin cam đoan rằng các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực.Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng công bố trong bất kì công trình nào khác
Tác giả luận văn
Vũ Thị Thu Hạnh
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC 8
1.1 Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học 8
1.2 Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học 17
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN THANH XUÂN, HÀ NỘI 27
2.1 Giới thiệu chung về các trường tiểu học quận Thanh Xuân 27
2.2 Kết quả nghiên cứu thực tiễn 30
2.3 Quản lý công tác giáo dục đạo đức qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường Tiểu học quận Thanh Xuân 35
2.4 Những thuận lợi và khó khăn trong quản lý công tác giáo dục đạo đức qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 49
2.5 Nguyên nhân của những hạn chế trong việc quản lý giáo dục đạo đức qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 52
Chương 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN THANH XUÂN, HÀ NỘI 55
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 55
3.2 Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường Tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội 56
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 74
3.4 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết, khả thi và mối tương quan của các biện pháp đề xuất 74
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO 81
PHỤ LỤC 83
Trang 5DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
4 TNTPHCM Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Cơ cấu tổ chức của 11 trường công lập quận Thanh Xuân 28Bảng 2.2: Quy mô trường lớp, số cán bộ quản lý, giáo viên, học sinhcác trườngtiểu học công lập quận Thanh Xuân - Năm học 2017 – 2018 29Bảng 2.3: Trình độ chuyên môn của CBQL, giáo viên và nhân viêncủa 11
trường công lập quận Thanh Xuân(Tại thời điểm tháng 11 năm 2017) 29
Bảng 2.4 Các hình thức hoạt động ngoài giờ lên lớp 32Bảng 2.5 Tầm quan trọng của việc quản lý giáo dục đạo đức thông quahoạt động ngoài giờ lên lớp 36Bảng 2.6 Thực trạng xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức 37Bảng 2.7 Mức độ chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức 41Bảng 2.8 Tổ chức chỉ đạo việc phối hợp giữa các lực lượng giáo dụctrong và ngoài nhà trường 45Bảng 2.9 Kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm hoạt động giáo dục đạo đức 47Bảng 2.10: Khó khăn trong công tác giáo dục đạo đức qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 50Bảng 3.1: Tính cấp thiết của các biện pháp 75Bảng 3.2: Tính khả thi của các biện pháp 76
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tiểu học là bậc học nền tảng, là nền móng của hệ thống giáo dục Mục tiêu của giáo dục tiểu học nhằm hình thành ở học sinh những cơ sở ban đầu về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, để học sinh tiếp tục học lên các lớp trên Trong các nội dung giáo dục tiểu học, giáo dục đạo đức có vị trí đặc biệt quan trọng, bởi vì, khi có đạo đức tốt, các em mới có định hướng đúng cho các hoạt động khác Tầm quan trọng của giáo dục đạo đức ở tiểu học được thể hiện rõ qua câu khẩu hiệu ở hầu hết các trường học hiện nay: “Tiên học lễ - Hậu học văn” Giáo dục đạo đức cho học sinh ở tiểu học có thể thông qua nhiều con đường, trong đó hoạt động ngoài giờ lên lớp là một trong những hình thức giáo dục phù hợp với học sinh ở cấp học này và có hiệu quả đáng kể, giúp các em hình thành kĩ năng, thói quen, rèn luyện ý chí và củng
cố niềm tin đạo đức Từ đó, học sinh biết vận dụng những biểu tượng và kiến thức
mà các em đã được học trong các môn học vào cuộc sống Hoạt động ngoài giờ lên lớp còn tạo cơ hội cho học sinh được tham gia trải nghiệm những hoạt động thực tiễn, rút ngắn khoảng cách giữa lí thuyết và thực hành
Hiện nay, do xu hướng toàn cầu hóa diễn ra trong mọi mặt của đời sống xã hội nên chúng ta đang phải đối diện với nhiều thách thức mới của thời đại Mặt tiêu cực của cơ chế thị trường ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý và đời sống của người dân nhất tệ nạn xã hội thâm nhập vào các nhà trường Không ít học sinh, sinh viên sống buông thả, thiếu suy nghĩ, không xác định được mục đích, không thích làm việc mà chỉ thích được thụ hưởng, được người khác phục vụ, không ít trẻ em thiếu lễ phép với ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo và với người lớn nói chung, chưa chăm chỉ học tập, có những hành vi bạo lực với bạn học
Mặt khác hiệu quả và chất lượng của giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở bậc tiểu học chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố, trong đó, công tác quản lý của Ban giám hiệu nhà trường là yếu tố có tầm ảnh hưởng lớn.Về nguyên tắc, công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức của Ban giám hiệu được thể hiện tương đối toàn diện, từ lập kế hoạch cho hoạt động giáo dục, tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục và kiểm tra, đánh giá hoạt động này Tuy nhiên, trên thực tế, công tác quản lý hoạt động này ở một số trường tiểu học chưa thực sự được quan tâm Vì vậy, hiệu quả của
Trang 8hoạt động giáo dục đạo đức chưa cao Trong khi đó, chưa có nhiều nghiên cứu về quản
lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học Đặc biệt, công tác quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở bậc tiểu học của quận Thanh Xuân, Hà Nội hầu như chưa được nghiên cứu Chính vì
những lí do đó, chúng tôi đã chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lý giáo dục đạo đức thông
qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội”
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
2.1 Các nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở nước ngoài
Đạo đức là một hình thái ý thức được hình thành rất sớm.Đạo đức được mọi
xã hội, mọi giai cấp và mọi thời đại quan tâm.Trong mỗi giai đoạn lịch sử đều có những tư tưởng giáo dục phù hợp.Giáo dục đạo đức cho con người là vấn đề được đặt ra từ thời xa xưa và luôn đổi mới để thích ứng với mọi thời đại.Đặc biệt trong nhà trường, vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh luôn được quan tâm hàng đầu
Trên thế giới, trước công nguyên, nhà giáo dục Trung Hoa phong kiến Khổng
Tử (551- 479 TCN) đã rất coi trọng việc giáo dục đạo đức cho mọi người.Ông cho rằng nếu người học chỉ có khư khư ôm lấy cái đạo học ấy mà không đem ra ứng dụng thực hành thì sao có thể gọi là thực học được.Vì vậy, học đạo để hành đạo là yêu cầu thiết thân đối với người được giáo dục.Ông dạy người học tập phải biết thực hành.Ông yêu cầu học tập trực giác phải kết hợp với suy luận.Khổng Tử đề cao việc ứng dụng vào cuộc sống những điều đã học.Ông luôn dạy học trò của mình: Học
gì phải thực hành ngay điều ấy, phải củng cố ngay tri thức đã học không chỉ bằng cách
ôn luyện trong sách vở mà phải bằng việc làm.[dẫn theo 2]
Nhà triết học Socrate (470-399 TCN) đã hướng triết học vào mục đích giáo dục con người sống có đạo đức.Socrate cho rằng, đạo đức hay cái thiệncũng là một loại tri
thức, màta có thể tự trau dồi Một kẻ ác đơn giản chỉ là một kẻ dốt nát, chứ bản chất
anh ta không ác Đó là quan điểm tiến bộ vào thời bấy giờ Tiến bộ vì theo ông, con
người có thể tự hoàn thiện bản thân qua giáo dục và việc "tự suy xét" Bởi thế, triết học của ông quan tâm nhiều đến con người, dạy đạo đức cho con người.[1]
Aristoste (384-322 TCN) đã nói rằng nhiệm vụ của đạo đức là tác động thuận lợi tới hạnh phúc của xã hội còn chính trị là khoa học và nghệ thuật mưu cầu hạnh phúc cho
xã hội Đạo đức và đạo đức học phải phục tùng chính trị.[1]
Comenxki (1592-1670) - đóng góp của ông trong lĩnh vực này không chỉ
Trang 9bằng tấm gương về đạo đức của cuộc đời mình mà phương pháp giáo dục đạođứccủa ông rất chú trọng đến hành vivà động cơ đạo đức.[1]
A.X.Makarenco (1888-1939) một nhà giáo dục Xô Viết lỗi lạc đã đặc biệt nhấn mạnh vai trò của giáo dục đạo đứcvà các biện pháp giáo dục đúng đắn như sự nêu gương, nguyên tắc giáo dục tập thể và thông qua tập thể.Ông còn khẳng định cái logic của quá trình sư phạm còn là quá trình tổ chức hợp lí hoạt động của học sinh tham gia vào lao động sản xuất, các hoạt động tập thể như vui chơi, giải trí, thể dục thể thao, tham quan du lịch, văn hóa nghệ thuật.[9]
2.2 Các nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở Việt Nam
Ở Việt Nam, vấn đề giáo dục đạo đức rất được quan tâm Từ cuộc cải cách giáo dục lần thứ nhất (1950) cho đến cuộc cải cách giáo dục lần thứ ba (1979) vấn
đề giáo dục đạo đức luôn được đề cao, phương châm giáo dục là lý luận gắn với thực tiễn, nhà trường gắn với đời sống xã hội Đặc biệt sau cuộc cải cách giáo dục lần thứ ba tên gọi hoạt động ngoài giờ lên lớp đã chính thức xuất hiện.Từ đó, đã có rất nhiều nhà giáo dục đã nghiên cứuvề vấn đề này
Võ Thuần Nho với bài “Một số vấn đề lý luận và tư tưởng về giáo dục đạo
đức cách mạng trong trường học” Tác giả đã đưa ra những lý luận và tư tưởng chủ
đạo trong việc hình thành đạo đức cách mạng cho học sinh trong nhà trường.[14]
Tác giả Đặng Vũ Hoạt với bài “Đổi mới công tác của giáo viên chủ nhiệm
với việc giáo dục đạo đức cho học sinh” Bài viết khẳng định vai trò của giáo viên
chủ nhiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh đồng thời đề xuất những phương pháp đổi mới công tác chủ nhiệm theo hướng tích cực hóa hoạt động tự giáo dục của học sinh [7]
Tác giả Trần Thị Minh Hiển với bài “Cải tiến hình thức sinh hoạt tập thể để
nâng cao việc giáo dục đạo đức cho học sinh” Qua bài viết, tác giả đề xuất cách tổ
chức giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các hoạt động tập thể, giúp đổi mới, cải thiện chất lượng giáo dục đạo đức trong nhà trường.[8]
Tác giả Hà Nhật Thăng với bài “Thực trạng đạo đức, tư tưởng chính trị,
lối sống của thanh niên – học sinh – sinh viên” Qua nghiên cứu, tác giả đề cập
đến những thay đổi về tư tưởng, đạo đức, lối sống của giới trẻ trong thời kỳ kinh
tế - xã hội phát triển Từ đó đề cao tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức trong cả 3 môi trường nhà trường – gia đình – xã hội [17]
Trang 10Nghị quyết Trung ương 2 còn nhấn mạnh “Phải coi đầu tư cho giáo dục là đầu
tư cơ bản quan trọng nhất cho sự toàn diện của đất nước, coi trọng nhân cách lý tưởng và đạo đức, trí lực và thể lực, gắn học với hành, lý thuyết với thực hành” [16]
Rõ ràng với tư tưởng này, Đảng và Nhà nước đã đặt con người vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế xã hội Thấm nhuần quan điểm này, nhà trường chúng ta đã coi nhiệm vụ giáo dục đạo đức cho học sinh là một trong những việc hình thành và phát triển nhân cách cao đẹp cho học sinh
Nhìn chung trong những năm qua giáo dục đạo đức trong nhà trường của nước ta được Đảng, Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo rất quan tâm Các hội thảo khoa học về giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên đã được tổ chức nhiều nơi trong cả nước.Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, nhiều luận văn thạc sĩ, khóa luận tốt nghiệp đề cập đến mục tiêu, nội dung, biện pháp tổ chức, quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp, tuy nhiên hầu hết các tác giả mới chỉ ra vai trò, hình thức tổ chức, biện pháp quản lý phù hợp với một số địa bàn nơi công tác của tác giả, chưa có tác giả nào nghiên cứu về thực trạng và
đề ra các giải pháp để thực hiện công tác quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học thuộc quận Thanh Xuân Chính vì
vậy chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt
động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội”
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở bậc tiểu học từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp góp phần nâng cao chất lượng toàn diện cho học sinh
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học
- Nghiên cứu thực trạng quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học
- Đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp có hiệu quả ở các trường tiểu học
Trang 114 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Nội dung quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận thanh Xuân, Hà Nội
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:
5.1 Cơ sở lý luận nghiên cứu đề tài:
5.1.1.Nghiên cứu vấn đề theo nguyên tắc hệ thống
Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp có mối quan hệ biện chứng với nhiều yếu tố khác trong hoạt động quản lý nhà trường, chúng phụ thuộc, tác động lẫn nhau.Đặc biệt trong thời kì đổi mới giáo dục hiện nay, vấn đề nghiên cứu chịu nhiều sự tác động của các yếu tố chủ quan và khách quan nên nó được xem xét như là kết quả tác động của nhiều yếu tố.Tuy nhiên, trong từng giai đoạn, từng thời điểm khác nhau, các yếu tố ảnh hưởng cũng khác nhau Vì vậy, vấn đề nghiên cứu quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội được xem xét trong mối quan hệ về nhiều mặt
5.1.2 Tiếp cận lịch sử
Luận văn nghiên cứu lịch sử phát triển và kinh nghiệm quản lý giáo dục đạo đức, quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp để tìm ra ưu, nhược điểm, vận dụng vào quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội
Trang 12thực tiễn ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội
5.1.4 Tiếp cận mục tiêu
Hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm đạt mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học theo quy định của cấp giáo dục và của nhà trường Quản lý giáo dục đạo đức thông
qua hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm làm cho hoạt động này đạt được mục tiêu đã đề ra
5.2 Phương pháp nghiên cứu:
5.2.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Tìm đọc, tổng hợp các tài liệu, văn bản liên quan đến quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp và các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động này Thông qua việc phân tích, tổng hợp, khái quát hóa vấn để xây dựng cơ sở
lý luận nghiên cứu đề tài luận văn
5.2.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Thiết kế hai loại phiếu hỏi dành cho hai đối tượng là cán bộ quản lý và giáo viên nhằm thu thập thông tin cần thiết phục vụ cho việc phân tích và đánh giá thực trạng vấn đề nghiên cứu
Mẫu 1: Khảo sát thực trạng đạo đức và giáo dục đạo đức học sinh tiểu học
Mẫu 2: Khảo sát thực trạng quản lý giáo dục đạo đức học sinh và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục đạo đức học sinh tiểu học
5.2.3 Phương pháp phỏng vấn sâu
Thông qua ý kiến của các chuyên gia trong quá trình nghiên cứu lý luận, xây dựng bộ phiếu khảo sát thực trạng Thiết kế một số câu hỏi phỏng vấn sâu đối với một số cán bộ quản lý, giáo viên ở một số trường tiểu học trên địa bàn quận Thanh Xuân, Hà Nội để làm rõ hơn những kết quả thu được qua phiếu hỏi, đồng thời bổ sung thêm những thông tin cần thiết phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài
5.2.4 Phương pháp xử lý thông tin
Sử dụng các công thức toán thống kê, lập bảng,… để xử lý số liệu thu thập, định lượng kết quả nghiên cứu và các nhận xét, đánh giá khoa học
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp cơ sở lý luận về quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học Kết quả này
Trang 13sẽ góp phần làm rõ, bổ sung, hoàn thiện lý luận về công tác quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân nói riêng và các trường tiểu học nói chung
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn chỉ ra thực trạng quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt độngngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học và những yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng đó.Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất được một số biện pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ là tài liệu tham khảo bổ ích cho cán bộ quản lý, giáo viên của các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội nói riêng và cán bộ quản lý, giáo viên các trường tiểu học nói chung
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
7 Kết cấu của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, phần
nội dung chính của luận văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt
độngngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ
lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội
Chương 3:Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục đạo đức thông qua
hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội
Trang 14
Đạo đức là một trong những quan hệ chủ yếu của đời sống xã hội và được xem
xét dưới nhiều góc độ khác nhau
Theo quan điểm học thuyết Mác - Lê nin: “Đạo đức là một hình thái ý thức xã
hội phản ánh và chịu sự chi phối của tồn tại xã hội Vì vậy tồn tại xã hội thay đổi thì ý thức xã hội cũng thay đổi theo Và như vậy đạo đức xã hội luôn mang tính lịch sử, tính giai cấp và tính dân tộc”.[12]
Theo giáo trình Đạo đức học: “Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập
hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ xã hội chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội”.[9]
Theo từ điển tiếng Việt: “Đạo đức là những tiêu chuẩn, những nguyên tắc quy định
hành vi quan hệ của con người đối với nhau, đối với xã hội Đạo đức là những phẩm chất
tốt đẹp của con người theo những tiêu chuẩn đạo đức của một giai cấp nhất định” [18]
Khi bàn về đạo đức, đã có nhiều quan niệm khác nhau:
Theo góc độ xã hội: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội đặc biệt, phản ánh dưới dạng những nguyên tắc, yêu cầu, chuẩn mực điều chỉnh hoặc chi phối hành vi của con người trong các mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, giữa con người với xã hội và với chính bản thân mình
Theo góc độ cá nhân: Đạo đức chính là những phẩm chất, nhân cách của con người, phản ánh ý thức, tình cảm, ý chí, hành vi, thói quen và các ứng xử của họ trong các mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với xã hội, giữa bản thân họ với người khác và với chính bản thân mình
Sinh thời Chủ Tịch Hồ Chí Minh thường xuyên căn dặn: “ Đạo đức là cái “gốc” của mỗi con người, nếu người cách mạng không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [11] Vì vậy, giáo dục đạo đức là việc làm quan trọng
và cần thiết trong việc hình thành nhân cách toàn diện
Đạo đức có 3 chức năng:
Trang 15Thứ nhất, chức năng giáo dục Chức năng giáo dục được thực hiện thông qua sự giáo dục của xã hội và sự tự giáo dục của mỗi cá nhân Giáo dục đạo đức là quá trình tuyên truyền những tư tương, những chuẩn mực đạo đức xã hội, biến nó thành thước đo đánh giá, điều chình hành vi của mỗi cá nhân nhằm đạt tới một sự phù hợp giữa hành
vi cá nhân với lợi ích xã hội
Thứ hai, chức năng điều chỉnh hành vi Sự điều chỉnh hành vi được thực hiện bằng hai hình thức chủ yếu Một là, thông qua dư luận xã hội, ca ngợi, khuyến khích cái thiện, cái tốt, lên án, phê phán cái ác, cái xấu Hai là, bản thân chủ thể đạo đức tự giác điều chỉnh hành vi của mình theo những chuẩn mực đạo đức xã hội Cách thức điều chỉnh này phụ thuộc vào việc giáo dục, giác ngộ của chủ thể đạo đức
Thứ ba, chức năng nhận thức Những tư tưởng đạo đức và chuẩn mực đạo đức
xã hội có trở thành các quan hệ đạo đức trong đời sống xã hội hay không, điều đó không chỉ phụ thuộc vào tính đúng đắn, tư tưởng đạo đức, của các chuẩn mực đạo đức, vào việc tuyên truyền, giáo dục trong xã hội, mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng tiếp nhận và chuyển hoá nó trong hoạt động nhận thức và trong hành vi của mỗi chủ thể đạo đức Thông qua sự lựa chọn, đánh giá của các chủ thể đạo đức về những tư tưởng, chuẩn mực đạo đức, trong bản thân họ hình thành niềm tin, lý tương đạo đức và các nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức trong quan hệ ứng xử của chính họ
1.1.2 Giáo dục đạo đức
Giáo dục đạo đức là sự tác động có mục đích tới con người nhằm hình thành cho họ những quan điểm cơ bản nhất, những nguyên tắc chuẩn mực đạo đức cơ bản của xã hội Nhờ đó, con người có khả năng lựa chọn, đánh giá đúng đắn các hiện tượng đạo đức xã hội cũng như tự đánh giá suy nghĩ về hành vi của bản thân mình vì thế công tác giáo dục đạo đức góp phần vào việc hình thành, phát triển nhân cách con người mới phù hợp từng giai đoạn phát triển
Giáo dục đạo đức về bản chất là quá trình biến hệ thống các chuẩn mực đạo đức
từ những đòi hỏi bên ngoài xã hội đối với cá nhân thành những đòi hỏi bên trong của cá nhân, thành niềm tin, nhu cầu, thói quen của đối tượng giáo dục
Coi bản chất con người là tổng hoà các quan hệ xã hội, C.Mác còn chỉ ra tính quy định của các điều kiện kinh tế - xã hội và cùng với điều đó là giáo dục đạo đức đối với sự hình thành nhân cách đạo đức Như vậy, lần đầu tiên trong lịch sử, C.Mác đã
đem lại cho khái niệm giáo dục đạo đức một phạm vi khái quát rộng lớn với tư cách
quá trình hình thành và phát triển những năng lực, những phẩm chất đạo đức của con
Trang 16người; do đó, làm cho nó có nội dung đầy đủ và phong phú hơn
Giáo dục đạo đức là những tác động sư phạm một cách có mục đích, có hệ thống và có kế hoạch của nhà giáo dục tới người được giáo dục (học sinh) để bồi dưỡng cho họ những phẩm chất đạo đức (chuẩn mực, hành vi đạo đức) phù hợp với yêu cầu xã hội Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Giáo dục đạo đức là quá trình biến các chuẩn mực đạo đức từ những đòi hỏi bên ngoài của xã hội đối với cá nhân thành những đòi hỏi bên trong của bản thân, thành niềm tin, nhu cầu, thói quen của người được giáo dục" [15]
Giáo dục đạo đức là quá trình hai mặt, mặt tác động của nhà sư phạm và mặt tiếp nhận tích cực của người được giáo dục, đó là sự chuyển hóa những nhu cầu của xã hội thành những phẩm chất bên trong của cá nhân Giáo dục đạo đức được thực hiện trong gia đình, nhà trường và trong môi trường xã hội, với những hình thức đa dạng và những phương pháp phong phú, trong đó giáo dục trong nhà trường có một vị trí đặc biệt quan trọng Giáo dục đạo đức là bộ phận hợp thành của hoạt động giáo dục con người đạt tới nhân cách hài hòa, toàn vẹn, bao gồm: Giáo dục kiến thức đạo đức; Giáo dục thái độ đạo đức; Giáo dục kỹ năng - hành vi đạo đức Bản chất giáo dục đạo đức là chuỗi tác động có định hướng của chủ thể giáo dục và yếu tố tự giáo dục của học sinh, giúp học sinh nhận thức đúng, tạo lập tình cảm và thái độ đúng, hình thành những thói quen hành vi văn minh trong cuộc sống, phù hợp với chuẩn mực xã hội Trong cuộc sống, trong hoạt động, thông qua giao lưu nhân cách con người mới được hình thành
và phát triển Giáo dục đạo đức là bộ phận quan trọng có tính nền tảng của giáo dục, có nhiệm vụ rèn luyện lý tưởng, ý thức, thói quen và hình thành ở người học các phẩm chất đạo đức như lòng nhân ái, yêu tổ quốc, yêu lao động, tính trung thực, khiêm tốn,
tự trọng, dũng cảm,…Giáo dục đạo đức gắn chặt với giáo dục tư tưởng chính trị, giáo dục pháp luật, giáo dục trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và lao động hướng nghiệp Ngoài việc nâng cao nhận thức các giá trị đạo đức, giáo dục đạo đức còn góp phần tạo ra những giá trị đạo đức mới, xây dựng những quan điểm, phẩm chất đạo đức mới, hình thành quan niệm sống tích cực cho mỗi đối tượng giáo dục Hơn nữa, giáo dục đạo đức cũng góp phần khắc phục những quan điểm đạo đức lạc hậu, sự lệch chuẩn các giá trị nhân cách, chống lại các hiện tượng phi đạo đức, vô văn hóa tạo ra cơ chế phòng ngừa các phản giá trị đạo đức, phản văn hóa trong mỗi một con người Giáo dục đạo đức còn
có tác dụng trong việc truyền lại cho thế hệ sau những giá trị đạo đức truyền thống mà
từ đời này qua đời khác chúng ta đã dày công xây dựng và giữ gìn Thông qua hoạt
Trang 17động giáo dục sẽ giúp cho họ nhận thức đầy đủ giá trị của truyền thống đạo đức dân tộc, ý nghĩa to lớn của chúng trong đời sống hiện thực, lòng nhân ái và tính nhân văn sâu sắc đã được lưu giữ, bảo tồn và lắng đọng trong cốt cách con người và nền văn hóa Việt Nam
Giáo dục đạo đức trong trường phổ thông là một bộ phận của quá trình giáo dục tổng thể có quan hệ biện chứng với các quá trình giáo dục trí tuệ, thẩm mỹ, thể chất, lao động và hướng nghiệp,…góp phần hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh Giáo dục đạo đức cho học sinh là giáo dục lòng trung thành với Đảng, với dân, yêu quê hương đất nước, có lòng nhân ái, vị tha, cần cù, liêm khiết,…
1.1.3 Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học
1.1.3.1 Đặc điểm tâm lý học sinh tiểu học
- Đặc điểm về mặt nhận thức
Học sinh tiểu học ở trong độ tuổi từ 6-11 tuổi Đây là độ tuổi các em chuyển tiếp
từ thời thơ ấu sang thời niên thiếu, một sự chuyển tiếp rất quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ, giúp các em hình thành nhân cách, năng lực trí tuệ và cả thể chất
Bước vào lứa tuổi này, các em sẽ có những mối quan hệ xã hội mới bên ngoài gia đình, qua đó, các em sẽ hình thành nên bản sắc cá nhân, đồng thời cũng phác họa được hình ảnh tự thân, hoàn thiện nhân cách cùng với tiến trình phát triển của mình Tuy nhiên, học sinh tiểu học vẫn còn rất non nớt, chưa đủ nhận thức, khả năng phân biệt đúng – sai,… nên các em luôn cần sự thấu hiểu tâm lý và sự giúp đỡ một cách phù hợp của người lớn, của gia đình, nhà trường và xã hội
Trong sáu năm đầu tiên của cuộc đời, các em tìm hiểu môi trường xung quanh qua bản năng và các giác quan của mình Ở giai đoạn tiếp theo, đứa trẻ từ 6-11 tuổi sẽ tiếp cận thế giới thông qua cả lý trí và suy nghĩ Do đó, đây là độ tuổi của những câu hỏi, trẻ có vô số câu hỏi đặt ra cho người lớn và cần câu trả lời hợp lý, không lấp liếm hay qua loa
Học sinh tiểu học có trí nhớ trực quan phát triển, trí nhớ từ ngữ còn hạn chế
Ví dụ các em sẽ mô tả về một chú cá vàng dễ dàng hơn sau khi xem hình ảnh hơn là nghe định nghĩa bằng lời nói rằng cá vàng là loài cá nước ngọt nhỏ, thường được nuôi làm cảnh…Trẻ có thể nhận biết và phân biệt tương đối tốt về mặt hình ảnh, màu sắc, nhưng chưa biết phân tích một cách hệ thống và đi sâu vào bản chất của điều mình quan sát được
Trang 18Vì vậy, trẻ lúc này chỉ quan tâm chú ý đến những môn học có đồ dùng, tranh ảnh trực quan sinh động, hấp dẫn, có trò chơi hoặc có cô giáo dịu dàng Ngoài ra, trẻ vẫn còn thiếu sự tập trung cao độ, khả năng ghi nhớ và chú ý có chủ định, có tính hiếu động và dễ xúc động.Trẻ nhớ rất nhanh nhưng quên cũng rất nhanh
Học sinh tiểu học là tuổi nhận thức cảm tính là chủ yếu.Tư duy của các em còn mang nặng tính trực quan, chú ý thiếu bền vững.Tri giác của các em còn hời hợt, chủ yếu là ghi nhớ không chủ định.Đối với những việc không hứng thú, trẻ dễ đãng trí, khó tập trung.Tuy nhiên trẻ Tiểu học cũng tiềm tàng khả năng phát triển Nếu biết cách tổ chức hoạt động phù hợp thì trẻ lớp 1 cũng có thể tiếp thu những tri thức khái quát Về
sự phát triển ghi nhớ, đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học là chỉ nhớ những sự kiện có vẻ bề ngoài gây ấn tượng về mặt cảm xúc, những điều được lặp đi lặp lại một cách máy móc Ở những năm phát triển tiếp theo, sự ghi nhớ máy móc sẽ được thay thế bằng cách ghi nhớ dựa trên mối quan hệ logic với nội dung hơn Trong quá trình dạy học hay tổ chức các hoạt động, giáo viên cần áp dụng những cách thức riêng để duy trì
sự chú ý và tính tích cực nhận thức của các em trong suốt tiết học hay trong buổi hoạt động, phối hợp khéo léo các phương pháp dạy học khác nhau, sử dụng các hình thức trò chơi, tập thể dục giữa giờ,…
Nói tóm lại, các nhà giáo dục cần có hiểu biết về đặc điểm nhận thức của các
em, đừng để quá trình nhận thức của trẻ phải diễn ra trong sự mò mẫm, bản năng mà cần hỗ trợ và định hướng cho các em một cách đơn giản, đúng đắn, giúp trẻ phát triển nhận thức hoàn hảo nhất ở lứa tuổi học sinh tiểu học
- Đặc điểm về mặt tình cảm
Tình cảm là một mặt rất quan trọng trong đời sống tâm lý, nhân cách của mỗi người Đối với học sinh tiểu học, tình cảm có vị trí đặc biệt vì nó là khâu trọng yếu gắn nhận thức với hoạt động của trẻ em Khi nói về đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học, vấn đề tình thân, tình bạn,… cũng là một yếu tố rất quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ ở lứa tuổi này Đối với học sinh tiểu học, tình cảm có vị trí đặc biệt vì nó gắn kết nhận thức với hoạt động của trẻ em.Tình cảm tích cực sẽ kích thích trẻ em nhận
thức tốt và thúc đẩy các em hoạt động đúng đắn
Ở lứa tuổi này, đời sống xúc cảm, tình cảm của các em khá phong phú, đa dạng
và cơ bản là mang trạng thái tích cực.Các em bỡ ngỡ, lạ lẫm nhưng cũng nhanh chóng bắt nhịp làm quen với bạn mới, bạn cùng lớp.Trẻ tự hào vì được gia nhập Đội, hãnh diện vì được cha mẹ, thầy cô đánh giá cao hay giao cho những công việc cụ thể.Các em
Trang 19đã biết điều khiển tâm trạng của mình, thậm chí còn biết che giấu khi cần thiết Nhìn chung, học sinh tiểu học thường có tâm trạng vô tư, sảng khoái, vui tươi, đó cũng là những điều kiện thuận lợi để giáo dục cho các em những chuẩn mực đạo đức cũng như hình thành những phẩm chất trí tuệ cần thiết
Tình cảm học sinh tiểu học được hình thành trong đời sống và trong quá trình học tập của các em.Vì vậy giáo viên cần quan tâm xây dựng môi trường học tập nhằm tạo ra xúc cảm, tình cảm tích cực ở trẻ để kích thích trẻ tích cực trong học tập Việc học tập của các em còn bị chi phối bởi yếu tố gia đình, điều kiện địa lý và các yếu tố xã hội khác đòi hỏi nhà trường, gia đình, xã hội cần có sự kết hợp chặt chẽ để tạo động lực
học tập cho học sinh
- Đặc điểm về mặt ý chí
Đối với trẻ tiểu học, hành vi thực hiện của các em còn phụ thuộc nhiều vào yêu cầu của người lớn Khi đó sự điều chỉnh ý chí đối với việc thực hiện hành vi ở các em còn yếu Đặc biệt các em chưa đủ ý chí để thực hiện đến cùng mục đích đã đề ra nếu gặp khó khăn Đôi khi các em đã có khả năng biến yêu cầu của người lớn thành mục đích hành động của mình, tuy vậy năng lực ý chí còn thiếu bền vững, chưa tạo nên tính cách của các em.Việc thực hiện hành vi vẫn chủ yếu phụ thuộc vào hứng thú nhất thời
Học sinh tiểu học chưa có khả năng tự lập chương trình hành động, do ý chí chưa được phát triển đầy đủ Các phẩm chất ý chí như: Tính độc lập, tính kìm chế và tự chủ còn thấp.Trẻ dễ bắt chước hành động của người khác, kể cả những hành động vượt quá sức trẻ, đôi lúc tính bột phát, ngẫu nhiên được thể hiện trong hành động của trẻ Tuy nhiên ở lứa tuổi này, đời sống cảm xúc, tình cảm của các em khá phong phú, đa dạng và cơ bản mang tính tích cực; tính kiềm chế và tự giác được tăng cường, trạng thái cảm xúc ổn định Đặc biệt tâm trạng sáng khoái, vui tươi của trẻ tiểu học thường bền vững, lâu dài nên đó cũng là những điều kiện thuận lợi cho quá trình giáo dục
1.1.3.2 Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
* Khái niệm
“Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học của các môn học ở trên lớp Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là sự tiếp nối hoạt động dạy – học trên lớp, là con đường gắn lí thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức với hành động của họcsinh”[19, tr58]
“Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là việc tổ chức giáo dục thông qua hoạt động thực tiễn của học sinh về khoa học-kĩ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội,
Trang 20hoạt động nhân đạo, văn hóa văn nghệ, thẩm mĩ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí, v v
để giúp các em hình thành và phát triển nhân cách (đạo đức, năng lực, sở trường…)” [15, tr45]
Như vậy, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt động giáo dục được tổ chức ngoài thời gian học tập trên lớp.Đây là một trong hai hoạt động giáo dục cơ bản, được thực hiện một cách có tổ chức, có mục đích theo kế hoạch của nhà trường; là hoạt động tiếp nối và thống nhất hữu cơ với hoạt động học tập trên lớp, nhằm góp phần hình thành và phát triển nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo, đáp ứng những yêu cầu đa dạng của xã hội đối với thế hệtrẻ
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nhà trường tổ chức và quản lí với sự tham gia của các lực lượng xã hội Nó được tiến hành tiếp nối hoặc xen kẽ hoạt động dạy – học trong nhà trường hoặc trong phạm vi cộng đồng Hoạt động này diễn ra trong suốt năm học và cả thời gian nghỉ hè để khép kín quá trình giáo dục, làm cho quá trình này được thực hiện ở mọi nơi, mọilúc
* Mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học nhằm:
- Củng cố và khắc sâu kiến thức của các môn học trên lớp; mở rộng hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực của đời sống cộng đồng, bước đầu hình thành kinh nghiệm hoạt động tập thể của họcsinh
- Bước đầu rèn luyện và hình thành cho học sinh các kĩ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học như: kĩ năng giao tiếp ứng xử có văn hóa; kĩ năng tổ chức và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt động; kĩ năng tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập, rèn luyện; hình thành các hành vi, thói quen tốt trong học tập, lao động tự phục vụ và hoạt động tậpthể
- Bồi dưỡng thái độ tự giác tham gia các hoạt động tập thể; hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đất nước; có thái độ đúng đắn đối với các hiện tượng tự nhiên và xãhội
1.1.3.3 Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học
Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp là cách thức tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp cho học sinh nhằmtạo cho các emđược tham gia vào những hoạt động độc lậphoặc hợp tác với nhau trong nhóm để từ đó rèn luyện những phẩm chất đạo đức của bản thân góp phần phát triển toàn diện nhân cách của mỗi cá
Trang 21nhân Chính vì vậy, để việc giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả, người giáo viên cũng như nhà quản lý giáo dục cần phát huy những hiểu biết sẵn có của học sinh, tạo môi trường thuận lợi để các em được thể hiện thông qua một hoạt động không thể thiếu trong mỗi nhà trường, hoạt động ngoài giờ lên lớp Việc định hướng và tổ chức các hoạt động của giáo viên là rất quan trọng làm cho mỗi phẩm chất đạo đức của học sinh đượchình thành và phát triển
* Hoạt động giáo dục đạo đức ở tiểu học
- Giáo dục đạo đức thông qua giảng dạy môn học đạo đức trong chương trình
chính khóa của Bộ GD&ĐT
- Giáo dục đạo đức thông qua việc dạy lồng ghép trong các môn học trong
chương trình
- Giáo dục đạo đức thông qua việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp
* Khái niệm giáo dục đạo đức ở tiểu học
Giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học là quá trình tác động, dạy dỗ, chỉ bảo
từ nhiều con đường khác nhau nhằm xây dựng và hình thành cho học sinh những hành
vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức trong mối quan hệ của các cá nhân với bản thân, với người khác và xã hội Kết quả của quá trình giáo dục đạo đức là học sinh có được các phẩm chất đạo đức tốt đẹp, bền vững, có hiểu biết để ứng xử đúng đắn trong các mối quan hệ cụ thể [5] Giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học là cung cấp cho các em những khái niệm đạo đức, bồi dưỡng cảm xúc, tình cảm đạo đức, rèn luyện các
kĩ năng và thói quen đạo đức
Giáo dục đạo đức ở trường Tiểu học cùng với giáo dục trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất, lao động, hướng nghiệp tạo nên quá trình giáo dục tổng thể giúp học sinh hình thành và phát triển nhân cách toàn diện
Quá trình giáo dục đạo đức giống như các quá trình giáo dục khác là có sự tham gia của chủ thể giáo dục và đối tượng giáo dục Chủ thể tham gia vào quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh là thầy cô giáo, cha mẹ học sinh và những lực lượng giáo dục khác trong nhà trường, ngoài xã hội Đối tượng của quá trình giáo dục, chịu tác động của giáo viên và các lực lượng giáo dục khác chính là học sinh Các em còn là chủ thể tích cực, tự giác tiếp thu các chuẩn mực đạo đức và tham gia các hoạt động giao lưu để thể hiện các giá trị đạo đức
* Các hình thức giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học
Hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học rất đa dạng và phong phú như:
Trang 22- Hoạt động xã hội - chính trị: Các hoạt động này có liên quan đến những dịp kỉ niệm các ngày lễ lớn trong năm, các sự kiện xã hội, chính trị trong nước và quốc tế đang được quan tâm; các hoạt động tìm hiểu truyền thống tốt đẹp của nhà trường, địa phương và dân tộc; các hoạt động từ thiện, nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa, tham quan các
di tích, danh lam thắng cảnh,…
Các hoạt động này thường được tổ chức thông qua các tiết sinh hoạt tập thể theo chủ điểm hàng tháng, nội dung các chủ điểm thường căn cứ vào các ngày lễ trong năm: + Tháng 9; 10: Chủ điểm“Truyền thống nhà trường”, chào mừng năm học mới + Tháng 11: Chủ điểm “Kính yêu thầy cô giáo”, tôn sư trọng đạo, hướng về ngày nhà giáo Việt Nam20-11
+ Tháng 12: Chủ điểm: “Uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ, biết ơn các thương binh liệt sĩ, bà mẹ Việt Nam anh hùng, những người có công với nước, hướng tới kỷ niệm ngày thành lập Quân đội Nhân Dân Việt Nam 22-12
+ Tháng 1; 2: Chủ điểm: “Mừng Xuân, Ơn Đảng”, chào mừng ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 3 -2
+ Tháng 3: Chủ điểm“ Yêu quý mẹ và cô”, chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ + Tháng 4: Chủ điểm: “ Hòa bình và hữu nghị” ,kỷ niệm ngày thống nhất đất nước
30 –4
+ Tháng 5: Chủ điểm: “Bác Hồ kính yêu”, kỷ niệm ngày sinh của Bác Hồ 19– 5, Một tiết học cũng có tầm ảnh hưởng lớn đến giáo dục đạo đức cho học sinh đó là tiết chào cờ đầutuần:
+ Tiết chào cờ được xếp vào tiết học đầu tiện trong thời khóa biểu hàng tuần, là tiết học bắt buộc, nhằm giáo dục hành vi nghiêm trang chào lá Quốc kì, hát Quốc ca, thể hiện tình yêu Tổ quốc của học sinh
+ Trong tiết chào cờ, các lớp được đánh giá, tổng kết thi đua hàng tuần, khích lệ sự ganh đua lành mạnh tạo động lực để các em thi đua duy trì tốt nề nếp của trường; phổ biến và triển khai kế hoạch tuần tới; tổ chức hoạt động tập thể chung toàn trường; thực hiện các nhiệm vụ giáo dục như bảo vệ môi trường, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục phòng chống tệ nạn xãhội,…
+ Mỗi giáo viên chủ nhiệm ngay từ lớp Một cần giáo dục cho học sinh ý nghĩa quan trọng của tiết chào cờ, giáo dục các em hành vi nghiêm trang, lòng tự hào khi tham gia chào cờ,…
- Hoạt động văn hóa, thể dục - thể thao
Trang 23Các hoạt động này giúp học sinh có vốn hiểu biết, trau dồi những tình cảm chân thành đối với quê hương, con người, thiên nhiên và cả bản thân Chúng thường được thể hiện dưới nhiều hình thức như:
+ Múa hát, tập thể dục đầu giờ
+ Tổ chức Hội khỏe Phù Đổng, thi đấu Thể dục Thể thao các cấp
+ Sinh hoạt Câu lạc bộ
+ Hội diễn văn nghệ
+ Tổ chức Hội chợ quê
……
- Hoạt động Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và Sao Nhi đồng
Đây là một tổ chức với rất nhiều hoạt động phong phú, gần gũi; các đội viên và sao nhi đồng thường xuyên được tham gia, qua đó các em được thể hiện bản thân, được phát huy năng lực cá nhân, …
- Các hoạt động khác: Mời nhân vật lịch sử nói chuyện nhân các ngày kỷ niệm, ngày lễ lớn; mời các chuyên gia, các nhà giáo dục nói chuyện về phòng chống tệ nạn
xã hội, bảo vệ môi trường, về các tấm gương đạo đức trong cuộc sống hoặc phối hợp với phụ huynh học sinh tổ chức ngoại khóa, tham quan,… Tổ chức theo các hình thức này sẽ có tác dụng giáo dục truyền thống, hình thành niềm tin đạo đức trong họcsinh
1.2 Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học
1.2.1 Quản lý
1.2.1.1 Khái niệm
Có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau về thuật ngữ “Quản lý”
Các Mác đã lột tả bản chất quản lý là: “Nhằm thiết lập sự phối hợp giữa những
công việc cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất, khác với sự vận động riêng lẻ của nó Một người chơi vĩ cầm
riêng lẻ tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần người chỉ huy”.[13, tr.92]
Theo Tác giả Nguyễn Minh Đạo định nghĩa: Quản lý là sự tác động liên tục có định hướng, có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống thông tin của chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý) đến khách thể (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế…bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho
sự phát triển của đối tượng [6]
Trang 24Theo Henry Fayol (1886-1925): "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia
đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy” [3, tr 67]
Trong từ điển Tiếng Việt, quản lý là “Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo
những yêu cầu nhất định” [20, tr.1030]
Theo tác giả Nguyễn Gia Quý: “Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định, trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những qui luật khách quan của hệ thống giáo dục quốc dân”.[21, tr.12]
Quản lý là một quá trình tác động có định hướng, trong đó chủ thể quản lý huy động, sử dụng các nguồn lực trong và ngoài tổ chức một cách tối ưu, điều chỉnh các nguồn lực khi cần thiết để nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức, đưa tổ chức phát triển
Trong nghiên cứu này, chúng tôi cho rằng: Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với đối tượng quản lý, bằng cách xây dựng kếhoạch hoạt động, tổ chức chỉ đạo thực hiện hoạt động và kiểm tra kết quả hoạt động nhằm đạt được mục tiêu đề ra của tổ chức.Tóm lại, quản lý vừa là pháp lý, vừa là công nghệ, vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật.Nó đóng vai trò quan trọng trong mọi hoạt động của con người đặc biệt là hoạt động giáo dục Các khái niệm về quản lý đều tập trung vào hiệu quả của quá trình quản lý mà nội dung này phụ thuộc nhiều vào chủ thể quản lý, khách thể quản
lý và mục đích quản lý thông qua sự tác động từ chủ thể quản lý tới khách thể quản lý bằng công cụ và phương pháp quản lý
1.2.1.2 Chức năng cơ bản của quản lý
Chức năng của quản lý là một dạng hoạt động quản lý chuyên biệt, thông qua
đó, chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định.Nhiều nhà khoa học và quản lý thực tiễn đã đưa ra những quan điểm khác nhau về phân loại chức năng quản lý Nhưng theo quan điểm của quản lý hiện đại, có thể khái quát quản lý có một số chức năng sau: Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra
1.2.1.3 Vai trò của quảnlý
Quản lý nhằm tạo ra sự thống nhất ý chí trong tổ chức giữa những người quản
lý và người bị quản lý; giữa những người bị quản lý với nhau.Nó còn định hướng sự
Trang 25phát triển của tổ chức trên cơ sở xác định mục tiêu chung và hướng mọi nỗ lực của các đối tượng quản lý vào mục tiêu đó Để đạt được mục tiêu quản lý, cần tổ chức, điều hoà, phối hợp và hướng dẫn hoạt động của các cá nhân, tổ chức, làm giảm tối đa sự bất
ổn định trong mọi hoạt động, song song với nó là vai trò tạo động lực cho mọi cá nhân trong tổ chức bằng cách kích thích, động viên; uốn nắn lệch lạc, sai sót nhằm giảm bớt thất thoát, sai lệch trong quá trình quản lý.Và vai trò cũng rất cần thiết của quản lý là tạo môi trường và điều kiện cho sự phát triển của mọi cá nhân và tổ chức, đảm bảo phát triển ổn định, bền vững và có hiệu quả
1.2.2 Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học
1.2.2.1 Khái niệm quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục có hai cấp độ: cấp độ vĩ mô và cấp độ vi mô Quản lý giáo dục
ở cấp độ vĩ mô là quản lý hệ thống giáo dục trên phạm vi toàn quốc hay hệ thống giáo dục ở một tỉnh/thành phố hoặc hệ thống giáo dục của một cấp học, một ngành học cụ thể Quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô là những tác động tự giác của chủ thể quản lý đến tất cả các thành phần của hệ thống, nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội
Quản lý giáo dục ở cấp độ vi mô là quản lý giáo dục trong một nhà trường Đó
là một hệ thống tác động có mục đích của hiệu trưởng và ban giám hiệu đến hoạt động giáo dục, đến những con người trong nhà trường (giáo viên, học sinh, cán bộ nhân viên…), đến các nguồn lực (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin…), đến các nguồn lực ngoài nhà trường một cách hợp quy luật, nhằm đạt mục tiêu giáo dục
1.2.2.2 Các chức năng quản lý giáo dục - nội dung hoạt động quản lý giáo dục:
Về số lượng chức năng quản lý giáo dục, các nhà nghiên cứu khác nhau có ý kiến không thống nhất Một số tác giả cho rằng có bốn chức năng, đó là:
Trang 261.2.2.3 Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học
Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học đó là một hệ thống tác động có mục đích của hiệu trưởng và ban giám hiệu (bằng lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá) đến hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp, nhằm đạt mục tiêu giáo dục đã đề ra Như vậy, chủ thể quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
ở tiểu học là Bam giám hiệu, bao gồm hiệu trưởngvà các hiệu phó nhà trường
Đối tượng quản lý:
Con người gồm: đội ngũ giáo viên, học sinh, các tổ chức đoàn thể
Cơ sở vật chất: kinh phí và phương tiện dạy học
Mục đích của quá trình này là hình thành ở các em những tri thức, tình cảm, niềm tin, đạo đức, nghị lực và thói quen đạo đức, đó chính là hệ thống phẩm chất và năng lực, là toàn bộ nhân cách của học sinh
Nội dung quản lý: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, chỉ đạo thực hiện
và kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
1.2.3 Nội dung quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học
1.2.3.1 Lập kế hoạch giáo dục đạo đức qua hoạt động ngoài giờ lên lớp trong nhà trường
Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cũng được thể hiện qua các chức năng quản lý giáo dục nói chung đó là: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra Xây dựng
kế hoạch là chức năng quan trọng hàng đầu trong công tác của người quản lý.Nếu thiếu tính kế hoạch, giáo dục không thể đạt được kết quả cao
Một kế hoạch có tính khả thi và hiệu quả cần phải có sự đầu tư suy nghĩ để hoạch định từ những vấn đề chung nhất đến những vấn đề cụ thể, từ những vấn đề mang tính chiến lược đến những vấn đề mang tính chiến thuật trong mỗi giai đoạn Khi xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học, nhà quản lý cần phải dựa trên những cơ sở sau:
- Phân tích thực trạng giáo dục đạo đức trong năm học.Thực trạng này được thể hiện rõ trong bản tổng kết của năm học trước Căn cứ vào đó để xác định rõ ưu, nhược điểm của công tác giáo dục đạo đức, đặc biệt nhận thức được vấn đề còn tồn tại, phân loại và lựa chọn vấn đề cần ưu tiên giải quyết
Trang 27- Căn cứ vào kế hoạch chung của ngành, của nhà trường kết hợp với vốn hiểu biết về lịch sử văn hóa, đặc điểm kinh tế, xã hội của địa phương để xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức phù hợp với tình hình thực tế nhà trường, tình hình thực tiễn của địa phương
- Tìm hiểu các chuẩn mực, giá trị đạo đức trong xã hội của chúng ta và xu thế giá trị đạo đức trên thế giới hiện nay để xây dựng nội dung giáo dục đạo đức cho phù hợp
- Xác định điều kiện giáo dục như cơ sở vật chất, thời gian, tài chính, sự phối hợp với lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
Ban giám hiệu cần lập kế hoạch cụ thể, rõ ràng, chi tiết cho các việc như:
+ Lập mẫu kế hoạch giáo dục đạo đức chung cho từng khối lớp
+ Kế hoạch quản lý về việc chọn lựa nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục đạo đức phù hợp của các khối chủ nhiệm
+ Kế hoạch đầu tư về sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp
+ Kế hoạch kiểm tra kế hoạch bài dạy định kỳ, đột xuất Thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo
+ Chú trọng công tác phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với Đội Thiếu niên Tiền phong và phụ huynh trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh
+ Kế hoạch bồi dưỡng kĩ năng tổ chức giáo dục đạo đức thông qua hoạt động trải nghiệm cho giáo viên
+ Xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá thực hiện công tác giáo dục đạo đức của khối chủ nhiệm
+ Xây dựng lực lượng thường xuyên theo dõi, giám sát, kiểm tra việc thực hiện
tiết sinh hoạt chủ nhiệm, nội dung và chất lượng các giáo dục đạo đức thông qua hoạt động trải nghiệm
1.2.3.2 Tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục đạo đức qua hoạt động NGLL
Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức học sinh sau khi đã lập xong kế hoạch, đó là lúc cần phải chuyển hóa những ý tưởng thành hiện thực
Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong nhà trường , giúp
họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của nhà trường về giáo dục đạo đức cho học sinh Khi tổ chức thực hiện, các thành viên và các bộ phận cần phải nắm được mục tiêu, yêu cầu của kế hoạch giáo dục đạo đức; được thảo luận để đề
Trang 28ra các biện pháp thực hiện kế hoạch; phân công trách nhiệm quản lý, chuẩn bị cơ sở vật chất, tiến độ thực hiện, …
Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức học sinh cần được tiến hành theo
5 bước như sau:
Lập danh sách những công việc cần phải hoàn thành để đạt được mục tiêu về giáo dục đạo đức của nhà trường
- Phân chia toàn bộ những công việc thành những nhiệm vụ cụ thể để tất cả các thành viên hay các bộ phận trong trường thực hiện một cách thuận lợi và logic, có thể gọi đây là bước phân công lao động
- Kết hợp các nhiệm vụ một cách logic và hiệu quả, nhóm gộp nhiệm vụ cũng như các thành viên như vậy đây gọi là bước phân chia bộ phận
- Thiết lập một cơ chế điều phối Để đạt được mục tiêu một cách dễ dàng và hiệu quả, đòi hỏi cá nhân, nhóm phải có sự liên kết hoạt động một cách hợp lý
- Theo dõi, đánh giá, có những điều chỉnh cần thiết
Tổ chức thực hiện giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học có sự liên quan mật thiết đến việc tổ chức hoạt động học tập văn hóa và giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
Giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động trải nghiệm theo từng chủ điểm: Các chủ điểm giáo dục ở Tiểu học thường liên quan đến những ngày lễ lớn, ngày kỉ niệm của đất nước, dân tộc Căn cứ vào kế hoạch chung của nhà trường và kế hoạch đã được thống nhất với các lực lượng giáo dục ngay từ đầy năm học, nhà trường lựa chọn một số chủ đề giáo dục đạo đức gắn với kỉ niệm những ngày lễ lớn của dân tộc, gắn với các phong trào thi đua hay những hoạt động chính trị – xã hội diễn ra tại địa phương Đồng thời bố trí thời gian thích hợp để có thể kết hợp được với nhiều đoàn thể, các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia chỉ đạo các hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cả chiều rộng và chiều sâu
Hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa: Tổ chức giao lưu, tọa đàm, hội thảo, truyền thông, chuyên đề, sinh hoạt câu lạc bộ (Quyền trẻ em, không tham gia các tệ nạn
xã hội) hoặc các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, nói chuyện chuyên đề, tham quan, qua bài thi tìm hiểu, sinh hoạt đầu tuần…; thông qua các hoạt động này giáo dục đạo đức cho học sinh
Trang 291.2.3.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo dục đạo đức qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
Trong quản lý, chỉ đạo là hướng dẫn cụ thể theo một đường lối chủ trương nhất định Chỉ đạo thực hiện hoạt đông giáo dục đạo đức trong nhà trường Tiểu học là chỉ huy phải ra lệnh cho các bộ phận trong nhà trường thực hiện những nhiệm vụ Bảo đảm việc giáo dục đạo đức diễn ra đúng hướng, đúng kế hoạch, tập hợp và phối hợp với các lực lượng giáo dục sao cho hiệu quả cao nhất Cán bộ quản lý chỉ đạo thực hiện các việc sau:
- Chỉ đạo thực hiện công tác giáo dục đạo đức của giáo viên chủ nhiệm lớp và các lực lượng giáo dục khác Phối hợp, hỗ trợ, tạo điều kiện hoạt động cho tổ chức Đoàn, Đội Quy định nhiệm vụ, các tiêu chuẩn thi đua cụ thể đối với giáo viên tham gia giáo dục đạo đức và động viên khen thưởng kịp thời Bồi dưỡng cho giáo viên kĩ năng
tổ chức hoạt động về giáo dục đạo đức thông qua hoạt động trải nghiệm
- Đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm, trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
- Phối hợp tốt giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
Quá trình tổ chức thực hiện kế hoạch gồm:
- Giải thích mục tiêu, yêu cầu, quy định của kế hoạch giáo dục đạo đức
- Thảo luận các biện pháp thực hiện kế hoạch
- Sắp xếp bố trí nhân sự, phân công trách nhiệm quản lý, huy động cơ sở vật chất Khi sắp xếp, bố trí nhân sự, Ban giám hiệu phải nắm được phẩm chất và năng lực của từng người, nếu cần có thể phân công theo từng nhóm để công việc được tiến hành một cách thuận lợi và hiệu quả
- Định rõ tiến trình, tiến độ thực hiện cũng như thời gian bắt đầu, thời hạn kết thúc Trong việc tổ chức thực hiện, Ban giám hiệu cần tạo điều kiện cho người tham gia phát huy tinh thần tự giác tích cực, phối hợp cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ
Trong quá trình chỉ đạo Ban giám hiệu cần kiểm tra giám sát việc thực hiện kế hoạch bằng cách thu thập thông tin chính xác, phân tích, tổng hợp, xử lý thông tin để có những quyết định đúng đắn Đó có thể là những quyết định để điều chỉnh, sửa sai (nếu
kế hoạch có vấn đề chưa phù hợp với thực tiễn) để hoạt động giáo dục đạo đức diễn ra đúng theo kế hoạch
Việc chỉ đạo giáo dục đạo đức sẽ đạt hiệu quả cao nếu trong quá trình chỉ đạo Ban giám hiệu biết kết hợp giữasử dụng quyền, sự thuyết phục, động viên, kích thích,
Trang 30tôn trọng, tạo điều kiện cho mọi người dưới quyền được phát huy năng lực và tính sáng tạo của mình
1.2.3.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục đạo đức qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
Kiểm tra là công việc vô cùng cần thiết trong quản lý giúp nhà quản lý biết được tiến độ thực hiện kế hoạch, đối tượng được phân công thực hiện kế hoạch Từ đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời, có hướng bồi dưỡng và sử dụng cán bộ tốt hơn Kiểm tra thường đi đôi với đánh giá Đó là những phán đoán nhận định kết quả của công việc dựa trên mục tiêu đã đề ra Kiểm tra, đánh giá là một chức năng quản lý, nếu thiếu chức năng này người quản lý sẽ rơi vào tình trạng chủ quan duy ý chí hay buông lỏng quản lý
Trong bất kì một hoạt động quản lý giáo dục nào, việc kiểm tra đánh giá có ý nghĩa rất lớn đối với nhà quản lý giáo dục và đặc biệt hơn cả là đối với học sinh Vì nhờ có kiểm tra, đánh giá của giáo viên, học sinh sẽ nhìn nhận được bản thân, khẳng định được mình, từ đó tích cực tham gia vào hoạt động hơn, tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với yêu cầu chung của xã hội Cán bộ quản lý cần kiểm tra đánh giá các nội dung:
- Công tác chuẩn bị, quá trình thực hiện hoạt động đến kết quả cuối cùng của công tác giáo dục đạo đức
- Xây dựng lực lượng kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động trải nghiệm Theo dõi, ghi nhận sự tham gia của giáo viên vào các hoạt động trải nghiệm để giáo dục đạo đức và hiệu quả của hoạt động này
- Tuyên dương, khen thưởng kịp thời các tập thể và cá nhân thực hiện tốt công tác giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học đồng thời nhắc nhở, kiểm điểm những cá nhân chưa thực hiện tốt
Việc kiểm tra đánh giá phải đảm bảo khách quan, toàn diện, minh bạch và công khai Ban giám hiệu có thể kiểm tra thường xuyên, định kỳ, đột xuất, trực tiếp hoặc gián tiếp Ban giám hiệu phải xây dựng chuẩn đánh giá phù hợp với đặc điểm của nhà trường thì việc kiểm tra đánh giá mới được khách quan, công bằng, rõ ràng và chính xác Đây là một khâu rất quan trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng và hiệu quả trong quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
1.2.3.5 Quản lý phương tiện, điều kiện phục vụ hoạt động giáo dục đạo đức qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
Để phục vụ cho việc giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động ngoài giờ lên
Trang 31lớp thực tiễn đòi hỏi nhà Quản lý luôn phải quản lý bài bản, khoa học các trang thiết bị, chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất cho các hoạt động ngoài giờ lên lớpmột cách cụ thể
Ở mỗi hoạt động ngoài giờ lên lớp thực tế đều có các phương tiện và điều kiện phục vụ cho giáo dục đạo đức khác nhau Bởi vậy, nhà quản lý cần định hình được tình huống giáo dục, lập kế hoạch chỉ đạo giáo viên chuẩn bị kỹ lưỡng các phương tiện điều kiện để giáo dục đạo đức kịp thời
Chỉ đạo đội ngũ giáo viên (đặc biệt giáo viên tham gia trực tiếp các hoạt động
về giáo dục đạo đức) lập kế hoạch cụ thể, chi tiết, chuẩn bị đầy đủ hệ thống các tư liệu, vật mẫu, cách thức tham gia trực tiếp các hoạt động tại trung tâm, cơ sở địa phương,
Lên phương án cụ thể giúp học sinh được tham gia các hoạt động tham quan, ngoại khóa, trực tiếp chăm sóc người già neo đơn, không nơi nương tựa; giúp đỡ người
có công với cách mạng, … chăm sóc tượng đài liệt sỹ, lao động công ích phù hợp với lứa tuổi,…
Ban giám hiệu phải có kế hoạch quản lý chặt chẽ máy chiếu, các phương tiện nghe nhìn, phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, những hành vi tương ứng sẽ hình thành hành vi đạo đức; phối hợp với chính quyền địa phương quản
lý các phương tiện vật chất khác ngoài nhà trường đảm bảo chất lượng cao cho các hoạt động thực tiễn
Tiểu kết chương 1
Giáo dục đạo đức ở trường Tiểu học là một quá trình giáo dục bộ phận trong tổng thể quá trình giáo dục Nó có quan hệ biện chứng với các bộ phận giáo dục khác giúp học sinh hình thành và phát triển toàn diện nhân cách Ngoài những hoạt động học tập các môn học, học sinh còn tham gia những hoạt động ngoài giờ lên lớp để thoả mãn những nhu cầu sống của cá nhân hoặc để đáp ứng những nhu cầu của xã hội Đó chính là những hoạt động thực tiễn có tác dụng hình thành cảm xúc và hành vi đạo đức cho học sinh Các hoạt động ngoài giờ lên lớp rất đa dạng và phong phú như hoạt động giáo dục theo chủ điểm, tiết chào cờ đầu tuần, tiết hoạt động tập thể, các hoạt động chính trị - xã hội, ngoại khóa Thông qua hoạt độngngoài giờ lên lớp, học sinh tiếp xúc trực tiếp với thế giới xung quanh và với những cá nhân khác trong các mối quan hệ muôn màu, muôn
vẻ của cuộc sống, từ đó hình thành các phẩm chất phù hợp với yêu cầu của cuộc sống Quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thể hiện các chức năng quản lý giáo dục: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá Kế hoạch hóa là chức năng quan trọng hàng đầu trong công tác quản lý vì nó hoạch định từ những vấn đề chung
Trang 32nhất đến những vấn đề cụ thể, từ những vấn đề mang tính chiến lược đến những vấn đề mang tính chiến thuật trong mỗi giai đoạn Từ đó, cán bộ quản lý tổ chức, chỉ thực hiện
kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh như sắp xếp bố trí nhân sự, phân công trách nhiệm quản lý, ra lệnh cho các bộ phận trong nhà trường thực hiện những nhiệm vụ, huy động cơ sở vật chất, kinh tế phục vụ cho công tác giáo dục Bảo đảm việc giáo dục đạo đức diễn ra đúng hướng, đúng kế hoạch, tập hợp và phối hợp các lực lượng giáo dục sao cho đạt hiệu quả.Trong quản lý giáo dục đạo đức, việc kiểm tra đánh giá rất quan trọng
vì nó giúp nhà quản lý biết được tiến độ thực hiện kế hoạch, đối tượng được phân công thực hiện kế hoạch.Từ đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời và có hướng bồi dưỡng sử dụng cán bộ tốt hơn
Trang 33Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN THANH XUÂN, HÀ NỘI 2.1 Giới thiệu chung về các trường tiểu học quận Thanh Xuân
2.1.1 Vài nét về vị trí địa lí, kinh tế, văn hóa xã hội quận Thanh Xuân
Quận Thanh Xuân được thành lập đến nay đã hơn 20 năm Những năm qua, cán bộ, nhân dân quận Thanh Xuân luôn nỗ lực không ngừng đạt được nhiều thành tựu to lớn trên chặng đường phát triển, tạo nên những dấu ấn tốt đẹp, lắng đọng trong lòng mỗi người dân quận Thanh Xuân nói riêng và người dân Thủ đô nói chung Kinh tế từng bước ổn định, qui hoạch đầu tư xây dựng cơ bản, phát triển hệ thống hạ tầng đô thị, hạ tầng xã hội, vệ sinh môi trường được chú trọng Bộ mặt đô thị ngày càng sáng, xanh, sạch, đẹp
Để giáo dục truyền thống tự hào, tự tôn dân tộc, quận luôn đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức các hoạt động phong phú, thiết thực kỉ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện chính trị trọng đại của Thủ đô và cả nước Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, quận đã vượt qua nhiều đàn anh để tự hào đứng đầu Thủ đô Năm 2018 là năm thứ tư liên tiếp ngành GD&ĐT quận Thanh Xuân xếp thứ Nhất trên 30 quận huyện, được thành phố Hà Nội tặng cờ đơn vị xuất sắc dẫn đầu trong phong trào thi đua
Vinh dự và tự hào với những thành tích đạt được trong quá trình xây dựng và trưởng thành, nhân dân và cán bộ quận Thanh Xuân tuổi 20 cũng đã giành được nhiều thành tựu và vinh dự được tặng nhiều phần thưởng cao quý
Quận Thanh Xuân với vị thế và tầm vóc mới, hòa nhịp với sự phát triển của Thủ đô, với khát vọng đổi mới và ngọn lửa nhiệt huyết từ trái tim của mỗi cán bộ đảng viên cùng với sự đồng thuận của nhân dân, nhất định Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận Thanh Xuân sẽ thực hiện thắng lợi nhiệm vụ, vươn tới một tầm cao mới vững về chính trị, giàu về kinh tế, đẹp về văn hóa, cao về trí tuệ
2.1.2 Vài nét về đặc điểm các trườngTiểu học quận Thanh Xuân
Trong những năm qua, giáo dục Thanh Xuân nói chung và giáo dục bậc Tiểu học quận Thanh Xuân nói riêng luôn được Quận ủy, Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân quan tâm bằng những việc làm thiết thực như tích cực đầu tư về mọi mặt cho giáo dục Quận đã cho cải tạo, sửa chữa, xây dựng mới các trường học, đầu tư thêm kinh phí mua sắm trang thiết bị dạy học đảm bảo 100% các trường, các lớp
Trang 34học có máy tính, máy chiếu phục vụ giảng dạy Tuy nhiên, cùng với tốc độ đô thị hóa, dân số trên địa bàn tăng nhanh nên một số trường Tiểu học hiện nay có sĩ số quá tải ảnh hưởng đến điều kiện giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh, đặc biệt trong hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các nhà trường
Phòng GD&ĐT Quận Thanh Xuân luôn khuyến khích sự năng động, chủ động của mỗi trường, thường xuyên chỉ đạo, động viên các trường tạo điều kiện cho giáo viên tăng cường tự học, tự bồi dưỡng, tìm tòi học hỏi không ngừng nâng cao trình
độ chuyên môn Những năm gần dây, quận tiếp tục tập trung chỉ đạo thực hiện quy hoạch mạng lưới trường học để đảm bảo môi trường sư phạm tốt, xây mới một trường tiểu học Các trường Tiểu học trong quận cố gắng tập trung đầu tư, tranh thủ sự giúp đỡ của phụ huynh thường xuyên quan tâm xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học,
đổi mới phương pháp dạy học, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
2.1.2.1 Quy mô bậc giáo dục Tiểu học quận Thanh Xuân
Hiện nay, toàn quận có 11 trường Tiểu học với 21 355 học sinh trên tổng số
376 lớp
* Về cơ cấu tổ chức
Bảng 2.1: Cơ cấu tổ chức của 11 trường công lập quận Thanh Xuân
(Tại thời điểm tháng 2/2018)
trưởng GV
Nhân viên
Y tế Kế toán Văn thư Thư viện TBTN Bảo vệ
1 Tiểu học Khương Mai HT, 02 PHT 6 49 1 1 1 1 1 4
2 Tiểu học Nguyễn Trãi HT, 02 PHT 6 73 1 1 1 1 1 5
3 Tiểu học Phương Liệt HT, 02 PHT 6 44 1 1 1 1 1 4
4 Tiểu học Khương Đình HT, 02 PHT 6 43 1 1 1 1 1 4
7 Tiểu học Thanh Xuân Nam HT, 02 PHT 6 42 1 1 1 1 1 4
8 Tiểu học Đặng Trần Côn HT, 02 PHT 6 66 1 1 1 1 1 5
9 Tiểu học Nhân Chính HT, 01 PHT 5 37 1 1 1 1 0 4
10 Tiểu học Thanh Xuân Trung HT, 02 PHT 6 45 1 1 1 1 1 4
11 Tiểu học Phan Đình Giót HT, 02 PHT 6 53 1 1 1 1 0 4
(HT: Hiệu trưởng; PHT: Phó hiệu trưởng) (Nguồn: Số liệu phát triển giáo dục năm 2018 do Phòng GD&ĐT cung cấp)
Từ bảng trên cho thấy số lượng CBQL và nhân viên ở mỗi trường đều cơ bản
đủ so với quy định Đây là một trong những điều kiện tốt để các nhà trường hoàn thành được nhiệm vụ của năm học Tuy nhiên, trong tổng số 31 CBQL của 11 trường có07 CBQL mới được bổ nhiệm, 03 CBQL mới được bổ nhiệm chức danh hiệu trưởng Những cán bộ quản lý mới được bổ nhiệm mặc dù nhiệt tình nhưng
Trang 35kinh nghiệm quản lí còn hạn chế, 8 CBQL có bằng thạc sĩ Quản lí Giáo dục Điều này gây trở ngại không nhỏ đến công tác quản lí của các nhà trường
* Quy mô về trường lớp: Sự phát triển về quy mô trường lớp và số lượng HS của các trường được thể hiện ở bảng sau:
Bảng 2.2: Quy mô trường lớp, số cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh các trườngtiểu học công lập quận Thanh Xuân - Năm học 2017 – 2018
(Tại thời điểm tháng 3 năm 2018)
CBQL Số GV Số lớp Số HS
Bình quân HS/lớp
Bình quân GV/lớp
2 Tiểu học Nguyễn Trãi 3 73 50 2596 51,9 1,5
3 Tiểu học Phương Liệt 3 44 31 1583 51,1 1,4
4 Tiểu học Khương Đình 3 43 31 1799 58,1 1,4
7 Tiểu học Thanh Xuân Nam 3 42 31 1776 57,3 1,4
đó có hoạt động ngoài giờ lên lớp
2.1.2.2 Chất lượng đội ngũ
Bảng 2.3: Trình độ chuyên môn của CBQL, giáo viên và nhân viên
của 11 trường công lập quận Thanh Xuân
(Tại thời điểm tháng 11 năm 2017)
Trình độ Hiệu trưởng Phó hiệu trưởng CBQL GV Nhân viên
Trang 36Từ bảng 2.3 cho thấy 100% cán bộ quản lí đều đạt trình độ trên chuẩn, 100% giáo viên quận Thanh Xuân đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn (99,2% đạt trình
độ trên chuẩn) Số nhân viên đủ về số lượng, đảm bảo về chuẩn đào tạo.Như vậy, về trình độ đào tạo chuyên môn của cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên trong trường cơ bản đảm bảo đáp ứng được yêu cầu của ngành.Tuy nhiên, dù đủ về số lượng nhưng chất lượng chuyên môn của các trường không đồng đều, số lượng GV giỏi cấp thành phố chưa nhiều; giáo viên giỏi về hưu nhiều UBND quận và Phòng GD&ĐT đang thu hút đội ngũ giáo viên cấp thành phố ở các quận huyện khác trong toàn thành phố và các sinh viên sư phạm tốt nghiệp loại Xuất sắc, loại Giỏi về công tác tại quận Ngoài ra, cùng với thành phố, quận rất quan tâm đến vấn xét tuyển biên chế cho các đồng chí giáo viên có chồng công tác tại biển,đảo, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho giáo viên công tác tốt
Giáo viên tham gia các Hội thi: Chuyên đề Hoạt động ngoài giờ chính khóa, Giáo viên dạy giỏi các môn cơ bản, Tiếng Anh, thi Thiết kế bài giảng E-learning đạt nhiều giải cao cấp Thành phố và cấp Quốc gia
Các trường quan tâm bồi dưỡng đội tuyển tham dự các kì thi của Quận, của Thành phố, Quốc gia đạt nhiều giải cao ở các lĩnh vực như thi toán Quốc tế, Olympic Tiếng Anh,
2.2 Kết quả nghiên cứu thực tiễn
2.2.1 Mẫu nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện trên tất cả trường tiểu học công lập trong quận (11 trường) Thành phần được khảo sát: 30CBQL (của 11 trường) và 150 giáo viên (của
05 trường), đại diện cho tất cả các môn dạy, thâm niên, trình độ đào tạo
Trang 372.2.2 Phương pháp nghiên cứu
2.2.2.1 Phương pháp nghiên cứu bằng bảng hỏi
a) Nội dung bảng hỏi tìm hiểu:
Thứ nhất, thực trạng giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp của đội ngũ giáo viên các trường tiểu học quận Thanh Xuân
Thứ hai, thực trạng quản lí giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp của đội ngũ giáo viên các trường tiểu học quận Thanh Xuân, của Hiệu trưởng ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân (nhận thức về tầm quan trọng của giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp, xây dựng kế hoạch hoạt động, tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá)
b) Quy định các mức điểm như sau:
c) Công thức tính điểm trung bình (ĐTB) của mỗi nội dung được xác định:
trong đó: x i là điểm được cho ứng với mỗi nội dung x i{1,2,3,4}
n i là số người cho điểm x i nội dung tương ứng
N là tổng số người cho điểm mỗi nội dung 2.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu
Chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn sâu (05 hiệu trưởng, 04 phó hiệu trưởng) nhằm tìm hiểu cụ thể hơn về nhận thức, kinh nghiệm công tác quản lý giáo dục đạo đức thông quan hoạt động ngoài giờ lên lớp của một số cán bộ quản lý ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội
4
=1
1 x
N i i i
x n
Trang 382.2.3 Kết quả nghiên cứu thực trạng quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp tại các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội
2.2.3.1 Các hình thức giáo dục đạo đức qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớpcác trường Tiểu học
Bảng 2.4 Các hình thức hoạt động ngoài giờ lên lớp Các hình thức hoạt động ngoài giờ lên lớp Đối
tượng
Mức độ thực hiện (%)
Điểm TB
Thường xuyên
Khá thường xuyên
Thi thoảng
Không thực hiện
và giáo viên thể hiện qua điểm trung bình là 2,78 và 2,86 chứng tỏ mức độ thực
hiện các hình thức giáo dục đạo đức qua hoạt động ngoài giờ lên lớp chưa thường
xuyên Do đó chưa tạo được sự tham gia tích cực, hứng thú của học sinh như:
Chào cờ đầu tuần
Đây là công tác đượccán bộ quản lý và giáo viên đánh giá là được thực hiện
thường xuyên ở các trường với điểm trung bình là 3,55 và 3,65 Vì tiết chào cờ có
vịtrí xác định trong thời khóa biểu hàng tuần, là hình thức tập hợp học sinh toàn trường để đánh giá, tổng kết thi đua hàng tuần, khích lệ thi đua lành mạnh tạo động lực tiến bộ chung; phổ biến và triển khai kế hoạch tuần tới;tổ chức hoạt động chung toàn trường Đặc biệt, những năm gần đây hoạt động Chào cờ đầu tuần rất được coi trọng, nó không chỉ là hoạt động bắt buộc ở các nhà trường mà còn là hoạt động bắt buộc ở các cơ quan hành chính nhà nước vào mỗi sáng thứ hai đầu tuần Chính vì
Trang 39vậy việc thực hiện thường xuyên hoạt động này có ý nghĩa giáo dục đạo đức rất lớn nhất là giáo dục lòng tự hào dân tộc
Sinh hoạt tập thể theo chủ đề
Các hoạt động sinh hoạt tập thể theo chủ đề ở trường Tiểu học rất phong phú như tìm hiểu về an toàn giao thông, phòng chống tai nạn thương tích, bảo vệ môi trường, hay sinh hoạt theo chủ đề kỉ niệm các ngày lễ trong năm …Việc tham gia các hoạt động này giúp các em có thái độ đúng đắn trong việc chấp hành các quy định của luật giao thông đường bộ, biết cách bảo vệ bản thân trước những tệ nạn xã hội đang tràn lan
và nâng cao ý thức giữ gìn môi trường… Thông qua các hoạt động tổ chức kỉ niệm các ngày lễ trong năm các em càng thêm hiểu, thêm yêu quý để sống có trách nhiệm hơn với những người thân, những nhân vật lịch sử, với thiên nhiên, đất nước,…Ngoài ra nó còn trang bị cho học sinh những kỹ năng sống cần thiết trong cuộc sống hàng ngày.Tuy nhiên sự đánh giá của cả cán bộ quản lý và giáo viên lại khác nhau về mức độ thực
hiện Cán bộ quản lý cho rằng hoạt động này ít được thực hiện thường xuyên là 2,47,
trong khi giáo viên lại cho rằnghoạt động này được diễn ra thường xuyênvới điểm
trung bình là 2,99 Theo chúng tôi có sự khác nhau này vì giáo viên thường xuyên thực
hiện các chủ điểm này không chỉ trong các hoạt động ngoài giờ lên lớpmà còn lồng ghép trong các giờ học trên lớp trong khi cán bộ quản lý chỉ đánh giá mức độ thực hiện các chủ điểm này thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp Vì thế cần chú trọng nâng
cao mức độ thực hiện công tác này thường xuyên và hiệu quả hơn nữa
Sinh hoạt lớp
Đây là một tiết hoạt động tập thể chính khoá bắt buộc trong chương trình được thực hiện vào cuối tuần, dành cho sinh hoạt lớp, Sao nhi đồng, Đội thiếu niên Đồng thời nó còn định hướng cho việc tổ chức các hoạt động tiếp theo, rèn luyện ý thức, năng lực tự quản và tinh thần tập thể cho học sinh Tiết học này được cả cán bộ quản
lý và giáo viên đánh giá mức độ thực hiện thường xuyên với điểm trung bình là 3,03
và 3,35.Điều này cho thấy thực trạng ở các trường tiểu học hiện nay các tiết sinh hoạt
lớp cũng đã được coi trọng Tuy nhiên qua phỏng vấn sâu cô giáo N.T.H cho biết chất
lượng các tiết sinh hoạt lớp vẫn cần được quan tâm hơn nữa vì: “Trong quá trình tổ
chức các tiết sinh hoạt lớp có một bộ phận không nhỏ giáo viên vẫn tận dụng thời gian của tiết sinh hoạt lớp để cho học sinh làm bài tập hoặc hoàn thành các môn học trong ngày”.(Cô N.T.H hiệu trưởng trường TH A, quận Thanh Xuân)
Tham gia các câu lạc bộ (Âm nhạc, Mỹ thuật, thể dục thểthao…)
Cán bộ quản lý và giáo viên cho rằng các hình thức hoạt động câu lạc bộ chưa
Trang 40được thực hiện thường xuyên ở trường Tiểu học, điểm trung bình là 2,10 và 2,79
Hình thức hoạt động câu lạc bộ chưa được chú trọng vì các trường tập trung nhiều cho các tiết học chính khóa trong lớp.Thêm vào đó để hoạt động này có hiệu quả đòi hỏi các nhà trường cũng phải đầu tư về việc xây dựng chương trình, chuẩn bị cơ
sở vật chất đặc biệt là đội ngũ giáo viên Thực tế hiện nay mỗi giáo viên chuyên biệt
đã phải tham gia dạy quá nhiều tiết do các trường ngày một đông học sinh đực biệt đối với các trường có 100% học sinh học 2 buổi/ngày Để đảm bảo có nguồn giáo viên dạy các câu lạc bộ, các nhà trường phải hợp đồng với giáo viên mà nguồn tài chính để chi cho hoạt động này còn nhiều hạn chế
Chăm sóc công trình măng non
“Công trình măng non” là một phương thức hoạt động của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh mang ý nghĩa giáo dục cao, tạo môi trường cho các em thiếu nhi tham gia bằng những việc làm thiết thực, nâng cao ý thức trong tập thể, góp phần xây dựng tổ chức Đội ngày càng vững mạnh
Mỗi “Công trình măng non” phải đảm bảo phù hợp, vừa sức và an toàn cho tất cả các em tham gia, phát huy tinh thần tự nguyện, tính năng động, óc sáng tạo của các em trong quá trình thực hiện Công trình măng non ở các trường tiểu học có thể là các bồn hoa, cây cảnh, khu vực hành lang, phòng thư viện, nhà thể chất,… Những năm gần đây, để góp phần thực hiện tốt phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", tạo cảnh quan môi trường "Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp" Thông qua hoạt động Đội, các nhà trường thường xuyên tổ chức cho các em đội viên, nhi đồng chăm sóc công trình măng non của lớp mình Việc làm nàycòn được đưa vào nội dung trong các cuộc thi đua, điều này không chỉ giúp môi trường luôn sạch sẽ mà còn góp phần tạo ra không khí thi đua sôi nổi giữa các chi đội, lớp nhi đồng góp phần giáo dục nâng cao ý thức trách nhiệm cho các em.Tuy nhiên, theo kết quả khảo sát ở bảng 2.5, hoạt động này được cán bộ quản lý và giáo
viên cho rằng chưa thực hiện thường xuyên với điểm trung bình là 2,93 và 2,77 Một
số trường chỉ xây dựng kế hoạch và phát động đầu năm học còn quá trình thực hiện thì không sát sao kiểm tra, không động viên, nhắc nhở kịp thời nên không đạt hiệu quả
Hoạt động từ thiện
Hoạt động từ thiện bao gồm các hoạt động xã hội như cứu trợ lũ lụt, nuôi heo đất, giúp bạn vượt khó, khăn hồng tình nguyện,….Ở nội dung này,theo đánh giá của cả cán bộ quản lý và giáo viên có mức độ thực hiện thường xuyên với điểm trung bình
là 3,10 và 3,07 Đây là các hoạt động được tổ chức thường xuyên và nhận được sự