Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở đánh giá thực trạng trình độ phát triển sức bền của vậnđộng viên đội tuyển bóng đá nữ TP.HCM, xây dựng và ứng dụng các bàitập sức bền cho phù hợp với điều
Trang 1A GIỚI THIỆU LUẬN ÁN
1 Phần mở đầu
Ở nước ta, bóng đá nữ phát triển mạnh trong những năm gần đây,hàng năm có giải vô địch bóng đá nữ quốc gia, tham gia thi đấu giải vôđịch bóng đá nữ Đông Nam Á, Châu Á Bóng đá nữ nước ta xếp loại đứng
đầu Đông Nam Á và loại khá của Châu Á Theo “Chiến lược phát triển
bóng đá Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” bóng đá nữ đặt
chỉ tiêu đứng thứ 6 Châu Á vào năm 2020
Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) là một trong những địa phươnggóp phần quan trọng phát triển bóng đá nữ nước nhà; Luôn đóng góp tích
cực của và cũng là “cái nôi” của bóng đá nữ nước nhà Đội tuyển bóng đá
nữ TP.HCM nhiều lần nằm trong top 3 và đoạt vô địch vào các năm 2002
và 2010 Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, đội tuyển bóng đá nữTP.HCM không giữ được vị trí nhất, nhì toàn quốc mà rớt xuống hạng ba.Hiện nay điểm yếu nhất của đội bóng đá nữ TP.HCM về thể lực đặc biệt là
về sức bền
Chính vì vậy, phát triển sức bền đối với nữ VĐV đội tuyển bóng đáTP.HCM là vấn đề mang tính cấp thiết cần được nghiên cứu Như vậy,nghiên cứu nâng cao thành tích thi đấu bóng đá nữ TP.HCM là một hướng
nghiên cứu mới và cần thiết triển khai đề tài: “Nghiên cứu và ứng dụng các bài tập phát triển sức bền cho vận động viên đội tuyển bóng đá nữ thành phố Hồ Chí Minh”.
Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở đánh giá thực trạng trình độ phát triển sức bền của vậnđộng viên đội tuyển bóng đá nữ TP.HCM, xây dựng và ứng dụng các bàitập sức bền cho phù hợp với điều kiện thực tiễn, đặc điểm thể chất, nhằmnâng thành tích thi đấu cho nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM
Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng sức bền vận động viên đội tuyển
bóng đá nữ thành phố Hồ Chí Minh
Mục tiêu 2: Xây dựng và ứng dụng một số bài tập phát triển sức bền
cho nữ VĐV đội tuyển bóng đá thành phố Hồ Chí Minh.
1
Trang 22 Những đóng góp mới của luận án:
Luận án đã xác định được 03 yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến pháttriển sức bền nữ VĐV bóng đá là chức năng sinh lý, sinh hóa và thể lực
Đã lựa chọn được 05 chỉ số sinh lý, 04 chỉ số sinh hóa và 11 test đánh giásức bền cho nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM; Đánh giá được thựctrạng sức bền của VĐV về chức năng sinh lý, sinh hóa đều không có sựkhác biệt so với người bình thường khỏe mạnh Xây dựng được bảng điểm
và bảng tiêu chuẩn phân loại tổng hợp các test để đánh giá sức bền ở từng
nữ VĐV Đội tuyển bóng đá TP.HCM đảm bảo tính logic, có tính khoa học
và có tỷ lệ % phân loại
Lựa chọn được 33 bài tập phù hợp và có thể sử dụng phát triển sứcbền cho nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM theo 3 nhóm: (1) Nhóm bàitập sức bền ưa khí (11 bài); (2) Nhóm bài tập sức bền yếm khí (19 bài); (3)Nhóm bài tập sức bền hỗn hợp (3 bài)
Đánh giá được hiệu quả việc ứng dụng các bài tập cùng kế hoạch tập
luyện để thực nghiệm, đã cho kết quả khi tăng trưởng các chỉ số chức năngsinh lý, sinh hóa với 7/9 chỉ số đều tăng trưởng có ý nghĩa thống kê vớiP<0.05; 11/11 test sức bền đều tăng trưởng rõ rệt và có ý nghĩa thống kê ởngưỡng xác suất P<0.05
3 Cấu trúc của luận án
Luận án được trình bày trong 146 trang giấy khổ A4, bao gồm: Phần
mở đầu: 03 trang; Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu: 39 trang;Chương 2: Đối tượng, phương pháp và tổ chức nghiên cứu: 17 trang;Chương 3: Kết quả nghiên cứu và bàn luận: 75 trang; Kết luận và kiếnnghị: 02 trang Luận án có 26 bảng, 8 biểu đồ, 1 sơ đồ, 9 hình vẽ Luận án
sử dụng 106 tài liệu tham khảo, trong đó có 92 tài liệu tiếng Việt, 14 tàiliệu tiếng nước ngoài (Tiếng Anh) và phần phụ lục
2
Trang 3B NỘI DUNG CỦA LUẬN ÁN
Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Trong chương này đề tài đề cập tới các vấn đề có liên quan đếnhướng nghiên cứu làm cơ sở khoa học để phân tích và đánh giá các kết quảnghiên cứu của đề tài, cụ thể là:
Cơ sở pháp lý, thể chế chính sách về phát triển thể thao thành tíchcao và chuyên nghiệp hoá thể thao; Một số khái niệm và thuật ngữ liênquan đến lĩnh vực nghiên cứu; Đặc điểm phát triển tâm - sinh lý phụ nữ;
Cơ sở lý luận về bài tập sức bền và huấn luyện sức bền cho vận động viênnữ; Cơ sở lý luận huấn luyện sức bền cho VĐV bóng đá; Các công trìnhnghiên cứu liên quan
Qua cơ sở lý luận, cho thấy bóng đá nữ là một môn thể thao đangphát triển mạnh ở Việt Nam và đã gặt hái một số thành tích đáng khích lệ,tuy nhiên với đặc điểm môn thể thao đối kháng trực tiếp trên cùng sân,thời gian thi đấu dài; là môn thể thao đòi hỏi yếu tố thể lực đặc biệt là thểlực chuyên môn là rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thành tích thiđấu bóng đá Trong đó sức bền là tố chất thể lực đặc trưng hàng đầu củamôn bóng đá
Thực trạng sức bền bóng đá nữ TP.HCM cho thấy còn có những hạnchế ảnh hưởng đến kết quả thi đấu trong những năm gần đây Vì thế việcquan tâm đến huấn luyện sức bền cho nữ VĐV bóng đá TP.HCM có ýnghĩa thiết thực để nâng cao thành tích
Đặc điểm sinh lý nữ VĐV, đó là cơ bắp của nữ nhỏ hơn so với nam.Nên ở nữ VĐV khi thực hiện những động tác đòi hỏi sức mạnh thì phái nữ
tỏ ra yếu hẳn, nên rất cần chú ý khi huấn luyện sức mạnh cho nữ VĐVbóng đá Một đặc điểm riêng của nữ VĐV là huấn luyện trong thời kỳ kinhnguyệt trên cơ sở đảm bảo nguyên tắc thích ứng dần dần trên cơ sở tăngdần khả năng chịu đựng khối lượng huấn luyện ngay trong thời kỳ kinhnguyệt Tuy nhiên cần giảm thiểu những bài tập ép bụng (tập cơ bụng),cũng cần tránh những bài tập có khối lượng lớn cho nữ VĐV
Đặc điểm tâm lý nữ VĐV, sự khát khao chiến thắng của nữ thuanam, thiếu quyết đoán, kiên quyết và dễ bị tác động các yếu tố bên ngoài
3
Trang 4chi phối, tính linh hoạt và sáng tạo của nữ cũng kém hơn nam Khả năngnhận thức, tư duy của nữ cũng hạn chế hơn nam Mặt khác, tính cách của
nữ VĐV có tinh thần trách nhiệm cao, biết nghe lời, chịu đựng được tậpluyện các động tác kém hấp dẫn, tuy nhiên tình cảm của nữ tương đối mềmyếu, rất nhạy cảm và dễ bị xúc cảm mạnh Vì thế trong huấn luyện cầnhuấn luyện thêm tinh thần chịu khó, chịu khổ, dũng cảm vượt khó để đạtvinh quang
Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết các mục tiêu đề ra, đề tài sử dụng 07 phương phápnghiên cứu sau: Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu; phỏng vấn;kiểm tra y sinh; kiểm tra huyết học; kiểm tra sư phạm; thực nghiệm sưphạm và phương pháp toán học thống kê
2.2 Tổ chức nghiên cứu:
2.2.1 Đối tượng nghiên cứu: các bài tập phát triển sức bền của nữ
VĐV Đội tuyển bóng đá TP.HCM
2.2.2 Khách thể nghiên cứu:
+ Đối tượng khảo sát: gồm 22 nữ VĐV Đội tuyển bóng đá TP.HCM,
có trình độ chuyên môn cao, đã được huấn luyện và thi đấu từ 7 đến trên
10 năm, được tuyển chọn từ các lớp VĐV trẻ của TP.HCM
+ Đối tượng phỏng vấn: 35 chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên,huấn luyện viên bóng đá có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn cao
2.2.3 Địa điểm nghiên cứu
Các địa điểm tập luyện, thi đấu của đội tuyển bóng đá nữ TP.HCM tạitrung tâm Tao Đàn Quận I, TP.HCM và Trường Đại học TDTT TP.HCM
2.2.4 Thời gian nghiên cứu: Đề tài được triển khai từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2017 về chi tiết mời hội đồng xem trong luận án.
4
Trang 5Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 3.1 Đánh giá thực trạng sức bền VĐV đội tuyển bóng đá nữ TP.HCM.
3.1.1 Xác định những yếu tố cần thiết đánh giá sức bền cho nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM
Cơ sở xác định những yếu tố cần thiết đánh giá sức bền VĐV bóng
đá nữ, tiến hành khảo sát ý kiến chuyên gia Đối tượng phỏng vấn là 25người, gồm các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên đang giảng dạy tạicác trường đại học TDTT, cụ thể là: 6 phó giáo sư, tiến sĩ 6 người (48%),cán bộ giảng dạy trình độ thạc sĩ, 13 người (52%)
Nội dung phỏng vấn để lựa chọn các nhân tố cần thiết đánh giá sứcbền bóng đá gồm: (1) Chức năng sinh lý; (2) Một số chỉ số sinh hóa; (3)Cấu trúc sợi cơ; (4) Kỹ thuật động tác; (5) Tố chất thể lực; (6) Tâm lý Cácchuyên gia sẽ cho ý kiến lựa chọn các nhân tố cần thiết theo 3 phương án:Rất quan trọng, quan trọng và không quan trọng Với 25 phiếu phát ra, thu
về 25 phiếu đạt tỷ lệ 100%, kết quả tính toán trình bày bảng 3.1
Bảng 3.1 Kết quả khảo sát về yếu tố cần thiết đánh giá sức bền nữ
vận động viên Đội tuyển bóng đá TP.HCM (n = 25)
Trang 6Không quan trọng 2 8Kết quả bảng 3.1 cho thấy, nội dung kiểm tra thể lực có ý kiến caonhất với 88% đồng ý mức rất quan trọng và quan trọng, chức năng sinh lý
và sinh hóa đều đạt 84% đồng ý mức rất quan trọng và quan trọng, còn yếu
tố cấu trúc sợ cơ cũng được các chuyên gia và nhà khoa học đề cập đến làyếu tố quan trọng, nhưng với điều kiện kinh phí và công nghệ kiểm trahiệu tại chưa thể đáp ứng được với số lượng vận động viên lớn, đây là mộttrong những lý do các nhà khoa học đồng ý mức rất quan trọng và quantrọng ở yếu tố này đạt được 76% và kỹ thuật động tác ý kiến đồng ý thấpnhất với 64%, 2 yếu tố này sẽ không được ứng dụng để kiểm tra sức bềncủa nữ VĐV Bóng đá trong nghiên cứu này
3.1.2 Hệ thống hoá các test đánh giá sức bền cho nữ VĐV bóng đá
Để có cơ sở hệ thống hoá các chỉ số, test đánh giá sức bền nữ VĐVbóng đá, đề tài đã tiếp cận qua các công trình nghiên cứu của các tác giảtrong và ngoài nước nhằm tổng hợp một số test cụ thể dùng để đánh giásức bền nữ VĐV Đội tuyển bóng đá TP.HCM:
Sau khi tổng hợp các tài liệu, đề tài hệ thống hoá được 38 chỉ số, testđánh giá sức bền của VĐV bóng đá nữ phù hợp với trình độ, lứa tuổi vàkhả năng ứng dụng gồm:
- Tiến hành phỏng vấn 2 lần cách nhau 1 tháng, xin ý kiến cácchuyên gia, giảng viên, huấn luyện viên có kinh nghiệm và huấn luyệnmôn bóng đá, cả hai lần đều phát ra là 25, thu về 23 phiếu đạt 92% Kếtquả tính toán được trình bày ở bảng 3.2
6
Trang 7Bảng 3.2 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các chỉ số và test đánh giá sức
Tỷ lệ
% 2 lần
Tổng điểm
Tỷ lệ
%
Tổn g điểm
Trang 9Đề tài luận án quy ước, chọn các chỉ số và test đạt trung bình tổng sốđiểm giữa 2 lần phỏng vấn có tỷ lệ phần trăm trên 80% tổng điểm sử dụng
để kiểm tra đánh giá thực trạng về sức bền cho nữ VĐV đội tuyển bóng đáTP.HCM Qua bảng 3.2 đề tài luận án đã chọn được 20 chỉ số và test gồm:
điểm (trước và sau 1 tuần) Theo kết quả kiểm tra, tiến hành tính hệ số
tương quan cặp giữa 2 lần kiểm tra, nếu test có r>0.8 và P>0.05 thì có đủ
độ tin cậy để sử dụng Kết quả tính toán trình bày qua bảng 3.3 sau:
Bảng 3.3 Hệ số tương quan cặp (r) các test qua 2 lần kiểm tra
Dẫn bóng luồn cọc, bật
tường sút cầu môn x 5 lần
(s)
10.54 0.63 10.65 0.66 0.94 11
7
Trang 10Như vậy, từ kết quả nghiên cứu nêu trên, đề tài lựa chọn được 20 chỉ
số và test cần thiết sử dụng để kiểm tra đánh giá sức bền của nữ VĐV độituyển bóng đá TP.HCM, trong đó có 5 chỉ số về chức năng sinh lý, 4 chỉ
số sinh hóa và 11 test thể lực
3.1.5 Thực trạng sức bền của nữ VĐV đội tuyển bóng đá thành phố Hồ Chí Minh
Dựa trên cơ sở các chỉ số, test được chọn ứng dụng để kiểm tra, đềtài tiến hành kiểm tra và đánh giá thực trạng sức bền của nữ VĐV độituyển bóng đá TP.HCM, được thể hiện các chỉ số cơ bản Kết quả đượctrình bày ở bảng 3.4 sau:
Bảng 3.4 Kết quả kiểm tra thực trạng sức bền của nữ VĐV đội tuyển
19 Dẫn bóng luồn cọc, bật tường sútcầu môn x 5 lần (s) 10.54 0.027 0.63 6.014
20 Dẫn bóng dọc biên chuyền bóngvào khu vực 5m50 x 5lần (s) 8.51 0.023 0.45 5.232
8
Trang 11Kết quả bảng 3.4 trên được thể hiện như sau:
* Về chức năng sinh lý của nữ VĐV bóng đá TP.HCM: có 4/5 chỉ
số sinh lý đều có hệ số biến thiên Cv>10% (11.333 - 15.989) biểu hiện sự
đồng nhất trung bình, 1/5 chỉ số biểu hiện sự đồng nhất thấp (Công năng
tim) Cv=34.453%, sai số tương đối của giá trị trung bình ≤0.05có thể đại
diện cho tập hợp mẫu Các chỉ số sinh lý của nữ VĐV đội tuyển bóng đáTP.HCM có độ đồng nhất trung bình và thấp, có thể là do kiểm tra ban đầusau kỳ nghỉ năm 2015 nên sự hồi phục của VĐV có sự chênh lệch lớn
* Chức năng sinh hóa nữ VĐV bóng đá TP.HCM: có 3/4 chỉ số
sinh hóa đều có hệ số biến thiên dao động từ Cv = 5.502 - 7.048<10% biểuhiện sự đồng nhất cao, 1/4 chỉ số có hệ số biến thiên Cv = 29.657>20%biểu hiện sự đồng nhất rất thấp, sai số tương đối đều có =0.024–0.031<0.05 có thể đại diện cho tập hợp mẫu
* Về sức bền của nữ VĐV bóng đá TP.HCM: Sức bền của nữ VĐV
Đội tuyển bóng đá TP.HCM có 10/11 test đều có hệ số biến thiên Cv =2.771 – 9.535< 10% biểu hiện sự đồng nhất cao, 1/11 test có hệ số biếnthiên Cv = 13.511 > 10% biểu hiện sự đồng nhất trung bình, sai số tươngđối = 0.012 – 0.042 < 0.05 nên có thể đại diện cho tập hợp mẫu Khi sosánh theo tiêu chuẩn đánh giá trình độ tập luyện của Viện Khoa học TDTT
ở VĐV bóng đá U15-17 tuổi cho thấy thể lực của nữ VĐV đội tuyển bóng
Thông qua trao đổi trực tiếp với Ban huấn luyện đội tuyển bóng đá
nữ TP.HCM, trong quá trình huấn luyện dựa trên cơ sở lý luận huấn luyệnthể thao, ban huấn luyện đã sử dụng các phương pháp huấn luyện trongquá trình huấn luyện sức bền theo các giai đoạn của chu kỳ huấn luyệnnăm theo quan điểm:
Sử dụng đa dạng nhiều phương pháp huấn luyện trong huấn luyệnsức bền Tùy theo mục đích, nhiệm vụ của từng giai đoạn trong huấn luyệnsức bền nên có sự thay đổi về phương pháp và tỷ lệ lượng vận động
9
Trang 12Các phương pháp thường được sử dụng gồm:
Phương pháp tập biến đổi liên tục và ngắt quãng; Phương pháp thiđấu; Phương pháp tập luyện đồng đều; Phương pháp tập luyện vòng tròn;Phương pháp Farlekt; Phương pháp tập giãn cách; Phương pháp tập luyệnlặp lại ổn định biến đổi; Phương pháp tập luyện lặp lại – tăng tiến
* Thực trạng sử dụng các phương tiện huấn luyện sức bền của nữ
VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM
Để khảo sát thực trạng sử dụng các bài tập trong huấn luyện sức bền,thông qua trao đổi trực tiếp với Ban huấn luyện đội tuyển bóng đá nữTP.HCM và kết hợp tổng hợp các giai đoạn huấn luyện cho thấy việc thựchiện nội dung các bài tập trong huấn luyện sức bền cho nữ VĐV bóng đáTP.HCM qua các giai đoạn huấn luyện của chu kỳ huấn luyện năm nhưsau: (1) Tỷ trọng huấn luyện sức bền cao nhất ở thời kỳ chuẩn bị; (2) Sốgiáo án có nội dung huấn luyện sức bền trong chu kỳ tuần ở giai đoạnchuẩn bị chung: 2-3 giáo án/tuần; Giai đoạn chuẩn bị chuyên môn: 1-2giáo án/tuần; Giai đoạn tiền thi đấu: 1 giáo án/tuần; Giai đoạn thi đấu: 1giáo án/ tuần; Giai đoạn chuyển tiếp: 1-2 giáo án/tuần; (3) Thời gian (phút)dành cho nội dung huấn luyện sức bền trong 1 giáo án ở giai đoạn chuẩn bịchung: 30 - > 45 phút; Giai đoạn chuẩn bị chuyên môn: 30-35 phút; Giaiđoạn tiền thi đấu: 20 - < 30 phút; Giai đoạn thi đấu: 15-20 phút; Giai đoạnchuyển tiếp: 10 - 15 phút; (4) Thời điểm tập nội dung sức bền trong giáoán: Cuối giáo án; (5) Số lượng bài tập (trung bình) trong 1 giáo án: 2-3 bài;(6) Tổng số bài tập sức bền ưa khí thường xuyên sử dụng: 15-20 bài; (7)Tổng số bài tập sức bền yếm khí thường sử dụng: 4 - 5 bài; (8) Tổng số bàitập sức bền hỗn hợp thường sử dụng: 7-10 bài tập; (9) Cường độ vận độngkhi tập sức bền: Cường độ trung bình, lớn
3.1.7 Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá sức bền của nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM
3.1.7.1 Xây dựng bảng điểm các test thể lực đánh giá sức bền cho
nữ VĐV bóng đá TP.HCM.
Để xây dựng tiêu chuẩn thang điểm đánh giá sức bền của nữ VĐVđội tuyển bóng đá TP.HCM, đề tài tiến hành lập thang điểm các test thểlực của nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM theo thang độ C Căn cứ vào
10
Trang 13giá trị trung bình (X´), độ lệch chuẩn ( σ ) kết quả được trình bày ở bảng3.5.
3.1.7.2 Phân loại từng test thang điểm 10 đánh giá sức bền của nữ VĐV bóng đá TP.HCM.
Để thuận tiện cho việc lượng hóa các nội dung khác nhau trong quátrình đánh giá, phân loại khả năng tập luyện của VĐV, luận án tiến hànhphân loại kết quả theo từng test thành 5 mức với quy ước như sau:
Loại Khá Từ 7 đến < 9 điểmLoại TB Từ 5 đến < 7 điểmLoại Yếu Từ 3 đến < 5 điểmLoại Kém Từ 0 đến < 3 điểm
Từ xác định phân loại điểm của từng test đánh giá sức bền nữ VĐV
đội tuyển bóng đá TP.HCM,cho phép xây dựng bảng điểm đánh giá tổng
hợp, với tổng điểm tối đa 110 điểm, tối thiểu là 0 điểm Kết quả tính toántrình bày qua bảng 3.6
Bảng 3.6 Bảng phân loại tổng hợp các chỉ tiêu đánh giá sức bền
11
Trang 14Bảng 3.5 Bảng thang điểm 10 các test thể lực của nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM
16.42 2
16.53 6
16.65 1
16.76
5 16.88
16.99 4
15.20 5
8.090 5
77.62 6
78.50 3
79.38 1
80.25 8
81.13 6
82.01 3
9 Dẫn bóng luồn cọc (giây) 14.958 15.11
9 15.28
15.44 2
15.60 3
15.76 4
15.92 5
16.08 7
16.24 8
16.40 9 10
10.85 5
11.01
3 11.17
Trang 16Bảng 3.7 Kết quả vào điểm đánh giá sức bền nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM.
T
T Họ và tên
Test 1
Test 2
Test 3
Test 4
Test 5
Test 6
Test 7
Test
8 Test 9
Test 10
Test 11
Tổn g điểm
Xếp loại
Trang 1721 N T M A 6.5 5 5 4 2.5 5.5 3.5 5.5 6.5 2.5 7 53.5 Yếu
Ghi chú: Test 1: Ngưỡng yếm khí tốc độ (m/s); Test 2: Yo-yo (giây); Test 3: Chạy cooper (m); Test 4:
Chạy 4lần x100m (s); Test 5: Chạy 400m XPC (s); Test 6: Chạy 800m (phút); Test 7: Chạy 7 x 30 (giây); Test 8: Chạy 7 x 50 (giây); Test 9: Dẫn bóng luồn cọc (giây); Test 10: Dẫn bóng luồn cọc, bật tường sút cầu môn x 5 lần (s); Test 11: Dẫn bóng dọc biên chuyền bóng vào khu vực 5m50 x 5lần (s).
Trang 18Từ kết quả vào điểm bảng 3.7, luận án tiến hành tổng hợp tỷ lệ % xếploại thực trạng sức bền của nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM, đượctrình bày qua bảng 3.8 dưới đây:
Bảng 3.8 Kết quả tổng hợp tỷ lệ % phân loại thực trạng sức bền nữ
3.1.8 Bàn luận thực trạng sức bền vận động viên đội tuyển bóng
đá nữ TP.HCM
3.1.8.1 Bàn luận về kết quả xác định các yếu tố cần thiết đánh giá sức bền cho nữ VĐV bóng đá
Luận án đã sử dụng phương pháp phỏng vấn chuyên gia, các nhà
khoa học, để xác định 6 yếu tố quan trọng (chức năng sinh lý, sinh hóa,
cấu trúc sợi cơ, kỹ thuật động tác, tố chất thể lực, tâm lý) được sử dụng
trong đánh giá sức bền cho nữ vận động viên Kết quả thông qua phỏngvấn đã xác định được 3 yếu tố gồm: chức năng sinh lý, sinh hóa và thể lực
là 03 yếu tố quan trọng có quan hệ chặt chẽ đến sức bền
3.1.8.2 Lựa chọn các test đánh giá sức bền của nữ VĐV đội bóng đá TP.HCM
Đánh giá sức bền của VĐV các môn tập thể nói chung và bóng đánói riêng là một vấn đề phức tạp, do đặc điểm hoạt động trong thi đấu, vớibóng đá sức bền thi đấu của VĐV được xác định là tổng hợp của các loạisức bền Vì vậy với lộ trình nghiên cứu 03 bước đề tài chọn được 5 chỉ sốchức năng, 4 chỉ số sinh hóa và 11 test thể lực đánh giá sức bền cho nữVĐV bóng đá TP.HCM, đảm bảo tính khách quan, logic và khoa học
Trang 19Với kết quả trên cho thấy huyết áp trung bình của nữ VĐV đội tuyểnbóng đá TP.HCM đạt giá trị 105.86±11.997 mmHg/ 70.273±7.554 mmHg,
về thực trạng huyết áp tối đa và tối thiểu trung bình của nữ VĐV đội tuyểnbóng đá TP.HCM cũng thấp hơn người bình thường khỏe mạnh là 112/71mmHg
Công năng tim của nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM có HW=2.1chứng tỏ khả năng hồi phục của nữ VĐV bóng đá với lượng vận động làtốt Dung tích sống ở nữ VĐV bóng đá TP.HCM cao hơn so với dung tíchsống nữ bình thường Việt Nam
Chỉ số VO2max (ml/kg/min) trung bình của toàn đội là 46.823±7.49ml/kg/min, đạt mức trung bình theo tiêu chuẩn đánh giá khả năng hấp thụoxy tối đa VO2max đối với VĐV nữ độ tuổi 18-25 là 46-42 ml/kg/min.Khả năng hấp thụ oxy (VO2max) so với người bình thường Việt Nam (từ2-3 lít/phút) Kết quả này phù hợp với kết quả nghiên cứu của Viện khoahọc TDTT trung bình đạt 35,95ml/kg/phút, đặc biệt Phạm Đình KhánhĐoan có chỉ số cao nhất là 50,22 ml/kg/phút
Như vậy, sức bền phụ thuộc vào: 1) Khả năng hấp thụ oxy tối đa(VO2max) của cơ thể; và 2) Khả năng duy trì lâu dài mức hấp thụ oxy cao.Mức hấp thụ oxy tối đa của một người quyết định khả năng làm việc trongđiều kiện ưa khí của họ VO2max càng cao thì cơ thể thực hiện hoạt động
ưa khí tối đa sẽ càng lớn
Về sức bền của nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM thông qua 11test cho thấy, cả 11/11 test đều có hệ số biến thiên Cv=2.771-9.75<10%biểu hiện sự đồng nhất cao, sai số tương đối của giá trị trung bình =0.012– 0.042<0.05 nên có thể đại diện cho tập hợp mẫu
Trang 20% xếp loại tốt, khá, xếp loại trung bình có 11/22 VĐV chiếm tỷ lệ 50% vàyếu có 11/22 VĐV chiếm 50%.
3.2 Xây dựng và ứng dụng một số bài tập phát triển sức bền cho nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM
3.2.1 Quan điểm huấn luyện sức bền cho VĐV đội tuyển bóng đá nữ
Tố chất sức bền chủ yếu thể hiện qua năng lực hoạt động của hệthống tim mạch Có thể phân thành sức bền yếm khí và sức bền ưa khí.Năng lực khắc phục mệt mỏi khi vận động trong điều kiện cơ thể khôngđược cung cấp đủ oxy (O2) sinh ra hiện tượng nợ O2 gọi là sức bền yếmkhí Ngược lại khi vận động trong điều kiện đủ O2 thì gọi là ưa khí
Đặc điểm phương pháp huấn luyện sức bền chung (sức bền ưa khí):
Phương pháp tập luyện nâng cao khả năng ưa khí là sử dụng các bàitập trong đó hiệu suất hô hấp và tuần hoàn có thể đạt mức tối đa và duytrình được mức hấp thụ oxy cao trong thời gian dài Các phương pháp chủyếu được sử dụng để nâng cao khả năng ưa khí của cơ thể là phương phápđồng đều liên tục, phương pháp biến đổi và phương pháp lặp lại
Sức bền tốc độ trong môn bóng đá: phần lớn là môn có cấu trúc hỗn
hợp là vừa có hoạt động có chu kỳ và vừa có hoạt động không có chu kỳ.Đặc trưng của môn bóng đá là cường độ hoạt động và hình thức di chuyểnluôn luôn thay đổi trong thời gian dài có thể đạt từ 90 - 120 phút/trận đấu
Đặc điểm huấn luyện sức bền cho VĐV nữ:
Trang 2115 Lượng mỡ trong cơ thể nữ chiến tỷ lệ % trọng lượng cơ thể lớn gấp 2lần so với nam, ước chiếm khoảng 20-25% trọng lượng cơ thê, còn namchỉ chiếm khoảng 10-14% Do cơ thể của nữ sử dụng một cách có hiệu quảlượng mỡ được dự trữ làm thành nguồn năng lượng khi vận động nên cólợi cho việc tham gia tập luyện với các môn thể thao sức bền có cự ly dài.
Cũng cần chú ý trong thời kỳ kinh nguyệt của VĐV nữ cần phảigiảm thiểu thỏa đáng khối lượng vận động và thời gian vận động Đặc biệt
là không nên tham gia huấn luyện sức bền với cường độ lớn và thời giandài, nên tránh những vận động căng thẳng và kích thích bên ngoài khác.Đương nhiên, vận động với khối lượng thích hợp vẫn là cần thiết
Vai trò và cơ sở xác định thời điểm huấn luyện sức bền cho nữ VĐV bóng đá
Nhằm xác định được định hướng công tác huấn luyện sức bền vàquan điểm huấn luyện sức bền cho nữ VĐV đội tuyển bóng đá TP.HCM,luận án sử dụng phương pháp phỏng vấn công tác huấn luyện sức bền của
35 HLV bóng đá đang làm công tác huấn luyện bóng đá tại các tỉnh, thành,ngành trên toàn quốc Mẫu khách thể phỏng vấn có số lượng và trình độ đủ
để đại diện cho lực lượng HLV, chuyên gia, giảng viên đại học và nhàkhoa học trình độ cao hiện nay tại Việt Nam
Đề tài tiến hành gửi phiếu phỏng vấn tới 35 trọng tài, HLV bóng đá,chuyên gia và nhà khoa học đang làm công tác huấn luyện cho các độituyển bóng đá của tỉnh/thành/ngành trên toàn quốc Sau khi thu thập vàtổng hợp các phiếu phỏng vấn, đã loại bỏ phiếu không đủ điều kiện (khôngđiền đầy đủ các mục khảo sát: Số phiếu hợp lệ là 30/35
Như vậy, tỷ lệ phiếu hợp lệ đạt 85.71%, đảm bảo để tiến hành nghiêncứu tiếp theo, cụ thể:
Trang 22Bảng 3.9 Kết quả phóng vấn về vai trò và thời điểm huấn luyện sức
Chuyên môn hoá ban
GĐ chuyên
TK Thiđấu
GĐCB thi