Giải pháp chính sách đào tạo nghề cho thanh niên trên địa bàn quận ngũ hành sơn, thành phố đà nẵng

Bước sang thế kỷ XXI, với những cơ hội và thách thức, trên cơ sở nhìn nhận sâu sắc những ưu điểm và những biểu hiện phức tạp của thanh niên hiện nay, Nghị quyết Đại Hội IX của Đảng đã xá

1

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HOÀNG TRÂN CHÂU

GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NGŨ HÀNH SƠN

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành : Chính sách công

Mã số : 834.04.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS HỒ VIỆT HẠNH

HÀ NỘI, Năm 2018

2

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Có thể nói chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia Chất lượng này phụ thuộc vào đào tạo nghề Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ XI khi đánh giá về giáo dục và đào tạo (trong đó có đào tạo nghề) nhấn mạnh những hạn chế yếu kém của công tác này, đó là “Chất lượng giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, nhất là đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao vẫn còn hạn chế; chưa chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu của xã hội Hiện nay hầu hết các chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học cũ, chưa có đổi mới; đào tạo không hợp lý giữa các lĩnh vực, ngành nghề đào tạo; chất lượng giáo dục giảm, chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Đại hội Đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ XI cũng khẳng định trong ba đột phá chiến lược phát triển trong những năm tới của Việt Nam là cải cách hành chính, xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế, và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hội nhập quốc tế của đất nước khi nâng cao chất lượng nguồn nhân lực có ý nghĩa quan trọng, quyết định

Đào tạo nghề cho thanh niên nói đang là vấn đề xã hội mà các quốc gia đều quan tâm Chính sách đào tạo nghề là chính sách lớn, có ý nghĩa là đòn bẩy đối với mỗi nền kinh tế Có thể nói, hiệu quả của việc đào tạo nghề gắn liền với sự quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gắn với sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia Đối với Việt Nam, vấn đề đào tạo nghề cũng không nằm ngoài quỹ đạo đó Trong chiến lược

3

nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nói chung thì nguồn lực ở độ tuổi thanh niên có vai trò và giữ vị trí trung tâm Bước sang thế kỷ XXI, với những cơ hội và thách thức, trên cơ sở nhìn nhận sâu sắc những ưu điểm và những biểu hiện phức tạp của thanh niên hiện nay, Nghị quyết Đại Hội IX của Đảng đã xác định đối với thế hệ trẻ cần phải “chăm lo giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng đạo đức lối sống, văn hóa, sức khỏe, nghề nghiệp giải quyết việc làm, phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Quận Ngũ Hành Sơn là một trong các quận nằm trong vùng kinh tế trọng điểm của thành phố Đà Nẵng, là miền đất đầy tiềm năng về phát triển kinh tế Trong những năm qua, cùng với quá trình phát triển của cả thành phố, quận Ngũ Hành Sơn có những bước chuyển mạnh mẽ về nhiều mặt, đặc biệt là sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã đạt nhiều thành tựu quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, chính trị ổn định Trong những thành tựu đó có vấn đề đào tạo cho người lao động nói chung, thanh niên nói riêng

Tuy nhiên, hiện nay công tác đào tạo nghề cho thanh niên còn nhiều bất cập và khó khăn, thiếu định hướng ngành nghề cụ thể, khó khăn trong tiếp cận việc làm, quan hệ cung cầu trong thị trường lao động cho thanh niên đang mất cân đối luôn được xã hội quan tâm Do thị trường việc làm tại địa phương còn nhiều yếu kém và nếu tiếp tục ở lại địa phương thì sẽ thất nghiệp

và thiếu việc nên phần lớn thanh niên trên địa bàn đã rời quê hương đi làm ăn

xa, nguyên nhân là do quá trình thu hồi đất nông nghiệp, chuyển đổi mục đích

sử dụng đất nông nghiệp nhằm thực hiện công tác giải tỏa mặt bằng, phục vụ các dự án về hạ tầng, dân sinh trên địa bàn và các nhà máy, xí nghiệp hiện nay đang đầu tư, áp dụng các công nghệ kỹ thuật, công nghệ thông tin tiên tiến nên sử dụng ít lao động; bên cạnh đó là trình độ học vấn; kỹ năng nghề nghiệp, và tác phong, ý thức kỷ luật còn có nhiều bất cập chưa đáp ứng các

4

điều kiện của doanh nghiệp Mặt khác, một bộ phận thanh niên ở địa phương này không có việc làm do trình độ học vấn và tay nghề chuyên môn còn thấp, chưa thực sự thay đổi suy nghĩ, tập quán sống, chưa thích ứng với yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế Trong khi đó, các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn chưa coi thanh niên trong xã là lực lượng lao động chủ chốt, nên chưa nhiệt tình và tin cậy để phổ biến nghề mới, đào tạo nghề, tư vấn nghề và hỗ trợ các kỹ năng nghề cho thanh niên còn hạn chế Do đó, tỷ lệ thiếu việc làm và tình trạng thất nghiệp của thanh niên có xu hướng ngày càng tăng, mức thu nhập thấp

đã dẫn tới con đường thanh niên phải tự tìm kiếm việc làm mới, không ít trường hợp bị lừa gạt hoặc phải làm những công việc ở mức lương thấp hoặc những việc làm trái với pháp luật, đạo đức của xã hội: mại dâm, trộm cắp, cướp giật, lừa đảo, buôn bán ma túy mà mục đích chỉ vì cuộc sống sinh tồn thiếu việc làm và thất nghiệp Như vậy, căn cứ vào những cơ sở trên, rõ ràng rằng đào tạo nghề giải quyết việc làm cho thanh niên ở quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng đang kéo theo hàng loạt những vấn đề xã hội cấp bách cần được giải quyết

Xuất phát từ nhận định trên, Tôi quyết định lựa chọn và nghiên cứu đề

tài “Giải pháp chính sách đào tạo nghề cho thanh niên trên địa bàn quận

Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng” là yêu cầu khách quan, cấp thiết, có ý

nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc làm luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Chính sách công của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu cho thấy những vấn đề liên quan đến đào tạo nghề, giải quyết việc làm… đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau ở nhiều cấp độ, khía cạnh khác nhau:

Tác giả Phan Chính Thức đã nghiên cứu về “Những giải pháp phát

Tác giả Nguyễn Viết Sự trong công trình về “Giáo dục nghề nghiệp –

những vấn đề và giải pháp”, đã phân tích, làm rõ những quy định về phát

triển nghề nghiệp, hoạt động giáo dục nghề nghiệp qua đó, tác giả đã tìm ra được những hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế trên, đề đề xuất các giải pháp hữu hiệu cho hoạt động giáo dục nghề nghiệp

Nhóm tác giả Mạc Văn Tiến, Đỗ Minh Cương với tác phẩm: Phát

triển lao động kỹ thuật ở Việt Nam – Lý luận và thực tiễn, đã hệ thống hóa

các vấn đề liên quan đến phát triển thị trường lao động kỹ thuật, những nội dung được đề cập trong nghiên cứu là những vấn đề cần thiết, cấp bách về công tác giáo dục nghề nghiệp, đồng thời tác giả cũng đánh giá đối tượng lao động kỹ thuật cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu để đảm bảo hiệu quả đầu

tư cho giáo dục và dạy nghề Đổi mới chương trình giảng dạy, tăng cường đầu tư thiết bị, công nghệ phù hợp với thiết bị, công nghệ của sản xuất, nâng cao chất lượng và chuẩn hóa đội ngũ giáo viên;

Nhìn chung, những công trình và bài viết nói trên đã tiếp cận nghiên cứu vấn đề đào tạo nghề, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đến người lao động nói chung và đến vấn đề việc làm, tạo việc làm cho thanh niên ở nhiều góc độ, nhiều địa phương vấn đề tác động của nhiều lĩnh vực khác nhau và gợi mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới rất bổ ích

Hiện tại chưa có công trình nghiên cứu nào tập trung nghiên cứu nội dung đào tạo nghề cho thanh niên trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng Trong quá trình nghiên cứu tác giả đã học tập kết hợp và chọn

6

lọc những vấn đề được nghiên cứu của các công trình khoa học đã có, vận dụng các hoạt động thực tiễn, kinh nghiệm vốn có của bản thân đã và đang công tác trong lĩnh vực có liên quan đến đào tạo cho thanh niên, tác giả đã khảo sát tình hình lao động thanh niên trên địa bàn toàn quận, từ đó rút ra bài học và kiến nghị những giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đào tạo nghề cho thanh niên

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu hệ thống hóa những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên ở Việt Nam để có cơ sở khoa học đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên quận Ngũ Hành Sơn

và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên ở nước ta hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn có nhiệm vụ tổng hợp những vấn đề lý luận chung về chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên tại quận Ngũ Hành Sơn,Thành phố Đà Nẵng

Xác định phương hướng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện đào tạo nghề cho thanh niên ở Quận Ngũ Hành Sơn nói riêng và Thành phố Đà Nẵng nói chung

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên ở Việt Nam, cụ thể là nghiên cứu giải pháp và công cụ chính sách đào tạo nghề cho thanh niên dưới góc độ

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa,

khái quát hóa các tài liệu sẵn có từ các nguồn tài liệu chính thức, từ các công trình nghiên cứu của các tác giả đã nghiên cứu trước đây, các bài viết, tạp chí, sách báo, internet, từ các báo cáo của cơ quan chức năng Quận Ngũ Hành Sơn về các vấn đề có liên quan đến đào tạo nghề cho thanh niên; nghiên cứu chính sách công kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết và nghiên cứu thực tế

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Ý nghĩa lý luận của luận văn thể hiện ở chỗ các kết quả, kết luận rút ra

từ việc nghiên cứu đề tài luận văn góp phần bổ sung, hoàn thiện những vấn đề

lý luận về thực hiện chính sách công, thực hiện chính sách đào tạo nghề cho

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Chương 2: Thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên từ thực tiễn tại quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

Chương 3: Phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách đào tạo nghề cho thanh niên ở nước ta hiện nay

9

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH ĐẠO TẠO NGHỀ

CHO THANH NIÊN

1.1 Khái niệm, đặc điểm đào tạo nghề

1.1.1 Khái niệm Nghề

Có khá nhiều diễn đạt về khái niệm nghề Theo tác giả hiểu “Nghề là

một hình thức được thể hiện bằng những kiến thức lý thuyết đã học và thực hành để hoàn thành những công việc nhất định

Ngoài ra “Nghề”còn là một hoạt động lao động trong đó, khi được

đào tạo, người học có được kiến thức, kỹ năng để làm ra các loại sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của con người

Danh mục về diễn giải khái niệm nghề có thể rất dài, nhưng tựu trung lại, nghề nghiệp trong xã hội không phải là một cái gì cố định, cứng nhắc Nghề nghiệp như một cơ thể sống, có sinh trưởng có phát triển và chết đi Bên cạnh đó, rất nhiều nghề đã có thời kỳ gần như không thể thiếu trong đời sống xã hội trước đây nay đã mất đi, từ những nghề hoàn toàn thủ công, lao động chân tay (như nghề đóng cối xay lúa tồn tại hàng vài thế kỷ, nhưng khi máy xay sát được đưa vào hoạt động thì nghề này không còn nữa) hoặc sử dụng công nghệ ở trình độ thấp (như nghề trực tổng đài điện thoại tại các cơ quan để nối đến các máy lẻ đã mất đi nhiều năm nay khi công nghệ viễn thông phát triển)

Nghề bao gồm nhiều chuyên môn khác nhau Mỗi chuyên môn là kiến thức, kỹ nẵng trong một lĩnh vực cụ thể và nhất định, nó được hiểu như là một lĩnh vực lao động sản xuất nhỏ hẹp, con người bằng năng lực thể chất và tinh thần của mình làm ra những giá trị vật chất (thực phẩm, lương thực, công

cụ lao động…) hoặc giá trị tinh thần (sách báo, phim ảnh, âm nhạc, tranh

Muốn trở thành một nghề thì ít nhất cũng phải trải qua đào tạo, cho dù

là đào tạo dài hạn, bài bản; hoặc hướng dẫn kèm cặp Xuất phát từ quan niệm như vậy, có tác giả phân loại nghề thành hai nhóm là nghề qua đào tạo và

nghề xã hội Nghề đào tạo là nghề mà muốn nắm vững nó, con người phải có

trình độ văn hóa nhất định, được đào tạo hệ thống, bằng nhiều hình thức và được nhận bằng hoặc chứng chỉ Các nghề được đào tạo được phân biệt với nhau qua các yêu cầu về nội dung chương trình, mức độ chuyên môn và thời

gian cần thiết để đào tạo Nghề xã hội là nghề được hình thành một cách tự

phát theo nhu cầu của đời sống xã hội, thường được đào tạo với các chương trình đào tạo ngắn hạn, cũng có thể thực hiện thông qua hướng dẫn, kèm cặp hoặc truyền nghề

Trong hệ thống nghề đào tạo có hai dạng: đào tạo lao động kỹ thuật hệ thực hành và đào tạo lao động chuyên môn, hệ kiến thức hàn lâm

Lao động chuyên môn, hệ kiến thức hàn lâm bao gồm chủ yếu là lao động qua đào tạo ở cấp trình độ đại học, sau đại học, đào tạo thuộc hệ đào tạo nặng hơn về kiến thức hàn lâm, kiến thức lý thuyết và làm các công việc như: nghiên cứu khoa học, phân tích – thống kê kinh tế, giảng viên các trường đại học (không bao gồm các giảng viên kỹ thuật hệ thực hành), nhà quản lý, chuyên gia thuộc các lĩnh vực kinh tế - xã hội khác nhau…

Lao động kỹ thuật hệ thực hành là lao động đã được đào tạo qua các cấp trình độ nghề kỹ thuật (dạy nghề), trung cấp kỹ thuật, cao đẳng kỹ thuật

11

thực hành, đại học kỹ thuật thực hành, sau đại học kỹ thuật thực hành Hệ thống đào tạo này thực hiện việc đào tạo các chuyên ngành về kỹ thuật, công nghệ, nghiệp vụ nhưng đào tạo nặng hơn về thực hành Lao động này làm các công việc như: kỹ sư công nghệ, kỹ sư kinh tế, kỹ thuật viên, kỹ sư chỉ đạo sản xuất, công nhân kỹ thuật

Như vậy có rất nhiều nghề trong xã hội, trong khuôn khổ luận văn chỉ nghiên cứu nghề trong hệ thống nghề được đào tạo tại các cơ sở dạy nghề của địa phương bao gồm công nhân kỹ thuật được đào tạo chính quy tại các trường, lớp dạy nghề; nhân viên nghiệp vụ và phổ cập nghề cho người lao động

1.1.2 Đào tạo nghề

Khái niệm đào tạo thường gắn với giáo dục, nhưng hai phạm trù vẫn có một số sự khác nhau tương đối Giáo dục được hiểu là các hoạt động và tác động hướng vào sự rèn luyện và phát triển năng lực và phẩm chất ở con người để trở nên có giá trị tích cực đối với xã hội và có thể giúp con người phát triển nhân cách đầy đủ nhất Hay nói cách khác, giáo dục còn là quá trình khơi gợi các tiềm năng sẵn có trong mỗi con người, góp phần nâng cao các năng lực và phẩm chất cá nhân của cả thầy và trò theo hướng hoàn thiện hơn, đáp ứng các yêu cầu tồn tại và phát triển trong xã hội loài người đương đại

Thứ nhất, theo từ điển Tiếng Việt, “đào tạo” được hiểu là việc giúp

con người hình thành những năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định”

Thứ hai, “Đào tạo” người lao động để họ có thể đảm nhận được một

công việc nhất định thì họ phải trang bị những kiến thức nhất định về mặt chuyên môn, nghiệp vụ cho mình”

Thứ ba, từ góc nhìn của các nhà giáo dục và đào tạo Việt Nam, khái

12

niệm tương đối đầy đủ là: “Đào tạo” là quá trình hoạt động có mục đích, có

tổ chức nhằm đạt được các kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo trong lý thuyết và thực tiễn, hoặc kinh nghiệm đúc kết từ thực tiễn bản thân để hướng người đào tạo có năng lực, kỹ năng thực hiện chuyên môn cụ thể

Hay nói cách khác, đào tạo đề cập đến việc dạy các kiến thức, kỹ năng thực hành, nghề nghiệp liên quan đến một lĩnh vực cụ thể nào đó, để người học nắm vững những tri thứ, lĩnh hội và vận dụng được các kĩ năng nghề nghiệp một cách chính xác và có hệ thống để giúp cho người học có khả năng đảm nhận được một công việc nhất địnhvà có thể thích nghi với cuộc sống

Giáo dục và đào tạo cùng có điểm chung là đều hướng vào việc trang

bị kiến thức kỹ năng để phát triển năng lực của người lao động Tuy nhiên, trong giáo dục nhằm vào những năng lực rộng lớn còn đào tạo lại nhằm vào những năng lực cụ thể để người lao động đảm nhận công việc xác định, thường đào tạo đề cập đến giai đoạn sau, khi một người đã đạt đến một độ tuổi nhất định, có một trình độ nhất định “Đào tạo” có thể có nhiều hình thức: đào tạo lại; tự đào tạo

1.1.3 Khái niệm đào tạo nghề cho thanh niên

Đào tạo nghề cho thanh niên là tạo ra một môi trường hình thành nơi làm việc và đào tạo lao động thanh niên phù hợp nơi làm việc đó, để có việc làm chất lượng, đảm bảo nhu cầu của người sử dụng lao đồng thời đáp ứng được mục đích của đơn vị sử dụng lao động

Với quan điểm trên thì hoạt động đào tạo nghề không chỉ là chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước mà còn là trách nhiệm của các cơ quan doanh nghiệp, của xã hội và ngay đối với bản thân người lao động

+ Là quá trình đào tạo cho lao động trẻ có kỹ năng phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động

13

+ Là các biện pháp hỗ trợ thanh niên có thể tự tạo ra việc làm cho bản thân mình nhằm nuôi sống gia đình và có ích cho xã hội

* Đặc điểm thanh niên và đào tạo nghề cho thanh niên

Để đào tạo nghề cho thanh niên cần nghiên cứu những nét đặc trưng của xu hướng việc làm và đặc điểm thị trường lao động

Thứ nhất, xu hướng việc làm thanh niên:

+ Ngày nay do áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ mới nên có xu hướng giảm việc làm của lao động có trình độ thấp, đặc biệt là trong nông nghiệp và những ngành, nghề truyền thống đang giảm dần ngược lại việc làm cho các nhu cầu xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển các khu công nghiệp, khu chế xuất, vùng kinh tế trọng điểm ngày càng tăng…

Thứ hai, đặc điểm thị trường lao động:

+ Hiện nay thì nguồn cung lao động quá cao trong khi cầu lao động lại thấp

+ Hầu hết thanh niên không được học nghề hoặc không muốn học nghề , do vậy tỷ lệ qua đào tạo thấp, đa số thanh niên không tiếp cận được các cơ hội đào tạo nghề nghiệp trước khi xin việc làm phù hợp

+ Ngược lại với những người được đào tạo thì cũng vẫn gặp phải vấn

đề khó khăn do nội dung đào tạo không đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động

+ Hơn nữa thanh niên thời nay họ chưa đủ thời gian để tích luỹ kinh nghiệm, vì vậy khi vào thị trường lao động họ phải thực sự yêu nghề và chăm chỉ làm việc học hỏi, xảy ra vấn đề cạnh tranh với những lao động có nhiều kinh nghiệm hơn trong nghề nghiệp

* Vai trò của đào tạo nghề cho thanh niên

14

Chính sách đào tạo nghề vừa có ý nghĩa về mặt chính trị - xã hội, vừa

có ý nghĩa về mặt kinh tế, cũng như giáo dục con người Việc xây dựng kế hoạch, hoạch định và thực hiện không tốt các chính sách đào tạo nghề sẽ dẫn đến những thiệt hại, những hậu quả trực tiếp cả về chính trị và xã hội, kinh tế cho đất nước Đào tạo nghề là một trong những giải pháp mang tính đột phá cho mỗi địa phương nhằm nâng cao chất lượng nguồn lực “mềm“ và giữ vai trò trọng yếu trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương mình

Thứ nhất, Muốn tạo nhiều việc làm tạo điều kiện cho thanh niên dễ

dàng lựa chọn công việc phù hợp, tạo năng suất cao hơn và có cơ hội nhận được thu nhập cao hơn thì đào tạo nghề phải đảm bảo việc làm cho thanh niên tham gia hoạt động kinh tế, kết nối họ vào các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ, tạo khả năng cho họ nhận được những khoản thu nhập thiết yếu để tái sản xuất sức lao động của chính bản thân mình, cũng như nuôi sống gia đình mình

Thứ hai, Các doanh nghiệp người sử dụng lao động lựa chọn sức lao

động trẻ cần thiết theo khối lượng và chất lượng theo nhu cầu của mình thông qua đào tạo nghề nhưng không phải lúc nào cũng sẵn có lực lượng thanh niên cần thiết trong một khu vực, vì vậy việc giải quyết việc làm sẽ cung cấp đầy

đủ các thông tin về ngành nghề, nơi nào đang dư thừa lao động thanh niên và nơi nào thì khan hiếm lao động trẻ, cũng như việc thanh niên cần phải trang

bị những kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp gì để có thể kiếm được việc làm

Thứ ba, Trong bối cảnh bùng nổ của khoa học và công nghệ thì lao

độngc ó tay nghề cao luôn có cơ hội tìm kiếm việc làm lớn và hầu như không thiếu việc làm; tính bền vững của việc làm cũng cao, đem lại thu nhập thảo đáng Bên cạnh đó, thanh niên được đào tạo nghề đúng nhau cầu và đúng sự quan tâm sẽ tạo ra môi trường đảm bảo quan hệ qua lại trong tập thể lao động cũng như giữa chủ doanh nghiệp với lao động trẻ, thúc đẩy làm việc thuận

15

lợi, đào tạo nghề cho thanh niên có kế hoạch, quy hoạch sẽ giúp cho cả bản thân thanh niên cung như cho người sử dụng lao động có những kế hoạch khả

thi

Thứ tư, đào tạo nghề cho thanh niên là giải pháp tích cực trong việc

chuyển dịch cơ cấu lao động, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phù hợp với nhu cầu thị trường và gắn với nhu cầu doanh nghiệp, xu thế chung của nền kinh tế phát triển

1.1.4 Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Khái niệm chính sách công: Chính sách công là một tập hợp các quyết định chính trị có liên quan của Nhà nước nhằm giải quyết các vấn đề của xã hội theo mục tiêu tổng thể đã xác định

Theo khái niệm nêu trên thì chính sách đào tạo nghề cho thanh niên chính là mục tiêu và giải pháp Nhà nước đưa ra trong đó tạo sự đảm bảo quyền lợi đối với thanh niên nhằm mục đích chính là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần rất lớn vào việc chuyển đổi cơ cấu việc làm trong phát triển kinh tế - xã hội Việc khẳng định Nhà nước là cơ quan duy nhất được ban hành chính sách, vì vậy mục đích của chính sách công là vừa đảm bảo quyền lợi của đa số cá nhân trong xã hội và thể hiện được quyền lực của nhà nước

Đào tạo nghề cho thanh niên là một trong những chính sách quan trọng của mỗi quốc gia, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển như Việt Nam Đào tạo nghề nhằm nâng cao chất lượng nghuồn nhân lực cho xã hội nói chung và nâng cao chất lượng lao động thanh niên nói riêng Trong bối cảnh của toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế - quốc tế, chất lượng nguồn nhân lực phải đáp ứng đòi hỏi của môi trường cạnh tranh quốc tế và khu vực; mỗi công dân phải đáp ứng điều kiện sống, học tập và làm việc trong môi trường quốc tế

16

Đồng thời, thanh niên là nhóm người trẻ tuổi, dễ thích nghi với cái mới, dám làm và chủ động nắm bắt xu thế mới của xã hội song cũng có những thanh niên chưa dám chấp nhận sự thay đổi liên tục, sự xuất hiện của những giá trị mới, do vậy, nên việc Đào tạo nghề cho thanh niên cần phải có những cách thức tổ chức phù hợp với từng nhóm đối tượng Việc xây dựng các mô hình hay chính sách đào tạo nghề cho thanh niên đồi hỏi các nhà hoạch định, xây dựng chính sách cần xem xét các nội dung sau đây:

* Xác định nhu cầu sử dụng thanh niên qua đào tạo nghề và nhu cầu

học nghề của thanh niên

Thứ nhất, Muốn nắm bắt được nhu cầu sử dụng thanh niên qua đào tạo

nghề cần phải triển khai các hoạt động điều tra, khảo sát nhu cầu sử dụng nhân lực qua đào tạo nghề trong các ngành kinh tế, vùng kinh tế và từng địa phương Việc xác định nhu cầu sử dụng lao động thanh niên chính là “đầu ra” của đào tạo, thông qua việc nắm bắt nhu cầu chính xác có thể đưa ra được nội dung học nghề gì và đào tạo những nghề gì với những trình độ khác nhau

Việc nắm bắt nhu cầu phải triển khai trước khi thực hiện các chương trình, xây dựng các mô hình cần phải thường xuyên với quy mô và mức độ khác nhau, để kịp thời bổ sung những thông tin nhu cầu về những nghề mới với quy mô và trình độ phù hợp

Thứ hai, Song song với việc nắm bắt thông tin và xác định được nhu

cầu sử dụng lao động thanh niên thì cần phải khảo sát nhu cầu học nghề của thanh niên, vì vậy cần tách và phân nhóm các đối tượng học khác nhau để mở các lớp, khóa học đào tạo phù hợp, lứa tuổi nào? thời gian đào tạo có thể là ngắn hạn, dài hạn Ngoài ra, để có thể có các hình thức đào tạo phù hợp với

cơ sở thì phải khảo sát thói quen và đặc điểm canh tác của thanh niên ở các vùng miền khác nhau Hoặc cần thiết phải phân và chia trên cơ sở trưng cầu ý kiến va khảo sát các nhóm đối tượng có trình độ học vấn khác nhau, người có

17

trình độ học vấn thấp thì có thể theo học các khoá dạy nghề ngắn hạn, người

có học vấn cao hơn có đủ điều kiện có thể theo các khoá học nghề ở trình độ như là trung cấp nghề hoặc cao đẳng nghề

* Xác định ngành nghề đào tạo cho thanh niên

Sau khi khảo sát dựa trên kết quả điều tra nhu cầu sử dụng lao động thanh niên qua đào tạo nghề của các doanh nghiệp Việc phân tích nhu cầu đào tạo phải gắn liền với việc quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương gắn với quy hoạch ngành (ngày nay, công tác quy hoạch không hướng theo địa phương mà hướng theo ngành, hướng theo quy hoạch của các

bộ chủ quản chuyên môn) để tạo lập việc liên kết vùng gắn với liên kết ngành giữa các địa phương có những nét tương đồng trong phát triển kinh tế - xã hội.Qua đó, từng thời điểm khác nhau để xác định ngành nghề đào tạo của thanh niên, nhằm tạo cơ hội tìm được việc làm bao gồm cả việc làm tự tạo việc làm

Cũng do nguyên nhân hầu hết thanh niên còn hạn chế về kiến thức, kĩ năng và hiểu biết của mình về lĩnh vực nghề phi nông nghiệp, nên cần có hình thức tổ chức đào tạo đặc thù, đào tào gắn với sản xuất nhất là gắn liền với các ngành nghề sản xuát kinh doanh, dịch vụ tại cơ sở ví dụ dụ nghề may thì học nghề và làm việc luôn tại Công ty may…

* Lựa chọn phương thức đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

Việc tổ chức các khoá học với các phương thức và hình thức khác nhau đối với thanh niên để nâng cao hiệu quả đào tạo là rất quan trọng Đào tạo nghề tại doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ; đào tạo nghề lưu động (tại các xã, thôn); đào tạo nghề gắn với các làng nghề, vùng chuyên canh đào tạo nghề cho thanh niên có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như dạy tại các cơ sở dạy nghề; đào tạo nghề theo đơn

18

đặt hàng của các tập đoàn, Tổng công ty; Phương thức đào tạo cũng cần phải

đa dạng hoá, phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện của từng vùng, miền , như đào tạo tập trung tại CSDN đối với những thanh niên chuyển đổi nghề nghiệp (trung tâm dạy nghề, trường trung cấp, cao đẳng nghề, các trường khác có tham gia dạy nghề ); đào tạo nghề lưu động cho thanh niên làm nông dân hiện đại tại các làng, xã, thôn; đào tạo nghề tại nơi sản xuất, tại hiện trường

Mặt khác, do tính đa dạng của vật nuôi, cây trồng nông nghiệp, khoá học nên được tổ chức gắn với thời kỳ sinh trưởng của vật nuôi, cây trồng Đào tạo phải gắn với việc vừa học, vừa làm, hoặc thời gian nông nhàn để đảm bảo việc học được thuận lợi, không gián đoạn…

* Đánh giá kết quả đào tạo nghề: Để đánh giá được kết quả đào tạo

nghề cần đánh giá qua hai tiêu chí:

Chất lượng đào tạo nghề: Đây thực sự là tiêu chí khó khăn, vì không

đánh giá được trực tiếp qua cân đong đo đếm được Vì vậy, cần đánh giá thông qua một hệ thống các chỉ tiêu và các yếu tố ảnh hưởng để đánh giá được chất lượng đào tạo nghề Chất lượng các thanh niên được đào tạo trong

hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo chương trình đào tạo và mục tiêu xác định trong các lĩnh vực ngành nghề khác nhau là tiêu chí chất lượng đào tạo nghề, được biểu hiện một cách tổng hợp nhất của xã hội đối với kết quả đào tạo nghề và ở mức độ chấp nhận của thị trường lao động

Việc làm sau đào tạo nghề: như vậy kết quả của đào tạo nghề cho

thanh niên là tìm được việc làm phi nông nghiệp (ở nông thôn hoặc ngoài nông thôn) hoặc tạo cho lao động có một nghề để có thể tự tạo việc làm trong nông nghiệp (tăng năng suất lao động); kết quả của việc đào tạo nghề cho thanh niên là giải quyết việc làm cho thanh niên gắn với hoạt động đào tạo Việc tuyển dụng lao động của doanh nghiệp là câu trả lời cho chất lượng và

19

ngành nghề đào tạo có phù hợp, hiệu quả hay không? Nếu thanh niên có việc làm ngày và làm những việc do đào tạo đem lại thì thực sự đó là đào tạo có hiệu quả còn nếu không thì ngược lại

1.1.5 Sự cần thiết khách quan của chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Nhà nước là chủ thể quản lý xã hội, quản lý chung mọi hoạt động kinh

tế - xã hội, trong đó có hoạch định chính sách về đào tạo nghề cho thanh niên Thông qua các chính sách Nhà nước tạo cơ chế và tận dụng mọi nguồn lực để chức đào tạo nghề, tạo việc làm cho người lao động Bởi lẽ, nhà nước là chủ thể quản lý nhà nước, quản lý hành chính nhà nước, là chủ thể quy định các các quy trình, thủ tục trong quá trình quản lý đào tạo nghề cho người lao động Nhà nước ban hành chính sách, tạo cơ chế, bố trí nguồn lực tài chính,

xã hội hóa nguồn lực; huy động sự tham gia của doanh nghiệp; các nghệ nhân; các tổ chức trong xã hội cùng tham gia thực hiện chính sách đào tạo nghề Trong mỗi một giai đoạn nhất định, nhà nước lựa chọn vấn đề ưu tiên

để có chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy việc thực hiện chính sách để đạt mục tiêu quản lý của mình Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên cũng vậy, Nhà nước đã đặt chính sách Thanh niên vào vị trí trung tâm, trong mối quan hệ với nhiều chính sách khác có quan hệ mật thiết với sự phát triển kinh tế -xã hội của đất nước; do đó, chính sách đào tạo nghề cho thanh niên được quy định cụ thể, rõ ràng trong các Nghị định, thông tư, và các văn bản hướng dẫn thi hành …

Thứ nhất, xuất phát từ vai trò của thanh niên khi họ là lực lượng đông

đảo của xã hội, với sức trẻ và sự năng động của mình họ là một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc

Thứ hai, do người lao động có áp lực rất lớn về việc làm trong khi

thiếu vẫn thiếu mà thừa vẫn thừa Việc đầu tư phát triển các khu công nghiệp

20

khu chế xuất … thì nhu cầu sửu dụng lao động tại chỗ phải tăng lên song thực

tế là nhu cầu lao động, việc làm tăng thì tỷ lệ thất nghiệp cũng tăng Lý do cốt lõi là lao động chưa đáp ứng yêu cầu việc làm hiện có trong khi đất sản xuất nông nghiệp thu hẹp; việc làm khu vực nông thôn giảm xuống; việc chuyển dịch cơ cấu lao động chưa kịp thời khiến tỷ lệ thất nghiệp của người trong độ tuổi lao động ngày một tăng

Vì vậy quan tâm đến chính sách về đào tạo nghề cho thanh niên là một

việc nên làm, nó góp phần giải quyết lao động là thanh niên, góp phần nâng cao mức thu nhập cho người dân, giảm thiểu tệ nạn xã hội… đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội

1.1.6 Vai trò thực tế trong việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Thực trạng tình hình thiếu việc làm, thất nghiệp, việc làm không ổn định còn diễn ra hàng ngày trong thanh niên, nhất là đối với thanh niên nông thôn hiện nay thì càng phải yêu cầu Nhà nước phải có chính sách cụ thể, kịp thời phù hợp với thực tiễn để góp phần giải quyết việc làm cho thanh niên Trong công tác thanh niên, bên cạnh việc rèn luyện bản lĩnh, lập trường, giáo dục chính trị, tư tưởng thì vấn đề bồi dưỡng, đào tạo về tri thức, nghiệp vụ, chuyên môn, tay nghề, tạo việc làm cho thanh niên là nhiệm vụ rất quan trọng Việc định hướng nghề, đào tạo nghề cho thanh niên còn có ý nghĩa quan trọng để định ra đặc điểm và nội dung của hoạt động đào tạo Nếu đào tạo nghề cho thanh niên mà không đáp ứng được nhu cầu thị trường, nhu cầu của doanh nghiệp, không phù hợp với đặc điểm kinh tế- xã hội mỗi địa phương thì việc đào tạo cũng không có ý nghĩa bởi lẽ việc đào tọa chưa gắn với giải quyết việc làm Việc xác định được cơ cấu đào tạo nghề phù hợp sẽ góp phần giảm sự mất cân bằng cung – cầu lao động trên thị trường, không gây lãng phí nguồn lực của xã hội Đồng thời, qua các hình thức đào tạo nghề

21

tập trung cho đối tượng lao động trẻ có thể đáp ứng được yêu cầu của sản xuất - kinh doanh và làm việc tại địa phương; đồng thời giúp cho thanh niên định hướng được nghề nghiệp và tự tạo việc làm và chủ động tìm kiếm việc làm Hơn nữa, để đáp ứng tốt nguồn nhân lực cho thực tế xã hội, Nhà nước quản lý chương trình và nội dung đào tạo khuyến khích các cơ sở đào tạo chuẩn hoá chương trình và đẩy lên ngang tiêu chuẩn quốc tế, có tác dụng giúp cho việc hội nhập khu vực và thế giới được thuận lợi hơn, đáp ứng được nhu cầu việc làm tại các nước

Bên cạnh đó, việc ban hành quá nhiều chính sách dẫn tới việc chồng chéo, trùng lắp, tạo nên ma trận chính sách; khó đánh giá chính sách nào hiệu qảu, chính sách nào không hiệu quả Do đó, nhà nước phải đóng vai trò là cơ quan điều phối mọi chính sách, vấn đề ưu tiên để tạo nên hiệu qủa mang tính tổng thể; tránh tình trạng đầu tư tập trung vào một nơi, một địa phương, một

lĩnh vực, gây ra sự mất cân bằng trong phát triển và thực hiện chính sách

1.2 Nội dung Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Trong quá trình tìm tòi nghiên cứu, lý luận và thực tiễn cũng như tính hiệu lực, hiệu quả của quá trình thực hiện chính sách về đào tạo nghề cho

thanh niên, tác giả nghiên cứu nội dung cụ thể sau:

Thứ nhất, ban hành và tổ chức thực hiện các chiến lược, chính sách,

chương trình đào tạo nghề cho thanh niên

Nghiên cứu, dự báo và lập kế hoạch về tình hình đào tạo nghề và đào tạo làm cho thanh niên; rà soát các văn bản pháp luật có liên quan đến chính sách về đào tạo nghề cho thanh niên để điều chỉnh, bổ sung, đồng thời tiếp tục ban hành cơ chế, chính sách về đào tạo nghề, định hướng nghề nghiệp cho thanh niên

Nhà nước ban hành các chương trình, dự án về đào tạo nghề như: Đào

22

tạo nghề cho lao động nông thôn; đào tạo nghề cho lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp; chuyển đổi ngành nghề cho khu vực thu hồi đất nông nghiệp; ưu đãi đối với doanh nghiệp sử dụng lao động tại chỗ… Các chính sách, dự án này đều được gắn với việc giải quyết việc làm cho lao động gắn với đào tạo nghề ở các địa phương triển khai dự án, trong đó, lực lượng lao động chủ yếu

là thanh niên

Ban hành chính sách, cơ chế cụ thể để tạo điều kiện cho thanh niên, hoặc doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác do thanh niên làm chủ các dự án, công trình có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước với những điều kiện ưu đãi nhất định Có thể nói đến các chính sách cụ thể như sau:

Nghị quyết 80/NQ-CP ngày 19/5/2011 nhấn mạnh “Thực hiện tốt chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nhất là lao động nghèo; ưu tiên nguồn lực đầu tư cơ sở trường, lớp học, thiết bị, đào tạo giáo viên dạy nghề ” Như vậy, có thể xác định vấn đề của chính sách đào tạo nghề cho thanh niên là tạo cơ hội để thanh niên tham gia các hình thức đào tạo nghề ngắn hạn, dài hạn phù hợp thông qua các cơ sở đào tạo nghề, truyền nghề truyền thống Sau khi thanh niên có nghề thì cơ hội tìm kiếm việc làm trở nên

dễ dàng hơn và từng bước vươn lên ổn định cuộc sống

Bên cạnh các chính sách của Nhà nước, thành phố Đà nẵng ban hành nhiều các chính sách nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực (trong đó có đào tạo nghề) như: Quyết định 5882/QĐ-UBND ngày 23/7/2012 về việc Phê duyệt Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực thành phố Đà nẵng giai đoạn 2011-2020; Quyết định 31/2016/QĐ-UBND ngày 10/10/2016 quy định chính sách hỗ trợ học nghề đối với lao động thuộc diện chính sách, xã hội trên địa bàn thành phố Đà Nẵng Các chính sách có mức hỗ trợ cụ thể như: Đối với chính sách hỗ trợ học nghề ngắn hạn (sơ cấp nghề), chuyển đổi ngành nghề, giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp, nông thôn, lao động nông

23

nghiệp, nông thôn thuộc diện được hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, hộ nghèo, người dân tộc thiểu số, bộ đội xuất ngũ, người khuyết tật sẽ được hỗ trợ chi phí học nghề ngắn hạn với mức tối đa 03 triệu đồng/người/khóa học; hỗ trợ tiền ăn với mức 15.000 đồng/ngày thực học/người (mức tối đa không quá 450.000 đồng/người/tháng); hỗ trợ tiền đi lại theo giá vé giao thông công cộng với mức tối đa không quá 200.000 đồng/người/khóa học đối với người học nghề xa nơi cư trú từ 15 km trở lên Đối với lao động nông nghiệp, nông thôn khác được hỗ trợ chi phí học nghề ngắn hạn với mức tối đa 02 triệu đồng/người/khóa học Đối với học nghề dài hạn (trình độ trung cấp nghề và cao đẳng nghề), lao động nông nghiệp, nông thôn được vay để học theo quy định hiện hành về tín dụng đối với học sinh, sinh viên Ngoài ra, lao động nông nghiệp, nông thôn là người dân tộc thiểu

số thuộc diện được hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng,

hộ nghèo và hộ có thu nhập tối đa bằng 150% thu nhập của hộ nghèo tham gia học trung cấp nghề, cao đẳng nghề được hưởng chính sách dạy nghề đối với học sinh dân tộc thiểu số nội trú

Đối với đối tượng thuộc diện di dời, giải tỏa, thu hồi đất sản xuất (bao gồm: lao động trong các hộ thuộc diện di dời, giải tỏa, thu hồi đất sản xuất; học sinh trong các hộ thuộc diện di dời, giải tỏa, thu hồi đất sản xuất; hộ gia đình thuộc diện di dời, giải tỏa, thu hồi đất sản xuất) sẽ được hỗ trợ chi phí học nghề ngắn hạn (trình độ sơ cấp nghề) Bên cạnh đó, thành phố sẽ hỗ trợ học phí cho con của các hộ nông dân (nông, lâm, ngư nghiệp) thuộc diện thu hồi đất sản xuất, di dời, giải tỏa phải chuyển đổi ngành nghề đang học văn hoá tại các trường trung học phổ thông, trung học cơ sở, các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp, bao gồm các loại hình công lập và ngoài công lập trên địa bàn thành phố: Hỗ trợ 100% học phí trong thời hạn 03 năm cho các hộ thuộc diện thu hồi từ 50% diện tích đất

24

sản xuất trở lên; Hỗ trợ 50% học phí trong thời hạn 03 năm cho các hộ thuộc diện thu hồi dưới 50% diện tích đất sản xuất Mức học phí hỗ trợ cho học sinh đang học tại các trường ngoài công lập bằng mức học phí các trường công lập cùng địa bàn

Đối với doanh nghiệp tiếp nhận lao động vào đào tạo nghề và giải quyết việc làm, thành phố sẽ hỗ trợ theo phương thức: doanh nghiệp tiếp nhận lao động là đối tượng của chính sách (lao động thuộc diện được hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng; lao động thuộc hộ nghèo; thuộc các hộ trong diện di dời, giải tỏa, thu hồi đất sản xuất; là người dân tộc thiểu số; là bộ đội xuất ngũ; là người khuyết tật; lao động khác) vào làm việc tại doanh nghiệp sau thời gian đào tạo theo hình thức hợp đồng lao động

Đối với việc hỗ trợ học nghề trình độ sơ cấp đối với lao động thuộc diện chính sách, xã hội trên địa bàn thành phố, chính sách mới sẽ hỗ trợ chi phí học nghề ngắn hạn (trình độ sơ cấp nghề) với mức tối đa 03 triệu đồng/người/khóa học Để tạo điều kiện hỗ trợ cho lao động thuộc diện hộ nghèo, thì thành phố Đà Nẵng còn có chính sách hỗ trợ tiền đi lại theo giá vé giao thông công cộng với mức tối đa không quá 200.000 đồng/người/khóa học đối với người học nghề xa nơi cư trú từ 15 km trở lên; hỗ trợ tiền ăn và tiền đi lại với mức 15.000 đồng/ngày thực học/người (mức tối đa không quá 450.000 đồng/người/tháng)

Thứ hai, thông tin về lao động và việc làm cho thanh niên

Tổ chức các hình thức tuyên truyền, phổ biến các chủ trương chính sách và giáo dục pháp luật về việc làm đến với thanh niên Bởi lẽ đào tạo nghề và giải quyết việc làm có mối quan hệ mật thiết với nhau, việc thực hiện tốt chính sách này sẽ là điều kiện để thực hiện chính sách kia Nếu như đào tạo nghề tốt thì sẽ tăng cơ hội tìm kiếm việc làm cho thanh niên Trong bối cảnh hiện nay, vấn đề giải quyết việc làm nói chung, giải quyết việc làm cho

25

thanh niên nói riêng là vấn đề nóng bỏng được Chính phủ các nước quan tâm, thúc đẩy thực hiện Việt Nam là quốc gia đang phát triển, lực lượng lao động trong độ tuổi thanh niên chiếm tỷ lệ cao Các chính sách kinh tế - xã hội cũng như những mục tiêu tạo việc làm cho thanh niên, bộ đôi, công an xuất ngũ

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đặc biệt quan tâm việc giải quyết việc làm cho bộ đội xuất ngũ; trong năm 2011-2016 có trên 285 nghìn bộ đội xuất ngũ tham gia học nghề tại các cơ sở đào tạo nghề trong quân đội (chiếm khoảng 40% bộ đội xuất ngũ hàng năm), 70-80% bộ đội xuất ngũ sau học nghề có việc làm ổn định Nhiều mô hình, cách làm hiệu quả trong việc giải quyết việc làm cho bộ đội, công an xuất ngũ, như: Tổ chức các phiên giao dịch việc làm dành riêng cho bộ đội xuất ngũ; phối hợp giữa các đơn vị quân đội với chính quyền địa phương, các cơ sở đào tạo Tạo việc làm mới thông qua việc vay vốn từ Quỹ quốc gia giải quyết việc làm như phát triển kinh tế

hộ gia đình, vay vốn để xuất khẩu lao động tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ tạo việc làm cho thanh niên một cách hiệu quả song song với phát triển kinh

tế tạo việc làm Hiện nay, tổng nguồn vốn của Quỹ quốc gia về việc làm khoảng 5.050 tỷ đồng, doanh số cho vay hằng năm từ 2.200 - 2.500 tỷ đồng góp phần hỗ trợ giải quyết việc làm cho khoảng 100 nghìn lao động chủ yếu

ở khu vực nông thôn

Nâng cao nhận thức cho thanh niên về việc làm, nghề nghiệp nhằm làm thay đổi định hướng nghề nghiệp, định hướng giá trị xã hội cho lao động trẻ

Kết nối cung cầu lao động; cập nhật thông tin tìm kiếm việc làm thông qua truyền thông trực tiếp hoặc giới thiệu trên các trang Web thông tin về lao động, việc làm Một mặt, giúp người lao động tìm kiềm việc làm phù hợp; qua đó, từng bước góp phần đảm bảo sự cân bằng giữa cung - cầu lao động trên thị trường

Thứ ba, đào tạo nghề gắn với phát triển kinh tế - xã hội tại địa

26

phương:

Có cơ chế chính sách tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, an toàn, hấp dẫn để thu hút đầu tư, bởi đầu tư của doanh nghiệp tác động lớn đến

việc tạo việc làm cho xã hội và cho thanh niên nói riêng Khai thác có hiệu

quả thế mạnh, tiềm năng của địa phương, quá trình khuyến khích phát triển các ngành nghề thu hút nhiều lao động của địa phương

Chuyển dịch cơ cấu lao động góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng lực lượng lao động phi nông nghiệp, giảm lực lượng lao động trong lĩnh vực nông nghiệp

Cùng với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; phát triển thế mạnh của từng địa phường gắn với việc phát triển các ngành nghề truyền thống với phương thức sản xuất hàng hóa, tạo thương hiệu của ngành nghề truyền thống Đây là thế mạnh đặc thù của địa phương trong việc tạo thêm việc làm mới cho thanh niên

Xây dựng các mô hình phát triển kinh tế Cần có các chính sách tín

dụng, tài chính, đất đai… tạo điều kiện thuận lợi, cơ chế đảm bảo để khuyến khích thanh niên vươn lên làm giàu chính đáng, vươn lên khẳng định sức trẻ trong việc tạo dựng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ để có thể tự tạo việc làm từ việc phát triển sản xuất kinh doanh, làm kinh tế trang trại, kinh tế hộ gia đình, kinh tế tập thể, mở doanh nghiệp vừa và nhỏ …

Thứ tư, tổ chức đào tạo các ngành nghề, định hướng nghề cho thanh niên với phương châm “Học nghề để lập nghiệp”

Dự báo nhu cầu đào tạo nghề, định hướng nghề là cơ sở đầu tiên để các cơ sở đào tạo, các trung tâm dạy nghề, trường dạy nghề hoặc trường công nhân kỹ thuật có thể xây dựng được mục tiêu và chương trình đào tạo

Quá trình thực hiện chính sách đào tạo nghề phải được quan tâm thực

27

hiện lồng ghép với các chương trình phát triển kinh tế- xã hội của địa phương Đây là các chính sách cùng hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và giải quyết việc làm, đảm bảo an sinh xã hội; phát triển kinh tế- xã hội của đại phương Do vậy, việc thực hiện phải đảm bảo tính đồng bộ và thống nhất

Thứ năm, thực hiện nghiêm túc và đầy đủ công tác quy hoạch mạng

lưới Trung tâm Dịch vụ việc làm theo Nghị định 196/2015/NĐ-CP Từng bước, tăng cường hoạt động quản lý tổ chức và hoạt động của trung tâm dịch

vụ việc làm, doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm theo quy định của Chính phủ và quản lý Nhà nước của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Một mặt, quan tâm xây dựng, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, cán

bộ thực hiện chính sách thông tin, kết nối thị trường Đây là những vị trí việc làm đòi hỏi sự nhanh nhẹn, nhạy bén, nắm bắt cơ hội và kịp thời thông tin như vậy mới nâng cao hiệu quả công tác thông tin, kết nối thị trường tạo góp phần nâng cao việc giải quyết việc làm cho thanh niên Bên cạnh đó, cùng với việc thống nhất quản lý nhà nước về công tác dịch vụ việc làm, Nhà nước cần làm tốt công tác quy hoạch hệ thống cung cấp dịch vụ việc làm Thực tiễn, thời gian vừa qua, việc người lao động đi làm việc theo hợp đồng ở ngoài nước đã bị những doanh nghiệp không đủ uy tín, thiếu trách nhiệm … trong việc ký kết hợp đồng đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới niềm tin của người lao động khi tham gia thị trường lao động ngoài nước

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến giải pháp chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Quá trình tổ chức thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên diễn ra trong một thời gian dài, trong không gian rộng lớn bao gồm các tỉnh, thành phố có điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa khác nhau trong cả nước và liên quan đến nhiều tổ chức, cá nhân Vì thế kết quả tổ chức thực hiện chính

28

sách đào tạo nghề cho thanh niên cũng sẽ chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố… Trong thời gian vừa qua, xu hướng học để làm “thầy“ đã khiến cho thị trường lao động gặp nhiều bất cập; đó là sinh viên ra trường chỉ thuộc lý thuyết, còn kiến thức thực hành không đáp ứng; đặc biệt là một số lĩnh vực đòi hỏi tay nghề, kỹ năng nghề cao Theo báo cáo kết quả điều tra xã hội học cũng cho thấy, xu hướng này biểu hiện rõ nét nhất là ở nhóm thanh niên viên chức, học sinh, sinh viên, nhu cầu đi học nghề (57%) và đi lao động xuất khẩu (41,2%) cũng là một xu hướng của thanh niên hiện nay, khi đến tuổi lao động, hầu hết thanh niên đều muốn được đi học đại học, cao đẳng (86,5%), trong đó tỷ lệ thanh niên nông thôn có nguyện vọng học nghề là khá cao (71,7%)

Cách mạng khoa học công nghệ 4.0 tạo ra bước ngoặt cơ bản trong việc chuyển đổi yếu tố lực lượng sản xuất, đề ra yêu cầu ngày càng cao với cấu trúc nghề nghiệp, phẩm chất và năng lực của lực lượng lao động, đòi hỏi quá trình đào tạo nghề phải diễn ra liên tục Cách mạng khoa học 4.0 với lượng thông tin với tốc độ như vũ bão cũng đặt ra yêu cầu khách quan đối với các nhà giáo dục nghề nghiệp phải thay đổi phương pháp giáo dục phù hợp làm cho giáo dục đủ sức và hiệu quả

1.3.1 Điều kiện tự nhiên, phong tục tập quán

Đối với các địa phương, phong tục của làng, xã, họ tộc có ảnh hưởng đáng kể đến tạo việc làm cho thanh niên nhất là địa bàn nông thôn, là tác động đến việc chọn nghề nghiệp cho thanh niên Đặc biệt là các khu vực nông thôn, nhiều gia đình gắn việc học đại học thì mới mở mang, rạng danh dòng

họ và chỉ có học đại học mới có thể thành công trong cuộc sống hoặc có gia đình cho rằng phải theo học các trường sĩ quan, sư phạm để được nhà nước

hỗ trợ đào tạo Tư tưởng này, đã khiến cho việc lựa chọn nghề nghiệp của các

em bị lệch lạc, tạo nên xu thế chạy theo bằng cấp

1.3.2 Nhu cầu của xã hội về lao động có tay nghề

29

Nhu cầu là nhằm đạt được những mục đích như nhu cầu tâm sinh lý, nhu cầu xã hội thì những đòi hỏi, mong muốn của con người xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau Xã hội cũng vậy, việc làm cũng vậy; muốn việc làm có tính bền vững, đem lại thu nhập đap ứng nhu cầu của người lao động và đảm bảo cuộc cho người lao động thì đồi hỏi người lao động phải có tay nghề, kỹ năng để nâng cao chất lượng việc làm

Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; sự phát triển như vũ bão của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, người chiến thắng là người có thông tin nhanh; do vậy, đồi hỏi mỗi công đoạn, mỗi ngành nghề đều phải có sự nhanh nhạy, có yếu tố công nghệ và thông tin

1.3.3 Các yếu tố thuộc về quá trình tổ chức thực hiện

Các nhà quản lý, các chủ thể tổ chức thực hiện chính sách luôn tuân thủ các quy trình cũng là nguyên tắc hành động và mỗi bước trong quy trình tổ chức thực hiện chính sách đều có vị trí, ý nghĩa to lớn Các bước trong quy trình thực hiện chính sách có mối quan hệ mật thiết, tác động và bổ sung cho nhau, gắn kết chặt chẽ với nhau, làm tốt bước này sẽ có tác động ảnh hưởng,

là điều kiện thuận lợi để thực hiện bước kia và ngược lại Kết quả của bước này là tiền đề thực hiện bước sau

- Điều kiện vật chất cần thiết cho quá trình tổ chức thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên Để bảo đảm thực hiện có hiệu quả chính sách đào tạo nghề cho thanh niên thì đây là yếu tố quan trọng cùng với nhân

sự và các yếu tố khác Nhà nước cần phải huy động sự tham gia đóng góp của các chủ thể ngoài Nhà nước, chính là người thanh niên, cơ sở đào tạo nghề bên cạnh những nguồn lực của chính mình

- Cuối cùng sự đồng tình ủng hộ của nhân dân, thanh niên là một yếu tố chủ quan vô cùng quan trọng trong tổ chức thực hiện chính sách giải quyết

30

việc làm cho thanh niên là yếu tố quyết định sự thành bại của chính sách Chính sách được đối tượng ủng hộ, hợp tác thực hiện vì chính sách đáp ứng yêu cầu đối tượng chính sách hướng tới; còn nếu đối tượng không hợp tác tức

là chính sách chưa đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của đối tượng

Tiểu kết Chương 1

Chương 1 đã làm rõ những nội dung cơ bản về cơ sở lý luận chung của chính sách đào tạo nghề cho thanh niên dưới góc độ là khoa học chính sách công, trong đó làm sáng tỏ các khái niệm liên quan đến chính sách đào tạo nghề cho thanh niên như: Chính sách công, Đào tạo nghề, Thanh niên; Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên Việc vận dụng khung phân tích chính sách công vào phân tích chính sách đào tạo nghề cho thanh niên; đã lần lượt tìm hiểu các khái niệm, ý nghĩa, tầm quan trọng, vai trò, đặc điểm, sự cần thiết khách quan của chính sách đào tạo nghề cho thanh niên Tác giả đã phân tích

và nhận định các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên giai đoạn hiện nay Đây là những nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên Việc nhận diện các nhân tố này giúp cho việc phân tích thực trạng tại Quận Ngũ Hành Sơn và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu qủa công tác đào tạo nghề cho thanh niên quận Ngũ Hành Sơn

31

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO

THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NGŨ HÀNH SƠN,

Cơ cấu hành chính của quận hiện nay có 04 phường: Mỹ An, Khuê

Mỹ, Hòa Hải và Hòa Quý Dân số toàn quận là trung bình là 77.721 người, mật độ dân số là 1.936,33; trong đó dân số trong độ tuổi lao động là: 41,937 người, lao động trong độ tuổi thanh niên chiếm 20,4%, khoảng 8.564 người

- Về phát triển kinh tế - xã hội: Theo báo cáo đánh giá phát triển kinh

tế - xã hội của thành phố Đà Nẵng thì Quận Ngũ Hành Sơn là địa phương có tốc độ là 5,53%; đây là tốc độ khá cao so với tốc độ phát triển kinh tế của các quận thuộc thành phố Đà Nẵng Trong giai đoạn hiện nay, nền kinh tế mũi nhọn của quận là ngành du lịch dịch vụ Năm 2016, giá trị sản xuất ngành du lịch dịch vụ thương mại đạt 150.000 tỷ đồng năm 2016 Các khu nghỉ dưỡng cao cấp những điểm tham quan độc đáo cùng dịch vụ chất lượng, cách thức quảng bá chuyên nghiệp đã giúp Quận thu hút một lượng lớn du khách Trong giai đoạn 2011 - 2015, Khu danh thắng Ngũ Hành Sơn đã đón hơn 2,8 triệu lượt khách trong và ngoài nước với tổng thu phí tham quan là trên 41 tỷ đồng

xã hội, xây dựng các kế hoạch chi tiết triển khai việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Thứ hai là: Quận nằm trong vùng kinh tế trọng điểm của thành phố Đà Nẵng Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2006 - 2010 là 13,7%, giai đoạn 2011-2015 là 15,5% Nhiều năm qua, hoạt động thu ngân sách của quận Ngũ Hành Sơn luôn vượt chỉ tiêu so với kế hoạch giao nhiều năm liền

Thứ ba là: Công tác thực hiện và tuyên truyền chính sách đào tạo nghề cho thanh niên được thực hiện và phối hợp tốt của các cơ quan chức năng

Thứ tư: Do thuận lợi về đường biển và vị trí địa lý, kinh tế mũi nhọn của quận là phát triển dịch vụ du lịch Kinh tế dịch vụ du lịch là nền kinh tế hiện đại, đem lại thu nhập cao, tuy nhiên bên cạnh đó, việc du khách tới tham quan sẽ mang đến địa phương những nét văn hóa đa dạng song cũng cũng đem đến những văn hóa của lối sống thực dụng, hưởng thụ và ảnh hưởng của các tệ nạn xã hội khiến cho sự quản lý thanh niên thêm phần phức tạp

Thứ năm: Ngũ Hành Sơn là địa phương có nghề truyền thống về chế tác đá Đây là những thế mạnh của vùng song việc khai thác không theo quy hoạch sẽ là nguy cơ dẫn đến việc thay đổi hệ sinh thái, môi trường sống cũng như nhu cầu chuyển đổi ngành nghề trong thời gian tới

Công tác xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách đào tạo

nghề cho thanh niện tại quận Ngũ Hành Sơn là thực hiện từ sự chỉ đạo và các văn bản của Bộ lao động - TB&XH; Thành ủy, UBND thành phố Đà Nẵng; Quận ủy, Ủy ban nhân dân quận Ngũ Hành Sơn Quận Ngũ Hành Sơn đã bám sát vào Luật Thanh niên; Bộ luật Lao động năm 2012; Luật Giáo dục nghề nghiệp; Nghị quyết của BCH Trung ương Đảng (khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020; Quyết định số 1042/QĐ-TTg ngày 17/7/2017 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện chiến lược phát triển thanh niên giai đoạn II (2016-2020); Quyết định số 9235/QĐ-UBND ngày 8/11/2012 của UBND thành phố Đà Nẵng về việc ban hành Chương trình thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn

2011 – 2020; Đề án “Phát triển giáo viên dạy nghề thôn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2013 - 2020”; và Quyết định 22/2011/QĐ-UBND ngày 22/8/2011 của UBND thành phố Đà Nẵng ban hành chính sách hỗ trợ học nghề, chuyển đổi ngành nghề, giải quyết việc làm cho lao động nông

nghiệp, nông thôn; Chương trình hành động số 04-CTr/TU ngày 31/10/2008

của Ban Chấp hành Đảng bộ quận Ngũ Hành Sơn về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, quận Ngũ Hành Sơn đã kịp thời ban hành nhiều

văn bản triển khai thực hiện:

Ngoài ra, để việc triển khai thực hiện chính sách được kịp thời, đầy đủ, UBND quận đã ban hành các công văn đôn đốc về việc giao chỉ tiêu; hướng dẫn xây dựng kế hoạch; hoặc hướng dẫn thực hiện chính sách cũng như văn bản phân công trách nhiệm các phòng, ban Ngành có liên quan trong việc phối hợp tổ chức thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

2.2.2 Phổ biến, tuyên truyền chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Xác định được vị trí và tầm quan trọng của việc triển khai phổ biến, tuyên truyền chính sách trong quá trình thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên, quận Ngũ Hành Sơn đã đưa ra nhiều hình thức phong phú, đa dạng hình thức phổ biến, tuyên truyền Trong thời gian qua, hình thức được

áp dụng phổ biến là hình thức truyền thống tuyên truyền trực tiếp Quận đã chỉ đạo các phòng, ban tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề, các hội nghị tập huấn, các cuộc giao ban …đây là một hình thức truyền thống mang lại nhiều hiệu quả tuy nhiên do việc cung cấp thông tin đơn thuần hoặc do ảnh hưởng bởi kỹ năng của cán bộ tuyên truyền nên cũng không tránh khỏi sự nhàm chán và khô cứng

Đồng thời, các nội dung về chính sách vay vốn giải quyết việc làm,

35

xuất khẩu lao động còn được tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh của và các bản tin, các chuyên mục hỏi đáp chính sách Bên cạnh đó, việc biên soạn, in ấn các tờ rơi, tờ gấp, sách pháp luật với hình thức bắt mắt, linh động thu hút trực quan cũng được áp dụng thường xuyên

Trong thời gian từ 2017 đến nay, ngoài các hình thức tuyên truyền mang tính truyền thống thì các hình thức mới áp dụng ứng dụng của công nghệ thông tin và mạng xã hội Internet như giao lưu trực tuyến; hỏi áp trực tiếp hoặc trao đổi qua hộp thư điện tửa đã được áp dụng và triên rkhai thực hiện

Đặc biệt hình thức tuyên truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng trên các báo Trung ương, địa phương, các tạp chí, Tập san chuyên ngành Đài phát thanh truyền hình, loa truyền thanh cơ sở bằng các phóng sự tọa đàm, hộp thư truyền hình; hỏi đáp pháp luật; các tin, bài ghi chép, phản ánh, gương người thanh niên làm kinh tế giỏi; các dịp tôn vinh được tổ chức thu hút sự quan tâm của cộng đồng

2.2.3 Phân công, phối hợp thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Nhằm tăng cường trách nhiệm của các phòng, ban, ngành trong tổ chức thực hiện chính sách việc làm cho thanh niên, ngày 16/6/2016, UBND quận

đã ban hành Kế hoạch số 179 về việc thực hiện chương trình phát triển thanh niên giai đoạn 2016 – 2020 Theo đó, kế hoạch cũng đã phân công rõ trách nhiệm của các phòng, ban, ngành như sau:

(1) Phòng Nội vụ:

Phối hợp với Phòng Tư pháp, Quận đoàn, UBND các phường tổ chức, tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh niên

36

Đồng thời, có kế hoạch đào tạo cho đội ngũ cán bộ, công chức,viên chức thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, hoặc nhiệm vụ liên quan tới việc thực hiện chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên Việc đào tạo, bồi dưỡng sẽ góp phần nâng cao trình độ, kỹ năng giải quyết công việc cho các đối tượng cán bộ, công chức, viên chức trong độ tuổi thanh niên trong các cơ quan hành chính, sự nghiệp trong quận

Phối hợp với các cơ quan có liên quan đề xuất UBND quận triển khai thực hiện quyết định số 158/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ ban hành bộ chỉ tiêu thống kê thanh niên Việt Nam trên địa bàn cấp huyện, phối hợp với Phòng Kinh tế, Phòng Lao động và TBXH, Quận đoàn tiếp tục tổ chức thực hiện triển khai có hiệu quả Quyết định 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ

(2) Phòng Tài chính – Kế hoạch

Phối hợp với Phòng Nội vụ, các phòng, ban, đoàn thể, UBND các phường tổng hợp trình UBND quận phân bổ các nguồn kinh phí đầu tư phát triển cho thanh niên và thực hiện Chương trình phát triển thanh niên quận; hướng dẫn việc sử dụng, thanh quyết toán kinh phí; giám sát việc thực hiện tài chính của chương trình theo quy định

(3) Phòng Giáo dục và Đào tạo

Lồng ghép các mục tiêu, giải pháp của chương trình vào kế hoạch phát triển giáo dục, trong đó có giáo dục nghề nghiệp tại quận Ngũ Hành Sơn đến năm 2020

Chỉ đạo các Trường trung học cơ sở trong việc thực hiện nhiệm vụ hướng nghiệp dạy nghề Xây dựng Kế hoạch và dự toán kinh phí đầu tư cho công tác hướng nghiệp dạy nghiệp, báo cáo với UBND quận xem xét, quyết định

37

(4) Phòng Lao động và TBXH

Là cơ quan thường trực công tác giải quyết đào tạo nghề nói chung, giải quyết đào tạo nghề cho thanh niên nói riêng Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội quận có trách nhiệm ham mưu cho UBND quận ban hành Kế hoạch, đồng thời trực tiếp chỉ đạo, thực hiện việc lồng ghép các mục tiêu, giải pháp của chương trình vào chương trình dạy nghề, chương trình phát triển việc làm đến năm 2020

Phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức các hội chợ giao dịch việc làm, tuyên truyền phố biến và cung cấp thông tin về cung cầu lao động

Phối hợp với các phòng, ban, ngành, UBND các phường đề xuất, xây dựng cơ chế, chính sách đối với thanh niên sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân

sự, các chương trình đào tạo nghề cho thanh niên; chính sách tạo việc làm cho người nghiện, người hết hạn tù trở về địa phương hòa nhập cộng đồng

(5) Phòng Văn hóa – Thông tin

Phối hợp với các phòng, ban, UBND các phường lồng ghép các mục tiêu, giải pháp của Chương trình vào Chương trình phát triển văn hóa đến năm 2020 Tập trung xây dựng các chương trình, phóng sự, các chuyên đề mang tính nêu gương, các điển hình tiên tiến trong phong trào học nghề lập nghiệp; các tấm gương thanh niên tiêu biểu mạnh dạn khẳng định bản thân làm giàu chính đáng Tăng cường công tác truyền thông về ý nghĩa của học nghề lập nghiệp, lập thân

Tăng cường công tác tham mưu, đổi mới phương thức, cách thức hoạt động thông tin, truyền thông, các tiếp nhận thông tin về giáo dục nghề nghiệp

và các van bản chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác thanh niên

Thanh tra, kiểm tra các hoạt động thông tin, báo chí, xuất bản liên quan

38

đến thanh niên; xử lý nghiêm những trường hợp sai phạm về sản phẩm văn hóa không lành mạnh nhất là qua mạng viễn thông, internet, điện thoại di động và các phương tiện thông tin có nội dung xấu ảnh hưởng tiêu cực đến thanh niên

(6) Quận đoàn Ngũ Hành Sơn Phối hợp với Phòng Nội vụ, các phòng,

ban, UBND các phường: Xây dựng đề án hỗ trợ lãi suất vay vốn giúp thanh niên phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết việc làm cho thanh niên; đề án đầu tư các trang thiết bị vui chơi cho thanh thiếu nhi ở cơ sở; đề án phát triển văn phòng giới thiệu việc làm, tổ hợp tác thanh niên

Tiếp tục triển khai thực hiện: đề án, tổ chức, tư vấn, giới thiệu việc làm cho bộ đội xuất ngũ và xuất khẩu lao động cho thanh niên; đề án thanh niên tham gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2015 – 2020; Phối hợp với Ngân hàng chính sách xã hội và các cơ quan liên quan tham mưu, đề xuất các cơ chế ưu tiên, tạo điều kiện thuận lợi để thanh niên được vay vốn phục vụ nhu cầu học tập, đầu tư kinh doanh, phát triển sản xuất nông nghiệp

(7) Hội Liện hiệp phụ nữ quận

Phối hợp với các phòng, ban, Hội LHPN các phường tổ chức các hoạt động dạy nghề, giới thiệu việc làm cho hội viên phụ nữ; tuyên truyền phẩm chất phụ nữ Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước tới đối tượng là nữ thanh niên trên địa bàn quận

(8) Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp: Hiện nay, trên địa bàn thành phố

có 63 cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở có hoạt động giáo dục nghề nghề nghiệp; trong đó Quận Ngũ Hành Sơn có 6 cở sở Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp là chủ thể chính trong công tác đào tạo nghề Thực hiện các nhiệm vụ

từ tuyên truyền, tuyển sinh, đào tạo, cấp bằng, chứng chỉ, kiểm định chất lượng đào tạo,

39

2.2.4 Duy trì thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Trong những năm qua, các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương, các hội đoàn thể trong hệ thống chính trị, các tổ chức và toàn thể nhân dân đã cùng nhau phối hợp thực hiện tốt chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Việc thực hiện chính sách đào tạo nghề thời gian qua cho thấy ý nghĩa thực tiễn của chính sách; đay là lý do hoàn toàn thuyết phục để chính sách duy trì ”sự sống” trên thực tế

2.2.5 Điều chỉnh chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Việc xem xét sửa đổi, điều chỉnh các nội dung quy định trong các chính

sách nói chung và thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên cần thiết

Thực tế triển khai thực hiện chính sách phát triển kinh tế - xã hội nói chung, các chính sách liên quan đến việc làm của thanh niên trên địa bàn quận, đã phát hiện vẫn còn nhiều vấn đề phát sinh mới mà trong các văn bản pháp luật chưa đề cập hoặc đã quy định, hoặc có quy định, nhưng đến nay không còn phù hợp với thực tế triển khai

Trong thực tế, chính sách đào tạo nghề cho thanh niên hoặc một số vấn

đề mới phát sinh cần phải có sự điều chỉnh, bổ sung hay hiện nay một số bất cập trong các quy định, hướng dẫn về chính sách đã được các UBND quận đề xuất, kiến nghị nhưng vẫn còn chậm được xem xét điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung

Thực tế, cấp ban hành chính sách là cấp Trung ương (Chính phủ, Bộ )

và cấp tỉnh (UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương), còn các cấp huyện, xã mới chỉ tập trung vào việc triển khai, thực hiện chính sách Quận Ngũ Hành Sơn cũng như vậy, cho nên nếu trong quá trình thực hiện chính sách nếu có những yếu tố, điều kiện bất cập, khó triển khai thực hiện trên thực tế thì Quận sẽ kiến nghị lên cấp có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh Ví