Kiến thức: - Nêu được sự xuất hiện các quốc gia cổ đại phương Đông thời gian, địa điểm.. - Biết được những nền tảng kinh tế, xã hội, thể chế nhà nước của các quốc gia cổ đại phương Đông.
Trang 1Ngày Soạn : 26/9/2018
Ngày Dạy :
Tuần: 4 Tiết PPCT: 4
Bài 4: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nêu được sự xuất hiện các quốc gia cổ đại phương Đông (thời gian, địa điểm)
- Biết được những nền tảng kinh tế, xã hội, thể chế nhà nước của các quốc gia cổ đại phương Đông
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng thuyết trình một nội dung lịch sử, kĩ năng so sánh, phân tích hợp tác
- Biết khai thác tư liệu lịch sử, tranh ảnh để hiểu thêm những vấn đề kinh tế- xã hội của các quốc gia cổ đại phương Đông
3.Thái độ:
- Giáo dục ý thức đấu tranh chống chế độ áp bức bóc lột
II Những năng lực có thể phát triển ở học sinh
Thông qua bài học nhằm định hướng các năng lực hình thành:
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; năng lực tự học.
- Năng lực chuyên biệt:
+ Thực hành bộ môn lịch sử: khai thác kênh hình có liên quan đến nội dung bài; sử dụng lược đồ để tổng hợp những yếu tố cơ bản…
+ Phân tích mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động giữa các điều kiện tự nhiên với đời sống kinh tế và sự xuất hiện của nhà nước
III Phương pháp và KTDH có thể sử dụng
- Thuyết trình
- Làm việc nhóm
IV Phương tiện dạy học
- Lược đồ các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây
- Một số tranh ảnh, tư liệu về các quốc gia cổ đại
V Tổ chức các hoạt động học của học sinh
1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (3 phút)
a Mục tiêu:
Với việc quan sát một số hình ảnh về: Kim Tự Tháp(Ai Cập), Vạn Lý Trường Thành(Trung Quốc), lược đồ các quốc gia cổ đại phương Đông Từ đó kích thích
sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở quốc gia
b Phương thức tổ chức hoạt động:
GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát một số hình ảnh và lược đồ các quốc gia cổ đại yêu cầu học sinh trả lời hai vấn đề
- Kể tên các quốc gia cổ đại phương Đông mà em biết ?
- Em biết gì về các quốc gia đó ?
c Kết quả mong đợi từ hoạt động: Mỗi HS có thể kể tên một vài quốc gia và
một vài nét đặc trưng của các quốc gia đó GV nhận xét và dẫn dắt vào bài mới
2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Trang 2(hoạt động) (đơn vị kiến thức)
15
phút
14
Phút
Hoạt động 1:
1 Các quốc gia cổ đại phương Đông đã được
hình thành ở đâu và từ bao giờ?
* Mục tiêu: Nêu được sự xuất hiện của các
quốc gia cổ đại phương Đông(thời gian, địa
điểm)
* Phương thức tổ chức hoạt động:(hoạt động
cá nhân/cặp đôi)
Gv giao nhiệm vụ cho Hs: Dựa vào lược đồ trả
lời câu hỏi và hoàn thành bài tập dưới đây
-Các quốc gia cổ đại phương Đông xuất hiện
vào thời gian nào?
- Hoàn thành bảng dưới đây:
Nội dung Tên các quốc
gia
Tên các dòng sông lớn Các quốc
gia cổ đại
phương
Đông
Gv gọi Hs trả lời và cho các em bổ sung hoàn
thiện bảng bài tập
Gv nhận xét và chốt ý
Nhấn mạnh: Thời gian và địa điểm hình thành
các quốc gia cổ đại phương Đông
- Gv: Vì sao các quốc gia cổ đại phương Đông
hình thành ở lưu vực các dòng sông lớn?
Gv: Với điều kiện tự nhiên như thế thì ngành
kinh tế chính của cư dân thời cổ đại là gì?
-Gv: Cho Hs xem H8/trang 11(SGK) và miêu
tả cảnh làm ruộng của người Ai Cập?
-Gv: liên hệ thực tế giáo dục tư tưởng cho Hs
* Sản phẫm mong đợi:
- Các quốc gia cổ đại xuất hiện vào cuối TNK
IV đầu TNK III TCN
- Có 4 quốc gia cổ đại phương Đông hình thành
trên lưu vực các con sông lớn
- Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp
Hoạt động 2:
2 Xã hội cổ đại phương Đông bao gồm
những tầng lớp nào?
* Mục tiêu:
Trình bày được sơ lược về tổ chức và đời sống
xã hội các quốc gia cổ đại phương Đông.
* Phương thức tổ chức hoạt động:(hoạt
độngcá nhân/ thảo luận nhóm)
Gv giao nhiệm vụ cho Hs quan sát 2 hình
-Các quốc gia cổ đại xuất hiện vào cuối TNK IV đầu TNK III TCN
-Địa điểm: Trên lưu vực các
dòng sông lớn: sông Nin(Ai Cập), sông Ơ-phơ-rat và Ti-gơ-rơ(Lưỡng Hà),sông Ấn và sông Hằng(Ấn Độ),sông Hoàng Hà và Trường Giang(Trung Quốc) -Ngành kinh tế chính là nông nghiệp, biết làm thủy lợi, đăp đê, đào kênh…thu hoạch lúa ổn định hàng năm
Trang 3phút
ảnh nông dân Lưỡng Hà và nô lệ Ai Cập đang
làm việc, đọc nội dung kênh chữ SGK mục 2
để thực hiện các yêu cầu :
- Điền vào sơ đồ các tầng lớp xã hội phương Đông
- Miêu tả hoạt động lao động của nông dân và
nô lệ qua hai hình ảnh trên:
- So sánh đời sống của nông dân và nô lệ(thảo
luận nhóm)
- Gv nhận xét, chốt ý phần thảo luận của Hs
liên hệ giáo dục tinh thần đấu tranh chống áp
bức bóc lột
-Gv yêu cầu quan sát hình 9 SGK và phần kênh
chữ in nghiêng ở mục 2 và trả lời câu hỏi
- Gv: Theo em, người cày thuê ruộng phải làm
việc như thế nào?
- Gv nhận xét, chốt ý
* Sản phẫm mong đợi:
- Xã hội có 3 tầng lớp chính: Nông dân công
xã, quý tộc và nô lệ
Hoạt động 3:
3 Nhà nước chuyên chế cổ đại phương Đông
* Mục tiêu: Biết được thể chế nhà nước cổ đại
phương Đông và hiểu rõ thêm về quyền lực của
các vị vua thời cổ đại phương Đông
* Phương thức tổ chức hoạt động: (Cá nhân)
Hs đọc thông tin SGK để thực hiện các yêu
cầu:
- Đứng đầu bộ máy nhà nước cổ đại phương
Đông là ai?
- Các ông vua cổ đại phương Đông có tên gọi
như thế nào? Họ có những quyền gì?
- Em hiểu thế nào là nhà nước chuyên chế cổ
đại?
Gv nhận xét, chốt ý nhấn mạnh quyền lực của
các ông vua cổ đại
* Sản phẫm mong đợi:
-Tổ chức bộ máy nhà nước do vua đứng đầu
- Vua có quyền hành cao nhất trong mọi công
việc
- Giúp việc cho vua là bộ máy hành chính từ
Xã hội có 3 tầng lớp chính:
- Nông dân công xã đông đảo nhất và là tầng lớp lao động sản xuất chính trong xã hội
- Quý tộc là tầng lớp có nhiều của cải và quyền thế bao gồm vua, quan lại và tăng lữ
- Nô lệ là những người hầu hạ phục dịch cho xã hội, thân phận không khác gì con vật
Tổ chức bộ máy nhà nước do vua đứng đầu:
-Vua có quyền đặt ra luật pháp, chỉ huy quân đội, xét xử những người có tội, được coi là người đại diện của thần thánh ở dưới
Trang 4trung ương đến địa phương gồm toàn quý tộc trần gian.
-Bộ máy hành chính từ trung ương đến địa phương: giúp việc cho vua, lo việc thu thuế, xây dựng cung điện, đền tháp và chỉ huy quân đội
3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (5 phút)
a Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà Hs đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về: Thời gian, địa điểm hình thành các quốc gia cổ đại; cơ cấu các tầng lớp xã hội và thể chế nhà nước cổ đại phương Đông
b Phương thức:
GV giao nhiệm vụ cho HS: làm việc cá nhân trả lời các câu hỏi trắc nghiệm và
tự luận Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo
1 Nối cột A(tên quốc gia) với cột B(địa danh) sao cho phù hợp
4.Trung Quốc D S.Ơ-phơ-rat- S.Ti-gơ-rơ
2 Xã hội cổ đại phương Đông có mấy tầng lớp? Tầng lớp nào có vai trò quan trọng nhất trong sản xuất? Vì sao?
3 Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước?
c Gợi ý sản phẩm:
1 1-B ; 2-D ; 3-A ; 4-C
2 Xã hội có 3 tầng lớp chính: nông dân công xã, quý tộc và nô lệ Tầng lớp có
vai trò quan trọng nhất trong sản xuất là nông dân công xã.Vì là lực lương đông đảo nhất và tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội
3 Vẽ sơ đồ
Vua Quý tộc Nông dân công xã
Nô lệ
4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (1 phút)
Trang 5a Mục tiêu:
- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà Hs đã được lĩnh hội để giải quyết những
vấn đề mới trong học tập và thực tiễn về:
+ Vai trò của nhân dân lao động trong việc xây dựng đất nước
+ Học sinh xác định được trách nhiệm của bản thân trong việc học tập, tham gia lao động trong gia đình, nhà trường và xã hội
- Hs tự sưu tầm các hình ảnh nổi tiếng liên quan đến các quốc gia cổ đại phương Đông
b Phương thức: (cá nhân/nhóm)
Gv giao nhiệm vụ cho Hs (bài tập về nhà)
1 Sưu tầm những hình ảnh và tư liệu về những thành tựu văn hóa tiêu biểu của các quốc gia cổ đại phương Đông
2 Liên hệ trách nhiệm bản thân đối với những thành tựu văn hóa của nhân loại
c Sản phẫm mong đợi:
1 Khâm phục và học tập tinh thần lao động cần cù, sáng tạo của cư dân thời cổ đại
2 Nêu được trách nhiệm:
- Trân trọng, bảo vệ phát huy những giá trị văn hóa của nhân loại
- Phấn đấu học tập và lao động tốt góp phần xây dựng quê hương đất nước
Nhóm biên soạn