Phân biệt đại diện thương mại và môi giới thương mại

Khái quát chung về đại diện thương mại và mội giới thương mại: Đại diện thương mại theo luật thực định của nhiều nước trên thế giới là loại hoạt động trong đó một bên độc lập tham gia h

Đề: Phân biệt đại diện thương mại và môi giới thương mại?

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong một nền kinh tế sản xuất hàng hóa phát triển, cùng với sự năng động của hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ thì các cách thức giao dịch cũng trở nên đa dạng và tiện lợi hơn Trong lĩnh vực thương mại, ngoài phương thức truyền thống là giao dịch trực tiếp thì xu hướng thương nhân lựa chọn phương thức giao dịch qua trung gian ngày càng tăng lên Nhìn chung pháp luật của nhiều nước đều quy định hoạt động trung gian thương mại bao gồm nhiều hình thức pháp lý khác nhau trong đó có hoạt động đại diện thương mại và môi giới thương mại Để nhận biết rõ hơn về 2 hình thức

này, chúng ta cùng nghiên cứu đề tài “Phân biệt đại diện thương mại và môi

giới thương mại”.

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Khái quát chung về đại diện thương mại và mội giới thương mại:

Đại diện thương mại theo luật thực định của nhiều nước trên thế giới là loại hoạt động trong đó một bên độc lập tham gia hoạt động kinh doanh, thường xuyên được ủy quyền để thay mặt và nhân danh một bên khác thực hiện việc mua hoặc bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ cho bên đó và được hưởng thù lao về việc đại diện Như vậy, về bản chất, đại diện thương mại theo pháp luật của các nước giống với hoạt động đại diện cho thương nhân theo pháp luật Việt Nam Theo Điều 141 Luật Thương mại năm 2005 nước

ta thì đại diện cho thương nhân hay chính là đại diện thương mại được hiểu

là: “việc một thương nhân nhận ủy nhiệm (gọi là bên đại diện) của thương

nhân khác (gọi là bên giao đại diện) để thực hiện các hoạt động thương mại với danh nghĩa, theo sự chỉ dẫn của thương nhân đó và được hưởng thù lao

về việc đại diện”.

Về môi giới thương mại, cách hiểu theo pháp luật nước ta và pháp luật thực định của đa số các nước trên thế giới đều có sự đồng nhất, đó là hoạt

động thương mại trong đó: “một thương nhân làm trung gian (gọi là bên

môi giới) cho các bên mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ (gọi là bên được môi giới) trong việc đàm phán, giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch

vụ và được hưởng thù lao theo hợp đồng môi giới”.

2 Phân biệt đại diện thương mại và môi giới thương mại:

 Xét về bản chất của hoạt động trung gian thương mại:

Bản chất của hoạt động đại diện thương mại là sự ủy quyền của bên giao

đại diện cho bên đại diện, theo đó bên đại diện sẽ thay mặt và nhân danh

bên giao đại diện thực hiện các giao dịch thương mại theo chỉ dẫn nếu có và

hưởng thù lao sau khi hoàn thành công việc Như vậy, hành vi của các bên trong quan hệ đại diện thương mại bị chi phối bởi yếu tố đại diện Trong loại hoạt động này, bên đại diện không hành động cho mình mà luôn nhân danh

và vì lợi ích của bên giao đại diện, thực hiện giao dịch với bên thứ 3 trong phạm vi ủy quyền trên danh nghĩa và vị trí của bên giao đại diện Do đó, mọi hành vi do bên đại diện thực hiện đều trực tiếp mang lại hậu quả pháp lí cho bên giao đại diện

Đối với môi giới thương mại, bên môi giới không phải là bên đại diện cho bên được môi giới mà chỉ là bên trung gian thực hiện một số hoạt động nhằm tạo điều kiện cho các bên được môi giới tiếp xúc giao dịch với nhau Như vậy bên môi giới chỉ đóng vai trò như một cầu nối giới thiệu các bên

được môi giới với nhau mà thôi Do tính độc lập như vậy cho nên trong

quan hệ với các bên được môi giới, bên môi giới luôn nhân danh chính mình

mà không thay mặt hay đại diện cho bất kỳ ai.

 Về hoạt động của bên trung gian trong hoạt động trung gian TM:

Trong quan hệ đại diện thương mại, bên đại diện thay mặt và nhân danh bên giao đại điện thực hiện các giao dịch thương mại như tìm kiếm và xác lập quan hệ mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ đối với bên thứ 3 Như vậy,

bằng danh nghĩa và dưới sự chỉ dẫn của bên giao đại diện, bên đại diện sẽ tiến hành các hoạt động để giao dịch với bên thứ 3.

Còn trong hoạt động môi giới thương mại, bên môi giới không được

nhân danh bên được môi giới để giao kết hay thực hiện hợp đồng với bên thứ 3 và thường không đứng ra để giao kết các hợp đồng mua bán hàng hóa,

cung ứng dịch vụ đối với bên thứ ba mà việc này sẽ do các bên được môi giới tự thực hiện với nhau Điều này có nghĩa là hoạt động của bên được môi giới chỉ dừng lại ở việc đưa các bên được môi giới đến với nhau nhằm mục đích giao kết hợp đồng mà thôi Cần lưu ý trường hợp bên môi giới được bên được môi giới ủy quyền để giao kết hay thực hiện hợp đồng với bên thứ

3 thì khi đó quan hệ môi giới đã trở thành quan hệ đại diện thương mại

Sự khác nhau về hoạt động của các bên trung gian trong đại diện thương

mại và môi giới thương mại đã dẫn đến sự phân biệt về thời gian tồn tại của

quan hệ hoạt động trung gian thương mại Cụ thể, quan hệ ĐDTM thường

không thực hiện trong những thương vụ hợp tác nhanh chóng mà tồn tại trong quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai bên Ngược lại, thời gian tồn tại của quan hệ giữa bên môi giới và bên được môi giới có thể là quan hệ theo từng

vụ việc hoặc quan hệ lâu dài theo nhu cầu tìm kiếm cơ hội để giao kết hợp đồng thương mại của bên được môi giới

 Về việc xác lập quan hệ của hoạt động trung gian thương mại:

Trước hết, về điều kiện chủ thể của các bên tham gia quan hệ của hoạt

động trung gian thương mại: Luật thương mại năm 2005 của nước ta quy

định trong quan hệ đại diện cho thương nhân, bên đại diện và bên giao đại

diện đều phải là thương nhân Trong đó, thương nhân giao đại diện phải có

quyền thực hiện hoạt động thương mại mà mình ủy quyền, thương nhân đại diện phải có đăng kí kinh doanh dịch vụ đại diện Pháp luật của các nước trên thế giới có quy định khác nhau về điều kiện chủ thể tham gia quan hệ

đại diện thương mại Trong quan hệ môi giới thương mại, pháp luật nước ta

quy định bên môi giới phải là thương nhân, còn bên được môi giới không nhất thiết phải là thương nhân.

Về vấn đề hợp đồng – cơ sở để xác lập quan hệ hoạt động trung gian

thương mại, có thể phân biệt đại diện thương mại và môi giới thương mại ở khía cạnh hình thức của hợp đồng: Điều 142 Luật thương mại 2005 quy định

hợp đồng đại diện thương mại hay chính là hợp đồng đại diện cho thương nhân phải được lập thành văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp

lí tương đương Tuy nhiên, đối với hình thức của hợp đồng môi giới thương mại thì pháp luật nước ta không quy định Do vậy, các bên tham gia thiết

lập hợp đồng môi giới thương mại có thể lựa chọn các hình thức hợp đồng được quy định trọng BLDS 2005 như văn bản, lời nói hay hành vi cụ thể

III KẾT LUẬN

Đại diện thương mại và môi giới thương mại đều là những hình thức pháp lý quan trọng và phổ biến hiện nay ở nước ta cũng như trên thế giới về lĩnh vực thương mại Việc phân chia 2 hình thức này là để đáp yêu cho đòi hỏi của các hoạt động thương mại phát sinh trong quá trình trao đổi, giao dịch Do vậy, phân biệt rõ ràng 2 hình thức hoạt động trung gian thương mại trên giúp ta lựa chọn đúng đắn hình thức phù hợp với yêu cầu công việc nhằm đạt hiệu quả cao nhất

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Luật thương mại II, Nxb Công An Nhân Dân - ĐH Luật Hà Nội.

2 Luật Thương mại, Nxb Tư pháp.

3 NguyÔn ThÞ V©n Anh, Pháp luật điều chỉnh các hoạt động trung gian thương mại ở Việt Nam, LuËn ¸n tiÕn sÜ luËt häc, Trêng §¹i häc luËt Hµ Néi, 2007.

4 Website: thongtinphapluatdansu.wordpress.com