Y4 các phương pháp điều trị thay thế thận RRT BS đoàn thị thiện hảo 2018

Biết được các chống chỉ định, ưu điểm của mỗi phương pháp RRT để chỉ định trên lâm sàng...  Thận nhân tạo lọc máu chu kì, hemodialysis -HD Thẩm phân phúc mạc lọc màng bụng, peritoneald

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ THAY THẾ

THẬN (RRT)

BS Đoàn Thị Thiện Hảo

BM nội

Mục tiêu

1. Nắm được chỉ định điều trị thay thế thận ở bệnh nhân bệnh thận mạn

2. Hiểu được các khái niệm cơ bản về RRT

3. Biết được các chống chỉ định, ưu điểm của mỗi phương pháp RRT để chỉ định trên lâm

sàng

Chức năng của thận

 Loại bỏ muối, nước, acid thừa ra khỏi cơ thể

 Loại bỏ/điều hòa các chất điện giải khác (K, Ca, Mg, PO4)

 Loại bỏ các sản phẩm thừa của quá trình chuyển hóa (Ure, creatinin và nhiều chất khác)

 Tạo erythropoietin

 1α hydroxylate và hoạt hóa vitamin D

Phân độ BTM

Thời điểm bắt đầu RRT

 Triệu chứng hoặc dấu hiệu của tăng urê máu rầm rộ (tràn dịch các màng, ngứa, rối loạn cân bằng acid-base, điện giải)

 Không kiểm soát được huyết áp hoặc tình trạng ứ dịch, quá tải tuần hoàn

 Suy dinh dưỡng tiết thực thất bại với can thiệp khẩu phần

 Rối loạn tri giác

 GFR 5-10 ml/ph/1,73 m2 da

 Các bác sĩ lâm sàng nên nhận thức được ảnh hưởng của việc bắt đầu lọc máu sớm đến QoL trước khi khuyến cáo cho bệnh nhân

 Thận nhân tạo (lọc máu chu kì, hemodialysis -HD)

 Thẩm phân phúc mạc (lọc màng bụng, peritonealdialysis - PD)

 Ghép thận (kidney transplant)

RRT

RRT

Lọc máu chu kì

 Tổng thời gian lọc máu 12 giờ/tuần

Lọc máu chu kì

AVF (Arteriovenous fistula)

 AVF có thể tồn tại rất nhiều năm

 Chỉ cần đến trung tâm lọc máu để thực hiện 3 lần/tuần

 Được chăm sóc và theo dõi bởi nhân viên y tế

 Thời gian lọc máu vẫn có thể làm các việc khác

 Nguy cơ nhiễm trùng thấp hơn

 Hiện nay có những máy lọc có thể thực hiện tại nhà thuận tiện, lọc về đêm giúp đảm bảo sinh hoạt ban ngày cho bệnh nhân

Lợi ích

Lọc màng bụng

CAPD: 20-30 ph/lần x 4 lần/ngày Click icon to add picture

Chống chỉ định tuyệt đối:

 Mất hoàn toàn chức năng của màng bụng (nhiễm trùng thành bụng hoặc bên trong ổ bụng)

 Sẹo dính phúc mạc (sau phẫu thuật cắt đại tràng )

 Dò dịch qua cơ hoành

 Không có người hỗ trợ- bệnh nhân không thực hiện đúng qui trình của kĩ thuật

Lọc màng bụng

Chống chỉ định tương đối:

 Phẫu thuật ổ bụng

 Suy dinh dưỡng nặng

 Béo phì

 Thận đa nang (kích thước lớn)

 Liệt dạ dày nặng (nôn nhiều)

 Bệnh phổi nặng

Lọc màng bụng

Lợi ích

 Bảo tồn chức năng thận tồn dư

 Không cần tiếp cận về mạch máu

 Tiện lợi về mặt di chuyển

 Bệnh nhân hứa hẹn gắn bó điều trị

 Điều trị tại nhà - thuận tiện cho bệnh nhân

 Ít đắt đỏ hơn HD

 Ít nguy cơ lây nhiễm các virus trong quá trình truyền máu

Lợi ích

Ghép thận

Các chức năng về nội tiết chỉ cải thiện nếu ghép thận bao gồm:

Không có chống chỉ định tuyệt đối

Chống chỉ định tương đối:

 Người nhận có nguy cơ thải ghép cao: Phản ứng đọ chéo (cross-match) người nhận- người cho dương tính

 Sức khỏe người nhận không cho phép thực hiện cuộc mổ

 Nhiễm CMV, viêm gan C, nhiễm khuẩn đường mật, lao

 BN ung thư giai đoạn cuối, xơ gan mất bù, suy tim nặng

Ghép thận

Lợi ích

 Cải thiện sống còn của bệnh nhân

 Cải thiện chất lượng cuộc sống

 Hoàn thiện về chức năng hơn của bối cảnh tăng urê máu bao gồm cả thiếu máu và MBD

CKD- Cải thiện chức năng tình dục và sinh sản, bao gồm mang thai thành công ở phụ nữ

 Tiết kiệm về mặt kinh phí

Lợi ích

Take home message

 Chỉ định RRT không chỉ dựa vào MLCT mà còn dựa trên tình trạng lâm sàng của bệnh nhân BTM giai đoạn cuối

 Có 3 phương pháp RRT: chạy thận nhân tạo, lọc màng bụng, ghép thận

 Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và chống chỉ định riêng không có cái nào là hoàn toàn

ưu thế

 Có thể chuyển đổi giữa các phương pháp

 Trong đó chỉ có ghép thận sẽ đảm bảo được các chức năng về nội tiết