ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 01Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 24102017 Năm học 20172018)ĐỀ BÀII. Lịch sử thế giới. Câu 1(4.0 điểm): Trình bày những thành tựu của Liên Xô từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX? Ý nghĩa của những thành tựu này?Câu 2 (4.0 điểm) Nêu những nét chính về cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc ở Cộng hòa Nam Phi? Trong đó, nhân dân Nam Phi giành được thắng lợi nào có ý nghĩa lịch sử to lớn nhất? Vì sao cuộc đấu tranh chống chế độ Apácthai của nhân dân Nam Phi giành được thắng lợi? Câu 3 (5.0 điểm) Lập bảng thống kê các nước Đông Nam Á (theo các nội dung: Tên nước; Thủ đô; Thời gian giành độc lập; Thời gian gia nhập ASEAN). Nêu những khó khăn mà hiện nay các nước Đông Nam Á đang phải đối mặt. Để giải quyết các khó khăn trên, các nước Đông Nam Á cần phải làm gì?II. Lịch sử Việt Nam.Câu 4 (5.0 điểm) Đầu thế kỉ XX, những người yêu nước Việt Nam đã hăng hái lao vào cuộc vận động cứu nước mới theo khuynh hướng dân chủ tư sản. Bằng kiến thức đã học, em hãy: a. Giải thích: Vì sao đầu thế kỉ XX những người yêu nước Việt Nam lại mạnh dạn đón nhận những luồng tư tưởng mới và hăng hái đi theo con đường cứu nước mới? b. Nêu những nét chính về hoạt động của phong trào Đông Du và cho biết mặt hạn chế, tiến bộ trong tư tưởng yêu nước của Phan Bội Châu? c. Chỉ rõ những nguyên nhân thất bại của các phong trào yêu nước trên.III. Lịch sử địa phương.Câu 5 (2 điểm). Tháng 6 năm 2013, Thanh Hóa vinh dự được đón bằng công nhận một khu di tích lịch sử là di tích quốc gia đặc biệt. Em hãy cho biết đó là khu di tích lịch sử nào và giới thiệu những nét chính về khu di tích lịch sử đó. Nêu thái độ của em đối với việc gìn giữ, bảo tồn di tích lịch sử. Hết HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HSG CẤP HUYỆN MÔN LỊCH SỬ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 01(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 24102017 Năm học 20172018)Câu 1 (4,0 điểm)Nội dungĐiểm Bối cảnh lịch sử: Khó khăn: Tuy là nước thắng trận, nhưng Liên Xô bị chiến tranh tàn phá nặng nề về người và của. Ngoài ra còn bị các nước đế quốc đứng đầu là Mỹ bao vây kinh tế, cô lập chính trị, phát động chiến tranh lạnh ... Thuận lợi: ĐCS và Nhà nước Liên Xô tạo được uy tín trong nhân dân. Nhân dân Liên Xô phấn khởi hăng say lao động …0,5 đ Thành tựu: Công cuộc khôi phục kinh tế (1945 1950):+ Hoàn thành kế hoạch 5 năm (1945 1950) trong 4 năm 3 tháng. Nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch.+ Đến năm 1950, tổng sản lượng công nghiệp tăng 73% so với trước chiến tranh. Nông nghiệp vượt mức trước chiến tranh.+ Năm 1949, chế tạo thành công bom nguyên tử, phá thế độc quyền hạt nhân của Mĩ.0,75 đ Từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX:+ Liên Xô thực hiện nhiều kế hoạch dài hạn nhằm tiếp tục xây dựng CSVC KT của CNXH và thu được nhiều thành tựu to lớn.0,25 đ+Về kinh tế: Trong những năm 5060 của thế kỉ XX, sản xuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm là 9,6 %. Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới( sau Mĩ), chiếm khoảng 20% sản lượng công nghiệp thế giới.0,5 đ+Về khoa họckĩ thuật: Năm 1957 Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo của trái đất, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người. Năm 1961: Phóng tàu “Phương Đông” đưa nhà du hành vũ trụ Gagarin bay vòng quanh trái đất và là nước dẫn đầu thế giới về những chuyến bay dài ngày trong vũ trụ. 0,5 đ+Về quân sự: Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, đạt được thế cân bằng chiến lược về sức mạnh quân sự nói chung và sức mạnh lực lượng hạt nhân nói riêng đối với Mĩ. 0,5 đ+Về đối ngoại: Liên Xô thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình, quan hệ hữu nghị với tất cả các nước và tích cực ủng hộ phong trào cách mạng thế giới... 0,5 đ Ý nghĩa của những thành tựu: Làm thay đổi bộ mặt kinh tế, xã hội và đời sống người dân... Nâng cao uy tín chính trị và địa vị quốc tế của Liên Xô. Làm đảo lộn chiến lược toàn cầu của đế quốc Mĩ. Liên Xô trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào cách mạng và hòa bình thế giới. 1,0 đCâu 2 (4,0 điểm)Nội dungĐiểm Giới thiệu về Cộng hòa Nam Phi: Cộng hòa Nam Phi là một đất nước ở cực Nam Châu Phi có diện tích 1,2 triệu km vuông, dân số 43,6 triệu người (tính đến 2002), trong đó người da trắng chỉ chiếm 13,6%, người da đen và da màu chiếm tới 86,4%. 0,5 đ Năm 1662 người Hà Lan chiếm Nam Phi. Đầu thế kỉ XIX, Anh chiếm Nam Phi. Năm 1961, cộng hòa Nam Phi ra đời.0,25 đ Trình bày cuộc đấu tranh: Trong hơn 3 thập kỉ, chính quyền thực dân da trắng ở Nam Phi đã thi hành chính sách phân biệt chủng tộc Apacthai cực kì tàn bạo đối với người da đen và người da màu. 0,25đ Ở Nam Phi lúc đó có tới 70 đạo luật về phân biệt chủng tộc. Người da đen hoàn toàn không có quyền tự do dân chủ, phải sống trong khu biệt lập cách biệt với người da trắng. 0,25 đ Dưới sự lãnh đạo của tổ chức “Đại hội dân tộc Phi” (ANC), người da đen đã đấu tranh kiên trì chống chủ nghĩa Apacthai. 0,5 đ Năm 1990, trước cuộc đấu tranh ngoan cường của người da đen, chính quyền thực dân da trắng Nam Phi đã trả lại tự do cho lãnh tụ ANC Nenxơn Manđêla. Năm 1993, tuyên bố xóa bỏ chế độ Apacthai.0,5 đ Tháng 41994, Cuộc bầu cử dân chủ đa chủng tộc đầu tiên được tổ chức ở Nam Phi. Nenxơn Manđêla trở thành tổng thống da đen đầu tiên trong lịch sử nước này (51994). 0,75 đ Thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn nhất là: sự kiện tháng 51994 Nenxơn Manđêla trở thành tổng thống da đen đầu tiên trong lịch sử nước này, vì chứng tỏ: Chế độ phân biệt chủng tộc đã bị xóa bỏ ngay tại sào huyệt cuối cùng của nó sau hơn 3 thế kỉ tồn tại.0,5 đ Cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Phi giành được thắng lợi vì: Nhân dân Nam Phi kiên trì và anh dũng đấu tranh. Có tổ chức và đường lối lãnh đạo đúng đắn ... Được sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới, các tổ chức quốc tế, đặc biệt là sự giúp đỡ của tổ chức Liên Hợp Quốc. Thắng lợi này mang tính tất yếu, phù hợp với quy luật phát triển của xã hội bởi đó là cuộc đấu tranh chính nghĩa để giành quyền tự do, dân chủ, công bằng và tiến bộ xã hội của nhân dân Nam Phi. 1,0 đCâu 3 (5 điểm) Lập bảng thống kê các nước Đông Nam Á: (Hoàn thành mỗi nước đạt 0,25 điểm). TTTên nướcThủ đôNăm giànhđộc lậpNăm gia nhập ASEAN1Việt NamHà Nội029194528719952LàoViêng Chăn1210 194519973CampuchiaPhnôm Pênh1954419994Thái LanBăng Cốc08819675MianmaYangun01194819976MalaixiaCuala Lămpơ8195708819677InđônêxiaGiacácta178194508819678XingapoXingapo195708819679BrunâyBanđa Xêri Bêgaoan198410PhilíppinManila719460088196711Đông TimoĐili20022,75 đ Những khó khăn các nước Đông Nam Á phải đối mặt: Tăng trưởng kinh tế không đều, trình độ phát triển chênh lệch dẫn tới một số nước có nguy cơ tụt hậu. 0,25 đ Còn một bộ phận dân chúng có mức sống thấp, còn tình trạng đói nghèo cản trở tới sự phát triển và là nhân tố gây ra mất ổn định xã hội.0,25 đ Tuy không còn tình trạng chiến tranh, song tình trạng bạo loạn, khủng bố ở một số quốc gia vẫn nổ ra, gây nên mất ổn định cục bộ. 0,25 đ Khó khăn lớn hiện nay là việc giải quyết vấn đề biển Đông giữa ASEAN và Trung Quốc. Nhất là việc Trung Quốc có những hành động trái phép trong vùng đặc quyền của Việt Nam.0,25 đ Để giải quyết các khó khăn trên, các nước Đông Nam Á cần: + Tăng cường đoàn kết hữu nghị, hợp tác toàn diện, hiệu quả giữa các thành viên trong khối để xây dựng tổ chức ASEAN ngày càng phát triển mạnh mẽ, ổn định… + Giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế. 0,5 đ0,25 đ+ Đoàn kết và thể hiện trách nhiệm chung đối với các vấn đề liên quan tới hòa bình, an ninh và phát triển khu vực. Thể hiện vai trò trung tâm trong vấn đề biển đông, lên án mạnh mẽ hoạt động của Trung Quốc, yêu cầu Trung Quốc tôn trọng luật pháp quốc tế...0,5 đCâu 4 (5.0 điểm)a. Giải thích: Về chủ quan: + Đầu thế kỉ XX các phong trào chống Pháp theo ngọn cờ phong kiến đã hoàn toàn thất bại. 0.25 đ+ Triều đình phong kiến đã đầu hàng và cấu kết với thực dân Pháp..............0.25 đ+ Công cuộc khai thác bóc lột của thực dân Pháp đã làm cho xã hội Việt Nam có sự phân hóa sâu sắc, một số giai cấp và tầng lớp mới ra đời: Tư sản, tiểu tư sản, công nhân…0.25 đ Về khách quan: + Đầu thế kỉ XX tư tưởng dân chủ tư sản Châu Âu qua sách báo mới từ Trung Quốc du nhập vào Việt Nam. 0.25 đ+ Nhật Bản trở thành tấm gương cho những nhà yêu nước Việt Nam học tập và noi theo.0.25 đ+ Xuất phát từ lòng yêu nước, thương dân, muốn cho nước nhà được độc lập và trở nên giàu mạnh, các nhà yêu nước Việt Nam hăng hái đón nhận luồng tư tưởng mới và đi tìm con đường cứu nước mới theo khuynh hướng dân chủ tư sản. 0.25 đb, Nêu những nét chính về hoạt động của phong trào Đông Du: Năm 1904 Phan Bội Châu thành lập hội Duy Tân. Mục đích là lập ra một nước Việt Nam độc lập. Đầu năm 1905 Phan Bội Châu sang Nhật nhờ giúp đỡ khí giới và tiền bạc để đánh Pháp, người Nhật chỉ hứa đào tạo cán bộ cho cuộc bạo động vũ trang sau này. Từ đó, Phan Bội Châu phát động thành viên tham gia phong trào Đông Du. Tháng 9 1908, Nhật cấu kết với Thực dân Pháp trục xuất những người yêu nước Việt Nam. Tháng 31909 Phan Bội Châu buộc phải rời Nhật Bản, phong trào tan rã. Tiến bộ và hạn chế: Tiến bộ: Phan Bội Châu là nhà yêu nước tiến bộ nhất phong trào cách mạng Việt Nam đầu thế kỉ XX. Ông kiên quyết đánh Pháp giải phóng dân tộc rồi sau đó đưa nước nhà tiến lên con đường TBCN. Đây là con đường tiến bộ lúc bấy giờ. Hạn chế: Phan Bội Châu chủ trương dựa vào Nhật đánh Pháp là chưa đúng đắn, còn “ấu trĩ”, cách mạng muốn thành công không chỉ trông chờ vào sự giúp đỡ của nước ngoài, mà cách mạng muốn thành công phải do nhân tố bên trong quyết định. Mặt khác, Phan Bội Châu còn ảo tưởng về chủ nghĩa đế quốc. 0,5đ0,5đ0,5đ0,5đc, Chỉ rõ những nguyên nhân thất bại. Thiếu sự lãnh đạo của một tổ chức chính trị vững mạnh, đường lối lãnh đạo chưa đúng đắn (dựa vào Nhật đế đánh Pháp hay dựa vào Pháp để canh tân đất nước là điều không thể thực hiện được...)0,5 đ Các phong trào yêu nước còn diễn ra lẻ tẻ, rời rạc, chưa có sự thống nhất, phối hợp chặt chẽ, chưa tập hợp được rộng rãi các lực lượng của dân tộc, nhất là chưa tập hợp đuợc 2 lực lượng cơ bản: công nhân và nông dân. 0,5 đ Tương quan lực lượng hai bên chênh lệch. Các phong trào nổ ra khi thực dân Pháp còn mạnh và đã bị Pháp đàn áp khốc liệt bằng nhiều thủ đoạn dã man....0,5 đCâu 5 (2.0 điểm) Khu di tích lịch sử Lam Kinh .0.5 đ Khu di tích lịch sử Lam Kinh hiện thuộc xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa; cách thành phố Thanh Hóa 50 km về phía Tây Bắc. Lam Kinh được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 1962. Tháng 9 năm 2013, khu di tích này được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt.0.5 đ Khu di tích lịch sử Lam Kinh rộng khoảng 200 hécta, bao gồm lăng mộ của các vua và hoàng hậu thời Hậu Lê, đền miếu và hệ thống thành điện, hành cung của các vua nhà Hậu Lê khi về quê hương bái yết tổ tiên.0.25 đ Ngày 22 tháng 8 âm lịch hàng năm, ở nơi đây còn tổ chức Lễ hội Lam Kinh nhằm ôn lại truyền thống hào hùng, tri ân công đức người anh hùng giải phóng dân tộc Lê Lợi cùng các tướng sỹ, nhân dân thời Lê ...0.25 đ Thái độ của học sinh: nêu ngắn gọn sự biết ơn, tự hào, ý thức giữ gìn, bảo vệ các di tích lịch sử và biết quảng bá, giới thiệu các di tích này tới mọi người xung quanh...0.5 đ Hết ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 02Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Tĩnh Gia Năm học 2016 2017)ĐỀ BÀI
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 24/10/2017- Năm học 2017-2018)
Lập bảng thống kê các nước Đông Nam Á (theo các nội dung: Tên nước; Thủ đô;
Thời gian giành độc lập; Thời gian gia nhập ASEAN) Nêu những khó khăn mà hiện nay
các nước Đông Nam Á đang phải đối mặt Để giải quyết các khó khăn trên, các nước Đông Nam Á cần phải làm gì?
II Lịch sử Việt Nam
Câu 4 (5.0 điểm)
Đầu thế kỉ XX, những người yêu nước Việt Nam đã hăng hái lao vào cuộc vận
động cứu nước mới theo khuynh hướng dân chủ tư sản Bằng kiến thức đã học, em hãy:
a Giải thích: Vì sao đầu thế kỉ XX những người yêu nước Việt Nam lại mạnh dạn đón nhận những luồng tư tưởng mới và hăng hái đi theo con đường cứu nước mới?
b Nêu những nét chính về hoạt động của phong trào Đông Du và cho biết mặt hạn chế, tiến bộ trong tư tưởng yêu nước của Phan Bội Châu?
c Chỉ rõ những nguyên nhân thất bại của các phong trào yêu nước trên
III Lịch sử địa phương
Câu 5 (2 điểm)
Tháng 6 năm 2013, Thanh Hóa vinh dự được đón bằng công nhận một khu di
tích lịch sử là di tích quốc gia đặc biệt Em hãy cho biết đó là khu di tích lịch sử nào và giới thiệu những nét chính về khu di tích lịch sử đó Nêu thái độ của em đối với việc gìn giữ, bảo tồn di tích lịch sử
- Hết -
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 24/10/2017- Năm học 2017-2018)
Câu 1 (4,0 điểm)
* Bối cảnh lịch sử:
- Khó khăn: Tuy là nước thắng trận, nhưng Liên Xô bị chiến tranh tàn phá
nặng nề về người và của Ngoài ra còn bị các nước đế quốc - đứng đầu là
Mỹ bao vây kinh tế, cô lập chính trị, phát động "chiến tranh lạnh"
- Thuận lợi: ĐCS và Nhà nước Liên Xô tạo được uy tín trong nhân dân
Nhân dân Liên Xô phấn khởi hăng say lao động …
0,5 đ
* Thành tựu:
- Công cuộc khôi phục kinh tế (1945 - 1950):
+ Hoàn thành kế hoạch 5 năm (1945 - 1950) trong 4 năm 3 tháng Nhiều chỉ
tiêu vượt kế hoạch
+ Đến năm 1950, tổng sản lượng công nghiệp tăng 73% so với trước chiến
tranh Nông nghiệp vượt mức trước chiến tranh
+ Năm 1949, chế tạo thành công bom nguyên tử, phá thế độc quyền hạt
nhân của Mĩ
0,75 đ
- Từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX:
+ Liên Xô thực hiện nhiều kế hoạch dài hạn nhằm tiếp tục xây dựng CSVC
- KT của CNXH và thu được nhiều thành tựu to lớn 0,25 đ
+Về kinh tế: Trong những năm 50-60 của thế kỉ XX, sản xuất công nghiệp
tăng bình quân hàng năm là 9,6 % Liên Xô trở thành cường quốc công
nghiệp đứng thứ hai thế giới( sau Mĩ), chiếm khoảng 20% sản lượng công
nghiệp thế giới
0,5 đ
+Về khoa học-kĩ thuật: Năm 1957 Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân
tạo của trái đất, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người Năm
1961: Phóng tàu “Phương Đông” đưa nhà du hành vũ trụ Ga-ga-rin bay
vòng quanh trái đất và là nước dẫn đầu thế giới về những chuyến bay dài
ngày trong vũ trụ
0,5 đ
+Về quân sự: Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, đạt được thế cân bằng
chiến lược về sức mạnh quân sự nói chung và sức mạnh lực lượng hạt nhân
nói riêng đối với Mĩ
0,5 đ
+Về đối ngoại: Liên Xô thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình, quan hệ
hữu nghị với tất cả các nước và tích cực ủng hộ phong trào cách mạng thế
0,5 đ
Trang 3giới
* Ý nghĩa của những thành tựu:
- Làm thay đổi bộ mặt kinh tế, xã hội và đời sống người dân
- Nâng cao uy tín chính trị và địa vị quốc tế của Liên Xô
- Làm đảo lộn chiến lược toàn cầu của đế quốc Mĩ
- Liên Xô trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào cách mạng và hòa
bình thế giới
1,0 đ
Câu 2 (4,0 điểm)
* Giới thiệu về Cộng hòa Nam Phi:
- Cộng hòa Nam Phi là một đất nước ở cực Nam Châu Phi có diện tích 1,2
triệu km vuông, dân số 43,6 triệu người (tính đến 2002), trong đó người da
trắng chỉ chiếm 13,6%, người da đen và da màu chiếm tới 86,4%
0,5 đ
- Năm 1662 người Hà Lan chiếm Nam Phi Đầu thế kỉ XIX, Anh chiếm Nam
Phi Năm 1961, cộng hòa Nam Phi ra đời
0,25 đ
* Trình bày cuộc đấu tranh:
- Trong hơn 3 thập kỉ, chính quyền thực dân da trắng ở Nam Phi đã thi hành
chính sách phân biệt chủng tộc Apacthai cực kì tàn bạo đối với người da đen
và người da màu
0,25đ
- Ở Nam Phi lúc đó có tới 70 đạo luật về phân biệt chủng tộc Người da đen
hoàn toàn không có quyền tự do dân chủ, phải sống trong khu biệt lập cách
biệt với người da trắng
0,25 đ
- Dưới sự lãnh đạo của tổ chức “Đại hội dân tộc Phi” (ANC), người da đen đã
đấu tranh kiên trì chống chủ nghĩa Apacthai
0,5 đ
- Năm 1990, trước cuộc đấu tranh ngoan cường của người da đen, chính
quyền thực dân da trắng Nam Phi đã trả lại tự do cho lãnh tụ ANC Nen-xơn
Man-đê-la Năm 1993, tuyên bố xóa bỏ chế độ Apacthai
0,5 đ
- Tháng 4/1994, Cuộc bầu cử dân chủ đa chủng tộc đầu tiên được tổ chức ở
Nam Phi Nen-xơn Man-đê-la trở thành tổng thống da đen đầu tiên trong lịch
sử nước này (5/1994)
0,75 đ
* Thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn nhất là: sự kiện tháng 5/1994 Nen-xơn
Man-đê-la trở thành tổng thống da đen đầu tiên trong lịch sử nước này, vì
chứng tỏ: Chế độ phân biệt chủng tộc đã bị xóa bỏ ngay tại sào huyệt cuối
cùng của nó sau hơn 3 thế kỉ tồn tại
0,5 đ
* Cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Phi giành được thắng lợi vì:
- Nhân dân Nam Phi kiên trì và anh dũng đấu tranh
- Có tổ chức và đường lối lãnh đạo đúng đắn
Trang 4- Được sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới, các tổ chức quốc tế, đặc
biệt là sự giúp đỡ của tổ chức Liên Hợp Quốc
- Thắng lợi này mang tính tất yếu, phù hợp với quy luật phát triển của xã hội
bởi đó là cuộc đấu tranh chính nghĩa để giành quyền tự do, dân chủ, công
bằng và tiến bộ xã hội của nhân dân Nam Phi
1 Việt Nam Hà Nội 02/9/1945 28/7/1995
3 Cam-pu-chia Phnôm Pênh 1954 4/1999
* Những khó khăn các nước Đông Nam Á phải đối mặt:
- Tăng trưởng kinh tế không đều, trình độ phát triển chênh lệch dẫn tới một
số nước có nguy cơ tụt hậu
0,25 đ
- Còn một bộ phận dân chúng có mức sống thấp, còn tình trạng đói nghèo cản
trở tới sự phát triển và là nhân tố gây ra mất ổn định xã hội
0,25 đ
- Tuy không còn tình trạng chiến tranh, song tình trạng bạo loạn, khủng bố ở
một số quốc gia vẫn nổ ra, gây nên mất ổn định cục bộ
0,25 đ
- Khó khăn lớn hiện nay là việc giải quyết vấn đề biển Đông giữa ASEAN và
Trung Quốc Nhất là việc Trung Quốc có những hành động trái phép trong
vùng đặc quyền của Việt Nam
0,25 đ
* Để giải quyết các khó khăn trên, các nước Đông Nam Á cần:
+ Tăng cường đoàn kết hữu nghị, hợp tác toàn diện, hiệu quả giữa các thành
viên trong khối để xây dựng tổ chức ASEAN ngày càng phát triển mạnh mẽ,
ổn định…
0,5 đ
Trang 5+ Giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tranh thủ sự ủng hộ của
bạn bè quốc tế
0,25 đ
+ Đoàn kết và thể hiện trách nhiệm chung đối với các vấn đề liên quan tới
hòa bình, an ninh và phát triển khu vực Thể hiện vai trò trung tâm trong vấn
đề biển đông, lên án mạnh mẽ hoạt động của Trung Quốc, yêu cầu Trung
Quốc tôn trọng luật pháp quốc tế
0,5 đ
Câu 4 (5.0 điểm)
a Giải thích:
- Về chủ quan:
+ Đầu thế kỉ XX các phong trào chống Pháp theo ngọn cờ phong kiến đã
hoàn toàn thất bại
0.25 đ
+ Triều đình phong kiến đã đầu hàng và cấu kết với thực dân
Pháp
0.25 đ
+ Công cuộc khai thác bóc lột của thực dân Pháp đã làm cho xã hội Việt
Nam có sự phân hóa sâu sắc, một số giai cấp và tầng lớp mới ra đời: Tư
sản, tiểu tư sản, công nhân…
0.25 đ
- Về khách quan:
+ Đầu thế kỉ XX tư tưởng dân chủ tư sản Châu Âu qua sách báo mới từ
+ Nhật Bản trở thành tấm gương cho những nhà yêu nước Việt Nam học
tập và noi theo
0.25 đ
+ Xuất phát từ lòng yêu nước, thương dân, muốn cho nước nhà được độc
lập và trở nên giàu mạnh, các nhà yêu nước Việt Nam hăng hái đón nhận
luồng tư tưởng mới và đi tìm con đường cứu nước mới theo khuynh
hướng dân chủ tư sản
0.25 đ
b, Nêu những nét chính về hoạt động của phong trào Đông Du:
- Năm 1904 Phan Bội Châu thành lập hội Duy Tân Mục đích là lập ra một
nước Việt Nam độc lập Đầu năm 1905 Phan Bội Châu sang Nhật nhờ giúp
đỡ khí giới và tiền bạc để đánh Pháp, người Nhật chỉ hứa đào tạo cán bộ cho
cuộc bạo động vũ trang sau này Từ đó, Phan Bội Châu phát động thành
viên tham gia phong trào Đông Du
- Tháng 9- 1908, Nhật cấu kết với Thực dân Pháp trục xuất những người
yêu nước Việt Nam Tháng 3-1909 Phan Bội Châu buộc phải rời Nhật Bản,
phong trào tan rã
*Tiến bộ và hạn chế:
- Tiến bộ: Phan Bội Châu là nhà yêu nước tiến bộ nhất phong trào cách
mạng Việt Nam đầu thế kỉ XX Ông kiên quyết đánh Pháp giải phóng dân
0,5đ
0,5đ
Trang 6tộc rồi sau đó đưa nước nhà tiến lên con đường TBCN Đây là con đường
tiến bộ lúc bấy giờ
-Hạn chế: Phan Bội Châu chủ trương dựa vào Nhật đánh Pháp là chưa
đúng đắn, còn “ấu trĩ”, cách mạng muốn thành công không chỉ trông chờ
vào sự giúp đỡ của nước ngoài, mà cách mạng muốn thành công phải do
nhân tố bên trong quyết định Mặt khác, Phan Bội Châu còn ảo tưởng về chủ
nghĩa đế quốc
0,5đ
0,5đ
c, Chỉ rõ những nguyên nhân thất bại
- Thiếu sự lãnh đạo của một tổ chức chính trị vững mạnh, đường lối lãnh
đạo chưa đúng đắn (dựa vào Nhật đế đánh Pháp hay dựa vào Pháp để
canh tân đất nước là điều không thể thực hiện được )
0,5 đ
- Các phong trào yêu nước còn diễn ra lẻ tẻ, rời rạc, chưa có sự thống
nhất, phối hợp chặt chẽ, chưa tập hợp được rộng rãi các lực lượng của dân
tộc, nhất là chưa tập hợp đuợc 2 lực lượng cơ bản: công nhân và nông
dân
0,5 đ
- Tương quan lực lượng hai bên chênh lệch Các phong trào nổ ra khi thực
dân Pháp còn mạnh và đã bị Pháp đàn áp khốc liệt bằng nhiều thủ đoạn dã
man
0,5 đ
Câu 5 (2.0 điểm)
- Khu di tích lịch sử Lam Kinh hiện thuộc xã Xuân Lam, huyện Thọ
Xuân, tỉnh Thanh Hóa; cách thành phố Thanh Hóa 50 km về phía Tây
Bắc Lam Kinh được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm
1962 Tháng 9 năm 2013, khu di tích này được công nhận là di tích quốc
gia đặc biệt
0.5 đ
- Khu di tích lịch sử Lam Kinh rộng khoảng 200 héc-ta, bao gồm lăng mộ
của các vua và hoàng hậu thời Hậu Lê, đền miếu và hệ thống thành điện,
hành cung của các vua nhà Hậu Lê khi về quê hương bái yết tổ tiên
0.25 đ
- Ngày 22 tháng 8 âm lịch hàng năm, ở nơi đây còn tổ chức Lễ hội Lam
Kinh nhằm ôn lại truyền thống hào hùng, tri ân công đức người anh hùng
giải phóng dân tộc Lê Lợi cùng các tướng sỹ, nhân dân thời Lê
0.25 đ
- Thái độ của học sinh: nêu ngắn gọn sự biết ơn, tự hào, ý thức giữ gìn,
bảo vệ các di tích lịch sử và biết quảng bá, giới thiệu các di tích này tới
mọi người xung quanh
0.5 đ
- Hết -
Trang 7ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Tĩnh Gia - Năm học 2016 - 2017)
ĐỀ BÀI
I Lịch sử thế giới
Câu 1(2.0 điểm):
Điền các sự kiện lịch sử thế giới tương ứng với các mốc thời gian sau:
II Lịch sử Việt Nam
Câu 4 (6.0 điểm): Trên cơ sở trình bày diễn biến chính của phong trào Đông Du và Duy Tân
ở nước ta đầu thế kỷ XX, hãy làm rõ điểm giống và khác nhau trong xu hướng cứu nước của người lãnh đạo các phong trào này? Nguyên nhân chính dẫn tới sự thất bại của hai xu hướng
cứu nước này?
III Lịch sử địa phương
Câu 5 (2.0 điểm): Kể tên các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương ở Thanh Hóa?
Phong trào có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc đấu tranh vũ trang chống Pháp của dân tộc cuối thế kỉ XIX?
- Hết -
Trang 8HƯỚNG DẪN CHẤM
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Tĩnh Gia - Năm học 2016 - 2017)
Câu 1: (2.0 điểm): Hoàn thiện bảng sau: (Mỗi ý đúng 0,2 điểm)
17/8/1945 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập
12/10/1945 Lào tuyên bố độc lập
01/10/1949 Thành lập nước CHND Trung Hoa
8/01/1949 Hội đồng tương trợ kinh tế SEV thành lập
14/5/1955 Thành lập khối Hiệp ước Vác-sa-va
01/01/1959 Cách mạng Cu Ba thành công
1960 17 nước châu Phi giành độc lập (năm Châu Phi)
1961 Lần đầu tiên Liên Xô đưa con người vào vũ trụ
8/8/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) ra đời
21/12/1991 Thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập SNG
* Thắng lợi trong năm 1945:
- Tháng 8/1945, khi phát xít Nhật đầu hàng, các dân tộc Đông Nam Á
đã nổi dậy giành chính quyền, lật đổ ách thống trị thực dân Tiêu biểu
là thắng lợi của nhân Inđônêxia (17/8/1945) đưa tới sự thành lập nước
Cộng hòa Inđônêxia; Ngày 19/8/1945, nhân dân Việt Nam tổng khởi
nghĩa giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa;
Tháng 8/1945, nhân dân Lào nổi dậy và ngày 12/10/1945, tuyên bố
Lào là một vương quốc độc lập có chủ quyền
- Ý nghĩa: Mở đầu cho phong trào đấu tranh GPDT sau CTTG thứ
* Thắng lợi trong năm 1949:
- Từ năm 1946 đến năm 1949, ở Trung Quốc diễn ra cuộc nội chiến
giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản Trung Quốc Đến cuối năm
1949, tập đoàn Tưởng Giới Thạch thua trận và phải rút chạy ra Đài
Loan
- Ngày 01/10/1949, Mao Trạch Đông đã tuyên bố trước toàn thế giới
về sự ra đời của nước CH nhân dân Trung Hoa
- Ý nghĩa: Đây là một thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với
Trung Quốc và thế giới:
+ Đối với Trung Quốc: Kết thúc hơn 100 năm nô dịch của Đế quốc,
và hàng nghìn năm của chế độ phong kiến Đưa TQ bước vào kỉ
Trang 9* Thắng lợi trong năm 1959:
- Tháng 3/1952, chế độ độc tài Batixta được thiết lập ở Cu ba đã xóa
bỏ Hiến pháp tiến bộ, cấm các đảng phái chính trị hoạt động, bắt giam
hàng chục vạn người yêu nước.Nhân dân Cu ba đã đứng lên đấu tranh
lật đổ chế độ độc tài Batixta, mở đầu là cuộc tấn công vào pháo đài
Môncađa ngày 26/7/1953
- Ngày 01/01/1959, chế độ độc tài Batixta bị lật đổ, cuộc cách mạng
của nhân dân Cu ba đã giành được thắng lợi
- Ý nghĩa: Là lá cờ đầu trong PT GPDT ở Mĩ latinh, làm thất bại mưu
đồ thôn tính Cuba của Mĩ Đây là thắng lợi to lớn của nhân dân Cu ba,
có ảnh hưởng sâu sắc tới các nước khu vực Mĩ la tinh và thế giới
0,25
0,25
0,5
* Thắng lợi trong năm 1960:
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào đấu tranh chống chủ
nghĩa thực dân, đòi độc lập đã diễn ra sôi nổi ở châu Phi
- Năm 1960, 17 nước ở châu Phi đã tuyên bố độc lập và được lịch sử
ghi nhận là “Năm châu Phi”
- Ý nghĩa:Thắng lợi của nhân dân châu Phi trong cuộc đấu tranh giành
độc lập dân tộc đã góp phần làm tan rã hệ thống chủ nghĩa thực dân cũ
ở lục địa này cũng như trên thế giới
0,25
0,25
0,5
*Vị trí: Là một bộ phận quan trọng trong cuộc đấu tranh chống lại các
lực lượng phản cách mạng sau chiến tranh thế giới thứ hai
0,25
* Ý nghĩa:
- Từng bước phá vỡ hệ thống thuộc địa - một trong những cơ sở tồn tại
của chủ nghĩa đế quốc, thu hẹp phạm ảnh hưởng của Mĩ và các nước
phương Tây, từng bước xói mòn trật tự thế giới mới sau Chiến tranh
thế giới thứ hai
- Phong trào đã đưa đến sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập và
ngày càng có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị thế giới với ý
chí chống chủ nghĩa thực dân, vì hoà bình, độc lập dân tộc và tiến bộ
xã hội, …
- Tất cả các quốc gia độc lập tiếp tục đấu tranh để thiết lập một thế giới
công bằng, góp phần bảo vệ hòa bình và an ninh của các dân tộc
- Bắt đầu từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 tiếp đến là những
cuộc khủng hoảng chính trị, kinh tế, tài chình, cuộc khủng hoảng
chung trên toàn thế giới đòi hỏi các nước phải cải cách về kinh tế- xã
hội Nhà nước Liên Xô không tiến hành các cải cách nên lâm vào
khủng hoảng toàn diện
- Tháng 3 – 1985 Gioóc-Ba-Chốp lên nắm quyền và tiến hành cải tổ:
+ Kinh tế: Có đưa ra các phương án nhưng ko thực hiên-> kinh tế vẫn
trượt dài trong khủng hoảng
+ Chính trị: Đẩy mạnh cải cách: Thực hiện chế độ tổng thống tập
trung quyền lực Đa nguyên về chính trị, xóa bỏ chế độ một đảng Dân
chủ, công khai mọi mặt
0,25
0,25 0,25
0,25
0,5
Trang 10=>Liên Xô lún sâu hơn vào khủng hoảng: mâu thuẫn sắc tộc bùng nổ,
phong trào li khai, các tệ nạn xã hội phát sinh, các thế lực phản động
chống phá
- Ngày 19/8/1991 diễn ra cuộc đảo chính lật đổ Gioóc-Ba-Chốp hậu
quả cực kì nghiêm trọng (Đảng cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt
động, chính phủ Xô Viết bị giải thể, 11 nước cộng hoà đòi tách khỏi
liên bang, )
- Ngày 21/12/1991 lãnh đạo 11 nước kí hiệp định giải tán liên bang
Xô Viết thành lập khối SNG
- Ngày 25/12/1991 Gioóc-Ba-Chốp từ chức, chế độ xã hội chủ nghĩa ở
Liên Xô sụp đổ sau 74 năm tồn tại
+ Khủng hoảng kinh tế 1973 đòi hỏi các nước trên thế giới phải tiên
hành cải cách về kinh tế- xã hội
+ Do sự chống phá của các thế lực thù địch
- Chủ quan:
+Trước yêu cầu của cuộc khủng hoảng năm 1973, Liên xô chủ quan ,
duy ý chí ko tiến hành những cải cách cần thiết cải cách => đi ngược
lại yêu cầu thời đại
+ Đến 1985 mới tiến hành cải cách, tuy nhiên cải cách lại sai lầm (cải
cách chính trị) và thiếu sót (không cải tổ kinh tế)
+ Mô hình CNXH sau cải cách của Giôc-ba-chốp chưa đúng dắn, chưa
phù hợp( Xóa bỏ nguyên tắc 1 đảng lãnh đạo : Đảng cộng sản Chế độ
tổng thống, nhiều đảng tham gia lãnh đao ) làm mất đi bản chất của
Lưu ý: Nên khuyến khích những bài làm có thêm phần liên hệ
thực tế với công cuộc xây dựng CNXH hiện nay ở Việt Nam và
trên thế giới
Câu 4
6.0 đ
* Diễn biến chính:
Phong trào Đông Du( 1.0đ)
- Người khởi xướng: Phan Bội Châu (quê Nam Đàn - Nghệ An) năm
1902 ông lên đường vào Nam ra Bắc tìm những người cùng chí hướng
và tháng 5/1904 Phan Bội Châu cùng các đồng chí của ông thành lập
Hội Duy Tân và tổ chức phong trào Đông Du đưa học sinh sang Nhật
học
- Tháng 8/1908 chính phủ Nhật câu kết với thực dân pháp trục xuất
học sinh Việt Nam về nước, phong trào Đông Du tan rã
- Tháng 6/1912 tại Quảng Châu (Trung Quốc), tập hợp những người
cùng chí hướng trong và ngoài nước thành lập Việt Nam Quang phục
hội với tôn chỉ: “Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam,
thành lập nước cộng hoà Dân Quốc Việt Nam” tiến hành bạo động, cử
người về nước trừ khử những tên thực dân đầu sỏ, Pháp đàn áp ngày
0.25
0.25
0.5
Trang 1124/12/1913 Phan Bội Châu bị giới quân phiệt bắt giam vào tù tại
Quảng Đông
Phong trào Duy Tân: (1.0đ)
- Người khởi xướng: Phan Chu Trinh (quê ở Tam Kỳ - Quảng Nam)
ông cùng với nhóm sỹ phu tiến bộ ở Quảng Nam mở cuộc vận động
Duy Tân ở Trung kỳ
- Hình thức hoạt động chủ yếu là vận động cải cách, mở trường
học phong trào Duy tân là một cuộc vận động yêu nước chủ yếu là
cải cách về văn hoá xã hội nhằm thức tỉnh lòng yêu nuớc, đấu tranh
cho dân tộc
- Năm1908 Pháp đàn áp, Phan Chu Trinh bị bắt và đầy ra Côn Đảo,
đến năm 1911 Pháp đưa ông sang Pháp Trước sau ông vẫn theo đường
lối cải cách kêu gọi thực hiện dân quyền, cải thiện dân sinh
- Mục đích: Cả hai xu hướng đều có chung một mục đích là đánh đuổi
thực dân Pháp, khôi phục nền độc lập dân tộc
- Khuynh hướng cách mạng : Dân chủ tư sản
- Lãnh đạo : Tầng lớp nho học - tiểu tư sản trí thức
- Lực lượng tham gia: Đông đảo các tầng lớp nhân dân
- Kết quả: Đều thất bại
- Ý nghĩa:Thể hiện tinh thần đấu tranh của một bộ phận tiểu tư sản trí
thức, khích lệ lòng yêu nước Là sự thử nghiệm mới của phong trào
độc lập dân tộc đầu thế kỉ XX
+Khác nhau: (2đ)
+ Phan Bội Châu: chủ trương bạo động, dựa vào Nhật để đánh
Pháp, khác gì “đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau”.Đây là chủ
trương sai lầm, thể hiện nhận thức chưa đúng đắn về bạn và thù Vì
vậy chủ trương này khó có khả năng thực hiện được
+ Phan Chu Trinh: chủ trương cải cách kinh tế, văn hoá xã hội Bằng
các hình thức như mở trường học, đề nghị Pháp chấn chỉnh lại bộ máy
phong kiến thể hiện sự ảo tưởng về kẻ thù, là khuynh hướng cải
lương, không triệt để Chủ trương này trái với đường lối của pháp nên
không thể thực hiện được
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
1.0
1.0
* Nguyên nhân:
Cả hai xu hướng trên cuối cùng đều thất bại, do cả hai ông đều không
thoát ra khỏi ý thức hệ của tư tưởng phong kiến Sự thất bại này đã
đặt dấu chấm hết cho khuynh hướng đấu tranh Dân chủ tư sản đầu thế
Trang 12- Khởi nghĩa của Cầm Bà Thước
*Ý nghĩa
- Thanh Hóa là một trong những trung tâm của phong trào Cần
Vương, phong trào thể hiện tinh thần yêu nước nồng nàn của nhân dân
các dân tộc Thanh Hóa, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì sự tồn vong của
dân tộc
- Gây cho Pháp nhiều tổn thất nặng nề, góp phần cùng nhân cả nước
làm chậm lại quá trình bình định của Thực dân Pháp
- Tuy chưa giành được thắng lợi cuối cùng nhưng phong trào đã nêu
cao chủ nghĩa anh hùng, tinh thần yêu nước, lòng quả cảm trung kiên
xả thân vì nền độc lập, là nguồn cổ vũ lớn lao cho lớp người sau tiến
bước trên con đường đấu tranh chống Pháp
0,5
0,5
0,5
- Hết -
Trang 13ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 12/01/2017 - Năm học 2016 - 2017)
Câu 3 ( 5,0 điểm ):
Xã hội Việt Nam phân hóa như thế nào sau Chiến tranh thế giới thứ nhất? Thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các giai cấp, tầng lớp? Vì sao giai cấp công nhân Việt Nam giữ vai trò lãnh đạo cách mạng?
Câu 4 (4,0 điểm):
Hãy cho biết các hình thức đấu tranh của phong trào dân tộc, dân chủ giai đoạn 1919-1925? So sánh các tiêu chí (mục tiêu đấu tranh, tính chất, điểm tích cực, hạn chế) phong trào đấu tranh của giai cấp tư sản, tiểu tư sản Rút ra nhận xét chung về phong trào đấu tranh này
Câu 5 (2,0 điểm):
Nêu tên, quê quán một số lãnh tụ tiêu biểu và ý nghĩa lịch sử của phong trào Cần Vương ở Thanh Hóa
- Hết -
Trang 14HƯỚNG DẪN CHẤM
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 12/01/2017 - Năm học 2016 - 2017)
điểm
Câu 1
(5.0
điểm)
Cu Ba là lá cờ đầu trong phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ la tinh:
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, được sự giúp đỡ của Mĩ, tháng
3/1952: tướng Ba- ti- xta làm đảo chính thiết lập chế độ độc tài quân
sự ở Cu Ba Chính quyền Ba-ti-xta đã xóa bỏ hiến pháp tiến bộ…
- Không cam chịu chế độ độc tài tàn bạo, nhân dân Cu Ba bền bỉ đấu
tranh giành lại chính quyền, ngày 26/7/1953: 135 thanh niên yêu nước
dưới sự chỉ huy của luật sư trẻ Phi-đen đã tấn công vào pháo đài
Môn-ca-đa thức tỉnh tinh thần yêu nước của nhân dân…
- Sau gần 2 năm bị giam cầm: năm 1955 được trả tự do Phi- đen
sang Mê-hi-cô, tại đây ông đã thành lập tổ chức lấy tên là “phong trào
26/7”, tập hợp các chiến sĩ yêu nước, luyện tập quân sự chuẩn bị cho
cuộc chiến đấu mới
- Tháng 11/1956, Phi- đen cùng 81 chiến sĩ yêu nước đáp tàu Gran-
ma trở về tổ quốc Khi lên bờ tỉnh Ô-ri-en-tê bị đánh dữ dội, chỉ còn
lại 12 người trong đó có Phi- đen
- Được sự giúp đỡ của nhân dân, các lực lượng cách mạng ngày càng
lớn mạnh và phong trào vũ trang lan rộng khắp cả nước Từ cuối năm
1958 các binh đoàn cách mạng do Phi- đen làm tổng chỉ huy liên tiếp
mở các cuộc tấn công trên khắp các mặt trận
- Ngày 1/1/1959 chế độ độc tài Ba-ti-xta bị lật đổ, cách mạng Cu- Ba
thắng lợi
* Ý nghĩa:
- Là lá cờ đầu trong phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ la tinh, cắm
mốc đầu tiên của chủ nghĩa xã hội ở Tây bán cầu
- Làm thất bại mưu đồ thôn tính Cu-Ba của Mĩ, cổ vũ phong trào giải
phóng dân tộc trên thế giới
Trang 15* Mối quan hệ Việt Nam- Cu Ba
- Việt Nam, Cu Ba tuy cách xa nhau về mặt địa lý, nhưng Chủ tịch Hồ
Chí Minh và Phi đen- Ca-xtơ-rô đã xây dựng nên mối quan hệ tốt đẹp
giữa nhân dân hai nước
- Trong kháng chiến chống Mĩ, Phi-đen là nguyên thủ nước ngoài duy
nhất đã vào tuyến lửa Quảng Trị để động viên nhân dân ta Phi- đen
và nhân dân Cu- Ba luôn ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Việt
Nam “ Vì Việt Nam Cu- Ba sẵn sàng hiến cả máu”…
- Cu- Ba đã gửi chuyên gia, bác sĩ nghiên cứu bệnh sốt rét, mổ cho
các thương binh ở chiến trường Sau năm 1975 Cu- Ba giúp nhân dân
Việt Nam xây dựng bệnh viện Cu- Ba ở Đồng Hới ( Quảng Bình)…
- Ngày 26/11/2016 đồng chí Phi-đen, vị lãnh tụ của đất nước Cu Ba từ
trần, xuất phát từ quan hệ đặc biệt Việt Nam-Cu Ba, Việt Nam quyết
định để tang đồng chí Phi-đen với nghi thức Quốc tang vào ngày
- Tổng sản phẩm quốc dân năm 1950 chỉ mới 20 tỉ USD, bằng 1/17
của Mĩ, nhưng đến năm 1968 đã đạt tới 183 tỉ USD, vươn lên đứng
thứ hai thế giới sau Mĩ Thu nhập bình quân đầu người không ngừng
tăng, đến năm 1990 thu nhập bình quân theo đầu người đạt 23796
USD, vượt Mĩ và đứng thứ hai trên thế giới
- Về công nghiệp, từ 1950-1960 tốc độ tăng trưởng bình quân đạt
15%, những năm 1961-1970 là 13,5%
- Về nông nghiệp, những năm 1967-1969 đã cung cấp được 80% nhu
cầu lương thực trong nước, 2/3 nhu cầu thịt, sữa; nghề đánh cá rất
phát triển đứng thứ hai thế giới
- Những năm 70 của thế kỉ XX, cùng với Mĩ, Tây Âu, Nhật trở thành
1 trong ba trung tâm kinh tế - tài chính của thế giới
- Như vậy, từ một nước bại trận trong chiến tranh, kinh tế bị tàn phá
nặng nề, điều kiện tự nhiên không thuận lợi, thế nhưng với những
thành tựu nêu trên có thể khẳng định kinh tế Nhật đạt được sự phát
triển thần kì trong những năm 70 của thế kỉ XX
* Nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến sự phát triển…
Nhân tố con người được coi là vốn quý nhất, là nhân tố quyết định
hàng đầu cho sự phát triển kinh tế ở Nhật
* Kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam
Trang 16- Quan tâm, đầu tư tương xứng cho giáo dục để đào tạo nguồn nhân
lực có trình độ, có đạo đức để đủ sức tiếp thu và phát huy những
thành quả khoa học công nghệ thế giới
- Biết phát huy những giá trị truyền thống nói chung, cũng như những
phẩm chất tốt đẹp của con người nói riêng như tính cần cù, chịu khó,
tiết kiệm, ý chí vươn lên…
* Dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa, xã hội Việt Nam phân
hóa ngày càng sâu sắc: bên cạnh những giai cấp cũ, nay xuất hiện
những tầng lớp, giai cấp mới Mỗi tầng lớp, giai cấp có quyền lợi và
địa vị khác nhau, nên cũng có thái độ chính trị và khả năng cách
mạng khác nhau:
- Giai cấp địa chủ phong kiến: Đại bộ phận địa chủ chiếm nhiều
ruộng đất, câu kết với thực dân Pháp bóc lột nông dân nên không có
tinh thần cách mạng Tuy nhiên có bộ phận địa chủ vừa và nhỏ, có
tinh thần yêu nước và sẵn sàng tham gia cách mạng khi có điều kiện
- Giai cấp nông dân: Chiếm hơn 90% dân số, bị đế quốc, phong kiến
áp bức bóc lột nặng nề bằng các thủ đoạn sưu cao, thuế nặng, tô tức,
phu phen, bị cướp đoạt ruộng đất Họ bị bần cùng hóa và phá sản trên
quy mô lớn Đây là lực lượng hăng hái và đông đảo nhất của cách
mạng
- Giai cấp tư sản: Ra đời sau chiến tranh thế giới thứ nhất, số lượng ít,
phân hóa làm hai bộ phận: Tư sản mại bản và tư sản dân tộc…
- Tầng lớp tiểu tư sản: Bị Pháp chèn ép nên đời sống bấp bênh Bộ
phận trí thức có tinh thần hăng hái cách mạng Là lực lượng quan
trọng của cách mạng
- Giai cấp công nhân: Ra đời từ cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất
của Pháp và phát triển nhanh trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ
hai Giai cấp công nhân Việt Nam có những đặc điểm riêng: Bị ba
tầng áp bức, có quan hệ gắn bó với nông dân, kế thừa truyền thống
anh hùng của dân tộc Giai cấp công nhân Việt Nam ngay từ khi mới
ra đời đã tiếp thu chủ nghĩa Mác-LêNin và cách mạng tháng Mười
Nga
* Giai cấp công nhân Việt Nam giữ vai trò lãnh đạo vì:
Ngoài những đặc điểm chung của giai cấp công nhân quốc tế,
như đại diện cho lực lượng sản xuất tiến bộ nhất của xã hội, có hệ tư
tưởng riêng, có điều kiện lao động và sinh sống tập trung, có ý thức tổ
chức và kỉ luật cao, tinh thần cách mạng triệt để …giai cấp công nhân
Trang 17Việt Nam còn có những đặc điểm riêng:
- Bị ba tầng áp bức bóc lột của đế quốc, phong kiến và tư sản người
Việt
- Có quan hệ tự nhiên gắn bó với giai cấp nông dân
- Kế thừa truyền thống yêu nước anh hùng, bất khuất của dân tộc
- Có điều kiện tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lê Nin và trào lưu cách mạng
thế giới, đặc biệt là Cách mạng tháng Mười Nga
Do hoàn cảnh ra đời, cùng với những phẩm chất nói trên, giai cấp
công nhân Việt Nam sớm trở thành một lực lượng xã hội độc lập và
tiên tiến nhất Vì vậy giai cấp công nhân hoàn toàn có khả năng
nắm lấy ngọn cờ lãnh đạo cách mạng
0.25đ
0.25đ 0.25đ 0.25đ
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào dân tộc, dân chủ ở
nước ta đang trên đà phát triển mạnh mẽ, thu hút nhiều tầng lớp nhân
dân tham gia với nhiều hình thức đấu tranh phong phú, sôi nổi
- Đấu tranh chính trị
+ Thành lập các tổ chức chính trị như Việt Nam Nghĩa đoàn, Hội
Phục Việt
+ Đấu tranh đòi nhà cầm quyền Pháp thả tự do cụ Phan Bội Châu
(1925) và đám tang Phan Châu Trinh năm 1926
- Đấu tranh báo chí: Lập ra những nhà xuất bản tiến bộ như Cường
học thư xã Xuất bản những tờ báo tiến bộ như Chuông rè, An Nam
xã, Người nhà quê
- Đấu tranh bạo lực : Tháng 6/1924 tiếng bom Phạm Hồng Thái
(Quảng Châu, Trung Quốc) đã cổ vũ thúc đẩy phong trào tiến lên
b So sánh
* Mục tiêu
- Phong trào tư sản: Đòi tự do dân chủ, đòi quyền lợi về kinh tế như
phát động phong trào chấn hưng nôị hóa, bài trừ ngoại hóa,
- Tiểu tư sản: Chống cường quyền áp bức, đòi tự do dân chủ
* Tính chất
0.25đ
0.5đ
0.25đ
0.5đ
0.5đ
Trang 18- Hết -
- Phong trào TS: Yêu nước, dân chủ, thỏa hiệp, cải lương
- Phong trào TTS: Yêu nước, dân chủ, xốc nổi, ấu trĩ
* Điểm tích cực
- Phong trào TS: Mang tính chất dân chủ, tranh thủ sự ủng hộ của
quần chúng, chống sự cạnh tranh chèn ép của TS nước ngoài
- Phong trào TTS: Thức tỉnh lòng yêu nước, truyền bá tư do dân chủ
trong nhân dân, tư tưởng cách mạng mới
- Phong trào đấu tranh của giai cấp tư sản dân tộc, tuy thể hiện lòng
yêu nước nhưng mang tính chất thỏa hiệp, cải lương và ngày càng xa
rời quần chúng vì họ yếu cả về chính trị lẫn kinh tế
- Hoạt động của phong trào TTS mạnh hơn được quần chúng ủng hộ,
nhưng cũng chưa giành được thắng lợi, do thiếu đường lối chính trị
Cầm Bá Thước- Thường Xuân
Trần Xuân Soạn- Thành phố Thanh Hóa
b Ý nghĩa
- Nêu tấm gương chiến đấu anh dũng sáng ngời, tinh thần yêu nước
nồng nàn của nhân dân các dân tộc trong tỉnh
- Phong trào đã nói lên tinh thần đoàn kết của các dân tộc trong sự
nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc
- Các cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng gây cho Pháp nhiều tổn thất
Trang 19ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 25/11/2015 - năm học 2015-2016 )
ĐỀ BÀI
Câu 1 (3,0 điểm): Điền các sự kiện lịch sử thế giới tương ứng với các mốc thời gian trong bảng sau:
Câu 2 ( 5,0 điểm): Có ý kiến cho rằng “thế kỉ XXI sẽ là thế kỉ của châu Á” Bằng những hiểu biết
về sự tăng trưởng của Ấn Độ, Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á trong những thập niên qua, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên?
Câu 4 (5,0 điểm): Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp (1897 - 1914):
a) Trình bày các chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp trong các ngành nông nghiệp, công nghiệp, thương nghiệp, giao thông vận tải?
b) Dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa, các giai cấp, tầng lớp mới nào đã xuất hiện? Thái độ chính trị, khả năng cách mạng của các giai cấp, tầng lớp đối với cách mạng giải phóng dân tộc như thể
nào?
Câu 5 (2,0 điểm): Tháng 4 năm 2015, Thanh Hóa vinh dự được đón bằng công nhận một khu di tích lịch sử là di tích quốc gia đặc biệt:
Em hãy cho biết đó là khu di tích lịch sử nào? Hãy giới thiệu những nét chính về khu di tích lịch
sử đó Thái độ của em đối với việc gìn giữ, bảo tồn di tích lịch sử
- Hết -
Trang 20HƯỚNG DẪN CHẤM
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 25/11/2015 - năm học 2015-2016 )
Câu 1 (3,0 điểm): Điền đúng mỗi sự kiện lịch sử cho 0.25 điểm
17/08/1945 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập
02/09/1945 Nhật ký hiệp định đầu hàng không điều kiện Chiến tranh thế giới thứ hai
kết thúc 08/01/1949 Hội đồng tương trợ kinh tế thành lập
04/04/1949 Thành lập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NaTo)
12/04/1951 Thành lập "cộng đồng than và thép Châu âu"
24/12/1951 Vương quốc Li Bi tuyên bố độc lập
05/1955 Thành lập liên minh Tây âu
01/01/1956 Cộng hòa Xu đăng tuyên bố độc lập
08/08/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á thành lập
21/12/1991 Thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG)
28/07/1995 Việt Nam ra nhập ASEAN
04/1999 Cam pu chia ra nhập ASEAN
Câu 2 (5.0 điểm):
*Giới thiệu khái quát về Châu Á:
- Là châu lục đất rộng, người đông, tài nguyên thiên nhiên phong phú Trước
chiến tranh TG II, châu Á chịu sự nô dịch và bóc lột nặng nề của CNTD
*Chứng minh “thế kỉ XXI sẽ là thế kỉ của châu Á”:
-Ấn Độ:
+ Sau khi giành được độc lập, Ấn Độ đã thực hiện các kế hoạch dài hạn nhằm
phát triển kinh tế, xã hội và đạt được nhiều thành tựu: từ một nước phải nhập
khẩu lương thực, nhờ cuộc “cách mạng xanh” trong nông nghiệp, Ấn Độ đã tự
túc được lương thực cho dân số hơn một tỉ người
+ Về công nghiệp: các sản phẩm công nghiệp chính là hàng dệt, thép, máy móc,
thiết bị giao thông, xe hơi; những thập niên gần đây, công nghệ thông tin và viễn
thông phát triển mạnh mẽ Ấn Độ đang cố gắng trở thành cường quốc công
nghiệp phần mềm, công nghệ hạt nhân và công nghệ vũ trụ
- Trung Quốc:
0,5
0,75
0,75
Trang 21+ Từ khi tiến hành cải cách mở cửa đến nay, nền kinh tế phát triển nhanh chóng
đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới; GDP hàng năm tăng 9,6% đứng thứ 7
thế giới
+ Đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt
- Xin-ga-po: Từ 1965- 1973 kinh tế hàng năm tăng khoảng 12% trở thành “con
rồng” ở châu Á
- Ma-lai-xi-a: Từ 1965 - 1983 tăng trưởng kinh tế 6,3% mỗi năm
-Thái Lan: Từ 1987 - 1990 tăng trưởng kinh tế 11,4% mỗi năm
=> Với sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của các nước châu Á tiêu biểu là Ấn
Độ, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á nên nhiều người dự đoán “thế kỉ
XXI sẽ là thế kỉ của châu Á”:
1,0
0,5 0,5 0,5
0,5
Câu 3 (5.0 điểm):
a) Do một thời gian dài chạy đua vũ trang tốn kém, tình hình thế giới dẫn tới
sự căng thẳng, nguy cơ bùng nổ chiến tranh thế giới
Do xu thế của thế giới thời kì mới có nhiều biến chuyển theo đường lối đối
thoại, hợp tác cùng có lợi
b) Xu thế của thế giới sau “chiến tranh lạnh":
Một là: Xu thế hoà hoãn, hoà dịu trong quan hệ quốc tế từ đầu những năm
90 của thế kỉ XX các nước lớn tránh xung đột trực tiếp, đối đầu, các xung đột
quân sự ở nhiều khu vực dần đi vào thương lượng hoà bình, giải quyết các
tranh chấp
Hai là: Sự tan rã của trật tự hai cực I-an- ta và thế giới đang tiến tới xác
lập một Trật tự thế giới mới đa cực, nhiều trung tâm
Ba là: Từ sau “chiến tranh lạnh" và dưới tác động to lớn của cuộc cách
mạng khoa học –kĩ thuật hầu hết các nước đều ra sức điều chỉnh chiến lược
phát triển lấy kinh tế làm trọng điểm
Bốn là: Tuy hoà bình thế giới được củng cố nhưng từ đầu những năm 90
của thế kỉ XX ở nhiều khu vực lại xảy ra những vụ xung đột quân sự hoặc nội
chiến giữa các phe phái
Tuy nhiên, xu thế chung của thế giới ngày nay là hoà bình ,ổn định và
hợp tác phát triển kinh tế Đây vừa là thời cơ vừa là thách thức đối với các dân
tộc khi bước vào thế kỉ XXI trong đó có Việt Nam
c) “Hoà bình ổn định và hợp tác phát triển kinh tế” vừa là thời cơ,
vừa là thách thức đối với các dân tộc:
Trang 22trong việc xây dựng và phát triển đất nước, tăng cường hợp tác và tham gia các
liên minh kinh tế khu vực
Các nước đang phát triển có thể tiếp thu những tiến bộ khoa học - kĩ thuật
của thế giới và khai thác nguồn vốn đầu tư nước ngoài để rút ngắn thời gian
xây dựng và phát triển đất nước
Thách thức
Phần lớn các nước đang phát triển có điểm xuất phát thấp về kinh tế, trình
độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế; sự cạnh tranh quyết
liệt của thị trường thế giới; việc sử dụng hiệu quả các nguồn vốn vay nước
ngoài; việc giữ gìn bảo vệ bản sắc dân tộc và kết hợp giữa các yếu tố truyền
thống và hiện đại…
Nếu nắm bắt được thời cơ thì kinh tế - xã hội đất nước phát triển, không
nắm bắt được thời cơ thì sẽ bị tụt hậu so với các dân tộc khác Nếu nắm bắt
được thời cơ nhưng không có đường lối, chính sách đúng đắn sẽ đánh mất bản
sắc văn hoá dân tộc
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã có những đường lối, chính sách
phù hợp Nhờ đó, đất nước ta từng bước phát triển hoà nhập dần vào đời sống
a, Trong nông nghiệp: Pháp đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất, lập các đồn
điền
Trong công nghiệp: Pháp tập trung khai thác than và kim loại Ngoài ra,
Pháp đầu tư vào một số ngành khác như xi măng, điện, chế biến gỗ
Về thương nghiệp: Pháp độc chiếm thị trường Việt Nam, hàng hóa của
Pháp nhập vào Việt Nam chỉ bị đánh thuế rất nhẹ hoặc được miễn thuế, nhưng
đánh thuế cao hàng hóa các nước khác Pháp còn tiến hành đề ra các thứ thuế
mới bên cạnh thuế cũ: thuế muối, rượu
- Giao thông vận tải: Pháp xây dựng hệ thống giao thông đường bộ, đường
sắt để tăng cường bóc lột kinh tế và phục vụ mục đích quân sự
0.5
0.5
0.5
0.5
b, Xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới:
Tầng lớp tư sản, tầng lớp tiểu tư sản, giai cấp công nhân 0.5 Tầng lớp Tư sản: họ bị các nhà Tư bản Pháp chèn ép, chính quyền Thực
dân kìm hãm Song do bị lệ thuộc, yếu ớt về mặt kinh tế nên họ chỉ muốn có
những thay đổi nhỏ để dễ bề làm ăn, chứ chưa dám tỏ thái độ hưởng ứng hay
tham gia các cuộc vận động cách mạng giải phóng dân tộc
0.75
Trang 23Tầng lớp tiểu tư sản: cuộc sống của họ tuy có phần dễ chịu hơn nông dân,
công nhân và dân nghèo thành thị song vẫn sống bấp bênh Họ là những người
có ý thức dân tộc đặc biệt là các nhà giáo, thanh niên, học sinh nên tích cực
tham gia vào các cuộc vận động cứu nước đầu thế kỉ XX
0.75
Giai cấp công nhân: họ phần lớn xuất thân từ nông dân, không có ruộng
đất , bị ba tầng áp bức bóc lột (thực dân, phong kiến, tư sản) nên sớm có tinh
Đền Bà Triệu cách thành phố Thanh Hóa 17 Km về phía bắc Tọa lạc tại chân
núi Gai, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, là nơi thờ nữ anh hùng Triệu Thị
Trinh
0.5
Đền Bà Triệu được khởi công xây dựng vào năm 248 và được tu sửa nhiều lần
Kiến trúc hiện nay là kết quả lần trùng tu vào cuối thế kỉ XVIII Đền bao gồm
các hạng mục chính: cổng ngoại, cổng nội, hồ nước hình chử nhật, nhà tiếp
khách, nhà sắm lễ Trong hậu cung được bố trí đăng đối theo một trục trung
tâm từ thấp lên cao, trong đó hậu cung được xây cao hơn hẳn, lưng tựa vào
vách núi
0.25
Nằm trong khu di tích đền Bà Triệu còn có khu lăng tháp và đình làng Phú
Điền Với công lao to lớn của Bà Triệu, tháng 4 năm 2015 Chính phủ đã công
nhận Đền bà Triệu là một khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt
0.25
Lưu ý: - Điểm toàn bài làm tròn đến 0,25 đ
- HS làm cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm tối đa
- Hết -
Trang 24ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Câu 2 (4,0điểm)
Dựa vào kiến thức đã học về phong trào công nhân (1919 -1925), em hãy chứng minh phong trào công nhân nước ta phát triển lên một bước cao hơn sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
II PHẦN II: LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Câu 1 (4,0điểm)
Trong những năm 60-70 của thế kỉ XX, nền kinh tế Nhật Bản có bước phát triển
như thế nào? Nguyên nhân của sự phát triển đó
Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật từ năm 1945 đến nay đã đạt được những
thành tựu nào? Những thành tựu trên có tác động như thế nào đối với đời sống con
người? Là một học sinh, em sẽ làm gì để góp phần phát triển nền khoa học - kĩ thuật của đất nước mình?
- Hết -
Trang 25HƯỚNG DẪN CHẤM
Thời gian: 150 phỳt (khụng kể thời gian giao đề) (Đề thi HSG Sử 9– Huuyện Nam Trực - năm học 2015-2016 )
I PHẦN I: LỊCH SỬ VIỆT NAM
Cõu 1 (4,0điểm)
Nờu những chớnh sỏch về chớnh trị, văn húa, giỏo dục của thực dõn
Phỏp đó thi hành ở Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
Hậu quả của những chớnh sỏch ấy đối với Việt Nam
4.0đ
* Chớnh sỏch chớnh trị:
- Thực dân Pháp thi hành chớnh sỏch “chia để trị” Chỳng chia nước ta
thành 3 kỡ: Bắc Kỡ, Trung Kỡ, Nam Kỡ với 3 chế độ khỏc nhau; chia rẽ
dõn tộc đa số với dõn tộc thiểu số; chia rẽ cỏc tụn giỏo
0.5
- Triệt để lợi dụng giai cấp địa chủ phong kiến ở nụng thụn để làm tay
sai
0.5
* Chớnh sỏch văn húa, giỏo dục của Phỏp:
- Triệt để thi hành chớnh sỏch văn húa nụ dịch; khuyến khớch cỏc hoạt
động mờ tớn dị đoan, cỏc tệ nạn xó hội như rượu chố, cờ bạc, mại dõm,
0.5
- Hạn chế mở trường, chủ yếu là cỏc trường tiểu học, chỉ cú một số ớt
trường trung học ở cỏc thành phố lớn
0.5
- Sỏch, bỏo xuất bản cụng khai được lợi dụng tuyờn truyền chớnh sỏch
khai húa của thực dõn và reo rắc ảo tưởng hũa bỡnh hợp tỏc
0.5
* Hậu quả:
- Cỏc chớnh sỏch chớnh trị, văn húa, giỏo dục của thực dõn Phỏp giữ
nước ta trong vũng lạc hậu, ngày càng lệ thuộc vào Phỏp, gõy nờn sự
chia rẽ trong đất nước ta, mõu thuẫn xó hội chồng chộo, đan xen
0.5
- Gõy ra tõm lớ tự ti trong một bộ phận nhõn dõn ta, làm ảnh hưởng đến
tinh thần đấu tranh
Dựa vào kiến thức đó học về phong trào cụng nhõn (1919 -1925), em hóy
chứng minh phong trào cụng nhõn nước ta phỏt triển lờn một bước cao
hơn sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
4.0đ
Trang 26* Thế giới:
- Cách mạng tháng Mười Nga (1917) là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên
thế giới giành thắng lợi, đã tác động mạnh mẽ tới cách mạng nước ta, nhất
là phong trào công nhân
0,25
- Đầu năm 1919, Quốc tế cộng sản ra đời có chủ trương ủng hộ phong trào
cách mạng thuộc địa, đã gắn cách mạng thuộc địa với cách mạng chính
quốc
0,25
- Thời kì này phong trào thuỷ thủ Pháp ở VN và phong trào công nhân, thuỷ
thủ Trung Quốc ở các cảng lớn như cảng Áo Môn, Thượng Hải, Hương
Cảng đấu tranh đã có tác động đến phong trào công nhân nước ta
0,25
* Trong nước:
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc
địa lần thứ hai, đã tăng cường chính sách bóc lột, làm bần cùng hoá nhân
dân ta, nhất là giai cấp công nhân
0,25
- Cùng với phong trào đấu tranh của giai cấp tư sản và tiểu tư sản, phong trào
đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam có bứơc tiến mới, tuy còn lẻ tẻ tự
phát nhưng đã nói lên ý thức giai cấp đang phát triển nhanh chóng
0,25
+ Năm 1919, công nhân ở nhiều nơi đã đấu tranh đòi tăng lương, giảm
giờ làm, nhưng vẫn còn mang tính lẻ tẻ, thiếu tổ chức và liên kết (25 vụ đấu
+ Năm 1922, công nhân viên chức ở các sở công thương tư nhân Bắc kỳ
đòi trả lương ngày chủ nhật, thợ nhuộm ở Chợ Lớn bãi công
0,25
+ Năm 1924, công nhân dệt, rượu ở Nam Định, Hà Nội, Hải Dương bãi
công
0,25
+ Đặc biệt, tháng 8/1925, cuộc bãi công của thợ máy xưởng Ba Son ở
cảng Sài Gòn với mục đích ngăn cản tàu chiến Pháp chở lính sang tham gia
đàn áp phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân và thủy thủ Trung Quốc
0,5
KL: Phong trào công nhân (1919 -1925), đã đánh dấu một bước tiến mới của
phong trào công nhân VN:
- Nó thể hiện sự trưởng thành quan trọng của công nhân VN Các cuộc đấu
tranh bước đầu đã có sự lãnh đạo ( tổ chức cụng hội đỏ lónh đạo), có kế hoạch
rừ ràng, chuẩn bị chu đỏo
- Thể hiện tớnh liờn kết với cỏc tầng lớp khỏc (viờn chức, trớ thức Sài Gũn)
và với cả cụng nhõn thủy thủ Trung Quốc
- Mục tiờu đấu tranh rừ ràng, khụng chỉ nhằm mục tiờu kinh tế mà cũn mang
tớnh chớnh trị; thể hiện tinh thần đoàn kết quốc tế
- Đánh dấu công nhân Việt Nam bắt đầu chuyển từ đấu tranh tự phát sang đấu
tranh tự giác cú tổ chức
1,0đ
Trang 27II PHẦN II: LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Cõu 1 (4,0điểm)
Trong những năm 60-70 của thế kỉ XX, nền kinh tế Nhật Bản cú
bước phỏt triển như thế nào? Nguyờn nhõn của sự phỏt triển đú
+ Về tổng sản phẩm quốc dõn: năm 1950 chỉ đạt được 20 tỉ USD, nhưng đến
năm 1968 đó đạt tới 183 tỉ USD vượt lờn thứ 2 thế giới sau Mĩ (830 tỉ USD)
0,5đ
+ Về cụng nghiệp: trong những năm 1960, tốc độ tăng trưởng bỡnh quõn hằng
năm là 15%, những năm 1961-1970 là 13,5%
0,5đ
+ Nông nghiêp: trong những năm 1967-1969, nhờ áp dụng những thành tựu
khoa học - kỹ thuật hiện đại, đã cung cấp hơn 80% nhu cầu lương thực trong
nước, 2/3 nhu cầu thịt sữa, nghề đánh cá rất phát triển
0,5đ
+ Về khoa học, kĩ thuật: Nhật là một trong những nước đạt nhiều thành tựu to
lớn, nghiờn cứu, sỏng chế, phỏt minh Là một trong những quốc gia hàng đầu
về KH-CN đặc biệt là điện tử, điện lạnh
0,25đ
- Từ những năm 70 của thế kỉ XX cựng với Mĩ và Tõy Âu, Nhật Bản trở
thành một trong ba trung tõm tài chớnh kinh tế thế giới
0,5đ
* Nguyờn nhõn của sự phỏt triển nền kinh tế Nhật Bản 1,5đ
- Khỏch quan:
+ Sự phỏt triển chung của nền kinh tế thế giới
+ Vận dụng tốt những thành tựu của Cỏch mạng khoa học-kĩ thuật
0,5đ
- Chủ quan:
+ Truyền thống văn hóa, giáo dục lâu đời của người Nhật - sẵn sàng
tiếp thu những giá trị tiến bộ của thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc dân tộc;
+ Hệ thống tổ chức có hiệu quả của các xí nghiệp, công ti Nhật Bản;
+ Vai trò quan trọng của Nhà nước trong việ đề ra các chiến lược phát
triển, nắm bắt đúng thời cơ và sự điều tiết cần thiết để đưa nền kinh tế liên tục
tăng trưởng;
+ Con người Nhật Bản được đào tạo chu đáo, có ý chí vươn lên, cần cù
lao động, đề cao kỉ luật và coi trọng tiết kiệm
1,0đ
Cõu 2 (3,0điểm)
Trỡnh bày xu thế phỏt triển chung của thế giới sau “chiến tranh lạnh”
Trong xu thế phỏt triển chung của thế giới, cỏc nước ASEAN đó chớnh thức
ra mắt “Cộng đồng Kinh tế ASEAN” (31/12/2015) Trước sự kiện ấy, Việt
Nam cú những thời cơ và thỏch thức gỡ?
3,0đ
Trang 28* Cỏc xu thế phỏt triển chung của thế giới sau “chiến tranh lạnh” 2,0đ
Thỏng 12-1989, Mĩ và Liờn Xụ tuyờn bố chấm dứt “chiến tranh lạnh” Từ đú,
tỡnh hỡnh thế giới cú nhiều biến chuyển và diễn ra theo cỏc xu hướng sau:
0,25đ
- Một là, xu thế hoà hoón và hoà dịu trong quan hệ quốc tế 0,25đ
- Hai là, sự tan ró của Trật tự hai cực Ianta và thế giới đang tiến tới xỏc lập một
Trật tự thế giới đa cực, nhiều trung tõm Nhưng Mĩ lại chủ trương “thế giới đơn
cực” để dễ bề chi phối, thống trị thế giới
0,25đ
- Ba là, từ sau “chiến tranh lạnh” và dưới tỏc động to lớn của cuộc cỏch mạng
khoa học - kĩ thuật, hầu hết cỏc nước đều ra sức điều chỉnh chiến lược phỏt triển,
lấy kinh tế làm trọng điểm
0,5đ
- Bốn là, tuy hoà bỡnh thế giới được củng cố, nhưng từ đầu những năm 90 của
thế kỉ XX, ở nhiều khu vực lại xảy ra những vụ xung đột quõn sự hoặc nội chiến
giữa cỏc phe phỏi (như ở Liờn bang Nam Tư cũ, chõu Phi và một số nước ở
Trung Á…)
0,25đ
- Tuy nhiờn, xu thế chung của thế giới ngày nay là hoà bỡnh ổn định và hợp tỏc
phỏt triển kinh tế Đõy vừa là thời cơ, vừa là thỏch thức đối với cỏc dõn tộc khi
bước vào thế kỉ XXI
0,5đ
Trong xu thế phỏt triển chung của thế giới, cỏc nước ASEAN đó chớnh thức
ra mắt “Cộng đồng Kinh tế ASEAN” (31/12/2015) Trước sự kiện ấy, Việt
Nam cú những thời cơ và thỏch thức
1,0đ
* Thời cơ
- Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu, thu hỳt đầu tư nước ngoài, nhanh chúng bắt
nhịp với xu thế và trỡnh độ phỏt triển kinh tế của khu vực và thế giới
- Một số mặt hàng được cắt giảm chi phớ nhập khẩu, hạ giỏ thành sản phẩm, tiếp
cận cỏc thị trường rộng lớn hơn
0,5đ
* Thách thức
- Việt Nam đứng trước sự cạnh tranh về dịch vụ đầu tư, cạnh tranh về chất lượng
hàng hóa, sức ộp rất lớn về cải cỏch thể chế, tỏi cơ cấu kinh tế, nõng cao trỡnh độ
khoa học - cụng nghệ…
0,5đ
Trang 29Câu 3 (5,0điểm)
Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật từ năm 1945 đến nay đã đạt được
những thành tựu nào? Những thành tựu trờn cú tỏc động như thế nào đối
với đời sống con người? Là một học sinh, em sẽ làm gỡ để gúp phần phỏt
triển nền khoa học - kĩ thuật của đất nước mỡnh?
5,0đ
* Những thành tựu tiêu biểu của cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật từ sau
chiến tranh thế giới thứ hai đến nay:
2,0®
- Khoa học cơ bản: Đạt nhiều thành tựu to lớn trong các lĩnh vực Toán, Lý, Hóa,
Sinh được ứng dụng vào kĩ thuật và sản xuất, phục vụ cuộc sống 0.5
- Công cụ sản xuất mới: Máy tính điện tử, máy tự động và hệ thống máy tự
động
0.25
- Vật liệu mới: Tìm ra những vật liệu mới thay thế những vật liệu tự nhiên dần
- Năng lượng mới: Tìm và sử dụng ngày càng phổ biến những nguồn năng lượng
mới như năng lượng nguyên tử, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng
thủy triều
0.25
- "Cách mạng xanh" trong nông nghiệp: Điện khí hóa, cơ giới hóa, hóa học hóa
năng suất cây trồng tăng, khắc phục tình trạng thiếu ăn kéo dài
0.25
- Giao thông vận tả, thông tin liên lạc: máy bay siêu âm khổng lồ, tàu hỏa tốc độ
cao; những phương tiện thông tin liên lạc, phát sóng vô tuyến hiện đại qua vệ
tinh
0.25
- Chinh phục vũ trụ: phóng thành công vệ tinh nhân tạo, đưa con người lên Mặt
Trăng, thực hiện các chuyến bay dài ngày trong vũ trụ
- Cho phép con người thực hiện những bước nhảy vọt chưa từng thấy về lực
lượng sản xuất và năng suất lao động, nâng cao mức sống và chất lượng cuộc
sống của con người với những hàng hóa mới và tiện nghi sinh hoạt mới
- Đưa tới những thay đổi lớn về cơ cấu dân cư lao động với xu hướng tỉ lệ dân cư
lao động trong nông nghiệp và công nghiệp giảm dần, tỉ lệ dân cư lao động trong
các nghành dịch vụ ngày càng tăng lên, nhất là ở các nước phát triển cao
- Chế tạo vũ khí và các phương tiện quân sự có sức tàn phá và hủy diệt sự sống
- Nạn ô nhiễm môi trường, việc nhiễm phóng xạ nguyên tử, những tai nạn lao
động và tai nạn giao thông, dịch bệnh mới cùng những đe dọa về đạo đức xã hội
Trang 30và an ninh đối với con người
Là một học sinh, em sẽ làm gì để góp phần phát triển nền khoa học - kĩ
thuật của đất nước mình?
1,0®
Học sinh bày tỏ được suy nghĩ theo hướng tích cực như: Tích cực học tập và rèn
luyện, hưởng ứng các cuộc thi sáng tạo khoa học - kĩ thuật do các cấp tổ chức;
không ngừng tìm tòi, khám phá để có ý tưởng sáng tạo
Ghi chú:
- Yêu cầu chữ viết rõ ràng, trình bày mạch lạc
- Học sinh có thể diễn đạt khác nhưng đúng với nội dung thì vẫn cho điểm tối đa
- Điểm toàn bài không làm tròn số
- Hết -
Trang 31ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9 – Huyện Tĩnh Gia - Năm học 2015 - 2016 )
ĐỀ BÀI
I Lịch sử thế giới
Câu 1(2.0 điểm): Hoàn thành bảng sau:
…… Quốc tế cộng sản (Quốc tế III) được thành lập tại Matxcơva
Có ý kiến cho rằng “Thế kỉ XXI sẽ là thế kỉ của châu Á” Bằng những hiểu biết về sự
tăng trưởng của Ấn Độ, Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á trong những thập niên qua, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên?
Câu 3 (5.0 điểm)
Sự kiện chính trị nổi bật nhất của khu vực Đông Nam Á từ đầu những năm 90 đến nay là gì? Tại sao nói: Từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX, “một chương mới đã mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á”? Thời cơ, thách thức của Việt Nam khi gia nhập ASEAN?
II Lịch sử Việt Nam
III Lịch sử địa phương
Câu 5 (2 điểm) Tháng 4 năm 2015, Thanh Hóa vinh dự được đón bằng công nhận một khu di
tích lịch sử là di tích quốc gia đặc biệt
Em hãy cho biết đó là khu di tích lịch sử nào? Hãy giới thiệu những nét chính về khu
di tích lịch sử đó Thái độ của em đối với việc gìn giữ, bảo tồn di tích lịch sử
- Hết -
Trang 32HƯỚNG DẪN CHẤM
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9 – Huyện Tĩnh Gia - Năm học 2015 - 2016 ) Câu 1: (2.0 điểm): Hoàn thiện bảng sau: (Mỗi ý đúng 0,2 điểm)
3/1919 Quốc tế cộng sản (Quốc tế III) được thành lập tại Mátxcơva
08/01/1949 Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) được thành lập
4/1949 Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) được thành lập
01/10/1949 Nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời
1957 Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên vào quỹ đạo Trái đất 01/01/1959 Cuộc cách mạng của nhân dân Cu-ba giành thắng lợi
08/08/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á thành lập
12/1989 Tuyên bố chấm dứt “Chiến tranh lạnh”
12/1991 Liên minh Châu Âu (EU) ra đời
28/7/1995 Việt Nam gia nhập khối ASEAN
* Giới thiệu đôi nét về chấu Á trước và sau chiến tranh thế giới II
- Là châu lục đất rộng, người đông, tài nguyên thiên nhiên phong
phú Trước chiến tranh TG II, châu Á chịu sự nô dịch và bóc lột nặng
nề của CNTD
0,5 đ
- Sau CTTG II, phong trào GPDT phát triển mạnh, hầu hết các nước
đã giành độc lập Sau khi giành được độc lập, các nước châu Á bước
vào thời kì xây dựng theo nhiều con đường khác nhau nhưng đều đạt
+ Sau khi giành được độc lập, Ấn Độ đã thực hiện các kế hoạch dài
hạn nhằm phát triển kinh tế, xã hội và đạt được nhiều thành tựu: từ một
nước phải nhập khẩu lương thực, nhờ cuộc “cách mạng xanh”
trong nông nghiệp, Ấn Độ đã tự túc được lương thực cho dân số hơn một
tỉ người
0,5 đ
Trang 33+ Về công nghiệp: các sản phẩm công nghiệp chính là hàng dệt,
thép, máy móc, thiết bị giao thông, xe hơi; những thập niên gần đây,
công nghệ thông tin và viễn thông phát triển mạnh mẽ Ấn Độ đang
cố gắng trở thành cường quốc công nghiệp phần mềm, công nghệ hạt
nhân và công nghệ vũ trụ
0,5 đ
- Trung Quốc:
+ Từ khi tiến hành cải cách mở cửa đến nay, nền kinh tế phát triển
nhanh chóng, tăng trưởng cao nhất thế giới; GDP hàng năm tăng 9,6%
- Ma-lai-xi-a: Từ 1963-1983 tăng trưởng kinh tế 6,3% 0,5 đ
-Thái Lan: Từ 1987-1990 tăng trưởng kinh tế 11,4% 0,5 đ
=> Với sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của các nước châu Á tiêu
biểu là Ấn Độ, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á nên nhiều
người dự đoán “thế kỉ XXI sẽ là thế kỉ của châu Á”
0,5 đ
* Sự kiện chính trị nổi bật nhất của khu vực Đông Nam Á từ đầu
những năm 90 dến nay: Hầu hết các nước đã gia nhập hiệp hội các nước
Đông Nam Á (ASEAN) Các dân tộc Đông Nam Á đã và đang gắn bó với
nhau hơn trong công cuộc hợp tác, phát triển vì hòa bình, ổn định của khu
vực
1.0 đ
* Từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX “Một chương mới đã mở ra
trong lịch sử khu vực Đông Nam Á”
- Trước những năm 90, quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với 3
nước
Đông Dương rất phức tạp, có lúc căng thẳng và đối đầu
0,5 đ
- Sau chiến tranh lạnh và vấn đề Campuchia được giải quyết, tình
hình chính trị khu vực được cải thiện rõ rệt, xu hướng nổi bật đầu tiên
là sự mở rộng thành viên của tổ chức này
- Trên cơ sở tổ chức thống nhất, ASEAN chuyển trọng tâm hoạt động
sang hợp tác kinh tế, đồng thời xây dựng một Đông Nam Á hòa bình ổn
định
0,5 đ
- Năm 1992, ASEAN quyết định biến Đông Nam Á thành một khu
vực mậu dịch tự do trong vòng 10 đến 15 năm Năm 1994, ASEAN lập
Trang 34- Thời cơ: Tạo điều kiện cho Việt Nam hòa nhập vào cộng đồng khu
vực và thị trường các nước Đông Nam Á, thu hút được vốn đầu tư, mở
ra cơ hội giao lưu, học tập và tiếp thu trình độ KHKT, công nghệ, văn
hóa
0,5 đ
- Thách thức: Nếu không tận dụng cơ hội để phát triển thì nền kinh
tế nước ta sẽ có nguy cơ tụt hậu Việt Nam phải chịu sự cạnh tranh
quyết liệt nhất là về kinh tế Hòa nhập nếu không đứng vững thì sẽ bị
tụt hậu về kinh tế và bị “hòa tan” về chính trị, văn hóa, xã hội
0,5 đ
a Giải thích:
- Về chủ quan:
+ Đầu thế kỉ XX các phong trào chống Pháp theo ngọn cờ phong kiến
đã hoàn toàn thất bại
0.5 đ
+ Triều đình phong kiến đã đầu hàng và cấu kết với thực dân Pháp
thống trị nhân dân, chúng trở thành kẻ thù của dân tộc
0.5 đ
+ Công cuộc khai thác bóc lột của thực dân Pháp đã làm cho xã hội
Việt Nam có sự phân hóa sâu sắc, một số giai cấp và tầng lớp mới ra
đời: Tư sản, tiểu tư sản, công nhân…
0.5 đ
- Về khách quan:
+ Đầu thế kỉ XX tư tưởng dân chủ tư sản Châu âu qua sách báo mới từ
Trung Quốc du nhập vào Việt Nam
0.5 đ
+ Nhật Bản trở thành tấm gương cho những nhà yêu nước Việt Nam
học tập và noi theo
0.5 đ
+ Các nhà yêu nước Việt Nam (Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và
các nhà nho yêu nước khác) đã nhận thấy con đường cứu nước cũ
không còn phù hợp trong hoàn cảnh mới, họ hăng hái đón nhận luồng
tư tưởng mới và đi tìm con đường cứu nước mới nhằm giải phóng dân
tộc Việt Nam và đòi quyền dân chủ cho nhân dân
0.5 đ
b, Chỉ rõ những nguyên nhân thất bại
- Các phong trào nổ ra khi thực dân Pháp còn mạnh và đã bị Pháp đàn
áp khốc liệt bằng nhiều thủ đoạn dã man
1.0 đ
- Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX là những phong trào theo xu
hướng dân chủ tư sản, nhưng bản thân các giai cấp đại diện cho khuynh
hướng này ( tư sản dân tộc, tiểu tư sản) mới đang trên con đường hình
thành,số lượng ít, địa vị kinh tế và vai trò chính trị còn non yếu
1.0 đ
Câu 4
6.0 đ
- Các phong trào yêu nước không có đường lối lãnh đạo đúng đắn của
một giai cấp tiên tiến,vì vậy các chủ trương cứu nước của họ (cải cách
xã hội hay bạo động) chưa phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam lúc bấy
giờ
1.0 đ
- Đền Bà Triệu cách thành phố Thanh Hóa 17 Km về phía bắc Tọa lạc
tại chân núi Gai, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, là nơi thờ nữ anh
hùng Triệu Thị Trinh
0.25 đ
Câu 5
2.0 đ
- Đền Bà Triệu được khởi công xây dựng vào năm 248 và được tu sửa
nhiều lần Kiến trúc hiện nay là kết quả lần trùng tu vào cuối thế kỉ
XVIII Đền bao gồm các hạng mục chính: cổng ngoại, cổng nội, hồ
0.5 đ
Trang 35nước hình chử nhật, nhà tiếp khách, nhà sắm lễ
Trong hậu cung được bố trí đăng đối theo một trục trung tâm từ thấp
lên cao, trong đó hậu cung được xây cao hơn hẳn, lưng tựa vào vách
núi
- Nằm trong khu di tích đền Bà Triệu còn có khu lăng tháp và đình làng
Phú Điền Với công lao to lớn của Bà Triệu, tháng 4 năm 2015 Chính
phủ đã công nhận Đền bà Triệu là một khu di tích lịch sử quốc gia đặc
biệt
0.25 đ
- Hết -
Trang 36ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9 – TP Thanh Hóa, ngày 02/12/2014 - năm học 2014 - 2015 )
ĐỀ BÀI
Bài 1 (6,0 điểm):
Điền các sự kiện lịch sử thế giới tương ứng với các mốc thời gian đã cho:
Kể tên các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương ở Thanh Hóa? Phong trào
đó có ý nghĩa như thế nào?
- Hết -
Trang 37HƯỚNG DẪN CHẤM
(Đề thi HSG Sử 9 – TP Thanh Hóa, ngày 02/12/2014 - năm học 2014 - 2015 )
Bài 1 (6,0 điểm) Mỗi ý đúng được 0,5 điểm
17/8/1945 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập
12/10/1945 Lào tuyên bố độc lập
01/10/1949 Thành lập nước CHND Trung Hoa
8/01/1949 Hội đồng tương trợ kinh tế SEV thành lập
18/6/1953 Thành lập nước cộng hòa Ai Cập
5/1955 Thành lập khối hiệp ước Vác-sa-va
01/01/1959 Cách mạng Cu Ba thành công
1960 17 nước châu Phi giành độc lập ( năm Châu Phi)
1961 Lần đầu tiên Liên Xô đưa con người vào vũ trụ
8/8/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á ( ASEAN) ra đời
- Về kinh tế: Trong những năm 50-60 của thế kỉ XX, sản xuất công nghiệp tăng bình
quân hàng năm là 9,6 % Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế
giới( sau Mĩ), chiếm khoảng 20% sản lượng công nghiệp thế giới 1,0 điểm
- Về khoa học-kĩ thuật:
+ Năm 1957 Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo của trái đất, mở đầu kỉ nguyên
chinh phục vũ trụ của loài người 0,5 điểm
+ Năm 1961: Phóng tàu “Phương Đông I” đưa du hành vũ trụ Ga-ga-rin bay vòng quanh
trái đất và là nước dẫn đầu thế giới về những chuyến bay dài ngày trong vũ trụ
0,5 điểm
- Về quân sự: Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, đạt được thế cân bằng chiến lược về
sức mạnh quân sự nói chung và sức mạnh lực lượng hạt nhân nói riêng đối với các nước
phương Tây và Mĩ 0,5 điểm
- Về đối ngoại: Liên Xô thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình và tích cực ủng hộ
phong trào cách mạng thế giới 1,0 điểm
* Ý nghĩa của những thành tựu: 1,0 điểm
- Làm cho uy tín chính trị và địa vị quốc tế của Liên Xô được đề cao 0,5 điểm
- Liên Xô trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào cách mạng và hòa bình thế giới
0,5 điểm
Bài 3 (5,0 điểm)
Trang 38*Cu Ba là lá cờ đầu trong phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ la tinh:
- Khái quát về đất nước Cu-Ba 0,5 điểm
- Được sự giúp đỡ của Mĩ, tháng 3/1952: tướng Ba-ti-xta làm đảo chính thiết lập chế độ
độc tài quân sự ở Cu-Ba Chính quyền Ba-ti-xta đã xóa bỏ hiến pháp tiến bộ
0,5 điểm
- Nhân dân Cu-Ba đã bền bỉ đấu tranh giành lại chính quyền, ngày 26/7/1953: 135 thanh
niên yêu nước Cu-Ba do Phi-đen Cat-xtơ-rô đã chỉ huy tấn công vào pháo đài
Môn-ca-đa Tuy thất bại nhưng tiếng súng Môn-ca-đa đã thức tỉnh tinh thần yêu nước của nhân
dân 0,5 điểm
- Sau hai năm bị giam cầm: năm 1955 được trả tự do Phi-đen sang Mê-hi-cô, tại đây ông
đã thành lập tổ chức lấy tên là “phong trào 26/7”, tập hợp các chiến sĩ yêu nước, luyện
tập quân sự chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới 0,5 điểm
- Tháng 11/1956, Phi-đen cùng 81 chiến sĩ yêu nước đáp tàu Gran-ma trở về tổ quốc
Khi lên bờ tỉnh Ô-ri-en-tê thì bị đánh dữ dội, chỉ còn lại 12 trong đó có Phi-đen
0,5 điểm
- Được sự giúp đỡ của nhân dân, các lực lượng cách mạng ngày càng lớn mạnh và
phong trào đấu tranh vũ trang lan rộng khắp cả nước Từ cuối 1958 các binh đoàn cách
mạng do Phi-đen làm tổng chỉ huy liên tiếp mở các cuộc tấn công trên khắp các mặt
trận 0, 5 điểm
- Ngày 1/1/1959 chế độ độc tài Ba-ti-xta bị lật đổ, cách mạng Cu-Ba thắng lợi
0,5 điểm
* Ý nghĩa: 1,5 điểm
+ Cách mạng Cu-Ba thắng lợi chứng minh chân lí thời đại độc lập dân tộc gắn liền với
chủ nghĩa xã hội 0,5 điểm
+ Là lá cờ đầu trong phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ la tinh, cắm mốc đầu tiên của
chủ nghĩa xã hội ở Tây bán cầu Làm thất bại mưu đồ thôn tính Cu-Ba của Mĩ 0,5 điểm
+ Cổ vũ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới 0,5 điểm
Bài 5 (4,0 điểm)
*Kể tên các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương ở Thanh Hóa: 2,0 điểm
* Phong trào đó có ý nghĩa : 2,0 điểm
- TH là một trong những trung tâm của phong trào CV P trào này thể hiện tinh thần yêu
nước nồng nàn của nd các DT Thanh Hóa, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì sự tồn vong của
DT
- Gây cho Pháp nhiều tổn thất nặng nề, góp phần cùng nhân cả nước làm chậm lại quá
trình bình định của Thực dân Pháp
- Tuy chưa giành được thắng lợi cuối cùng nhưng phong trào đã nêu cao chủ nghĩa anh
hùng, tinh thần yêu nước, lòng quả cảm trung kiên xả thân vì nền độc lập, là nguồn cổ vũ
lớn lao cho lớp người sau tiến bước trên con đường đấu tranh chống Pháp
- Hết -
Trang 39ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9 – TP Thanh Hóa, ngày 03/12/2013 - năm học 2013 - 2014 )
Bài 5 (2 điểm):
Hãy kể tên các di tích Lịch sử ở Thanh Hóa gắn liền với thời kì phong kiến Việt Nam? Trách nhiệm của bản thân đối với những di tích đó?
- Hết -
Trang 40- Từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX:
+ Phong trào khởi đầu từ Đông Nam Á với những thắng lợi trong các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền và tuyên bố độc lập ở các nước như In-đô-nê-xia (17-8-45); Việt Nam (2-9-45); Lào (12-20-45) (0,75đ)
+ Phong trào tiếp tục lan sang Nam Á, Bắc Phi như ở Ấn Độ, Ai Cập, … (0,25đ) + Năm 1960 là “Năm Châu Phi” với 17 nước ở lục địa này tuyên bố độc lập (0,25đ)
+ Ngày 1-1-1959, cách mạng Cu- Ba thành công (0,25đ)
+ Giữa những năm 60 của thế kỉ XX, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa Đế Quốc
cơ bản sụp đổ (0,25đ)
- Từ những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX:
Thắng lợi của phong trào đấu tranh lật đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha, giành độc lập ở
3 nước Ăng-go-la, Mô-dăm-bích và Ghi nê bit-xao vào những năm 1974 – 1975 (1,0đ)
- Từ những năm 70 đến những năm 90 của thế kỉ XX:
+ Cuộc đấu tranh xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc (A-pac-thai), tập trung ở 3 nước Miền Nam Châu Phi là: Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi và Cộng hòa Nam Phi (0,5đ)
+ Sau nhiều năm đấu tranh ngoan cường, chế độ phân biệt đã bị xóa bỏ, người da đen được quyền bầu cử và các quyền tự do dân chủ khác…Đến năm 1993, chế độ phân biệt chủng tộc đã bị xóa bỏ ở Nam Phi (0,5đ)
Như thế, hệ thống thuộc địa của Chủ nghĩa đế quốc đã bị sụp đổ hoàn toàn Lịch sử các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh đã sang chương mới (0,25đ)
b) Điểm khác biệt của khu vực Mĩ La-tinh với Á, Phi: (1điểm)
- Tình hình: Nhiều nước ở Mĩ La-tinh đã giành được độc lập từ những thập niên đầu của thế kỉ XIX nhưng bị lệ thuộc vào Mĩ trong khi hầu hết các nước Á, Phi đều là thuộc địa của CNĐQ (0,5đ)
- Nhiệm vụ: Phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ La-tinh là đấu tranh thoát khỏi sự
lệ thuộc vào Mĩ
Phong trào giải phóng dân tộc ở Á, Phi là chống đế quốc, tay sai, giành độc lập tự do, thành lập nhà nước độc lập (0,5đ)
Bài 2 (5 điểm):