Đề thi HSG cấp huyện môn Địa lý lớp 9 (25 đề kèm đáp án)

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: ĐỊA LÝ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 01Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)(Đề thi HSG Địa 9 –Huyện Đông Sơn Năm học 2018 – 2019)ĐỀ BÀICâu 1 (2.0 điểm): Hãy nêu hệ quả sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời. Giải thích vì sao có hiện tượng mùa trên Trái Đất.Câu 2 (3.0 điểm):a. Chứng minh khí hậu nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm?b. Hãy kể tên 4 hệ thống sông chính ở Thanh Hóa và nêu giá trị kinh tế của sông ngòi Thanh Hóa?Câu 3 (2.0 điểm): Nước ta có bao nhiêu dân tộc? Những nét văn hóa riêng của các dân tộc thể hiện ở những mặt nào? Cho ví dụ.Câu 4 (3.0 điểm): Phân tích ý nghĩa của việc phát huy các thế mạnh về kinh tế ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ?Câu 5 (3.0 điểm): Chứng minh cơ cấu ngành công nghiệp nước ta đa dạng? Trong công nghiệp nước ta hiện nay ngành công nghiệp nào chiếm tỉ trọng lớn nhất vì sao?Câu 6 (6.0 điểm) Cho bảng số liệu sau:Diện tích, năng suất và sản lượng lúa cả năm ở nước ta Năm198519901995200020022005Diện tích (nghìn ha)5704604436765766675047329Sản lượng(nghìn tấn)158741922524964325293440035833Năng suất (tạha)27,831,836,942,445,848,9a. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tốc độ tăng trưởng về diện tích, sản lượng, năng suất lúa cả năm ở nước ta trong thời kì 1985 2005.b. Nhận xét và giải thích sự tăng trưởng đó. Hết (Học sinh được sử dụng Atlat địa lí Việt Nam NXBGD phát hành) HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HSG CẤP HUYỆN MÔN ĐỊA LÝ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 01(Đề thi HSG Địa 9 –H. Đông Sơn Năm học 2018 – 2019)CâuNội dungĐiểmCâu 1(2 điểm)Hệ quả sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời. Giải thích Các hệ quả: Hiện tượng các mùa trên Trái Đất. Hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa và theo vĩ độ. Giải thích: Do Trái Đất có dạng hình cầu. Trục Trái Đất nghiêng và không đổi phương trong quá trình chuyển động0,50,50,50,5Câu 2(4 điểm) 1. Chứng minh khí hậu nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm (2đ) Tính chất nhiệt đới: + Bình quân 1km2 lãnh thổ nhận được 1 triệu Kiloo calo năm, số giờ nắng đạt từ 1400 3000 giờ năm. + Nhiệt độ trung bình trên 210 C và tăng dần từ Bắc vào Nam. Gió mùa: Có hai mùa khí hậu phù hợp với hai mùa gió là mùa đông lạnh khô với gió mùa Đông Bắc, mùa hạ nóng với gió mùa Tây Nam. Tính chất ẩm: + Lượng mưa trung bình năm đạt từ 1500 – 2000 mm năm, độ ẩm không khí trên 80%. + Một số nơi do điều kiện địa hình , lượng mưa hàng năm tăng lên rất cao như Bắc Quang ( Hà Giang) 4802mm, Hoàng Liên Sơn (Lào Cai) 3552 mm, Huế 2568 mm, và Hòn Ba ( Quảng Nam) 3752mm. 2. Bốn hệ thống sông ngòi ở Thanh Hoá: + Hệ thống sông Mã+ Hệ thống sông Hoạt+ Hệ thống sông Yên+ Hệ thống sông Lạch Bạng Giá trị kinh tế của sông ngòi Thanh Hoá: Cung cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt, xây dựng công trình thuỷ điện, cung cấp phù sa cho các đồng bằng, nuôi trồng thuỷ sản, giao thông đường thuỷ, du lịch, và điều hoà khí hậu.0,750,50,750,250,250,250,251,0Câu 3(2điểm) Nước ta có bao nhiêu dân tộc? Những nét văn hóa riêng của các dân tộc thể hiện ở những mặt nào? Cho ví dụ. N¬ước ta có 54 dân tộc kể cả người Việt Nam ở nước ngoài cùng chung sống đoàn kết, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những nét văn hóa riêng thể hiện trong trang phục, tập quán, ngôn ngữ, phong tục ...Ví dụ: (HS nêu được 2 ví dụ đúng cho điểm tối đa) 1.01,0Câu 4(3 điểm) Phân tích ý nghĩa của việc phát huy các thế mạnh về kinh tế ở vùng Trung du miền núi Bắc Bộ:Ý nghĩa về kinh tế (1,0) Tăng thêm nguồn lực phát triển của vùng và của cả nước, tạo ra động lực mới cho sự phát triển các ngành khai thác, chế biến khoáng sản. Khai thác hiệu quả các thế mạnh về: Chế biến khoáng sản, thủy điện, chăn nuôi gia súc, cây công nghiệp, cây ăn quả, cây dược liệu. Tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Cho phép phát triển nông nghiệp hàng hóa hiệu quả cao. Về xã hội (0.75) Đây là vùng tập trung các dân tộc ít người, mức sống thấp, kinh tế khó khăn. Việc phát triển kinh tế sẽ tạo ra việc làm cho người lao động, tăng thu nhập cho người dân để từng bước cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống. Từ đó từng bước xóa dần sự chênh lệch về mức sống giữa người dân miền núi với đồng bằng. Góp phần hạn chế hạn chế nạn du canh, du cư trong vùng. Về chính trị: (0,75) Củng cố tình đoàn kết giữa các dân tộc. Đây là vùng căn cứ địa cách mạng với nhiều di tích lịch sử, nên việc phát triển kinh tế còn mang ý nghĩa đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn và thể hiện sự quan tâm của Đảng và nhà nước. Về quốc phòng: (0,5) Góp phần bảo vệ và giữ vững an ninh biên giới. 0,250,250,250,250,50,250,5 0,250,5Câu 5(3 điểm)Chứng minh nền công nghiệp nước ta có cơ cấu đa dạng(2,0đ) Nước ta có tương đối đầy đủ các ngành công nghiệp ( 3 nhóm với 29 ngành công nghiệp)+ Nhóm ngành công nghiệp khai thác.+ Nhóm ngành công nghiệp chế biến.+ Nhóm sản suất và phân phối điện, khí đốt, nước ( 2 ngành). Xuất hiện một số ngành công nghiệp trọng điểm (Dẫn chứng 7 ngành công nghiệp trọng điểm)Ngành công nghiệp nào chiếm tỉ trọng lớn nhấ:.(1,0) Ngành công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm chiếm tỉ trọng lớn nhất.Vì: có nguồn nguyên liệu phong phú từ nông nghiệp ( như sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi và thuỷ sản) Vốn đầu tư không lớn, có nguồn lao động dồi dào, giá nhân công rẻ.0,50,250,250,251,00,50,250,5Câu 6(6 điểm)a. Vẽ biếu đồ: Lập bảng số liệu về gia tăng diện tích, sản lượng, năng suất lúa cả năm (lấy năm 1985 =100%) Đơn vị: %Năm198519901995200020022005Diện tích 100,0105,9118,6134,3131,5128,4Sản lượng100,0121,1157,2204,9216,7222,5Năng suất 100,0114,3132,7152,5164,7175,8 Vẽ biểu đồ đường: Vẽ 3 đường thể hiện sự gia tăng về diện tích sản lượng và năng suất lúa cả năm trong thời gian từ 1985 – 2000. Đảm bảo chính xác có tên biểu đồ, kí hiệu rõ ràng. b. Nhận xét và giải thích: Diện tích gieo trồng lúa có sự thay đổi:+ Giai đoạn 1985 – 2000 có xu hướng tăng (dẫn chứng)+ Giai đoạn 2000 – 2005 có xu hướng gảm (dẫn chứng)Nguyên nhân: Diện tích gieo trồng lúa tăng là do khai hoang, phục hóa mở rộng diện tích đất canh tác và do tăng vụ mở rộng diện tích gieo trồng Năng suất lúa tăng mạnh (dẫn chứng)Nguyên nhân: là kết quả áp dụng các biện pháp thâm canh (thủy lợi, phân bón…) trong đó nổi bật là việc đưa các giống mới và thay đổi cơ cấu mùa vụ. Sản lượng lúa cũng tăng nhanh, đặc biệt trong thời kì 1990 – 2005 (dẫn chứng)Nguyên nhân: là kết quả của việc mở rộng diện tích gieo trồng và thâm canh tăng năng suất thì trong đó việc đẩy mạnh thâm canh có ý nghĩa quan trọng nhất. 1,02,00,50,50,50,750,75 Hết ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: ĐỊA LÝ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 02Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)( Đề thi HSG Địa 9 –H. Thiệu Hóa, ngày 24102017Năm học 2017 – 2018)ĐỀ BÀICâu 1: (2,0 điểm). Dựa vào kiến thức về sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất và sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, em hãy cho biết: a. Tại sao có hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất? b. Vào ngày 22 tháng 12, độ dài ngày, đêm diễn ra như thế nào ở các vị trí: Xích đạo, Chí tuyến ? c. Khi ở nước Anh là 10 giờ, ngày 30 tháng 8 năm 2017 thì các địa điểm sau là mấy giờ, ngày, tháng, năm nào ? (Việt Nam ở 1050Đ, Achentina ở 600T)Câu 2: (2,0 điểm). Dựa vào Atlát Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy cho biết:a. Với địa hình đồi núi chiếm ¾ diện tích lãnh thổ, nước ta có những thuận lợi và khó khăn gì trong phát triển kinh tế xã hội? b. Dạng địa hình chủ yếu của Thanh Hóa là gì? Địa phương em thuộc dạng địa hình nào?Câu 3: (4,0 điểm). a. Phân tích thế mạnh của nguồn lao động nước ta. Thế mạnh đó tạo những thuận lợi gì đối với phát triển kinh tế xã hội của đất nước? b. Trong những năm tới, nếu tỉ lệ gia tăng dân số giảm thì nguồn lao động nước ta có còn dồi dào không? Vì sao?c. Trình bày đặc điểm dân số của tỉnh Thanh Hóa. Câu 4: (4,0 điểm). Dựa vào Atlát Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy:a. Chứng minh công nghiệp nước ta có cơ cấu ngành đa dạng. b. Cho biết quy mô, những ngành công nghiệp chủ yếu và các khu công nghiệp ở Thanh Hóa.c. Kể tên các huyện ven biển, các thành phố và thị xã của tỉnh Thanh Hóa.Câu 5: (2,0 điểm). Dựa vào Atlát Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy:a. Tính nămg suất lúa, bình quân sản lượng lúa trên đầu người của nước ta năm 2005 và 2007.b. Trình bày những hiểu biết của em về ngành công nghiệp điện ở nước ta (các đặc điểm: cơ cấu ngành, sản lượng điện, sự phân bố các nhà máy thủy điện và nhiệt điện lớn)Câu 6. (6,0 điểm). Cho bảng số liệu: Sản lượng thủy sản nước ta giai đoạn 2007 2014 Đơn vị: nghìn tấnNămKhai thácNuôi trồng20072074,52123,320102414,42728,320122705,43115,320142920,43412,8a.Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện cơ cấu sản lượng thủy sản của nước ta giai đoạn 20072014.b. Từ bảng số liệu và biểu đồ đã vẽ, rút ra nhận xét và giải thích. Hết (Học sinh được sử dụng Atlat địa lí Việt Nam NXBGD phát hành)

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

a Chứng minh khí hậu nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm?

b Hãy kể tên 4 hệ thống sông chính ở Thanh Hóa và nêu giá trị kinh tế của sông ngòi Thanh Hóa?

Chứng minh cơ cấu ngành công nghiệp nước ta đa dạng? Trong công nghiệp nước

ta hiện nay ngành công nghiệp nào chiếm tỉ trọng lớn nhất vì sao?

Câu 6 (6.0 điểm)

Cho bảng số liệu sau:

Diện tích, năng suất và sản lượng lúa cả năm ở nước ta

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Đề thi HSG Địa 9 –H Đông Sơn - Năm học 2018 – 2019)

Câu 1

(2 điểm)

Hệ quả sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời Giải thích

* Các hệ quả:

- Hiện tượng các mùa trên Trái Đất

- Hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa và theo vĩ

0,5 0,5

+ Bình quân 1km2 lãnh thổ nhận được 1 triệu Kiloo calo/ năm,

số giờ nắng đạt từ 1400- 3000 giờ / năm

+ Nhiệt độ trung bình trên 210 C và tăng dần từ Bắc vào Nam

- Gió mùa: Có hai mùa khí hậu phù hợp với hai mùa gió là mùa đông lạnh khô với gió mùa Đông Bắc, mùa hạ nóng với gió mùa Tây Nam

2 Bốn hệ thống sông ngòi ở Thanh Hoá:

+ Hệ thống sông Mã + Hệ thống sông Hoạt + Hệ thống sông Yên + Hệ thống sông Lạch Bạng

* Giá trị kinh tế của sông ngòi Thanh Hoá:

Cung cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt, xây dựng công trình thuỷ điện, cung cấp phù sa cho các đồng bằng, nuôi trồng thuỷ sản, giao thông đường thuỷ, du lịch, và điều hoà khí hậu

0,75

0,5

0,75

0,25 0,25 0,25 0,25 1,0

Câu Nội dung Điểm

chung sống đoàn kết, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Những nét văn hóa riêng thể hiện trong trang phục, tập quán,

Phân tích ý nghĩa của việc phát huy các thế mạnh về kinh tế ở

vùng Trung du miền núi Bắc Bộ:

*Ý nghĩa về kinh tế (1,0)

- Tăng thêm nguồn lực phát triển của vùng và của cả nước, tạo ra

động lực mới cho sự phát triển các ngành khai thác, chế biến

khoáng sản

- Khai thác hiệu quả các thế mạnh về: Chế biến khoáng sản, thủy

điện, chăn nuôi gia súc, cây công nghiệp, cây ăn quả, cây dược

liệu

- Tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp

hóa, hiện đại hóa

- Cho phép phát triển nông nghiệp hàng hóa hiệu quả cao

*Về xã hội (0.75)

- Đây là vùng tập trung các dân tộc ít người, mức sống thấp, kinh

tế khó khăn Việc phát triển kinh tế sẽ tạo ra việc làm cho người

lao động, tăng thu nhập cho người dân để từng bước cải thiện và

nâng cao chất lượng cuộc sống Từ đó từng bước xóa dần sự chênh

lệch về mức sống giữa người dân miền núi với đồng bằng

- Góp phần hạn chế hạn chế nạn du canh, du cư trong vùng

*Về chính trị: (0,75)

- Củng cố tình đoàn kết giữa các dân tộc

- Đây là vùng căn cứ địa cách mạng với nhiều di tích lịch sử, nên

việc phát triển kinh tế còn mang ý nghĩa đền ơn đáp nghĩa, uống

nước nhớ nguồn và thể hiện sự quan tâm của Đảng và nhà nước

*Về quốc phòng: (0,5) Góp phần bảo vệ và giữ vững an ninh

biên giới

0,25

0,25 0,25

0,25

0,5

0,25 0,5 0,25

0,5

Câu 5

(3 điểm)

*Chứng minh nền công nghiệp nước ta có cơ cấu đa dạng(2,0đ)

- Nước ta có tương đối đầy đủ các ngành công nghiệp ( 3 nhóm

với 29 ngành công nghiệp)

+ Nhóm ngành công nghiệp khai thác

+ Nhóm ngành công nghiệp chế biến

+ Nhóm sản suất và phân phối điện, khí đốt, nước ( 2 ngành)

- Xuất hiện một số ngành công nghiệp trọng điểm (Dẫn chứng 7

ngành công nghiệp trọng điểm)

*Ngành công nghiệp nào chiếm tỉ trọng lớn nhấ:.(1,0)

- Ngành công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm chiếm tỉ trọng

0,5

0,25 0,25 0,25 1,0

Câu Nội dung Điểm

lớn nhất

Vì: có nguồn nguyên liệu phong phú từ nông nghiệp ( như sản

phẩm trồng trọt, chăn nuôi và thuỷ sản)

- Vốn đầu tư không lớn, có nguồn lao động dồi dào, giá nhân công

rẻ

0,5 0,25 0,5

Câu 6

(6 điểm)

a Vẽ biếu đồ:

* Lập bảng số liệu về gia tăng diện tích, sản lượng, năng suất lúa

cả năm (lấy năm 1985 =100%)

- Vẽ 3 đường thể hiện sự gia tăng về diện tích sản lượng và năng

suất lúa cả năm trong thời gian từ 1985 – 2000

- Đảm bảo chính xác có tên biểu đồ, kí hiệu rõ ràng

b Nhận xét và giải thích:

- Diện tích gieo trồng lúa có sự thay đổi:

+ Giai đoạn 1985 – 2000 có xu hướng tăng (dẫn chứng)

+ Giai đoạn 2000 – 2005 có xu hướng gảm (dẫn chứng)

Nguyên nhân: Diện tích gieo trồng lúa tăng là do khai hoang, phục

hóa mở rộng diện tích đất canh tác và do tăng vụ mở rộng diện tích

gieo trồng

- Năng suất lúa tăng mạnh (dẫn chứng)

Nguyên nhân: là kết quả áp dụng các biện pháp thâm canh (thủy

lợi, phân bón…) trong đó nổi bật là việc đưa các giống mới và thay

đổi cơ cấu mùa vụ

- Sản lượng lúa cũng tăng nhanh, đặc biệt trong thời kì 1990 –

2005 (dẫn chứng)

Nguyên nhân: là kết quả của việc mở rộng diện tích gieo trồng và

thâm canh tăng năng suất thì trong đó việc đẩy mạnh thâm canh có

ý nghĩa quan trọng nhất

1,0

2,0

0,5 0,5 0,5

0,75

0,75

- Hết -

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) ( Đề thi HSG Địa 9 –H Thiệu Hóa, ngày 24/10/2017-Năm học 2017 – 2018)

ĐỀ BÀI

Câu 1: (2,0 điểm) Dựa vào kiến thức về sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất và

sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, em hãy cho biết:

a Tại sao có hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất?

b Vào ngày 22 tháng 12, độ dài ngày, đêm diễn ra như thế nào ở các vị trí: Xích đạo,

Chí tuyến ?

c Khi ở nước Anh là 10 giờ, ngày 30 tháng 8 năm 2017 thì các địa điểm sau là mấy giờ, ngày, tháng, năm nào ? (Việt Nam ở 1050Đ, Achentina ở 600T)

Câu 2: (2,0 điểm) Dựa vào Atlát Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy cho biết:

a Với địa hình đồi núi chiếm ¾ diện tích lãnh thổ, nước ta có những thuận lợi và khó khăn gì trong phát triển kinh tế - xã hội?

b Dạng địa hình chủ yếu của Thanh Hóa là gì? Địa phương em thuộc dạng địa hình nào?

Câu 3: (4,0 điểm)

a Phân tích thế mạnh của nguồn lao động nước ta Thế mạnh đó tạo những thuận lợi

gì đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước?

b Trong những năm tới, nếu tỉ lệ gia tăng dân số giảm thì nguồn lao động nước ta có còn dồi dào không? Vì sao?

c Trình bày đặc điểm dân số của tỉnh Thanh Hóa

Câu 4: (4,0 điểm) Dựa vào Atlát Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy:

a Chứng minh công nghiệp nước ta có cơ cấu ngành đa dạng

b Cho biết quy mô, những ngành công nghiệp chủ yếu và các khu công nghiệp ở Thanh Hóa

c Kể tên các huyện ven biển, các thành phố và thị xã của tỉnh Thanh Hóa

Câu 5: (2,0 điểm) Dựa vào Atlát Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy:

a Tính nămg suất lúa, bình quân sản lượng lúa trên đầu người của nước ta năm 2005

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Đề thi HSG Địa 9 –H Thiệu Hóa, ngày 24/10/2017-Năm học 2017 – 2018)

a Có hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên

- Trong khi chuyển động quanh Mặt Trời, Trái Đất có lúc ngả nửa

cầu Bắc, có lúc ngả nửa cầu Nam về phía Mặt Trời

- Do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng trong khi chuyển

động quanh Mặt Trời nên đường phân chia sáng tối không trùng với

trục Trái Đất

0,25 0,5

b Vào ngày 22 tháng 12, độ dài ngày, đêm diễn ra ở một số vị trí

- Các địa điểm ở chí tuyến Nam: có ngày dài hơn đêm; Các địa điểm

ở chí tuyến Bắc: có ngày ngắn hơn đêm

0,25

0,25 0,25

Câu 1

(2,0 đ)

c Việt Nam: 17 giờ ngày 30/7/2017

Achentina : 6 giờ ngày 30/7/2017

- Vùng núi khoáng sản nhiều như: đồng, chì, thiếc, sắt, crôm, bô xít,

apatit, than đá, vật liệu xây dựng…Thuận lợi cho nhiều ngành công

nghiệp phát triển

- Thuỷ năng: sông dốc, nhiều nước, nhiều hồ chứa…Có tiềm năng

thuỷ điện lớn

- Rừng: chiếm phần lớn diện tích, trong rừng có nhiều gỗ quý, nhiều

loại động thực vật, cây dược liệu, lâm thổ sản, đặc biệt là ở các vườn

quốc gia…Nên thuận lợi cho bảo tồn hệ sinh thái, bảo vệ môi trường,

bảo vệ đất, khai thác gỗ…

- Đất trồng và đồng cỏ: Thuận lợi cho hình thành các vùng chuyên

canh cây công nghiệp (Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, Trung du miền

núi Bắc Bộ….), vùng đồng cỏ thuận lợi cho chăn nuôi đại gia súc

Vùng cao còn có thể nuôi trồng các loài động thực vật cận nhiệt và

ôn đới

- Du lịch: điều kiện địa hình, khí hậu, rừng, môi trường sinh

thái…thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, tham

0,25

0,25

0,25

nhiều thiên tai: lũ quét, mưa đá, sương muối…Khó khăn cho sinh

hoạt và sản xuất của dân cư, đầu tư tốn kém, chi phí lớn cho phòng

và khắc phục thiên tai

b Dạng địa hình chủ yếu của Thanh Hóa là gì? Địa phương em

thuộc dạng địa hình nào?

- Dạng địa hình chủ yếu của Thanh Hóa: đồi núi

- Địa phương em thuộc dạng địa hình: đồng bằng

0,25 0,25

a Phân tích thế mạnh của nguồn lao động nước ta Thế mạnh đó

tạo những thuận lợi gì đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất

nước?

- Thế mạnh:

+ Nguồn lao động dồi dào, tăng nhanh (dẫn chứng)

+ Nguồn lao động có nhiều phẩm chất quý: siêng năng, cần cù, có

nhiều kinh nghiệm trong sản xuất

+ Có khả năng tiếp thu khoa học kỹ thuật nhanh

+ Chất lượng nguồn lao động ngày càng nâng cao (dẫn chứng)

- Thuận lợi:

+ Đảm bảo nguồn lao động cho phát triển kinh tế- xã hội

+ Thuận lợi phát triển các ngành cần nhiều lao động và các ngành đòi

hỏi công nghệ cao

+ Thu hút đầu tư nước ngoài

0,5 0,25

0,25 0,5

0,25 0,5 0,25

b Trong những năm tới, nếu tỉ lệ gia tăng dân số giảm thì nguồn

lao động nước ta vẫn còn dồi dào

* Vì: Nước ta có dân số đông, cơ cấu dân số thuộc loại trẻ (Năm 2005

có 64,1% dân số trong độ tuổi từ 15 – 59 và 27,0% dân số trong độ

tuổi từ 0 - 14) nên số người trong độ tuổi sinh đẻ vẫn chiếm tỉ lệ cao

do đó số trẻ em sinh ra hàng năm vẫn nhiều (trung bình mỗi năm dân

số nước ta vẫn tăng têm hơn 1 triệu người) Đây chính là nguồn lao

động dự trữ hùng hậu cho tương lai

0,25 0,25

- Tỉ lệ gia tăng tự nhiên cao và có xu hướng giảm (dẫn chứng)

- Cơ cấu dân số trẻ (dẫn chứng)

0,25 0,25 0,25 0,25

a Chứng minh công nghiệp nước ta có cơ cấu ngành đa dạng

+ Đa dạng có đầy đủ các ngành thuộc các lĩnh vực, chia 3 nhóm

chính (dẫn chứng)

+ Trong cơ cấu ngành hiện nay một số ngành trọng điểm đã được

hình thành (dẫn chứng)

0,5 1,0

Câu 4

(4,0 đ)

b Cho biết quy mô, những ngành công nghiệp chủ yếu và các

khu công nghiệp ở Thanh Hóa

- Quy mô nhỏ (Giá trị sản xuất công nghiệp dưới 9 nghìn tỉ đồng)

- Ngành công nghiệp chủ yếu của Thanh Hóa:

+ CN khai khoáng

0,5 0,5

+ CN luyện kim và cơ khí

- Các khu công nghiệp: Lễ Môn, Đình Hương - Tây Bắc Ga, Bỉm

Sơn, Nghi Sơn, Lam Sơn

(HS nêu được từ 03 khu CN trở lên cho điểm tối đa, dưới 3 cho nửa

Câu 5

(2,0 đ) a Tính nămg suất lúa, bình quân sản lượng lúa trên đầu người của nước ta năm 2005 và 2007 (Mỗi ý đúng cho 0,25 điểm)

Bình quân sản lượng lúa trên đầu

người ( kg/người)

1,0

b Trình bày những hiểu biết của em về ngành công nghiệp điện

ở nước ta (các đặc điểm: cơ cấu ngành, sản lượng điện, sự phân

bố các nhà máy thủy điện và nhiệt điện lớn)

- Cơ cấu ngành: gồm nhiệt điện và thủy điện

- Sản lượng điện: Mỗi năm sản xuất trên 40 tỉ kw h và sản lượng điện

ngày càng tăng (dẫn chứng)

- Sự phân bố các nhà máy điện ở nước ta: Phân bố gần các nguồn

năng lượng

+ Các nhà máy điện than phân bố chủ yếu ở Quảng Ninh, đồng

bằng sông Hồng (dẫn chứng), các nhà máy điện khí phân bố chủ yếu

ở Đông Nam Bộ (dẫn chứng)

+ Các nhà máy thủy điện phân bố trên các dòng sông có trữ năng

thủy điện lớn(dẫn chứng)

0,25 0,25

0,25 0,25

+ Yêu cầu: Chính xác khoảng cách năm, có tên biểu đồ, đơn vị, chú

giải, số liệu ghi trên biểu đồ

- Lưu ý:

+ Vẽ biểu đồ khác: không cho điểm

+ Nếu thiếu 1 trong các yêu cầu trên thì trừ 0,25 điểm/yêu cầu

+ Sản lượng khai thác, sản lượng nuôi trồng tăng liên tục do nước ta

có nhiều điều kiện thuận lợi về tự nhiên cũng như điều kiện kinh tế

xã hội để phát triển ngành thủy sản (dẫn chứng)

0,5

+ Nuôi trồng tăng nhanh hơn, cơ cấu lớn hơn và ngày càng tăng do:

* Nước ta có nhiều điều kiện thuận để phát triển nuôi trồng thủy sản

* Nuôi trồng có nhiều ưu điểm hơn (chủ động trong sản xuất, dễ áp

dụng tiến bộ KHKT; đảm bảo năng suất và chất lượng )

* Khai thác gặp phải một số khó khăn từ sự suy giảm về nguồn lợi,

phương tiện đánh bắt, thiên tai

1,0

Lưu ý: - Điểm toàn bài làm tròn đến 0,25 đ;

- Các ý trong từng câu nếu thiếu dẫn chứng, dẫn chứng không hợp lý chỉ cho nửa số điểm của ý đó

- Hết -

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Câu 2 ( 2,0 điểm): Trình bày nguyên nhân chính dẫn đến sự phân hóa mùa của

khí hậu nước ta? Sự phân hóa mùa của khí hậu có ảnh hưởng đến sự phát triển nông

nghiệp nước ta như thế nào?

Câu 3 ( 2,0 điểm): Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học:

a Chứng minh nước ta có số dân đông, nhiều thành phần dân tộc

b Tại sao tỉ lệ gia tăng tự nhiên của dân số nước ta giảm nhưng số dân nước ta vẫn tăng nhanh?

b Kể tên các điểm du lịch chủ yếu của tỉnh Thanh Hóa mà em biết

Câu 6 (6,0 điểm): Cho bảng số liệu sau:

Diện tích cây công nghiệp nước ta giai đoạn 1990 - 2010 (Đơn vị: nghìn ha)

- Hết -

(Học sinh được sử dụng Atlat địa lí Việt Nam- NXBGD phát hành)

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Đề thi HSG Địa 9 –H Thiệu Hóa, ngày 12/01/2017-Năm học 2016 – 2017)

Câu 1

(2 đ)

a Kết quả: 2 giờ 0 phút ngày 29/02/2016

(Nếu thiếu hoặc sai một các yếu tố giờ, ngày, tháng, năm thì không

tính điểm)

b Giải thích tại sao có hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau

theo mùa, theo vĩ độ trên Trái Đất

- Khi chuyển động quanh Mặt Trời trục Trái Đất luôn giữ nguyên độ

nghiêng và hướng nghiêng Vì vậy, nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam luân

phiên nhau ngả về phía Mặt Trời

- Trục nghiêng của Trái Đất và đường phân chia sáng tối không trùng

nhau

1,0

1,0

0,5 0,5

Câu 2

(2 đ)

* Nguyên nhân chính dẫn đến sự phân hóa mùa của khí hậu nước

ta là do nước ta chịu sự chi phối của gió mùa

- Mùa hạ: chịu ảnh hưởng của gió mùa mùa hạ, thời tiết nóng,

ẩm, mưa nhiều

- Mùa đông: chịu ảnh hưởng của gió mùa mùa đông với nền nhiệt và lượng mưa thấp hơn Tuy nhiên, khí hậu có sự khác nhau

giữa các khu vực tùy mức độ ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc

* Ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp:

+ Thuận lợi:

- Có cơ cấu cây trồng, vật nuôi đa dạng (nhiệt đới, cận nhiệt đới và ôn đới)

- Tạo ra tính mùa có sự khác nhau về hệ cây trồng

+ Khó khăn:

- Khí hậu gió mùa diễn biến phức tạp

- Sản xuất nông nghiệp phải tuân theo mùa vụ một cách nghiêm ngặt

2,0

0.5 0.25

0.25

0.25 0.25

0.25 0.25

a Chứng minh nước ta có số dân đông, nhiều thành phần dân tộc

- Năm 2007 số dân nước ta là 85,17 triệu người Với số dân này nước

ta đứng thứ 3 ở khu vực Đông Nam Á và thứ 13 trên thế giới

- Nước ta còn hơn 3,2 triệu người cư trú ở nước nước ngoài

- Nước ta có 54 dân tộc anh em cùng chung sống

- Người Kinh chiếm 86,2% dân số Các dân tộc ít người (Tày, Thái,

Nùng, Mường…) chiếm 13,8% dân số

1,0

0.25

0.25 0.25 0.25

Câu 3

(2 đ)

b Tỉ lệ gia tăng tự nhiên của dân số nước ta giảm nhưng số dân

nước ta vẫn tăng nhanh, vì:

- Nước ta có số dân đông

- Cơ cấu dân số trẻ, số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nhiều

- Tỉ lệ gia tăng tự nhiên của dân số đã giảm nhưng vẫn còn tương đối

cao

1,0

0.5 0.25 0.25

Câu 4

(4 đ)

a Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, nhận xét

tình hình phát triển sản lượng thủy sản ở nước ta

1,75

Trong giai đoạn 2000 – 2007:

- Sản lượng thủy sản tăng liên tục Từ 2250,5 nghìn tấn lên

- Cơ cấu sản lượng thủy sản có sự thay đổi

+ Tỉ trọng sản lượng thủy sản khai thác chiếm ưu thế nhưng xu

hướng giảm Từ 73,8% xuống 49,4%

+ Tỉ trọng sản lượng thủy sản nuôi trồng chiếm tỉ trọng nhỏ

nhưng xu hướng tăng nhanh Từ 26,2% lên 50,6%

( HS phải lấy số liệu đúng trong Atlat, dẫn chứng, xử lý đúng mới

được điểm tối đa Nếu không dẫn chứng đúng chỉ cho 50% số điểm)

+ Chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp Năm

2007 công nghiệp năng lượng chiếm 11,1% giá trị sản lượng toàn

ngành công nghiệp

0,25

+ Được phát triển dựa trên thế mạnh lâu dài về tài nguyên thiên nhiên:

nguồn khoáng sản than, dầu khí dồi dào, thuỷ năng và các nguồn năng

lượng khác (dẫn chứng)

0,25

+ Đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước: than, dầu khí, điện phục vụ

cho sản xuất và sinh hoạt, công nghiệp hoá, hiện đại hoá… Dầu thô,

than đều là những mặt hàng xuất khẩu chủ lực mang lại nguồn thu

ngoại tệ lớn của nước ta

0,5

+ Góp phần thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế: sự

phát triển của công nghiệp năng lương thúc đẩy sự phát triển các

ngành kinh tế khác về các mặt: quy mô ngành, kĩ thuật - công nghệ,

chất lượng sản phẩm, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế

0,25

c Kể tên các ngành công nghiệp chủ yếu của Thanh Hóa:

- Công nghiệp chế biến lương, thực thực phẩm

- Công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng

- Công nghiệp khai khoáng

- Công nghiệp cơ khí

( HS kể tên được 1 ngành công nghiệp cho 0,25 điểm, tối đa không

1,0

quá 1 điểm)

a Du lịch là thế mạnh kinh tế của Bắc Trung Bộ vì vùng có nhiều

điều kiện thuận lợi để phát triển ngành du lịch

* Vị trí: Bắc Trung Bộ là cầu nối Bắc – Nam cửa ngõ của các nước

tiểu vùng sông MeKong ra biển, thuận lợi cho việc giao lưu, mở rộng

hợp tác về du lịch

3,0

0,25

* Có nguồn tài nguyên du lịch đa dạng, phong phú:

- Tài nguyên du lịch tự nhiên:

+ Địa hình: Có cả đồi núi, đồng bằng, bờ biển và hải đảo Đặc biệt ở

đây có nhiều bãi biển đẹp nổi tiếng: Sầm Sơn, Của Lò, Thiên Cầm,

Lăng Cô… nhiều thắng cảnh đẹp như Động Phong Nha, Núi Ngự

Bình…

+ Khí hậu: Có khí hậu nhiệt đới gió mùa, có mùa đông lạnh vừa tạo

điều kiện phát triển du lịch quanh năm

+ Nước: Sông, hồ, một số nơi có nguồn nước khoáng như Suối

Bang(Quảng Bình), cảnh đẹp Sông Hương…

+ Sinh vật: Có các vườn quốc gia như: Bến En, Vũ Quang, Bạch

Mã…

(HS kể được 5 điểm du lịch tự nhiên trở lên theo loại vẫn cho điểm tối

đa, dưới5 điểm du lịch chỉ cho nửa số điểm)

1,0

- Tài nguyên du lịch nhân văn:

+ Di tích: Có nhiều di tích văn hóa – lịch sử: Trong đó có các di sản

văn hóa thế giới như: Thành Nhà Hồ, Cố đô Huế…

+ Nhiều các lễ hội truyền thống như: Lễ hội Cầu Ngư, lễ hội Lam

Kinh…

+ Làng nghề truyền thống: Chiếu Nga Sơn, đúc đồng Đông Sơn…

(HS kể được 5 điểm du lịch nhân văn trở lên theo loại vẫn cho điểm

tối đa, dưới 5 điểm du lịch chỉ cho nửa số điểm)

1,0

* Các lợi thế khác về kinh tế - xã hội:

- Có số dân tương đối lớn, thị trường du lịch rộng lớn, đội ngũ lao

động hoạt động du lịch đông đảo đã qua đào tạo

- Có hệ thống giao thông vận tải khá phát triển, cơ sở vật chất phục vụ

b Kể tên các điểm du lịch chủ yếu của tỉnh Thanh Hóa

- Du lịch tự nhiên: Vườn quốc gia Bến En (Như Thanh); Suối cá thần

Cẩm Lương (Cẩm Thủy); Bãi biển Sầm Sơn (Thị xã Sầm Sơn), Hải

Tiến (Hoằng Hóa), Hải Hòa (Tĩnh Gia)

- Du lịch nhân văn: Thành Nhà Hồ (Vĩnh Lộc); Di tích Lam Kinh

(Thọ Xuân); Lễ hội Cầu ngư (Sầm Sơn); Làng nghề chiếu cói (Nga

Sơn), Đúc đồng (Đông Sơn),

(Lưu ý: Trường hợp thí sinh nêu được 10 điểm du lịch trở lên cho

điểm tối đa; nếu nêu từ 5 - 9 điểm du lịch cho 0,5 điểm; còn nêu từ 1-

4 điểm du lịch cho 0,25 điểm)

1,0

0,5 0,5

a Vẽ biểu đồ

- Vẽ biểu đồ cột chồng giá trị tuyệt đối

- Yêu cầu: đúng dạng biểu đồ, chính xác, có tên biểu đồ, đơn vị, chú

giải, số liệu ghi trên biểu đồ

- Lưu ý:

+ Vẽ biểu đồ khác: không cho điểm

+ Nếu thiếu 1 trong các yêu cầu trên thì trừ 0,25 điểm/yêu cầu

3,0

6

(6 đ)

b Nhận xét về tình hình phát triển diện tích cây công nghiệp và

giải thích vì sao diện tích cây công nghiệp lâu năm ở nước ta liên

tục tăng

* Nhận xét

- Trong giai đoạn 1990 - 2010, tổng diện tích cây công nghiệp, cây

công nghiệp lâu năm và cây công nghiệp hàng năm đều tăng

Trong đó:

+ Tổng diện tích cây công nghiệp tăng nhanh từ 1199,3 nghìn ha

lên 2808,1 nghìn ha, tăng thêm 1608,8 nghìn ha, tăng gấp 2,34 lần

+ Diện tích cây công nghiệp lâu năm tăng rất nhanh từ 657,3 nghìn

ha lên 2.010,5 nghìn ha, tăng thêm 1.353,2 nghìn ha, tăng gấp 3,1 lần

+ Diện tích cây công nghiệp hàng năm tăng chậm từ 542,0 nghìn ha

lên 797,6 nghìn ha, tăng thêm 255,6 nghìn ha, tăng gấp 1,5 lần

- Cơ cấu diện tích cây công nghiệp có sự thay đổi:

+ Cây công nghiệp lâu năm chiếm ưu thế và đang có xu hướng tăng

dần tỉ trọng từ 54,8 % lên 71,6%

+ Cây công nghiệp hàng năm giảm dần tỉ trọng từ 45,2% xuống

28,4%

* Diện tích cây công nghiệp lâu năm tăng là do:

+ Nước ta có điều kiện tự nhiên (đất, khí hậu ) thuận lợi cho sản

xuất cây công nghiệp

+ Thị trường mở rộng, nhất là thị trường xuất khẩu

+ Chính sách phát triển cây công nghiệp của nhà nước

+ Các điều kiện khác: công nghiệp chế biến, lao động, cơ sở vật

chất thuận lợi cho phát triển cây công nghiệp

3,0đ

0,5đ

0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ

- Hết

-ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Câu 3 (4.0 điểm):

Lao động là một trong những nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

a) Chứng minh lực lượng lao động nước ta rất dồi dào

b) Vì sao giải quyết việc làm đang là vấn đề xã hội gay gắt ở nước ta hiện nay?

Câu 4 (6.0 điểm): Cho bảng số liệu sau:

Bình quân lương thực theo đầu người của cả nước, vùng Đồng bằng sông Hồng và

vùng Đồng bằng sông Cửu Long ( Đơn vị : kg/

người)

a) Vẽ biểu đồ so sánh bình quân lương thực theo đầu người của cả nước, vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng Đồng bằng sông Cửu Long qua các năm nói trên

b) Nhận xét và giải thích

Câu 5 ( 2.0 điểm):

Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học:

a) Kể tên 5 điểm du lịch nổi tiếng của Thanh Hóa?

b) Khu kinh tế đang được đầu tư nhiều nhất ở Thanh Hóa là gì?

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Đề thi HSG Địa 9 –H Thiệu Hóa, ngày 25/11/2015-Năm học 2015- 2016)

1

Tại sao Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời lại sinh ra hai

thời kì nóng và lạnh luân phiên nhau ở hai nửa cầu trong một năm?

- Khi chuyển động trên quỹ đạo, trục của Trái Đất bao giờ cũng có

độ nghiêng không đổi và hướng về một phía nên hai nửa cầu Bắc và

Nam luân phiên nhau ngả gần và chếch xa Mặt Trời sinh ra hai thời kì

nóng và lạnh luân phiên nhau ở hai nửa cầu trong một năm

- Nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời thì có góc chiếu lớn, nhận được

nhiều ánh sáng và nhiệt Lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó

- Nửa cầu nào không ngả về phía Mặt Trời thì có góc chiếu nhỏ, nhận

được ít ánh sáng và nhiệt Lúc ấy là mùa lạnh của nửa cầu đó

2.0

1.0đ

0,5đ 0,5đ

2

Ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp:

* Thuận lợi:

- Do các chỉ số nhiệt độ, độ ẩm và cường độ ánh sáng cao nên khí hậu

nước ta đã tạo điều kiện cho cây trồng, vật nuôi sinh trưởng và phát triển

quanh năm

- Khí hậu đã góp phần tạo nên khối sinh khí cao, cho phép xen canh gối

vụ tăng vụ

- Khí hậu góp phần tạo ra một hệ thống mùa vụ phong phú, đa dạng,

hiệu quả kinh tế cao

- Sự phân hóa khí hậu theo vĩ độ và theo độ cao đã đa dạng hóa cây

trồng vật nuôi trên khắp các vùng lãnh thổ nước ta, tạo điều kiện sản

xuất các sản phẩm nhiệt đới, á nhiệt đới và ôn đới

* Khó khăn:

- Khí hậu gió mùa đem lại nhiều tai biến: mùa khô hạn hán, mừa mưa

lũ lụt Ở những vùng hay có bão, nguy cơ lũ lụt ngày càng tăng

- Một số địa phương còn có các kiểu khí hậu thời tiết đặc biệt như: gió

phơn Tây Nam ở các tỉnh Bắc Trung Bộ, gió mùa Đông Bắc ở Bắc Bộ

Thời tiết nóng ẩm làm cho sâu bệnh phát triển

- Nước ta có lượng mưa lớn, nhưng tập trung vào mùa mưa mà phần

lớn đất đai ở nước ta có độ dốc lớn, nên hiện tượng rửa trôi, xói mòn,

diễn ra mạnh

- Khí hậu nước ta biến đổi rất thất thường (năm mưa muộn, năm mưa

sớm, năm rét nhiều, năm rét ít ) Vì vậy đối với sản xuất nông nghiệp

phải xác định mùa vụ hợp lí nhất là ngành trồng trọt

Trong mùa hè ở nước ta vẫn phát triển được các sản phẩm nông

nghiệp cận nhiệt và ôn đới

- Vì: Khí hậu nước ta có sự phân hóa theo độ cao nên trên vùng núi cao

của nước ta sẽ hình thành các vành đai cận nhiệt và ôn đới ngay cả trong

mùa hè Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các nông sản có nguồn

gốc cận nhiệt và ôn đới

1,0

0,25 đ

0,25 đ 0,25 đ

0,25 đ

1,0

0,25 đ 0,25 đ

0,25 đ

0,25 đ

1,0

0,5đ

- Ví dụ: các sản phẩm nông nghiệp cận nhiệt và ôn đới như: bắp cải, su

hào, súp lơ ở Đà Lạt, Sa Pa, Tam Đảo

0,5đ

a) Chứng minh lực lượng lao động nước ta rất dồi dào 2,0

- Lực lượng lao động nước ta dồi dào và tăng nhanh do nước ta có số

dân đông, cơ cấu dân số trẻ Trung bình mỗi năm tăng thêm khoảng 1

triệu lao động mới

- Số lao động hoạt động trong các ngành kinh tế của nước ta năm 2005

là 42,53 triệu người (chiếm 51,2% dân số cả nước)

- Lao động cần cù, sáng tạo, có kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp,

lâm, ngư nghiệp, có khả năng tiếp thu khoa học kĩ thuật cao

- Chất lượng lao động ngày càng được nâng cao (dẫn chứng)

0,75

0,25 0,5

0,5

b) Giải quyết việc làm đang là vấn đề xã hội gay gắt ở nước ta 2,0

3

+ Nước ta có nguồn lao động dồi dào trong điều kiện nền kinh tế chưa

phát triển đã tạo ra sức ép lớn đối với vấn đề việc làm (Năm 2005: Ở cả

nước thất nghiệp 2,1% , thiếu việc làm 8,1%)

+ Thiếu việc làm là đặc trưng của khu vực nông thôn do đặc điểm về

mùa vụ của sản xuất nông nghiệp và sự phát triển ngành nghề thủ công ở

nông thôn còn hạn chế ( tỉ lệ thiếu việc làm 9,3% năm 2005 )

+ Khu vực thành thị tỉ lệ thất nghiệp tương đối cao, là 5,3% năm 2005

+ Chất lượng lao động còn nhiều hạn chế, việc đào tạo và sử dụng lao

động chưa hiệu quả cũng ảnh hưởng lớn đến vấn đề việc làm ở nước ta

hiện nay

0,75

0,5

0,5 0,25

a) Vẽ biểu đồ

- Vẽ biểu đồ hình cột ghép ba (Biểu đồ khác không chấm điểm)

- Biểu đồ phải đảm bảo yêu cầu: chính xác, có tên biểu đồ, đơn vị,

chú giải, số liệu ghi trên biểu đồ

- Nếu thiếu 1 trong các yêu cầu trên thì trừ đi 0,5 điểm

b) Nhận xét và giải thích:

Nhận xét:

- Bình quân lương thực theo đầu người khác nhau giữa các vùng(dẫn

chứng)

- Bình quân lương thực theo đầu người của Đồng bằng sông Cửu Long

và cả nước liên tục tăng(dẫn chứng), Đồng bằng sông Hồng còn biến

- Sản lượng bình quân lương thực tăng là do sản lượng lương thực tăng

nhanh (Chủ yếu là do tăng năng suất)

- ĐBSCL có bình quân lương thực theo đầu người cao nhất và tăng

nhanh nhất là do vùng có nhiều điều kiện để mở rộng diện tích và nâng

cao năng suất, là vùng trọng điểm lương thực lớn nhất nước ta, mật độ

2,5

2,0

0,5đ 0,75đ

0,25đ

0,25đ 0,25

1,5

0,5đ

0,5đ

dân số còn thấp

- ĐBSH có bình quân lương thực thấp hơn mức bình quân cả nước và

tăng chậm là do vùng ít có khả năng mở rộng diện tích canh tác, nguy cơ

bị thu hẹp do quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, là vùng có dân số

quá đông

0,5đ

5

a) HS kể đúng mỗi điểm du lịch nổi tiếng cho 0,3 điểm ( Gợi ý: Bến En -

Như Thanh, Đền Bà Triệu - Hậu Lộc, Sầm Sơn, Thành nhà Hồ - Vĩnh

Lộc, Di tích Lam Kinh - Thọ Xuân

b) Khu kinh tế đang được đầu tư nhiều nhất ở Thanh Hóa là khu kinh tế

Nghi Sơn

1,5đ

0,5đ

a) Trình bày đặc điểm dân cư, xã hội của vùng Trung du và miền

núi Bắc Bộ và những thuận lợi, khó khăn đối với sự phát triển kinh

tế - xã hội của vùng

1,5

- Đặc điểm

+ Đây là địa bàn cư trú xen kẽ của nhiều dân tộc ít người: Tày, Thái,

Nùng, Dao,… Người Việt (Kinh) cư trú hầu hết các địa phương

+ Trình độ dân cư, xã hội có sự chênh lệch giữa Đông Bắc và Tây Bắc

(dẫn chứng)

+ Đời sống đồng bào các dân tộc bước đầu được cải thiện nhờ công cuộc

Đổi mới

- Thuận lợi

+ Đồng bào dân tộc có kinh nghiệm sản xuất (canh tác trên đất dốc,

trồng cây công nghiệp, dược liệu, rau quả cận nhiệt và ôn đới, chăn nuôi

gia súc lớn, kết hợp sản xuất nông nghiệp với lâm nghiệp.)

+ Đa dạng về văn hóa, trang phục, tập quán

- Khó khăn

Trình độ văn hóa, kỹ thuật của người lao động còn hạn chế, đời sống

nhân dân còn nhiều khó khăn

0,5đ 0,5đ 0,5đ

0,5đ

0,5đ 0,5đ

b) Nêu ý nghĩa vị trí, giới hạn lãnh thổ của vùng Bắc Trung Bộ đối

6

- Ý nghĩa:

+ Cầu nối giữa miền Bắc và miền Nam;

+ Cửa ngõ của các nước láng giềng ra Biển Đông và ngược lại;

+ Cửa ngõ hành lang Đông- Tây của Tiểu vùng sông Mê Công

0,5đ 0,5đ

0,5đ

Lưu ý: - Điểm toàn bài làm tròn đến 0,25 đ

- HS làm cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm tối đa

- Hết

-ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ

Cho bảng số liệu sau:

Diện tích rừng nước ta, năm 2000 ( Nghìn ha)

Rừng sản xuất Rừng phòng hộ Rừng đặc dụng Tổng cộng

1 Nhận xét về cơ cấu các loại rừng ở nước ta

2 Nêu ý nghĩa của từng loại rừng

Câu 2 (2 điểm)

1 Kể tên các vùng trọng điểm kinh tế ở nước ta

2 Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung bao gồm những tỉnh, thành phố nào?

Câu 3 (6 điểm) Cho bảng số liệu sau đây:

Tình hình phát triển dân số của Việt Nam giai đoạn 1995 – 2003

(Triệu người)

Số dân thành thị ( Triệu người)

Tốc độ gia tăng dân số (%)

1 Chứng minh Trung du và miền núi Bắc Bộ có thuận lợi về tài nguyên thiên nhiên

để phát triển công nghiệp

2 Trình bày đặc điểm phát triển công nghiệp ở vùng Đồng bằng sông Hồng

- Hết -

Học sinh được sử dụng Át Lát Địa Lý Việt Nam xuất bản từ năm 2009 trở lại đây

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Đề thi HSG Địa 9 –TP Thanh Hóa, ngày 03/12/2013-Năm học 2013 – 2014)

3 Ý nghĩa của từng loại rừng: (3,0 đ)

- Rừng sản xuất cung cấp gỗ cho công nghiệp chế biến gỗ và xuất khẩu

Việc trồng rừng nguyên liệu giấy đem lại việc làm và thu nhập cho

người dân (1,0 đ)

- Rừng phòng hộ là các rừng đầu nguồn các con sông ngăn lũ lụt, hạn

chế xói mòn Các cánh rừng chắn cát bay dọc ven biển Miền Trung,

các dải rừng ngập mặn ven biển có tác dụng phòng chống thiên tai, bảo

vệ môi trường (1,0 đ)

- Rừng đặc dụng là các vườn Quốc Gia, các khu dự trữ thiên nhiên, nơi

nghiên cứu khoa học, du lịch, môi trường như: Cúc Phương, Ba Vì, Bạch

Mã, Cát Tiên… (1,0 đ)

Câu 2( 2điểm)

1 Các vùng kinh tế trọng điểm ở nước ta

- Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ (0,25đ)

- Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung (0,25đ)

- Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (0,25đ)

2 Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung gồm các tỉnh, thành phố sau:

- Tỉnh Thừa Thiên – Huế (0,25đ)

diễn)

- Yêu cầu vẽ biểu đồ chính xác, đẹp, có tên biểu đồ, có chú giải, đảm bảo khoảng cách năm…

- Nếu vẽ biểu đồ không chính xác, không đúng dạng chỉ cho điểm

khuyến khích Nếu thiếu các yếu tố khác, mỗi lỗi trừ 0,25 điểm

2 Nhận xét: (2,5đ)

- Dân số nước ta tăng nhanh từ năm 1995 – 2006 tăng thêm 12,2 triệu

người Trung bình mỗi năm tăng hơn 1,1 triệu người (hoặc tăng gấp 1,17

lần) (0,75 điểm)

- Số dân thành thị cũng tăng mạnh từ 14,9 triệu người năm 1995 lên 22,8

triệu người năm 2006 (tăng 7,9 triệu người – tăng gấp 1,53 lần) (0,75 điểm)

- Tỉ lệ dân thành thị tuy chưa cao nhưng ngày càng tăng từ 20,7 % năm

1995 lên 27,1% năm 2006 (0,5 điểm)

- Tốc độ tăng dân số có xu hướng giảm dần từ 1,65% năm 1995 xuống

còn 1,26 % năm 2006 (giảm 0,39%) (0,5 điểm)

3 Giải thích: (1,5 điểm)

- Do dân số đông nên tuy tốc độ tăng dân số có giảm nhưng tổng dân số

vẫn tăng nhanh (0,5 điểm)

- Nhờ kết quả của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa nên số dân

thành thị tăng cả về quy mô và tỷ trọng (0,5 điểm)

- Tốc độ tăng dân số giảm do thực hiện có kết quả công tác dân số, kế

hoạch hóa gia đình (0,5 điểm)

Câu 4 (7 điểm)

1 Chứng minh Trung du và miền núi Bắc Bộ có nhiều thuận lợi về tài

nguyên thiên nhiên để phát triển công nghiệp: (3,5 điểm)

- Trung du và miền núi Bắc Bộ là vùng có tài nguyên thiên nhiên rất đa

dạng thuận lợi cho phát triển nhiều nghành công nghiệp (0,5đ)

- Giàu khoáng sản năng lượng (Nhất là than) thuận lợi cho phát triển

công nghiệp năng lượng (0,25đ)

- Khoáng sản kim loại đa dạng (Sắt, đồng, chì, kẽm…) là cơ sở để phát

triển công nghiệp luyện kim (0,25đ)

- Ngoài ra có các khoáng sản khác (Apatis, đá vôi, đất hiếm…) để phát

triển công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản (0,5đ)

- Là vùng có nguồn thủy năng lớn (Trữ năng thủy điện sông Hồng

11 triệu KW, chiếm 1/3 trữ năng thủy điện cả nước, chỉ riêng sông Đà

6 triệu KW) cho phép phát triển thủy điện (0,5đ)

- Có tài nguyên rừng để phát triển công nghiệp khai thác, chế biến lâm

sản (0,5đ)

- Vùng có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất nông phẩm

cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến (0,5đ)

Vùng biển có nhiều thuận lợi cho nuôi trồng đánh bắt thủy sản cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến (0,5đ)

-

2 Đặc điểm sản xuất công nghiệp ở vùng Đồng bằng sông Hồng (3,5 điểm)

- Công nghiệp hình thành vào loại sớm nhất Việt Nam, phát triển trong

thời kỳ đất nước thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa (0,5đ)

- Tỷ trọng của khu vực công nghiệp – xây dựng tăng từ 26,6% (năm 1995)

lên 36,0% (năm 2002) – Tăng gấp 1,4 lần (0,5đ)

- Giá trị sản xuất công nghiệp tăng mạnh từ 18,3 nghìn tỷ đồng

(năm 1995) lên 55,2 nghìn tỷ đồng, chiếm 21% GDP công nghiệp của cả nước (năm 2002) (0,5đ)

- Phần lớn giá trị sản xuất công nghiệp tập trung ở các thành phố: Hà Nội,

Hải Phòng…(0,5đ)

- Các ngành công nghiệp trọng điểm: Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng chế biến lương thực, thực phẩm, sản xuất vật liệu xây dựng và công nghiệp

cơ khí (0,5đ)

- Sản phẩm công nghiệp quan trọng: máy công cụ, động cơ điện, phương

tiện giao thông, thiết bị điện tử, hàng tiêu dùng (0,5đ)

- Hà Nội là trung tâm công nghiệp lớn nhất của vùng và lớn thứ 2 của cả

nước (0,5đ)

- Hết

-ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Đề thi HSG Địa 9 –H Thiệu Hóa, ngày 27/11/2013-Năm học 2013 - 2014

ĐỀ BÀI

Câu 1 (4,0đ): Dựa vào atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:

1 Trình bày tình hình phân bố các dân tộc thiểu số ở nước ta:

2 Cho bảng số liệu về cơ cấu dân số theo nhóm tuổi:

Nhận xét và giải thích nguyên nhân về sự thay đổi cơ cấu dân số theo độ tuổi ở nước

ta trong giai đoạn nói trên?

Câu 2 (2,0đ): Kể tên các tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương của vùng kinh tế

trọng điểm Bắc Bộ Vùng kinh tế trọng điểm này có thế mạnh gì?

Câu 3 (3,0đ): Tại sao hệ thống sông ở Đồng bằng Sông Cửu Long không cần có đê cố

định và người dân có thể sống chung với lũ, còn ở Đồng bằng Sông Hồng thì ngược lại?

Câu 4 (5,0đ):

a Nền kinh tế nước ta hiện nay đang đạt được những thành tựu và phải đối mặt với những thách thức nào?

b Việc xây dựng nhà máy thủy điện Sơn La(lớn nhất Đông Nam Á) có ý nghĩa như

thế nào đối với nước ta nói chung và tiểu vùng Tây Bắc nói riêng?

Câu 5(6,0đ): Cho bảng số liệu sau:

Giá trị sản xuất hàng hóa phân theo nhóm hàng của nước ta(đơn vị: Triệu USD)

Năm

CN nhẹ và tiểu thủ công nghiệp 4.235,7 16.202,0 24.948,6

(Nguồn niên giám thống kê năm 2000, 2006, 2010)

1 Vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu giá trị xuất khẩu hàng hóa phân theo nhóm hàng của nước ta theo các năm 1999, 2005, 2008

2 Nhận xét và giải thích sự thay đổi về qui mô và cơ cấu giá trị xuất khẩu hàng hóa phân theo nhóm hàng của nước ta từ năm 1999-2008

- Hết -

(Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam từ năm 2008 đến nay)

HƯỚNG DẪN CHẤM

Đề thi HSG Địa 9 –H Thiệu Hóa, ngày 27/11/2013-Năm học 2013 - 2014

Câu 1

(4,0đ)

1 Tình hình phân bố các dân tộc ít người ở nước ta:

a Trung du và miền núi Bắc Bộ:

- Địa bàn cư trú của trên 30 dân tộc ít người

- Ở vùng thấp, người Tày và người Nùng sống tập trung đông ở tả

ngạn sông Hồng, người Thái, Mường phân bố từ hữu ngạn sông Hồng

đến sông Cả

- Người Dao sinh sống chủ yếu ở độ cao 700 – 1000m

- Trên các vùng núi cao là địa bàn của người Mông

b Khu vực Trường Sơn – Tây Nguyên

- Địa bàn cư trú của trên 20 dân tộc ít người

- Cư trú thành vùng rõ rệt:

+ Người Ê-đê ở ĐăkLăk

+ Người Gia-rai ở Kon Tum và Gia Lai

+ Người Cơ-ho chủ yếu ở Lâm Đồng…

c Duyên hải cực Nam Trung Bộ và Nam Bộ:

- Người Chăm, Khơ-me cư trú thành từng dải hoặc xen kẽ với người

Kinh(duyên hải cực Nam Trung Bộ)

- Người Hoa chủ yếu tập trung ở đô thị, nhất là ở TPHCM(Chợ Lớn)

d Hiện nay, phân bố dân tộc đó đã có nhiều thay đôi:

- Một số dân tộc ít người từ miền núi phía Bắc(người Mường, Tày,

Nùng…) di cư đến Tây Nguyên, hoặc sự di dân đến vùng kinh tế

mới(do chính sách di dân, hoặc giải phóng mặt bằng cho vùng kinh tế

hoặc lòng hồ thủy điện đang xây dựng)

- Vai trò của việc định canh, định cư gắn với việc xóa đói giảm nghèo

cải thiện đời sống người dân tộc miền núi đã góp phần hạn chế được

nạn du canh, du cư…

2 Nhận xét và giải thích về sự thay đổi cơ cấu dân số theo độ tuổi ở

nước ta:

a Nhận xét:

- Nhóm tuổi 0-14: Giảm từ 42,5%(năm 1979) còn 33,5%(năm 1999)

- Nhóm tuổi 15-59: Tăng từ 50,4%(năm 1979) lên 58,4%(năm 1999)

- Nhóm tuổi 60 trở lên: Tăng từ 7,1% (1979) lên 8,1% (năm 1999)

b Giải thích nguyên nhân của sự thay đổi đó:

- Nhóm tuổi 0-14: Giảm do nước ta đang thực hiện tốt chính sách dân

số KHH gia đình…

- Nhóm tuổi 15-59: Tăng vì trước đây gia tăng tự nhiên nước ta khá

cao, đồng thời độ tuổi dưới tuổi lao động trước đây chiểm tỉ lệ cao

đang lớn dần lên

- Nhóm tuổi 60 trở lên: Tăng do kinh tế phát triển -> Chất lượng cuộc

sống được nâng cao -> Y tế phát triển -> Nâng cao tuổi thọ…

0,125 0,25

0,25 0,25

0,125 0,125 0,125 0,125 0,125 0,25 0,25

0,25

0,25

0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

(Thí sinh kể đúng, đủ các tỉnh thành được 0,5đ; kể được từ 3 – 6 tỉnh

và thành phố cho 0,25 điểm; kể được dưới 3 tỉnh không cho điểm)

* Những thế mạnh của vùng:

- Vùng có thủ đô Hà Nội, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá thuộc

loại lớn nhất cả nước

- Vùng có nguồn lao động đông, chất lượng đứng đầu cả nước

- Quốc lộ 5 và quốc lộ 18 là hai tuyến giao thông thông huyết mạch

gắn kết Bắc Bộ với cảng Hải Phòng, Cái Lân

- Các ngành công nghiệp phát triển sớm và nhiều ngành có ý nghĩa

toàn quốc

- Các ngành dịch vụ, du lịch có nhiều điều kiện để phát triển

- Có lịch sử khai thác lâu đời nhất nước ta

0,5

0,25

0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

- Mưa theo mùa, mùa mưa lũ chiểm 90% lượng nước cả năm

=> Lũ lên nhanh, rút chậm => Không có đê, lũ sẽ nhấn chìm ĐBSH

b ĐBSCL:

- Diện tích ĐB lớn(40.548,2km2)

- Là một bộ phận(phần cuối) của lưu vực sông MêKong, tiếp nối với

ĐB Thái Lan, Cawmpuchia…

- Sông Meekong dài, trung và hạ lưu rộng, nhiều ĐB, thung lũng mà

nó đi qua các nước khác trước khi vào ĐBSCL

=> Tốc độ dòng chảy không quá lớn, không dữ dội mà được chia dàn

đều

- Được phân lũ vào Biển Hồ qua sông TônleSáp

- Sông Mekong đến ĐBSCL được chia làm hai nhánh(sông Tiền và

sông Hậu), được đan xen với nhau bằng hệ thống kênh rạch chằng chịt

và đổ ra biển bằng nhiều cửa sông(chín cửa)… sông có dạng lông

chim

=> Lũ tràn đều, không dữ dội, từ từ => Không cần đê cố định

- Ngoài ra, lũ ở ĐBSCL đem lại nhiều lợi ích cho người dân: Thủy sản

phong phú, thau chua rửa mặn, bồi dắp phù sa…

=> Sống chung với lũ là phương thức tận dụng món quà thiên nhiên

của vùng(hải sản, phù sa…)

0,125 0,25 0,25

0,25 0,25

0,125 0,25 0,25 0,25

0,25 0,25

0,25 0,125

0,125

(5,0đ) * Những thành tựu:

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh và khá ổn định( năm 2010 đạt

6,78%)

- Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm mạnh tỷ trọng

nông nghiệp, tăng khá mạnh tỉ trọng công nghiệp xây dựng, tăng mạnh

tỉ trọng dịch vụ(DC)

- Nền kinh tế nước ta đã và đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế

khu vực và toàn cầu và hoạt động có hiệu quả( là thành viên của

- Yêu cầu xóa đói, giảm nghèo nhất là ở vùng miền núi, vùng đồng bào

dân tộc Khoảng cách giàu nghèo trong xã hội ngày càng tăng

- Nguy cơ cạn kiện nguồn tài nguyên thiên nhiên và ô nhiễm môi

trường diễn ra trên qui mô toàn đất nước

- Sự cạnh tranh khối liệt trong thời hội nhập và toàn cầu hóa Sự bất

cập trong phát triển và quản lí văn hóa, giáo dục, ytế Chất lượng tăng

trưởng kinh tế thấp

b) Ý nghĩa của thủy điện Sơn La

- Đây là công trình thủy điện Sơn La với công suất thiết kế 2.400 MW

là thủy điện lớn nhất nước ta và cũng là lớn nhất khu vực ĐN Á

- Thủy điện Sơn La góp phần giải quyết công ăn việc làm cho một

lượng lớn lao động tại tỉnh Sơn La, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp,

dịch vụ phụ vụ cho cán bộ, công nhân công trường thủy điện

- Thủy điện Sơn La hoàn thành và đưa vào sử dụng theo đúng thiết kế

sẽ giúp tháo gỡ bài toán thiếu điện nghiêm trọng của nước ta hiện nay,

đảm bảo nguồn điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt của nhân dân

- Giúp giảm bớt áp lực điều tiết lũ về mùa mưa, bảo vệ thủy điện Hòa

Bình, dự trữ nước mùa khô cho vùng Tây Bắc và ĐB sông Hồng

0,25 0,5

0,5

0,25 0,25 0,5 0,5 0,25

0,5

0,5

0,5 0,5

Công nghiệp nặng và khoáng sản 31,3 35,2 37,0

Công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công

CƠ CẤU GIÁ TRỊ XUẤT KHẨU HÀNG HOÁ PHÂN THEO

NHÓM HÀNG CỦA NƯỚC TA(Đơn vị: %)

0,75

0,25

- Tính bán kính: Tính theo qui định

+ Lấy bán kính đường tròn biểu đồ năm 1999 = 1 đơn vị chiều dài

=> Bán kính đường tròn biểu đồ năm 2005 = 1,86 đơn vị chiều dài

=> Bán kính đường tròn biểu đồ năm 2008 = 2,33 đơn vị chiều dài

b Vẽ biểu đồ:

- Yêu cầu:

+ Vẽ 03 biểu đồ hình tròn tương ứng với các bán kính đã tính toán

+ Đảm bảo chính xác, khoa học, thẩm mĩ

+ Có đầy đủ tên biểu đồ (1 tên chung cho cả 3 biểu đồ), chú giải (1 chú

giải chung cho 3 biểu đồ), ghi rõ năm dưới mỗi biểu đồ, ghi số liệu

vào biểu đồ

- Trừ điểm: Các tiêu chí trên nếu không đạt, trừ 0,25 – 0,5 điểm/tiêu

chí (trừ 0,25 điểm/tiêu chí ở 1 biểu đồ không đạt; trừ 0,5 điểm/tiêu chí

ở 2 biểu đồ trở lên không đạt)

2 Nhận xét và giải thích sự thay đổi quy mô và cơ cấu giá trị xuất

khẩu hàng hoá phân theo nhóm hàng của nước ta từ 1999 – 2008

* Nhận xét:

- Sự thay đổi quy mô:

+ Tổng giá trị xuất khẩu hàng hoá tăng: 5,4 lần

+ Tăng nhanh: hàng công nghiệp nặng và khoáng sản (6,4 lần), hàng

công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp (5,9 lần); tăng chậm là hàng

nông – lâm – thuỷ sản (3,9 lần)

- Sự thay đổi cơ cấu:

+ Tỉ trọng hàng công nghiệp nặng và khoáng sản, hàng công nghiệp

nhẹ và tiểu thủ công nghiệp tăng (tăng 5,7% và 3,1%)

+ Tỉ trọng hàng nông – lâm – thuỷ sản giảm (giảm 8,8%)

(Nêu đúng ý mà không có dẫn chứng GK chỉ cho nửa số điểm theo

qui định

* Giải thích:

+ Hàng công nghiệp nặng và khoáng sản, hàng công nghiệp nhẹ và

tiểu thủ công nghiệp tăng (cả về quy mô và cơ cấu) là do đẩy mạnh sản

xuất và xuất khẩu các mặt hàng này; vì các mặt hàng này có thị trường

tiêu thụ rộng và giá trị khá cao

+ Hàng nông – lâm – thuỷ sản tăng chậm về quy mô, giảm tỉ trọng

trong cơ cấu là do những biến động của thị trường thế giới và khu vực,

mặt khác chất lượng và mẫu mã những mặt hàng này ở nước ta còn

đang khó cạnh tranh…

(Thí sinh trả lời rõ ý như trên GK mới cho điểm tối đa)

2,5

0,375 0,375

0,375 0,375

0,5

0,5

- Hết

-ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi HSG Địa 9 –H Thiệu Hóa, ngày 02/12/2011-Năm học 2011 – 2012)

ĐỀ BÀI

Câu 1: (3,0 điểm): Trình bày đặc điểm của nguồn lao động nước ta Hướng giải quyết

việc làm trong giai đoạn hiện nay như thế nào?

Câu 2: (3,0 điểm): Phân tích những thuận lợi của tài nguyên thiên nhiên để phát triển

ngành nông nghiệp nước ta

Câu 3: (4,0 điểm): Cho bảng số liệu: Đàn gia súc, gia cầm ở nước ta

(Đơn vị: triệu con)

Năm Loại gia cầm

1 Nhận xét tình hình chăn nuôi ga súc, gia cầm nước ta thời kì 1990-2000?

2 Xác định đặc điểm phân bố của động vật nuôi nói trên?

Câu 4: (7,0 điểm): Cho bảng số liệu: Giá trị sản xuất ngành trồng trọt theo từng nhóm

cây trồng(Đơn vị: Tỉ đồng)

thực

Cây rau đậu

Cây công nghiệp

Cây ăn quả Cây khác

Câu 5: (3,0 điểm):

1 Hãy nêu vai trò về kinh tế - xã hội của vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung

2 Cho biết các đảo, quần đảo sau thuộc những vùng kinh tế nào?

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Đề thi HSG Địa 9 –H Thiệu Hóa, ngày 02/12/2011-Năm học 2011 – 2012)

1 Đặc điểm nguồn lao động nước ta

a Số lượng: Nước ta có dân số đông( năm 2003 là 80,1 triệu người), nguồn

lao động dồi dào và tăng nhanh, bình quân mỗi năm tăng khoảng 1 triệu lao

động

b Chất lượng:

- Mặt mạnh:

+ Người lao động cần cù, chụ khó có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất

nông lâm ngư nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

+ Có khả năng tiếp thu khoa học kĩ thuật, chất lượng ngày càng được nâng

cao; đội ngũ lao động có trình độ khoa học kĩ tuhật ngày càng tăng

- Lực lượng lao động, đặc biệt là lao động kĩ thuật tập trung chủ yếu ở đồng

bằng và các thành phố lớn => gây khó khăn cho vấn đề giải quyết việc làm

Đồng bằng Sông Hồng và Đông Nam Bộ là nơi tập trung lao động có trình

độ cao, ở miền núi giàu tài nguyên thiên nhiên nhưng thiếu lao động nhất là

lao động có trình độ kĩ thuật

- Lực lượng lao động tập trung nhiều ở nông thôn 75,8%(năm 2003)

d Về sử dụng lao động:

- Số lao động cáo việc làm ngày càng tăng; từ 1991-2003 số lao động trong

các ngành kinh tế tăng từ 30,1 triệu người lên 41,3 triệu người

- Cơ cấu sử dụng lao động trong các ngành ngày càng theo hướng tích cực;

Tỉ lệ lao động trong các ngành nông-lâm-ngư ngày càng giảm, trong các

ngành công nghiệp-xây dựng và dịch vụ ngày càng tăng

0,25đ

0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ

2 Hướng giải quyết vấn đề việc làm ở nước ta hiện nay

- Phân bố lại dân cư và nguồn lao động giữa các vùng

Thực hiện tốt chính sách dân số, sức khoẻ sinh sản

- Đa dạng hoá các hoạt động sản xuất kinh tế ở nông thôn (đẩy mạnh phát

triển các ngành nghề thủ công truyền thống… )

Phát triển các hoạt động công nghiệp và dịch vụ ở các đô thị

- Đa dạng hoá các loại hình đào tạo để nâng cao chất lượng nguồn lao động

- Tăng cường mở cửa thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đẩy mạnh việc xuất

khẩu lao động

(0,25đ) (0,25đ)

(0,25đ)

(0,25đ)

Sự phát triển và phân bố nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào các tài nguyên:

Đất, nước, khí hậu, sinh vật

1 Tài nguyên Đất:

- Đất là tài nguyên vô cùng quí giá, là tư liệu sản xuất không thể thay thế

được trong sản xuất nông nghiệp

- Tài nguyên đất ở nước ta đa dạng Có 2 dạng đất chính:

+ Đất phù sa: Khoảng 3 triệu ha rất thích hợp với cây lúa nước nhiệt đới và

nhiều loại cây ngắn ngày khác Đất này tập trung chủ yếu ở ĐBSH và

ĐBSCL và đồng bằng DHMT

+ Đất feralit có diện tích khoảng 16 triệu ha, tập trung chủ yếu ở TD&MN,

thích hợp với cây trồng CN lâu năm như: Chè, café, cao su… và một số cây

khác

* Hiện nay diện tích đất nông nghiệp chỉ còn khoảng 9 triệu ha và đang có

nguy cơ bị thu hẹp, việc sử dụng tài nguyên Đất có ý nghĩa vô cùng quan

trọng đối với việc phát triển nông nghiệp, đặc biệt là vấn đề an ninh lương

thực ở nước ta

2 Tài nguyên Khí Hậu:

- Khí hậu nhiệt đới, ẩm, gió mùa: Nguồn nhiệt, ẩm phong phú làm cho cây

cối xanh tươi quanh năm, có khả năng sinh trưởng nhanh, khả năng thâm

canh, xen canh tăng vụ cao

- Phân hoá theo chiều B-N, theo mùa, theo độ cao; vì vạy có thể trồng được

nhiều loại cây nhiệt đới, cận nhiệt đới, ôn đới => Cơ cấu mùa vụ và cây

trồng cũng khác nhau giữa các vùng, miền

3 Tài nguyên Nước:

Phong phú(hệ thống kênh rạch, ao, hồ, sông ngòi chằng chịt, lượng mưa lớn,

khá đều => nước ngầm phong phú => Nguồn cung cấp nước tưới cho nông

nghiệp, đặc biệt vào mùa khô ở các vùng chuyên canh cây CN như Tây

Nguyên, ĐNB

4 Tài nguyên Sinh Vật:

Phong phú về số lượng củng loại => Cơ sở để nhân dân thuần dưỡng, lai tạo

giống cây trồng, vật nuôi cho năng suất cao, thích nghi với điều kiện sinh

thái của từng địa phương

0,25đ 0,75đ

- Đàn lợn và gia cầm đều tăng nhanh:

+ Đàn lợn: 12,3 triệu con năm 1990 đến 2000 là 20,2 triệu con tăng 1,64 lần

+ Đàn gia cầm: 107,4 triệu con 1990 đến 2000 là 196,1 triệu con tăng 1,82

lần

0,75đ 0,75 đ 1,0đ

- Trâu, bò: Mục đích của chăn nuôi đang chuyển dần sang lấy thịt, sữa nên

chủ yếu gắn liền với đồng cỏ tự nhiên ở khu vực TDMN

1,0đ

+ Trâu ưa khí hậu mát, tập trung nhiều ở TDMN phía bắc

+ Bò ưa khí hậu nóng nên phân bố chủ yếu ở phía nam

- Lợn, gia cầm: Nguồn thức ăn chủ yếu là lương thực, nhu cầu cầu thị

trường lớn nên phân bố chủ yếu ở đồng bằng

2 Vẽ biểu đồ: Vẽ 5 đường biểu diễn(theo các tiêu chí) đẹp, chính xác; có kí

hiệu, tên biểu đồ, bảng chú giải, khoảng cách năm (nếu thiếu một trong các

yếu tố trên bị trừ 0,25đ)

3 Nhận xét:

a Xử lí bảng số liệu cơ cấu các loại cây trồng theo năm(%)

Năm Cây lương

Cây công nghiệp Cây ăn quả Cây khác

- Tốc độ tăng trưởng của các loại cây trồng thời kì 1990-2005 có xu hướng

tăng lên, nhưng có sự thay đổi về tỉ trọng:

+ Cây lương thực tăng 91,8%, nhưng tỉ trọng giảm 7,9%

+ Cây rau đậu tăng 156,8%, tỉ trọng tăng 1,3%

+ Cây công nghiệp tăng 282,3%, tỉ trọng tăng 10,2%

+ Cây ăn quả tăng 58,0%, nhưng tỉ trọng giảm 2,7%

+ Cây khác tăng 42,3%, nhưng tỉ trọng giảm 0,9%

- Tỉ trọng cây lương thực cao nhất nhưng có xu hướng giảm

- Cây công nghiệp tăng nhanh về tốc độ và tỉ trọng

* Sự thay đổi này nói lên nước ta đang phá thế độc canh cây lúa, phát huy

thế mạnh của cây công nghiệp nhiệt đới với các nông sản đa dạng có giá trị

Câu 5:

1 Vai trò:

- Kinh tế: Thúc đẩy sự phát triển kinh tế của các vùng; đồng thời làm

chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở các vùng Bắc Trung Bộ, DH Nam Trung Bộ và

3,0

1,0đ

Tây Nguyên

- Về xã hội: Tạo thêm việc làm; nâng cao mức sống cho ngưòi dân, phân bố

lại dân cư trong các vùng, miền

2 Sắp xếp theo bảng:

Duyên hải Nam Trung bộ

1,0đ

1,0đ

- Hết -

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Câu 2 (5điểm): Hãy trình bày các nhân tố tự nhiên và nhân tố kinh tế xã hội ảnh

hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp Việt Nam?

Câu 3 (3 điểm): Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của Bắc Trung Bộ và

duyên hải Nam Trung Bộ có gì giống và khác nhau?

Câu 4 (3 điểm): Dựa vào bảng số liệu sau đây:

Một số sản phẩm nông, lâm, ngư, nghiệp chủ yếu của Bắc Trung Bộ

b Giải thích vì sao Bắc Trung Bộ phát triển mạnh các sản phẩm này?

Câu 5 (5 điểm): Cho bảng số liệu về tỉ trọng GDP phân theo các ngành kinh tế ở nước

ta trong thời kì 1986 → 2002 (Đơn vị %)

HƯỚNG DẪN CHẤM

Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi HSG Địa 9 –Phòng GD&ĐT Hậu Lộc - Năm học 2009 – 2010)

Câu 1 (4 điểm):

Đặc điểm nổi bật của vị trí địa lí (2 điểm)

- Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa

- Vị trí gần trung tâm khu vực Đông Nam Á

- Vị trí cầu nối giữa đất liền và biển giữa các nước Đông Nam Á đất liền và Đông Nam Á hải đảo

- Vị trí tiếp xúc của các luồng gió mùa và các luồng sinh vật

- Nằm trong khu vực đang diễn ra các hoạt động kinh tế sôi động của thế giới

Ý nghĩa 2 điểm

* Thuận lợi: (1,5 điểm)

- Trong vùng nhiệt đới gió mùa được biển Đông cung cấp hơi ẩm làm cho thiên

nhiên nóng ẩm khác hẳn với các nước khác cùng vĩ độ Tính chất này thể hiện ở tất cả các thành phố tự nhiên: khí hậu, đất Gió mùa làm cho miền Bắc có mùa đông lạnh, bên cạnh các loài cây nhiệt đới còn có các loại cây cận nhiệt ôn đới

- Ở nơi gặp gỡ các của luồng sinh vật làm cho thiên nhiên Việt Nam thêm phong phú, đa dạng

- Do vị trí trung tâm Đông nam Á, Việt Nam dễ dàng quan hệ kinh tế với nhiều nước trên thế giới bằng nhiều loại đường: thủy, hàng không

- Vùng biển giàu tiềm năng cho phép phát triển nhiều ngành kinh tế biển

- Nằm trong khu vực phát triển năng động, Việt Nam có điều kiện thuân lợi trong việc học tập kinh nghiệm phát triển kinh tế, thu hút vốn đầu tư, công nghệ tiên tiến, hội nhập kinh tế thế giới và khu vực

* Khó khăn (0,5 đ):

- Nằm trong vùng có nhiều thiên tai ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống

- Biên giới đất liền và biển kéo dài, khó khăn cho an ninh, quốc phòng

Câu 2 (5điểm):

Các nhân tố tự nhiên và nhân tố kinh tế xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp Việt Nam:

* Nhân tố tự nhiên (2 điểm):

- Tài nguyên khoáng sản là cơ sở phát triển ngành công nghiệp: (HS lấy VD chứng minh) (0,5đ)

- Thủy năng của sông suối dồi dào, thuận lợi phát triển CN năng lượng (0,5đ)

- Tài nguyên đất, nước, khí hậu thuận lợi sản xuất nông phẩm, cung cấp nguyên liệu cho ngành CN chế biến (0,5 đ)

- Tài nguyên rừng, nguồn lợi thủy sản thuận lợi cho CN gỗ, chế biến thủy sản (0,5 đ)

* Nhân tố KT-XH (3 điểm):

- Dân cư và lao động (0,75 đ):

+ Dân cư đông làm thị trường tiêu thụ tăng

+ nguồn lao động dồi dào tạo điều kiẹn phát triển ngành CN và hấp dẫn sự đầu tư của nước ngoài

- Cơ sở vật chất kĩ thuật trong CN và cơ sở hạ tầng (0,75đ):

+ Trình độ công nghệ còn thấp, hiệu quả sử dụng thiết bị chưa cao, ảnh hưởng không nhỏ đến năng lực sản xuất hàng hóa

+ Cơ sở hạ tầng như giao thông vận tải, bưu chính viễn thông đang được cải thiện góp phần thúc đẩy các ngành CN

- Chính sách phát triển CN gắn liền với việc phát triển kinh tế nhiều thành phần, đổi mới chính sách đối ngoại (0,75 đ)

- Thị trường trong và ngoài nước rộng lớn và đang bị cạnh tranh với hàng ngoại Tuy nhiên hàng CN rất có lợi thế nhất định trong xuất khẩu sang thị trường các nước CN (0,75 đ)

Câu 3 (3 điểm):

Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của Bắc Trung Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ:

* Điểm giống nhau (1,5 đ):

- Địa hình từ Tây sang Đông đều có núi đồi, đồng bằng, biển, đảo

- Rừng còn khá nhiều, rừng có nhiều gỗ và lâm sản

- Đất đai đa dạng

- Nhiều điều kiện để nuôi trồng thủy, hải sản

- Nhiều thiên tai, lũ lụt, hạn hán

* Điểm khác nhau (1,5 đ):

- Điạ hình BTB có nhiều đồng bằng lớn hơn NTB

- Rừng: BTB có nhiều rừng lớn hơn

- Khoáng sản: BTB có nhiều kháng sản hơn (dẫn chứng)

- Biển: NTB có nhiều tiềm năng về KT biển lớn hơn BTB, có nhiều vũng, vịnh nước sâu để xây dựng các cảng biển

- Địa hình: Vùng đồi núi có nhiều đồng cỏ để chăn nuôi trâu bò

- Đất: Các đồng bằng phần lớn có đất cát pha thuận lợi cho cây CN ngắn ngày

- Là vùng còn trữ lượng rừng lớn thứ hai sau Tây Nguyên

- Có vùng biển rộng lớn nhiều hải sản

- Ven biển có nhiều đầm phá để phát triển nuôi trồng thủy sản

Câu 5 (5 điểm):

a HS vẽ được biểu đồ miền chính xác, đẹp, ghi đầy đủ tên biểu đồ, có chú thích (2 điểm)

- Tỉ trọng của khu vực CN-XD giảm cho đến năm 1991 sau đó tăng liên tục

- Tỉ trọng của khu vực dịch vụ giảm đến năm 1988 rồi tăng lên đến năm 1996 Sau

đó giảm liên tục đến năm 2002 nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi HSG Địa 9 –Phòng GD&ĐT Hà Trung - Năm học 2008 – 2009)

ĐỀ BÀI

Câu 1: (3,0 điểm) Vùng kinh tế trọng điểm là gì ? Kể tên các vùng kinh tế trọng điểm

của nước ta? Vai trò của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ?

Câu 2: (3,0 điểm)

Nêu đặc điểm chung của sinh vật Việt Nam? Chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ tài nguyên sinh vật của nước ta?

Câu 3: (4,0 điểm) Cho bảng số liệu sau:

Khối lượng hàng hóa vận chuyển phân theo ngành vận tải của nước ta.(đơn vị: nghìn tấn)

Năm Đường sắt Đường bộ Đường sông Đường biển

b) Nhận xét và giải thích sự tăng trưởng đó?

Câu 4: (5,0 điểm) Cho biết đặc điểm phát triển và sự phân bố ngành dịch vụ nước ta?

Giải thích tại sao Hà Nội là trung tâm dịch vụ lớn nhất và đa dạng nhất nước ta?

Câu 5: (5 điểm) Cho bảng số liệu sau:

Năng suất lúa của đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long và cả nước (tạ/ha)

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Đề thi HSG Địa 9 –Phòng GD&ĐT Hà Trung - Năm học 2008 – 2009)

Câu 1: (3,0 điểm)

Vùng kinh tế trọng điểm là vùng tập trung lớn về công nghiệp và thương mại, dịch

vụ, nhằm thu hút nhiều nguồn đầu tư trong và ngoài nước, kinh tế phát triển với tốc độ nhanh, đặc biệt là công nghiệp (1,0 điểm)

- Nước ta có 3 vùng kinh tế trọng điểm là: Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.(1,0 điểm)

- Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ tạo cơ hội cho sự chuyển dịch cơ cấu theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, nguồn lao động của cả hai vùng đồng bằng sông Hông, trung du và miền núi Bắc Bộ (1,0 điểm)

Câu 2: (3,0 điểm)

- Đặc điểm chung của sinh vật Việt Nam (2,0 điểm)

+ Sinh vật Việt Nam rất phong phú và đa dạng: Đó là sự đa dạng về thành phần loài về gen di truyền, sự đa dạng về kiểu hệ sinh thái, sự đa dạng về công dụng của các sản phẩm sinh học (1 điểm)

+ Điều kiện tự nhiên thuận lợi đã tạo nên trên đất liền một đới rừng nhiệt đới gió mùa và trên biển Đông khu hệ sinh vật biển nhiệt đới vô cùng giàu có, (0,5 điểm)

+ Do tác động của con người, nhiều hệ sinh thái tự nhiên bị tàn phá, biến đổi và suy giảm về chất lượng và số lượng (0,5 điểm)

- Biện pháp bảo vệ tài nguyên sinh vật (1,0 điểm)

Mỗi chúng ta cần phải nhận thức được sự cần thiết phải bảo vệ tài nguyên sinh vật:

+ Có ý thức bảo vệ các loài động, thực vật Tìm hiểu và chấp hành các chính sách, pháp luật của nhà nước về bảo vệ động, thực vật (0,5 điểm)

+ Không đồng tình, không tham gia các hoạt động phá hoại cây cối, săn bắt chim thú…(0,5 điểm)

- Tốc độ tăng trưởng khối lượng hàng hóa vận chuyển của 4 ngành vận tải trong giai đoạn 1990-2005 đều tăng (0,5 điểm)

- Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng có sự khác nhau giữa các ngành vận tải: đứng đầu

là vận tải đường biển (759,8% năm 2005 so với năm 1990 ) Tiếp đến là vận tải đường

bộ (388,5%), vận tải đường sắt (377,5%) và vận tải đường sông (232,7%) (1,0 điểm)

a) Đặc điểm phát triển (2,0 điểm)

- Khu dịch vụ nước ta mới chỉ chiếm 25% lao động nhưng lại chiếm 38,5% trong

cơ cấu GDP (2002) So với nhiều nước trên thế giới, ngành dịch vụ nước ta còn kém phát triển (0,5 điểm)

- Tuy nhiên trong điều kiện mở cửa nền kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ngành dịch vụ nước ta phát triển khá nhanh và ngày càng có nhiều cơ hội đê vươn lên ngang tầm khu vực và Quốc tế (0.5 điểm)

- Việt Nam đang trở thành thị trường thu hút nhiều công ty nước ngoài mở các hoạt động dịch vụ nhất là lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm y tế, du lịch Điều đó cho thấy rõ khả năng thu lợi nhuận cao của các ngành dịch vụ (0,5 điểm)

- Vấn đề nâng cao chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa dịch vụ đang là thách thức lớn ở nước ta hiện nạy (0,5 điểm)

b) Đặc điểm phân bố (2.0 điểm)

- Sự phân bố các hoạt động dịch vụ phụ thuộc chặt chẽ vào phân bố các đối tượng đòi hỏi dịch vụ, trước hết là sự phân bố dân cư (0,5 điểm)

- Các thành phố, thị xã , các vùng đồng bằng là nơi tập trung đông dân cư và nhiều ngành sản xuất cũng là nơi tập trung nhiều hoạt động dịch vụ.(0,5 điểm)

- Ở miền núi, dân cư thưa thớt, kinh tế nặng tính tự cấp tự túc thì hoạt động dịch

- Đây là đầu mối giao thông vận tải , viễn thông lớn nhất nước (0,25 điểm)

- Ở đây tập trung nhiều trường đại học lớn, các viện nghiên cứu, các bệnh viện chuyên khoa hàng đầu (0,25 điểm)

- Là trung tâm, thương mại, tài chính, ngân hàng lớn nhất nước (0,25 điểm)

- Với các hoạt động dịch vụ khác như quảng cáo, bảo hiểm, tư vấn văn hóa nghệ thuật, ăn uống cũng luôn dẫn đầu (0,25 điểm)

Câu 5: (5,0 điểm)

a) Vẽ biểu đồ: Yêu cầu vẽ biểu đồ cột nhóm, đẹp, chính xác, có tên biểu đồ, có bảng chú

giải (2,0 điểm) Nếu vẽ sai không cho điểm, thiếu tên biểu đồ, bảng chú giải, điền sai số liệu trừ 1.0 điểm)

b) Nhận xét: (2,0 điểm)

- Về diện tích và sản lượng lương thực đồng bằng Sông Hồng chỉ đứng sau đồng bằng Sông Cửu Long (0,5 điểm)

- Năng xuất lúa cao nhất cả nước: đạt 56,4 tạ / ha (năm 2002) (0,5 điểm)

- Tổng sản lượng và năng suất cao như vậy là do Đồng bằng Sông Hồng có trình độ thâm canh tăng vụ (0,5 điểm)

- Vụ đông đã trở thành vụ sản xuất chính ở Đồng Bằng Sông Hồng (0,5 điểm)