Thuyết trình bài 33 sự phát triển của sinh giới qua các giai đoạn địa chất

Khái niệm hóa thạch:- Hoá thạch là những di tích một phần hoặc toàn phần của cơ thể sinh vật bị hoá đá nằm trong trầm tích, băng tuyết, hổ phách, .... - Hoá thạch có rất nhiều loại,

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 4: Phát​biểu​không​đúng​về​sự​phát​sinh​sự​sống​trên​Trái​Đất​là: 

      A sự​xuất​hiện​sự​sống​gắn​liền​với​sự​xuất​hiện​các​đại​phân​tử​hữu​  cơ​có​khả​năng​tự​nhân​đôi.

      B chọn​lọc​tự​nhiên​tác​động​ở​những​giai​đoạn​đầu​tên​của​quá​  trình​tến​hoá​hình​thành​tế​bào​sơ​khai​mà​chỉ​tác​động​từ​khi​sinh​vật​đa​ bào​đầu​tên​xuất​hiện.

      C nhiều​bằng​chứng​thực​nghiệm​thu​được​đã​ủng​hộ​quan​điểm​  cho​rằng​các​chất​hữu​cơ​đầu​tên​trên​Trái​Đất​được​hình​thành​bằng​con​ đường​tổng​hợp​hoá​học.

      D các​chất​hữu​cơ​đơn​giản​đầu​tên​trên​Trái​Đất​có​thể​được​xuất​  hiện​bằng​con​đường​tổng​hợp​hoá​học.

Bài 33:

S Ự P H Á T T R I Ể N C Ủ A S I N H G I Ớ I Q U A C Á C Đ Ạ I Đ Ị A C H Ấ T

I HÓA THẠCH VÀ VAI TRÒ CỦA HÓA THẠCH TRONG NGHIÊN CỨU LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI

1 Hóa thạch là gì?

2 Vai trò của hóa thạch

II LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI QUA CÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT

2 Sinh vật trong các đại địa chất

1 Hiện tượng trơi dạt lục địa

1 Khái niệm hóa thạch:

- Hoá thạch là những di tích một phần hoặc toàn

phần của cơ thể sinh vật bị hoá đá nằm trong

trầm tích, băng tuyết, hổ phách, hoặc chỉ là

dấu chân, phân hoá thạch, của sinh vật bị hoá

đá .

- Hoá thạch có rất nhiều loại, người ta chia làm

nhiều dạng khác nhau như :

� -Dạng hoá đá

� -Dạng không hoá đá (hổ phách)

� -Dạng tươi nguyên (nằm trong băng)

I HÓA THẠCH VÀ VAI TRÒ CỦA HÓA THẠCH TRONG

NGHIÊN CỨU LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI

Hóa thạch dạng hoá đá

Hóa thạch dạng không

hoá đá (hổ phách)

Hóa thạch dạng tươi nguyên

( nằm trong băng )

* Phương pháp xác định tuổi hóa thạch

Đặc điểm Phương pháp

dùng Uran phóng xạ

Phương pháp dùng Cacbon phóng xạ

Nguyên tố

phóng xạ

Urani 238 ( 238 U) Cacbon 14

( 14 C)

Chu kì bán rã 4,5 tỉ năm 5730 năm

Nhờ phân tích đồng vị phóng xạ trong hóa thạch hoặc trong lớp đất đá chứa hóa thạch

2 Vai trò của hoá thạch trong nghiên cứu lịch

sử phát triển của sinh giới:

- Là bằng chứng trực tiếp để biết được lịch sử tiến hóa của sinh giới; lịch sử phát sinh, phát triển, diệt vong của sinh vật, mối quan hệ họ hàng giữa các loài.

- Là dẫn liệu quý để nghiên cứu lịch sử vỏ trái đất

- Là cơ sở xác định tuổi của các lớp đất đá chứa chúng và ngược lại.

II Lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại

địa chất

1 Hiện tượng trôi dạt lục địa

• - Lớp vỏ Trái Đất được chia thành những vùng

riêng biệt được gọi là phiến kiến tạo

• - Các phiến kiến tạo liên tục di chuyển do lớp

dung nham nóng chảy bên dưới chuyển động →

gọi là hiện tượng trôi dạt lục địa

Các sự kiện xảy ra tại vùng giáp ranh giữa các phiến kiến tạo khi chúng va

chạm vào nhau.

Sự dịch chuyển của mảng Ấn

Độ về phía lục địa Á – Âu và kết quả của sự chuyển dịch: Himalaya

Các mảng dần tách xa nhau về hai phía → hình thành các sống núi lửa

giữa đại dương

Đây là danh sách các kỷ trong  lịch sử Trái Đất thứ tự từ kỷ

Kết luận: Khi các lục địa liên kết hoặc tách ra → làm thay đổi mạnh điều kiện khí hậu → tuyệt chủng hàng loạt các

loài → phát sinh loài mới

2 Sinh vật trong các đại địa chất

2 Sinh vật trong các đại địa chất

Đại Thái cổ

Đại Nguyên sinh

Đại Cổ sinh

Đại Trung sinh

Đại Tân sinh

Đại

địa

chấ

t

a)Đại Thái cổ:

- Cách đây 3500 triệu năm

- Đặc điểm của địa chất khí hậu: vỏ trái đất chưa ổn định

- Có nhiều sinh vật nhân sơ cổ nhất

b) Đại Nguyên sinh:

• Câu 2: Vì sao không chia nhỏ thời gian ở đại Thái cổ và đại Nguyên sinh thành các kỉ?

• Trả lời: Vì số lượng sinh vật này rất ít và 2 đại này cách nay quá lâu

c) Đại Cổ sinh:

c) Đại Cổ sinh: gồm 6 kỉ

- Phân hóa tảo (tảo lam, tảo lục, tảo nâu)

- Phát sinh các ngành động vật (chân khớp, da gai)

- Núi lửa vẫn hoạt động mạnh, phân hóa đại lục

và đại dương

- Khí quyển nhiều CO2

542

Sinh vật điển

hình

Đặc điểm địa chất, khí hậu

Tuổi

(triệu

năm)

* Kỉ Cambri:

c) Đại Cổ sinh:

* Kỉ Ocđôvic:

- Phát sinh thực vật, tảo biển ngự trị

- Tuyệt diệt sinh vật

- Di chuyển lục địa

- Băng hà

- Mực nước biển giảm

- Khí hậu khô

488

Sinh vật điển

hình

Đặc điểm địa chất, khí hậu

Tuổi

(triệu

năm)

- Xuất hiện động vật ở trên cạn

đầu tiên (nhện) 

- Hình thành đại lục

- Mực nước biển dâng cao

- Khí hậu nóng

Tuổi

(triệu

năm)

Một số loại quyết thực vật

N h ệ n

c) Đại Cổ sinh:

* Kỉ Đêvôn:

- Phân hóa cá

xương (Cá vây chân )

- Phát sinh lưỡng

cư, côn trùng

- Khí hậu lục địa khô hanh, ven biển ẩm ướt

- Hình thành sa mạc

416

Sinh vật điển hình

Đặc điểm địa chất, khí hậu

Tuổi

(triệu

năm)

Câu 3: Vì sao kỉ Than đá có lớp than đá dày?

Sự sinh sản bằng hạt có ưu thế gì so với các

hình thức sinh sản khác của TV?

Trả lời: - Khí hậu nóng ẩm → dương xỉ phát

triển mạnh, hình thành những rừng khổng lồ

Do mưa nhiều, các rừng quyết bị sụt lở làm

cây bị vùi lấp hoặc bị nước cuốn trôi vùi sâu xuống đáy → hình thành mỏ than đá

- Thụ tinh không nhờ nước, có khả năng phát tán đến các vùng khô hạn, phôi được bảo

vệ, trong hạt có chất dự trữ

c) Đại Cổ sinh:

* Kỉ Cacbon (Than đá):

- Dương xỉ phát triển mạnh và thực vật có hạt xuất

hiện

- Lưỡng cư ngự trị, xuất hiện bò sát

- Đầu kỉ: khí

hậu ấm, nóng

- Về sau: biển rút, khí hậu lạnh

Tuổi

(triệu

năm)

D ư ơ n g x ỉ

Thực vật có hạt

- Các đại lục liên kết với nhau

Tuổi

(triệu

năm)

c) Đại Cổ sinh:

Câu 3: Đặc điểm quan trọng, nỗi bật trong

đại Cổ sinh là gì?

Trả lời: Đặc điểm quan trọng của đại Cổ

sinh là: sinh vật chuyển từ đời sống ở

nước lên cạn Cơ thể sinh vật có cấu tạo

phức tạp hơn, hoàn thiện hơn, thích nghi với đời sống ở cạn

d) Đại Trung sinh:

Kỉû Tam điệp

Kỉ Jura

Kỉû Phấn trắng

Đại

Trun

g sinh

d) Đại Trung sinh:

* Kỉ Triat (Tam điệp):

- Hạt trần phát triển

- Phân hóa bò sát

cổ, cá xương phát triển, xuất hiện thú

Tuổi

(triệu

năm)

d) Đại Trung sinh:

- Hình thành 2 đại lục Bắc và Nam

- Biển tiến vào, khí hậu ấm áp

200

Sinh vật điển

hình

Đặc điểm địa chất, khí hậu

Tuổi

(triệu

năm)

Chim Thuỷ tổ

Cây hạt trần

inV

t Du

i Nu

d) Đại Trung sinh:

- Biển thu hẹp, khí

hậu khô

145

Sinh vật điển hình

Đặc điểm địa chất, khí hậu

Tuổi

(triệu

năm)

d) Đại Trung sinh:

Đặc điểm nổi bậc nhất trong đại

Trung sinh là gì?

Trả lời: Đại trung sinh là đại phát

triển của cây hạt trần và nhất là của bò sát, cuối đại bò sát cổ tuyệt diệt và

xuất hiện thực vật có hoa

e) Đại Tân sinh:

e) Đại Tân sinh:

65

Sinh vật điển

hình

Đặc điểm địa chất, khí hậu

Tuổi

(triệu

năm)

Câu 4: Nguyên nhân nào làm xuất

hiện tổ tiên của loài người ở kỉ Đệ

- Xuất hiện loài người, ổn định

hệ động vật

- Băng hà di chuyển nhiều đợt xuống phía nam

- Khí hậu lạnh

Tuổi

(triệu

năm)

Băng hà

Câu 6: Khí hậu của Trái Đất sẽ như thế nào trong những

thế kỉ và thiên niên kỉ tới? Cần làm gì để ngăn chặn nạn đại diệt chủng có thể xảy ra do con người?

hiệu ứng nhà kính do con người gây ra đang là vấn đề quan tâm của toàn nhân loại Trái Đất nóng dần làm tan băng ở các cực của Trái Đất dẫn đến mực nước biển

dâng cao gây ra hàng loạt ảnh hưởng về sinh thái học,

đe dọa sự tuyệt chủng của nhiều loài sinh vật Chúng ta cần phải hạn chế các tác động làm ô nhiễm môi trường, giảm bớt các khí thải độc hại làm cho Trái Đất nóng lên, bảo vệ rừng nguyên sinh và trồng thêm rừng… xây

dựng một nền nông nghiệp bền vững.

Củng cố

Câu 1: Sự sống đầu tiên xuất hiện ở môi trường:

      A. khí quyển nguyên thuỷ.        

          B. trong lòng đất và được thoát ra bằng các trận phun

trào núi lửa.

      C. trong nước đại dương.

      D. trên đất liền.

Câu 2: Dấu hiệu đánh dấu sự bắt đầu của giai đoạn tiến

hoá sinh học là xuất hiện:

      A. quy luật chọn lọc tự nhiên.       

          B. các hạt côaxecva.        

      C. các hệ tương tác giữa các đại phân tử hữu cơ.    

          D. các sinh vật đơn giản đầu tiên.

Câu 3: Nghiên cứu sinh vật hoá thạch có ý nghĩa suy đoán:

          A. tuổi của các lớp đất chứa chúng.             

          B. lịch sử xuất hiện, phát triển và diệt vong của

chúng.

          C. lịch sử phát triển của quả đất.       

          D. diễn biến khí hậu qua các thời đại.

Câu 4: Việc phân định các mốc thời gian địa chất căn cứ vào:

          A. tuổi của các lớp đất chứa các hoá thạch.   

      B. những biến đổi về địa chất, khí hậu, hoá thạch điển

hình.

          C. lớp đất đá và hoá thạch điển hình.  

          D. sự thay đổi khí hậu.

Câu 5: Trong đại Cổ sinh, cây gỗ giống như các thực vật khác

chiếm ưu thế đặc biệt trong suốt kỉ:

Câu 7: Đặc điểm nào sau đây không đúng với kỉ Phấn trắng:

          A. Xuất hiên thực vật có hoa.

          B. Tiến hóa động vật có vú.

          C. Cách đây khoảng 145 triêu năm.

          D. Bò sát ngự trị.

Câu 8: Trong lịch sử phát triển sinh giới, dạng sinh

vật phát triển sau cùng là:

          A. Thực vật hạt trần, loài người.

          B. Thực vật hạt kín và bộ khỉ.

          C. Thực vật hạt kín, chim và thú.

           D. Thực vật hạt kín và loài người

Câu 9: Nguyên nhân bò sát bị tuyệt diệt ở Kỉ Đệ

tam là:

           A. Làm mồi cho hổ rằng kiếm

          B. Chuyển động tạo núi đã vùi lấp bò sát

          A. Nguồn năng lượng ánh sáng mặt trời.

          B. Xuất hiện phương thức tự dưỡng hình

thành tầng ôzôn, cản tia sang độc hại, khí quyển nhiều CO2.

          C. Trên cạn có nhiều thức ăn hơn dưới nước.

           D. Cơ thể bắt đầu có cấu tạo phước tạp.