Cải cách thủ tục hành chính tại sở tài chính hải dương

Thủ tục hành chính là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước, là cách thức giải quyết công v

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

NGHIÊM THỊ HỒNG VÂN

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH

TẠI SỞ TÀI CHÍNH HẢI DƯƠNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Quyền Đình Hà

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo

vệ lấy bất kỳ học vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám

ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Tác giả luận văn

Nghiêm Thị Hồng Vân

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn

bè, đồng nghiệp và gia đình

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết

ơn sâu sắc tới PGS TS Quyền Đình Hà đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo,

Bộ môn Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cám ơn các cán bộ và nhân viên các phòng ban trực thuộc Sở Tài chính tỉnh Hải Dương và các đơn vị liên quan và người dân tham gia thực hiện các thủ tục hành chính tại Sở Tài chính tỉnh Hải Dương đã cung cấp số liệu, thông tin giúp tôi hoàn thành luận văn

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn./

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Tác giả luận văn

Nghiêm Thị Hồng Vân

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục chữ viết tắt vi

Danh mục bảng vii

Danh mục sơ đồ viii

Danh mục biểu đồ viii

Danh mục hộp viii

Trích yếu luận văn ix

Thesis abstact xi

Phần 1 Mở đầu 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.2.1 Mục tiêu chung 2

1.2.2 Mục tiêu cụ thể 3

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 3

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 3

1.5 Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn 4

Phần 2 Cơ sở lý luận và thực tiễn 6

2.1 Cơ sở lý luận 6

2.1.1 Khái niệm liên quan 6

2.1.2 Đặc điểm, vai trò và ý nghĩa của thủ tục hành chính 8

2.1.3 Yêu cầu và vai trò của cải cách thủ tục hành chính 13

2.1.5 Nội dung cải cách thủ tục hành chính 19

2.1.6 Các yếu tổ ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính 24

2.2 Cơ sở thực tiễn 26

2.2.1 Cải cách thủ tục hành chính của một số ban ngành thuộc các tỉnh của Việt Nam 26

2.2.2 Một số nghiên cứu có liên quan đến cải cách thủ tục hành chính 29

2.2.3 Bài học kinh nghiệm đối với cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính Hải Dương 30

Phần 3 Phương pháp nghiên cứu 32

3.1 Khái quát về sở tài chính hải dương 32

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Sở Tài chính Hải Dương 32

3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Sở Tài chính Hải Dương 33

3.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Sở Tài chính Hải Dương 39

3.2 Phương pháp nghiên cứu 41

3.2.1 Phương pháp điều tra, thu thập số liệu 41

3.2.2 Phương pháp xử lý số liệu 43

3.2.3 Phương pháp phân tích 43

3.2.4 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 44

Phần 4 Kết quả nghiên cứu 45

4.1 Thực trạng cải cách thủ tục hành chính tại sở tài chính hải dương 45

4.1.1 Khái quát về các thủ tục hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương 45

4.1.2 Nội dung cải cách thủ tục hành chính tại Sở tài chính Hải Dương 4.1.3 Kết quả cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương 63

4.1.4 Đánh giá chung về kết quả cải cách TTHC tại Sở Tài chính Hải Dương 64

4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính tại sở tài chính Hải Dương 72

4.2.1 Hệ thống văn bản, chính sách của Đảng và Nhà nước về cải cách thủ tục hành chính 72

4.2.2 Công tác tổ chức, chỉ đạo xây dựng phương án tổ chức triển khai của lãnh đạo Sở 75

4.2.3 Công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện cải cách 77

4.2.4 Chất lượng cán bộ công chức, viên chức Sở Tài chính 78

4.2.5 Nhận thức về công tác cải cách thủ tục hành chính 80

4.2.6 Kinh phí thực hiện 83

4.2.7 Sự liên kết và phồi hợp hoạt động giữa các cơ quan 84

4.3 Định hướng và giải pháp đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính tại sở tài chính hải dương những năm tới 86

4.3.1 Định hướng 86

4.3.2 Giải pháp đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính 87

Phần 5 Kết luận và kiến nghị 97

5.1 Kết luận 97

5.2 Kiến nghị 98

Phụ lục 108

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CCTTHC : Cải cách thủ tục hành chính CCHC : Cải cách hành chính

ĐVT : Đơn vị tính HĐND : Hội đồng nhân dân NSNN : Ngân sách nhà nước

QĐ : Quyết định

SL : Số lượng

TL : Tỷ lệ TTHC : Thủ tục hành chính UBND : Ủy ban nhân dân

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Bảng thu thập thông tin, tài liệu đã công bố 41

Bảng 3.2 Phân bổ mẫu điều tra 43

Bảng 4.1 Danh mục thủ tục hành chính trên các lĩnh vực thuộc thầm quyền giải quyết của Sở Tài chính Hải Dương 45

Bảng 4.2 Số lượng các văn bản thuộc Sở Tài chính ban hành từ năm 2013-2015 (có Phụ lục kèm theo) 46

Bảng 4.3 Số hồ sơ thủ tục hành chính tiếp nhận tại Sở Tài chính Hải Dương giai đoạn 2012 – 2014 47

Bảng 4.4 Tỷ lệ hồ sơ TTHC phân theo các lĩnh vực tại Sở Tài chính Hải Dương giai đoạn 2012 - 2014 48

Bảng 4.5 Kết quả giải quyết hồ sơ TTHC tại Sở Tài chính Hải Dương giai đoạn 2012 – 2014 49

Bảng 4.6 Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn tại Sở Tài chính Hải Dương giai đoạn 2012 – 2014 50

Bảng 4.7 Kết quả giải quyết thủ tục hành chính 6 tháng đầu năm 2015 51

Bảng 4.8 Kết quả rà soát thủ tục hành chính từ 2013 – 2014 và 6 tháng đầu năm 2015 của Sở Tài chính Hải Dương 53

Bảng 4.9 Rà soát các văn bản hết hiệu lực 55

Bảng 4.10 Hoạt động tập huấn và tuyên truyền về cải cách TTHC 57

Bảng 4.11 Kết quả thực hiện quy chế một cửa tại Sở Tài chính Hải Dương giai đoạn 2012 – 2014 59

Bảng 4.12 Trang thiết bị được đầu tư mua sắm phục vụ cho công việc 02 năm gần đây 60

Bảng 4.13 Đánh giá của cán bộ Sở Tài chính về các văn bản CCTTHC 74

Bảng 4.14 Nội dung cần hoàn thiện trong CCTTHC 75

Bảng 4.15 Đánh giá về chất lượng cán bộ của Sở Tài chính Hải Dương 79

Bảng 4.16 Nhu cầu đào tạo về CCTTHC của cán bộ Sở Tài chính 80

Bảng 4.17 Cách tiếp cận thông tin về TTHC 82

Bảng 4.18 Sự hài lòng về quá trình giải quyết các thủ tục hành chính 82

Bảng 4.19 Nội dung hoàn thiện trong CCTTHC 83

Bảng 4.20 Đánh giá về trang thiết bị phục vụ CCHC 84

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 3.1 Tổ chức bộ máy Sở Tài chính Hải Dương 40

DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.1 Số hồ sơ TTHC chậm giải quyết tại Sở Tài chính Hải Dương 52

Biểu đồ 4.2 Đánh giá về sự phối hợp và liên kết hoạt động trong thực hiện cải cách TTHC 85 DANH MỤC HỘP Hộp 4.1 Thường xuyên chỉ đạo công tác cải cách thủ tục hành chính 77

Hộp 4.2 Tăng cường quy chế giám sát, kiểm tra cán bộ 78

Hộp 4.3 Nâng cao tinh thần trách nhiệm, chống tiêu cực 80

Hộp 4.4 Còn thiếu sự phối hợp 85

TRÍCH YẾU LUẬN VĂN

1 Tên tác giả: Nghiêm Thị Hồng Vân

2 Tên luận văn: “Cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương”

3 Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.34.04.10

4 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính là hoạt động cần thiết và cần tiến hành thường xuyên nhằm giảm bớt các thủ tục hành chính không phù hợp, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và các tổ chức Nhìn chung, sau quá trình tiến hành cải cách hành chính đã có được một số kết quả nhưng vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập và hạn chế Sở Tài chính là một trong những cơ quan tiến hành thực hiện tích cực Nghị quyết của Tỉnh ủy Hải Dương về cải cách thủ tục hành chính

Thông qua phương pháp thống kê mô tả, thống kê so sánh và khảo sát ý kiến các bên liên quan đã đánh giá khái quát thực trạng thực hiện cải cách thủ tục hành chính tại

Sở Tài chính Hải Dương trong thời gian qua Các giải pháp nhằm tăng cường hoạt động cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương trong thời gian tới được đề xuất thông qua đánh giá thực trạng và phân tích những yếu tố ảnh hưởng kết hợp với tổng kết kinh nghiệm cải cách hành chính của một số sở ngành và địa phương khác; định hướng giải pháp hướng vào khắc phục những điểm còn hạn chế trong công tác cải cách thủ tục hành chính Đề tài tập trung nghiên cứu các hoạt động cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính như: ban hành các văn bản chỉ đạo về cải cách thủ tục hành chính, triển khai quy chế một cửa, nâng cao trình độ cán bộ, tuyên truyền về cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa trang bị phục vụ công tác hành chính

Nghiên cứu thực trạng cho thấy, trong giai đoạn từ 2012 – 2015 số hồ sơ thủ tục hành chính mà Sở Tài chính tiếp nhận xử lý tăng trung bình 27,74%/ năm từ 961 hồ sơ năm 2012 lên 1.573 hồ sơ năm 2014 Hàng năm Sở tiến hành ban hành các văn bản chỉ đạo về thực hiện cải cách thủ tục hành chính trên tất cả các lĩnh vực Hoạt động cải cách hành chính diễn ra thường xuyên, đã có được nhiều kết quả tích cực xong vẫn còn tồn tại nhiều bất cập về năng lực cán bộ chuyên môn, về cơ sở vật chất, các văn bản hướng dẫn cải cách, sự thay đổi về cơ chế hoạt động, cơ chế phối hợp chưa chặt chẽ, nhiều hồ

sơ chậm giải quyết và tồn đọng Tiến hành rà soát các văn bản thủ tục hành chính hết hiệu lực để sửa đổi bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ Giai đoạn 2012-2015, đã sửa đổi và thay thế 03 thủ tục, hủy bỏ 02 thủ tục hành chính không phù hợp và ban hành mới 03 thủ tục hành chính thay thế

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng tới cải cách hành chính như hệ thống các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ Tài chính; sự chỉ đạo và chủ trương cải cách của lãnh đạo

Sở; năng lực cán bộ; nguồn kinh phí; sự phối kết hợp giữa các phòng, ban, ngành có liên quan Để công tác cải cách hành chính có hiệu quả cần quán triệt chỉ đạo của cấp trên, nâng cao năng lực cán bộ cũng như thái độ phục vụ của cán bộ Chú trọng công tác kiểm tra giám sát quá trình thực hiện nhiệm vụ và đánh giá cán bộ thường xuyên

Nhằm tăng cường hoạt động cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính trong thời gian tới cần tiếp tục đẩy mạnh công tác đổi mới cơ chế thực hiện thủ tục hành chính, đào tạo bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và nâng cao ý thức trách nhiệm cho cán bộ, không ngừng củng cố phát huy quan hệ với các ban ngành chức năng trong công tác phối hợp nhịp nhàng trong quá trình giải quyết các thủ tục hành chính, hoàn thiện cơ chế hoạt động của bộ phận “một cửa”

THESIS ABSTRACT

Author: Nghiem Thi Hong Van

Thesis title: Reform of administrative procedures at the Hai Duong Department of Finance

Major: Economics management Course code: 60.34.04.10

University: Vietnam National University of Agriculture

Reform of administrative procedures at the Department of Finance is required activities and should be conducted regularly in order to reduce inconsistentadministrative procedures, improve the efficiency of service to citizens, businesses and organizations In general, after the administrative reform has been some results but still reveals many shortcomings and limitations Department of Finance is one of the implementing agencies conducting positive resolutions of the Hai Duong Provincial Party Committee on the reform of administrative procedures

Through descriptive statistical methods, statistical comparisons and surveys of stakeholders evaluated the status overview reform administrative procedures in Hai Duong Department of Finance in recent years The solution to increase operational reform of administrative procedures in Hai Duong Department of Finance in the near future through the proposed assessing the situation and analyze the factors that influence the review of experience with reforms administration of some departments and localities; oriented solutions aimed at overcoming the limited points of the reform

of administrative procedures Research topics focus activities of administrative procedure reform in the Department of Finance as: issuing written guidance on the reform of administrative procedures, improve qualifications of staff, communication on the reform of administrative procedures, modernizing equipment serving the administration

Reality study shows that in the period from 2012 - 2015 the records of administrative procedures that the Department of Finance to receive treatment increased 27.74% in average per year, from 961 recordin 2012 to 1,573 records in 2014 Every year, the Department of Finance conduct issued written guidance on the implementation

of administrative reforms in all fields PAR activities regularly take place, has been done many positive results remain inadequate capacity of professional staff, the facilities, the reform guidelines, the changes in the operating mechanism, the mechanism has not been closely coordinated, more slowly settle and record backlog Conduct a review of documents administrative procedures expires to amend, replace or

cancel The period 2012-2015, was amended and replaced 03 procedures canceled 02 inconsistentadministrative procedures and issued 03 administrative procedure instead

There are many factors affecting the administrative reform as system documents

of the Party, the State, the Ministry of Finance; the direction and policy of the leaders of the reform; staff capacity; funding; collaboration between the departments and agencies concerned For administrative reform should thoroughly effective direction of superiors, staff capacity building and service attitude of staff Focusing on monitoring the implementation of tasks and regular staff evaluation

To enhance operational reform of administrative procedures at the Department

of Finance in the near future should continue to promote the implementation of innovative mechanisms of administrative procedures, training and professional awareness responsible for staff, constantly improve and strengthen relations with functional departments in the work of coordination in the process of resolving the administrative procedures, improve the mechanism of the operation "one-stop "

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Thủ tục hành chính có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp và đời sống nhân dân Thủ tục hành chính liên quan không chỉ đến công việc nội bộ của một cơ quan, của một cấp chính quyền mà còn đến các tổ chức và công dân trong mối quan hệ với Nhà nước Các quyền và nghĩa vụ công dân quy định trong Hiến pháp, các văn bản luật có được thực hiện hay không, thực hiện như thế nào Về cơ bản, đều phải thông qua các thủ tục hành chính do các cơ quan, các cấp chính quyền nhà nước quy định và trực tiếp giải quyết Thông qua việc cải cách thủ tục hành nhà nước sẽ gỡ bỏ những rào cản về thủ tục hành chính đối với môi trường kinh doanh và đời sống người dân, giúp cắt giảm chi phí và rủi ro của người dân và doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hành chính Việc công khai, minh bạch các thủ tục hành chính tạo cơ sở cho quá trình thực hiện và tăng cường khả năng giám sát, thực thi công vụ của nhân dân, các tổ chức, cá nhân thực hiện được quyền lợi và nghĩa vụ của mình và đồng thời các

cơ quan hành chính nhà nước cũng thực hiện chức năng quản lý nhà nước

Hiện nay, thủ tục hành chính ở nước ta còn tồn tại nhiều nhược điểm: hình thức đòi hỏi quá nhiều giấy tờ gây phiền hà cho nhân dân; nặng nề, nhiều cửa, nhiều cấp trung gian, rườm rà; không rõ ràng về trách nhiệm; không phù hợp với yêu cầu của thời kỳ mở cửa và hội nhập Thủ tục hành chính thiếu thống nhất thường bị thay đổi một cách tùy tiện, thiếu công khai minh bạch Hậu quả của nhược điểm trên là gây phiền hà cho việc thực hiện quyền tự do, lợi ích và công việc chung của cơ quan, gây trở ngại cho việc giao lưu và hợp tác giữa nước ta với nước ngoài, gây ra tệ cửa quyền, bệnh giấy tờ trong hệ thống cơ quan hành chính gây ra những hiện tượng tiêu cực, nhũng nhiễu, ảnh hưởng đến nhiều mặt của đời sống và các hoạt động kinh tế xã hội Chính vì vậy, cải cách thủ tục hành chính là yêu cầu bức xúc của nhân dân, doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế và nhà đầu tư nước ngoài, là khâu đột phá của tiến trình cải cách hành chính Nhà nước

Cải cách thủ tục hành chính ở các cơ quan có khác nhau về cách thức thực hiện nhưng nội dung cơ bản của cải cách thủ tục hành chính là không thay đổi

Có khá nhiều công trình nghiên cứu về cải cách thủ tục hành chính tuy nhiên mỗi công trình lại có những đóng góp cơ bản riêng, đề cập đến các khía cạnh riêng

Một số công trình đề cập đến những vấn đề, lĩnh vực về giải quyết công việc theo

cơ chế “một cửa”, về quy trình thực hiện thủ tục hành chính, về thủ tục hành chính theo từng lĩnh vực cụ thể như: lĩnh vực đất đai, lĩnh vực đầu tư từ nguồn vốn ngoài ngân sách trên từng địa bàn cụ thể

Sở Tài chính Hải Dương là một trong những cơ quan chuyên môn quan trọng trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương có chức năng tham mưu, giúp

Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính; ngân sách nhà nước; thuế, phí, lệ phí và thu khác của ngân sách nhà nước; tài sản nhà nước; các quỹ tài chính nhà nước; đầu tư tài chính; tài chính doanh nghiệp;

kế toán; kiểm toán độc lập; giá và các hoạt động dịch vụ tài chính tại địa phương theo quy định của pháp luật Hoạt động của Sở Tài chính có liên quan đến nhiều

Sở, Ngành liên quan nên số lượng thủ tục hành chính là không nhỏ, nếu không thực hiện các biện pháp cải cách sẽ gây nhiều khó khăn cho người dân, tổ chức

và các doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động quản lý của Sở Tài chính Trong thời gian vừa qua, Sở Tài chính Hải Dương đã thực hiện cải cách hành chính theo sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Công tác cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải cách tổ chức bộ máy, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, cải cách tài chính công, kết quả thực hiện cơ chế khoán biên chế và kinh phí hành chính, việc thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm tại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc, công tác quản lý tài chính, thực hiện công khai, minh bạch, việc phân cấp quản lý đầu tư phát triển, phân cấp nhiệm vụ chi thường xuyên Cải cách hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, tuy nhiên cũng còn nhiều điểm còn hạn chế Thực trạng CCTTHC tại Sở Tài chính Hải Dương hiện nay như thế nào? Giải pháp nào tăng cường hiệu quả công tác CCTTHC tại Sở Tài chính Hải Dương trong những năm tiếp theo? Để trả lời những câu hỏi đó, chúng tôi nghiên cứu đề tài: "Cải cách thủ tục hành chính tại

Sở Tài chính Hải Dương"

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1.2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở nghiên cứu đánh giá thực trạng cải cách thủ tục hành chính tại

Sở Tài chính Hải Dương; phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới cải cách thủ tục hành chính từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính tỉnh Hải Dương trong thời gian tới

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

(1) Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực hiện về cải cách thủ tục hành chính; (2) Đánh giá thực trạng cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính tỉnh Hải Dương trong những năm vừa qua;

(3) Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính Hải Dương;

(4) Đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương thời gian tới

1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

(1) Cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính tỉnh Hải Dương dựa trên

cơ sở lý luận và thực tiễn nào?

(2) Hoạt động cải cách thủ tục hành chính của Sở Tài chính Hải Dương trong những năm qua như thế nào?

(3) Những yếu tố nào ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính tỉnh Hải Dương?

(4) Những giải pháp nào nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính tại

Sở Tài chính Hải Dươn trong thời gian tới?

1.4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chủ yếu của đề tài là các chủ trương, chính sách, các tác nhân liên quan, các hoạt động thực hiện cải cách thủ tục hành chính từ đó

đề xuất các giải pháp đẩy mạnh cải cách thủ tục tại Sở Tài chính Hải Dương 1.4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính tỉnh Hải Dương Nội dung nghiên cứu tạp trung vào các hoạt động: ban hành các văn bản liên quan đến CCTTHC; rà soát, thay thế các văn bản và TTHC hết hiệu lực; công tác tuyên truyền về CCTTHC; công tác nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ; triển khai quy chế “một cửa”

Phạm vi về không: Đề tài nghiên cứu tại Sở Tài chính Hải Dương

Phạm vi về thời gian:

+ Đề tài thu thập các thông tin, số liệu về kết quả CCTTHC tại Sở Tài

chính Hải Dương trong giai đoạn từ năm 2012 đến hết tháng 6 năm 2015, đề xuất định hướng và giải pháp đến 2020

+ Số liệu điều tra về những yếu tố ảnh hưởng tới CCTTHC được thực hiện với các đối tượng điều tra trong khoảng thời gian từ 8/2015 đến 8/2016

1.5 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN

Đề tài “Cải cách hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương” có một số đóng góp và ý nghĩa như sau:

1 Đề tài đã vận dụng lý luận và kinh nghiệm về cải cách thủ tục hành chính ở một số địa phương và một số cơ quan trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương trong những năm qua và áp dụng phù hợp với thực tế hoạt động cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương

2 Cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính Hải Dương được nghiên cứu và đánh giá trong quá trình thực hiện Đề án cải cách thủ tục hành chính theo quyết định 3636/2011 QĐUBND tỉnh Hải Dương Quá trình khảo sát, đánh giá cũng như tiến hành điều tra các cán bộ của Sở Tài chính, các ban ngành liên quan cũng như các tổ chức liên quan để từ đó có các thông tin đánh giá các thủ tục hành chính cũng như kết quả hoạt động cải cách thủ tục hành chính đã và đang thực hiện tại Sở Tài chính Hải Dương

3 Nghiên cứu đã chỉ ra những kết quả đã đạt được trong và những tồn tại hạn chế trong công tác cải cách thủ tục hành chính, xác định những nguyên nhân của các hạn chế cũng như xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính Hải Dương Kết quả của nghiên cứu đánh giá đúng kết quả và thực trạng trong cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính Hải Dương trong thời gian qua

4 Các giải pháp của nghiên cứu đề xuất trên cơ sở phân tích và đánh giá thực trạng cũng như phân tích, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động cải cách thủ tục hành chính Kết quả nghiên cứu và các giải pháp của đề tài có thể áp dụng nhằm tăng cường công tác cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính và các Sở, Ngành khác trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương trong những những năm tiếp theo Thông qua phân tích những nguyên nhân của các kết quả

đã đạt được cũng như những tồn tại trong cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính Hải Dương là cơ sở đề đề xuất một đề án thực hiện cải cách toàn diện các thủ tục hành chính ở Sở Tài chính Hải Dương nói riêng và các cơ quan công

quyền khác nói chung Nghiên cứu có sự tổng kết kinh nghiệm trong cải cách thủ tục hành chính ở một số địa phương và một số sở ngành nên có sự kế thừa và là nghiên cứu đầu tiên về cải cách thủ tục hành chính tại Sở Tài chính

PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Ở Việt Nam có nhiều quan niệm khác nhau về thủ tục hành chính và khoa học hành chính chưa có một cách hiểu thực sự thống nhất về thủ tục hành chính Thông thường khi nói đến thủ tục hành chính, người ta hay nghĩ đến các yêu cầu, điều kiện mà người dân phải đáp ứng, những hồ sơ, giấy tờ mà cá nhân, tổ chức phải nộp khi giao dịch với các cơ quan có thẩm quyền (Nguyễn Văn Thâm, 2011c)

Thủ tục hành chính là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan Nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân (Chính Phủ, 2011a)

Thủ tục hành chính là “trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức” (Chính Phủ, 2010a)

Ngoài các quan điểm trên còn một số quan điểm về thủ tục hành chính được thể hiện qua các nội dung như sau:

Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức để cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ và để cá nhân và tổ chức thực hiện khi giao dịch với cơ quan hành chính nhà nước (Nguyễn Văn Thâm, 2005)

Thủ tục hành chính là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về thời gian về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan nhà nước trong mối quan

hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân

Thủ tục hành chính trên những ý nghĩa chung nhất được hiểu là “phương thức hay cách thức giải quyết công việc theo một trình tự nhất định, một thể lệ thống nhất” (Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn, 2002)

Thủ tục hành chính là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân” (Nguyễn Văn Thâm, 2011)

2.1.1.2 Cải cách thủ tục hành chính

Theo nghĩa chung nhất, cải cách là một biện pháp được thực hiện để giải quyết những đòi hỏi của thực tiễn với mục tiêu rõ ràng, chương trình cụ thể và yêu cầu phải hoàn tất trong một thời gian nhất định

Cải cách thủ tục hành chính là điều kiện cần thiết để tăng cường củng cố mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân, tăng cường sự tham gia quản lý Nhà nước của nhân dân Cải cách thủ tục được coi là khâu đột phá trong cải cách nền hành chính Nhà nước, nghĩa là để tạo sự chuyển động của toàn bộ hệ thống nền hành chính quốc gia; thủ tục hành chính là khâu được chọn đầu tiên, cải cách thủ tục hành chính sẽ gây ra sự chuyển động của toàn bộ hệ thống khi bị tác động

Cải cách thủ tục hành chính bao gồm cắt giảm và nâng cao chất lượng thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, nhất là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanh nghiệp; cải cách thủ tục hành chính để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh tế của đất nước phát triển nhanh, bền vững; cải cách thủ tục hành chính giữa các cơ quan hành chính nhà nước, các ngành, các cấp và trong nội bộ từng cơ quan hành chính nhà nước; kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật; công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính; cải cách thủ tục hành chính ngay trong quá trình xây dựng thể chế, mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của các tổ chức và chuyên gia tư vấn độc lập trong việc xây dựng thể chế, chuẩn mực quốc gia về thủ tục hành chính; tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quy định hành chính để hỗ trợ việc nâng cao chất lượng các quy định hành chính và giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp

Thời gian qua, từ thực tế của việc thực hiện pháp luật, ý nghĩa của TTHC

đã được đánh giá đúng mức hơn Ở những nơi thực hiện giảm nhẹ các TTHC, tập trung vào "một cửa" để giải quyết yêu cầu của công dân thì ở đó hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước được nâng cao rõ rệt, công việc được giải quyết nhanh chóng, thuận lợi và lòng tin của người dân vào cơ quan nhà nước được khôi phục, củng cố Trái lại, ở những nơi TTHC vận dụng không hợp lý do căn bệnh

cửa quyền, quan liêu chưa được khắc phục, do phải đi quá nhiều cấp, nhiều nơi thì việc giải quyết công việc không mang lại hiệu quả cao hoặc bị ách tắc hoặc nhiều khi rất trì trệ, tốn kém Bên cạnh đó, hiện nay TTHC của nước ta còn những nhược điểm đó là đòi hỏi quá nhiều giấy tờ, gây phiền hà cho nhân dân, nhất là đối với những người ít hiểu biết các quy định về lề lối làm việc của các cơ quan nhà nước; nặng về giải pháp tình thế, rườm rà, không rõ ràng về trách nhiệm giải quyết TTHC; trì trệ, còn có thói quen kinh nghiệm và dựa trên các cơ

sở thực tế không còn thích hợp với yêu cầu của thời kỳ mở cửa; mang tính thử nghiệm (kể cả mô hình một cửa) và thiếu thống nhất, thường bị thay đổi một cách tùy tiện, chất lượng dịch vụ công do Nhà nước cung cấp cho người dân còn thấp, hệ thống văn bản pháp luật được ban hành nhiều nhưng chất lượng chưa cao, tính khả thi thấp, một số lĩnh vực tiến hành cải cách TTHC còn chậm, kém hiệu quả, việc công khai hóa TTHC chưa được một số cơ quan, đơn vị quan tâm đúng mức (Đoàn Thị Hằng, 2011)

Chính vì lẽ đó, cải cách thủ tục hành chính sẽ không chỉ đơn thuần liên quan đến pháp luật, pháp chế, mà còn là yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển chung của đất nước về chính trị, văn hóa, giáo dục và mở rộng giao lưu khu vực

xã hội, những người có chức vụ và công dân Chủ thể tham gia còn có thể là các bên thứ ba: người làm chứng, chuyên gia giám định Như vậy ta có thể thấy,cơ quan nhà nước có thể là chủ thể thực hiện đồng thời có thể là một bên tham gia thủ tục như bất cứ chủ thể không bắt buộc nào (Nguyễn Thị Lưu, 2014)

- Đặc điểm của thủ tục hành chính

+ Thủ tục hành chính được pháp luật hành chính quy định chặt chẽ Thủ

tục hành chính chỉ là những hoạt động quản lý hành chính nhà nước được quy phạm thủ tục hành chính Còn những hoạt động tổ chức- tác nghiệp cụ thể nào đó trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước do các quy định nội bộ điều chỉnh không phải là thủ tục hành chính Thủ tục hành chính được điều chỉnh bởi các quy phạm thủ tục luật hành chính Thủ tục hành chính luôn được phân biệt với các thủ tục lập pháp, tố tụng tư pháp và phần lớn nằm ngoài thẩm quyền của các cơ quan lập pháp và tư pháp Cần lưu ý các quy phạm thủ tục hành chính không chỉ quy định trình tự thực hiện quy phạm nội dung của luật hành chính, mà cả các ngành luật khác như đất đai, tài chính, dân sự, lao động (Phạm Ngọc Trung, 2014)

+ Thủ tục hành chính được thực hiện bởi nhiều cơ quan và công chức nhà nước, trong đó các cơ quan và công chức hành chính nhà nước là chủ thể thực hiện chủ yếu Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật hiện hành các cơ quan lập pháp và tư pháp cũng thực hiện một số thủ tục hành chính nhất định

+ Thủ tục hành chính là trình tự và cách thức giải quyết các công việc nội

bộ của nhà nước và thực hiện nghĩa vụ hành chính trong giải quyết các công việc

có liên quan đến quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý của công dân, như vậy có thể thấy công việc cần thực hiện rất đa dạng và phức tập Do đó, cần thực hiện thủ tục hành chính sao cho nhanh gọn song vẫn đảm bảo thận trọng tỉ mỉ nhằm đạt hiệu quả quản lý cao (Lương Thi Phương Thúy, 2010)

+ Quản lý hành chính nhà nước chủ yếu là hoạt động cho phép ra mệnh lệnh

có tính chất đơn phương và đòi hỏi phải được thi hành ngay nhằm kịp thời giải quyết nhanh chóng, có hiệu quả mọi công việc diễn ra hàng ngày trong đời sống xã hội Chính vì vậy, thủ tục hành chính phải được quy định sao cho thành những khuôn mẫu ổn định tương đối, chặt chẽ tương thích với từng trường hợp cụ thể

+ Hiện nay, trong tinh thần đổi mới nền hành chính nhà nước đang chuyển dần từ chính cai quản đơn thuần sang hành chính phục vụ, làm dịch vụ cho xã hội, từ quản lý tập trung sang cơ chế thị trường làm cho hoạt động quản lý hành chính đa dạng về nội dung và phong phú uyển chuyển về hình thức, biện pháp ; đồng thời đối tượng quản lý của nó là xã hội dân sự cũng muôn hình muôn vẻ không chỉ thuộc phạm vi nội bộ của công dân nước ta mà còn liên quan đến các yếu tố nước ngoài (Nguyễn Văn Thâm, 2011 b)

+ Thủ tục hành chính luôn luôn gắn liền với công tác văn thư một hoạt động quan trọng và không thể thiếu trong mọi cơ quan tổ chức nhà nước

2.1.2.2 Vai trò và ý nghĩa của thủ tục hành chính

- Vai trò

Thủ tục hành chính có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp và đời sống nhân dân Thủ tục hành chính liên quan không chỉ đến công việc nội bộ của một cơ quan, một cấp chính quyền, mà còn đến các tổ chức và công dân trong mối quan hệ với Nhà nước Các quyền, nghĩa vụ của công dân được quy định trong Hiến pháp hay

ở các văn bản pháp luật có được thực hiện hay không, thực hiện như thế nào Về

cơ bản, đều phải thông qua thủ tục hành chính do các cơ quan, các cấp chính quyền nhà nước quy định và trực tiếp giải quyết Thông qua việc cải cách thủ tục hành chính sẽ gỡ bỏ những rào cản về thủ tục hành chính đối với môi trường kinh doanh và đời sống của người dân, giúp cắt giảm chi phí và rủi ro của người dân, doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hành chính (Hoàng Văn Huân, 2012) Việc công khai, minh bạch các thủ tục hành chính tạo cơ sở cho quá trình thực hiện và tăng cường khả năng giám sát thực thi công vụ của nhân dân, các

tổ chức, cá nhân, thực hiện được quyền lợi, nghĩa vụ của mình và đồng thời các

cơ quan hành chính nhà nước cũng thực hiện chức năng quản lý nhà nước

và thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm của mình đối với nhà nước Dựa vào đó, các công việc hành chính sẽ được xử lý và đạt được những hiệu quả quản lý nhà nước như mong muốn (Nguyễn Văn Thâm, 2011a)

Như vậy, nếu bỏ qua các thủ tục hành chính thì trong nhiều trường hợp thực tiễn có thể vô hiệu hóa các văn bản hành chính có liên quan.Thủ tục hành chính càng có tính cơ bản thì ý nghĩa càng lớn, bởi lẽ các thủ tục cơ bản thường tác động đến giai đoạn cuối cùng của quyết định hành chính đến hiệu quả của việc thực hiện chung

+ Thủ tục hành chính là cơ sở để đảm bảo cho việc thi hành các quyết định được thống nhất và có thể kiểm tra được tính hợp pháp, hợp lý cũng như

các hệ quả do việc thực hiện các quyết định hành chính đó tạo ra

Qua đó tạo điều kiện để thực hiện luật pháp, lợi ích hợp pháp và nghĩa vụ của công dân cũng như của các doanh nghiệp, tổ chức và các đối tượng quản lý khác

+ Thủ tục hành chính khi được xây dựng và vận dụng một cách hợp lý sẽ tạo khả năng sáng tạo trong việc thực hiện các quyết định quản lý đã được thông qua, đem lại hiệu quả thiết thực cho quản lý nhà nước; làm giảm sự phiền hà, củng cố được quan hệ giữa nhà nước với nhân dân, thúc đẩy giải quyết công việc nhanh chóng, chính xác theo đúng pháp luật, góp phần chống được tội tham nhũng, sách nhiễu dân

Thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân nói chung, do vậy, khi được xây dựng hợp lý và vận dụng tốt vào đời sống sẽ góp phần quan trọng trong củng cố niềm tin, mối quan hệ giữa nhà nước và nhân dân Công việc sẽ có thể được giải quyết nhanh chóng, chính xác theo đúng yêu cầu của cơ quan nhà nước, góp phần chống được tệ tham nhũng, sách nhiễu, đồng thời tiết kiệm sức lực, phương tiện và thời gian của cán bộ, công chức trong bộ máy Nhà nước (Nguyễn Trần Sỹ, 2007)

Ngày nay, vai trò và ý nghĩa của thủ tục hành chính ngày càng được đánh giá đúng mức hơn Ở những nơi mà thủ tục hành chính vận dụng chưa hợp lý thì việc giải quyết các yêu cầu của tổ chức và công dân đều không có hiệu quả, ách tắc, trì trệ, tốn kém tiền của và công sức của tổ chức, công dân Trái lại, ở những nơi thực hiện giảm nhẹ các thủ tục hành chính, tập chung vào “một cửa” để giải quyết yêu cầu của dân thì hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước được nâng cao rõ rệt, công việc được giải quyết nhanh chóng, thuận lợi, lòng tin của nhân dân vào

cơ quan Nhà nước được khôi phục, củng cố (Nguyễn Văn Thâm, 2011c)

+ Thủ tục hành chính là một bộ phận của pháp luật hành chính nên viêc xây dựng và thực hiện thủ tục hành chính sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình xây dựng và triển khai pháp luật

Cải cách thành công thủ tục hành chính sẽ góp phần mở đường cho kinh tế phát triển làm cho tiến trình hành trình hành chính phù hợp với tiến trình đổi mới kinh tế Nhìn một cách tổng quát, thủ tục hành chính có ý nghĩa như chiếc cầu nối quan trọng giữa cơ quan nhà nước đối với các tổ chức khác Chính vì vậy, thủ tục hành chính được xây dựng và áp dụng một cách hợp lý và khoa học sẽ tăng cường niềm tin của dân vào chính quyền nhà nước Thêm nữa thủ tục hành chính

còn là biểu hiện trình độ văn minh tổ chức điều hành bộ máy nhà nước, do đó nó

có liên quan đến sự phát triển chung của đất nước về mọi mặt đối nội cũng như đối ngoại

+ Thủ tục hành chính là khâu bản lề để cải cách hành chính; giúp cho việc phát triển nguyên tắc dân chủ trong quản lý, tính công khai và sự kiểm tra của dư luận xã hội

Vì vậy, đưa ra được các TTHC thích hợp cho quá trình xử lý công việc sẽ góp phần mang lại hiệu quả cho hoạt động quản lý nhà nước Ngược lại, TTHC không thích hợp sẽ làm cho việc quyết định của nhà quản lý gặp nhiều khó khăn, kém hiệu quả Do đó, việc quy định TTHC vừa đòi hỏi phải có những khuôn mẫu, mang tính ổn định, tương đối phù hợp với thực tế và chặt chẽ, đồng thời phải kết hợp với các biện pháp thích ứng cho từng loại công việc và đối tượng cụ thể để đảm bảo công việc được giải quyết kịp thời theo từng trường hợp

+ Thủ tục hành chính là cầu nối giữa cơ quan nhà nước với tổ chức, cá nhân TTHC gắn liền với quá trình giải quyết công việc liên quan đến quyền và nghĩa vụ pháp lý của cá nhân, tổ chức Trong khi đó, yêu cầu của công việc cần thực hiện thường rất phức tạp, không giống nhau, có việc cần phải thực hiện nhanh gọn, qua ít khâu, ít cấp nhưng cũng có nhiều trường hợp đòi hỏi phải rất thận trọng, phải qua nhiều khâu và cần có nhiều loại giấy tờ, xác minh tỉ mỉ Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay khi nước ta đang tiếp tục công cuộc cải cách nền hành chính nhà nước và xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa thì TTHC lại càng có vai trò quan trọng như một chiếc cầu nối quan trọng giữa cơ quan nhà nước với các cá nhân, tổ chức trong xã hội Chiếc cầu này có thể tạo ra khả năng làm bền chặt các mối quan hệ, làm cho Nhà nước ta thật sự là Nhà nước của dân, do dân và vì dân Hiện nay, Đảng và Nhà nước ta đang đề ra nhiều biện pháp nhằm cải cách TTHC để đảm bảo thủ tục hành chính góp phần tích cực vào việc mở đường cho sự phát triển kinh tế của đất nước, từ đó làm cho tiến trình hành chính phù hợp với tiến trình đổi mới kinh tế

+ Thủ tục hành chính trên một phương diện nhất định là sự biểu hiện trình

độ văn hóa của tổ chức, đó là văn hóa giao tiếp, văn hóa điều hành, thể hiện mức

độ văn minh của nền hành chính phát triển (Hoàng Thị Hồng Quyên, 2014)

Cải cách thủ tục hành chính sẽ không chỉ đơn thuần liên quan đến pháp luật, pháp chế xã hội chủ nghĩa mà còn liên quan đến sự phát triển chung của đất

nước về các mặt chính trị, văn hóa, giáo dục, mở rộng giao lưu giữa nước ta với các nước khác trong khu vực và trên thế giới

2.1.3 Yêu cầu và vai trò của cải cách thủ tục hành chính

2.1.3.1 Yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính

Xác định đúng đắn nội dung, yêu cầu, nhiệm vụ cơ bản của cải cách thủ tục hành chính có ý nghĩa rất quan trọng trong tiến trình cải cách thủ tục hành chính ở nước ta Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VII đã nhấn mạnh tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, xem đây là khâu đột phá để tạo môi trường thuận lợi, minh bạch cho hoạt động của nhân dân và doanh nghiệp Tiến hành rà soát các thủ tục hành chính trên tất

cả các lĩnh vực, cần thiết phải loại bỏ những thủ tục rườm rà, các khâu xin phép, xét duyệt không cần thiết, những quy định không còn phù hợp để kiên quyết sửa đổi, giảm phiền hà cho cho cá nhân và tổ chức, ngăn chặn được tệ quan liêu, tham nhũng, cửa quyền, sách nhiễu Chính vì vậy yêu cầu đặt ra cho công cuộc cải cách thủ tục hành chính ở nước ta hiện nay là phải tạo ra được sự chuyển biến thực sự, căn bản trong quan hệ và giải quyết công việc của các cá nhân và tổ chức để từ đó mỗi cá nhân, tổ chức khi tham gia vào các quan hệ này

ý thức được nghĩa vụ, trách nhiệm của mình, nhằm góp phần vào việc thực thi tốt các quy định của pháp luật Ngày 04/5/1994, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 38/1994/NQ-CP về cải cách một bước thủ tục hành chính trong việc giải quyết công việc của cá nhân và tổ chức với mục đích đẩy mạnh hơn nữa quá trình cải cách thủ tục hành chính Đây là căn cứ pháp lý quan trọng và trực tiếp của công cuộc cải cách thủ tục hành chính, đồng thời nó khẳng định một lần nữa tính bức xúc của việc cải cách thủ tục hành chính ở nước ta

Vì vậy, để thực hiện tiến trình cải cách thủ tục hành chính thực sự có hiệu quả cần phải đáp ứng những, yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể như sau:

- Phải đảm bảo tính thống nhất của hệ thống thủ tục hành chính

Về nội dung này Nghị quyết số 38/1994/NQ-CP ngày 04/5/1994 của Chính phủ đã chỉ rõ những yêu cầu, nhiệm vụ sau: Phải tổ chức soát xét các thủ tục hành chính và các khoản về phí, lệ phí đang áp dụng từ Trung ương đến cơ sở, bãi bỏ ngay những quy định, thủ tục hành chính không đúng thẩm quyền có nội dung sai trái pháp luật, tiến hành sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện những thủ tục hành chính nhằm đáp ứng kịp thời với yêu cầu của tiến trình cải cách hành chính

Ngoài Luật, Pháp lệnh và các văn bản pháp quy của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ chỉ có Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ mới có thẩm quyền quy định các thủ tục hành chính thuộc phạm vi của mình và chịu trách nhiệm trước Chính phủ về những quy định đó

Đối với một số quy định thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền của Bộ, ngành Trung ương nhưng cần phải có quy định riêng để phù hợp với đặc điểm của một số địa phương thì các Bộ, Ngành Trung ương có văn bản uỷ quyền cho UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành quy định và các quy định này phải có sự thông nhất của Bộ, Ngành quản lý về lĩnh vực đó (Nguyễn Văn Thâm, 2011c)

- Bảo đảm sự chặt chẽ của hệ thống thủ tục hành chính

Phải đảm bảo sự chặt chẽ của hệ thống các thủ tục hành chính giúp cho việc thưc hiện các thủ tục đạt hiệu quả cao, quá trình thực hiện được liên tục trơn tru, công việc trôi chảy đáp ứng được yêu cầu của các đối tượng tham gia thực hiện thủ tục hành chính Cũng chính điều này khẳng định cho sự tiến bộ trong công tác quản lý hành chính Nhà nước, nâng cao được vai trò của thủ tục hành chính (Lương Thị Phương Thúy, 2014)

-Bảo đảm tính hợp lý của thủ tục hành chính

Tính hợp lý của thủ tục hành chính là phải làm sao cho việc thực hiện các thủ tục này đạt hiệu quả cao trong quản lý hành chính Nhà nước, có nghĩa là khi thực hiện các công việc của quản lý Nhà nước, lẽ đương nhiên các chủ thể có liên quan phải tuân theo những thủ tục nhất định Cho nên bảo đảm tính hợp lý của TTHC đòi hỏi là khi xây dựng chúng ta phải tính đến nhiều yếu tố như chính trị, kinh tế, xã hội, tâm lý người dân, cũng như các yếu tố khác do thực tế của đời sống chính trị - xã hội trong giai đoạn mới đặt ra (Nguyễn Thị Lưu, 2014)

Vì vậy, Nghị quyết số 38/1994/NQ-CP ngày 04/5/1994 của Chính phủ và

Đề án 30 đã nhấn mạnh đến nhiệm vụ sửa đổi, bổ sung, loại bỏ những thủ tục hành chính rườm rà, không cần thiết, không còn phù hợp với thực tế đã và đang gây trở ngại cho hoạt động của các cơ quan, đơn vị khác và tránh gây phiền hà cho nhân dân; cắt giảm đáng kể chi phí trong thực hiện các thủ tục hành chính cho người dân và doạnh nghiệp Bởi vậy bảo đảm tính hợp lý của thủ tục hành chính là điều vô cùng quan trọng, nó loại bỏ được những khâu rườm rà, không cần thiết và mang lại hiệu quả cao trong quá trình thực hiện

- Bảo đảm tính khoa học của quy trình thực hiện các thủ tục hành chính

đã ban hành

Yêu cầu này đặt ra cho việc ban hành các thủ tục hành chính phải dựa trên

cơ sở của việc phân tích một cách khoa học các yếu tố ảnh hưởng đến thủ tục hành chính, làm sao cho thủ tục hành chính khi ban hành ra đều thực hiện một cách có hiệu quả nhất, cụ thể là phải rút ngắn được thời gian giải quyết công việc, tiết kiệm được chi phí của Nhà nước, của công dân và tổ chức, giảm biên chế của hoạt động hành chính, giảm phiền hà cho nhân dân, tập trung được quyền hạn sức lực và việc giải quyết những vấn đề mang tính then chốt (Lê Chi Mai, 2003)

- Bảo đảm tính rõ ràng và công khai của các thủ tục hành chính

Việc công khai hoá các thủ tục hành chính cũng là điều hết sức cần thiết, bởi lẽ việc công khai hoá các thủ tục đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân, tổ chức tham gia biết được những vấn đề gì, cần chuẩn bị những vấn đề gì, loại giấy tờ gì trước khi đến các cơ quan Nhà nước để giải quyết công việc, đồng thời tránh được tình trạng người thi hành công vụ lợi dụng sự kém hiểu biết của

cá nhân và tổ chức để sách nhiễu, gây phiền hà cho nhân dân Để làm được những vấn đề này, để cho mọi thủ tục hành chính được thực hiện rõ ràng, dễ hiểu thì trước hết các cơ quan này phải phổ biến công khai để mọi người dân đều biết, cán bộ, công chức phải có trách nhiệm hướng dẫn để mọi người dân thực hiện tốt đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật (Nguyễn Trần sỹ, 2007)

- Dễ hiểu, dễ tiếp cận

Thủ tục hành chính cần phải rõ ràng, dễ hiểu để mọi tầng lớp nhân dân có thể hiểu được một cách dễ dàng, trên cơ sở đó họ sẽ tự giác thực hiện các thủ tục hành chính

- Có tính khả thi

Tính khả thi của CCTTHC tùy thuộc vào nhiều yếu tố khách quan và chủ quan và để đem lại hiệu quả cao trong công việc thì yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất vẫn là yếu tố con người, sự chỉ đạo của Đảng và nhà nước; quan điểm lãnh đạo, chỉ đạo của cán bộ, công chức về TTHC và cải cách TTHC Chất lượng đội ngũ cán bộ công chức và tinh thần làm việc cần được cải thiện Người dân, tổ chức, doanh nghiệp phải tự ý thức được quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc thực hiện các quy định về TTHC và tham gia góp ý kiến xây dựng, sửa đổi,

bổ sung các TTHC phù hợp với từng lĩnh vực và địa phương Như vậy, xét cho

cùng, tất cả các yếu tố trên cùng quyết định tính khả thi của cải cách TTHC đều phụ thuộc vào ý chí của con người - con người xây dựng, thực hiện và thụ hưởng (Nguyễn Văn Thâm, 2011a)

- Bảo đảm tính ổn định cần thiết của quy trình thủ tục hành chính

Tính ổn định cần thiết của thủ tục hành chính là một vấn đề luôn được quan tâm trong quá trình xây dựng thủ tục hành chính Vì vậy trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính cần phải đảm bảo tính ổn định, nếu các thủ tục hành chính luôn luôn thay đổi sẽ tạo ra những tâm lý thiếu tôn trọng các quy định về thủ tục hành chính dẫn đến mất ổn định, ảnh hưởng đến đời sống xã hội Việc luôn thay đổi các thủ tục hành chính sẽ tạo ra nhiều kẻ hở cho những người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu gây phiền hà cho nhân dân; cho nên việc tạo ra tính ổn định cần thiết đòi hỏi phải tuân thủ đầy đủ một cách đầy đủ các yêu cầu, quy định của pháp luật, những yêu cầu đó mang tính khoa học và tính thực

tế cao (Lê Chi Mai, 2003)

2.1.3.2 Vai trò của cải cách thủ tục hành chính

Cải cách TTHC là một nội dung của cải cách hành chính, nhưng là nội dung phản ánh rõ nhất mối quan hệ giữa nhà nước và công dân, đồng thời là nội dung có nhiều bức xúc nhất của người dân, doanh nghiệp, cũng như có nhiều yêu cầu đổi mới trong quá trình hội nhập kinh tế

Trong điều kiện nguồn lực còn nhiều khó khăn nên chưa thể cùng một lúc thực hiện được nhiều nội dung cải cách như: cải cách tài chính công, cải cách tiền lương, cải cách tổ chức bộ máy, …Thông qua cải cách TTHC, chúng ta có thể xác định căn bản các công việc của cơ quan nhà nước với người dân, doanh nghiệp; qua đó chúng ta có thể xây dựng bộ máy phù hợp và từ đó có thể lựa chọn đội ngũ cán bộ, công chức hợp lý, đáp ứng được yêu cầu công việc

Như vậy, có thể coi cải cách TTHC là tiền đề để thực hiện các nội dung cải cách khác như: nâng cao chất lượng thể chế; nâng cao trình độ, thay đổi thói quen, cách làm, nếp nghĩ của cán bộ, công chức; phân công, phân cấp thực hiện nhiệm vụ giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp của bộ máy hành chính; thực hiện chính phủ điện tử (Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn, 2002)

Hiện nay thủ tục hành chính ở nước ta còn những nhược điểm: Hình thức đòi hỏi quá nhiều giấy tờ, gây phiền hà cho nhân dân; nặng nề, nhiều cửa, nhiều cấp trung gian, rườm rà, không rõ ràng về trách nhiệm; không phù hợp với yêu cầu của thời kỳ mở cửa và hội nhập Thủ tục hành chính thiếu thống nhất, thường

bị thay đổi một cách tuỳ tiện, thiếu công khai, minh bạch Những hạn chế này gây phiền hà, cản trở cho việc thực hiện quyền tự do, lợi ích và công việc chung của cơ quan, gây trở ngại cho việc giao lưu và hợp tác giữa nước ta với nước ngoài, gây ra tệ cửa quyền, bệnh giấy tờ trong hệ thống cơ quan hành chính, là nơi thuận lợi cho nạn tham nhũng, lãng phí phát sinh gây phiền hà cho tổ chức,

cá nhân và doanh nghiệp Cải cách thủ tục hành chính là một trong những biện pháp để cải cách nền hành chính nhà nước hiện nay Cải cách thủ tục hành chính

là điều kiện cần thiết để tăng cường củng cố mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân, tăng cường sự tham gia quản lý Nhà nước của nhân dân Cải cách thủ tục được coi là khâu đột phá trong cải cách nền hành chính Nhà nước Kết quả quá trình thực hiện công tác cải cách hành chính giai đoạn 2001-2010 đã được đúc rút

và thấy cần thiết phải đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính nên đã đưa

ra nhiệm vụ này thành một trong 6 nội dung của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020 (Chính Phủ, 2013c)

Cải cách thủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng, cần thiết trong tiến trình đổi mới, phát triển và hội nhập của nước ta Cùng theo quá trình thực hiện đó, Sở Tài chính Hải Dương cũng từng bước đáp ứng những mục tiêu, nhiệm vụ đã đặt ra trong Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước cụ thể là nội dung cải cách thủ tục hành chính

Cần phải xây dựng những cơ chế thích hợp cho việc thực hiện các thủ tục hành chính đã ban hành Ngoài việc ban hành hệ thống các văn bản hợp lý và đơn giản hóa các thủ tục hành chính, cần thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông và tiến tới một cửa liên thông hiện đại, thực hiện giao dịch điện tử rộng rãi và phổ biến; xây dựng Chính phủ điện tử; áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn VN ISO 9001:2008 đối với các cơ quan hành chính nhà nước các cấp Tất nhiên, điều quan trọng nhất là phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ngoài trình độ chuyên môn tốt, cần phải có tinh thần, ý thức, trách nhiệm trong giải quyết các thủ tục hành chính đối với tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp; thực sự là những “công bộc” của dân (Chính Phủ, 2013 a)

2.1.4 Yêu cầu về quy định thủ tục hành chính

Yêu cầu của việc quy định thủ tục hành chính được cụ thể hóa tại Điều 8 của Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ về kiểm soát thủ tục hành chính, gồm các nội dung cụ thể như sau:

Thứ nhất, thủ tục hành chính phải được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ ban hành hoặc trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành; do Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành

Thứ hai, việc quy định một thủ tục hành chính cụ thể chỉ hoàn thành khi đáp ứng đầy đủ các bộ phận cấu thành cơ bản sau đây:

- Tên thủ tục hành chính: Tên TTHC phải được nêu chính xác theo quy định của văn bản hoặc đặt tên một cách chính xác nhất (đối với trường hợp chia tách 1 TTHC thành nhiều TTHC nhỏ);

- Trình tự thực hiện: Nêu, mô tả thứ tự các bước thực hiện TTHC theo đúng quy định tại văn bản để đối tượng thực hiện (người dân, tổ chức và doanh nghiệp) biết được phải làm gì trước, làm gì sau và phải tới những cơ quan nào giải quyết, địa chỉ ở đâu;

- Cách thức thực hiện: Nêu cách thức thực hiện TTHC theo đúng quy định tại văn bản, hoặc được cơ quan thực hiện TTHC quy định bổ sung;

- Thủ tục hồ sơ (thành phần hồ sơ, số lượng hồ sơ): Liệt kê đầy đủ, rõ ràng các thành phần, số lượng bộ hồ sơ bắt buộc phải có để thực hiện thủ tục hành chính;

- Thời hạn giải quyết: Là thời hạn tối đa giải quyết xong TTHC theo quy định của văn bản (ghi rõ ngày hoặc ngày làm việc) Trường hợp có nhiều cơ quan phối hợp giải quyết, ghi rõ thời hạn giải quyết đối với từng cơ quan;

- Đối tượng thực hiện: Cá nhân hoặc tổ chức thực hiện TTHC hoặc cả 2 đối tượng nói trên

- Cơ quan thực hiện:

+ Cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định: là cơ quan hoặc người

ra quyết định cuối cùng về kết quả của việc thực hiện TTHC

+ Cơ quan hoặc người có thẩm quyền được ủy quyền hoặc phân cấp thực hiện (nếu có)

- Kết quả thực hiện: Chọn một hoặc nhiều kết quả của TTHC trong trường hợp thủ tục hành chính phải có mẫu đơn, mẫu tờ khai hành chính; mẫu kết quả thực hiện thủ tục hành chính; yêu cầu, điều kiện; phí, lệ phí là bộ phận tạo thành của thủ tục hành chính

Thứ ba, một thủ tục hành chính cụ thể được quy định tại văn bản quy phạm

pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phải bảo đảm đầy đủ các bộ phận tạo thành như đã nêu ở trên Trường hợp thủ tục hành chính có yêu cầu, điều kiện thì yêu cầu, điều kiện phải được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Đối với yêu cầu, điều kiện thể hiện dưới dạng quy chuẩn kỹ thuật phải được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

Thứ tư, một thủ tục hành chính cụ thể được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải quy định

rõ ràng, cụ thể các bộ phận còn lại của thủ tục hành chính

Trường hợp thủ tục hành chính có đơn, tờ khai hành chính thì mẫu đơn, mẫu

tờ khai hành chính phải được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

Thứ năm, khi được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phân cấp hoặc ủy quyền quy định về thủ tục hành chính,

Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải bảo đảm quy định đầy đủ, hướng dẫn rõ ràng, chi tiết, cụ thể về các bộ phận tạo thành của thủ tục hành chính (Chính Phủ, 2010 b)

Tóm lại, một thủ tục hành chính được quy định thông thường phải đảm bảo đầy đủ các nội dung sau:

-Trình tự, các bước thực hiện

- Cách thức thực hiện

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thực hiện

- Thời hạn giải quyết

- Thành phần hồ sơ bắt buộc phải có

- Số lượng hồ sơ cần thiết phải nộp

- Các biểu mẫu cần thiết có liên quan

- Các yêu cầu, điều kiện; phí và lệ phí

2.1.5 Nội dung cải cách thủ tục hành chính

Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020

đã xác định rõ nội dung cụ thể của cải cách thủ tục hành chính như sau:

- Cắt giảm và nâng cao chất lượng thủ tục hành chính trên tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, nhất là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanh nghiệp (Chính Phủ, 2011)

- Trong giai đoạn 2011- 2015, thực hiện cải cách các thủ tục hành chính

để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của xã hội

và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh tế của đất nước phát triển nhanh, bền vững Một số lĩnh vực trọng tâm cần cải cách là: đầu tư; đất đai; xây dựng; sở hữu nhà ở; thuế; hải quan; xuất khẩu; nhập khẩu; y tế; giáo dục; lao động; bảo hiểm; khoa học; công nghệ và một số lĩnh vực khác

do Thủ tướng Chính phủ quyết định theo yêu cầu cải cách trong từng thời gian

- Cải cách thủ tục hành chính giữa các cơ quan hành chính nhà nước các ngành, các cấp và trong nội bộ từng cơ quan hành chính nhà nước

- Kiểm soát chặt việc ban hành mới các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật

- Công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính bằng mọi hình thức thiết thực và thích hợp; thực hiện thống nhất cách tính chi phí mà cá nhân, tổ chức phải bỏ ra khi giải quyết các thủ tục hành chính tại cơ quan hành chính nhà nước; duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính

- Đặt yêu cầu cải cách thủ tục hành chính ngay trong qúa trình xây dựng thể chế, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường đối ngoại giữa nhà nước với doanh nghiệp và nhân dân; mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của các tổ chức

và chuyên gia tư vấn độc lập trong việc xây dựng thể chế, chuẩn mực quốc gia về thủ tục hành chính; giảm mạnh các thủ tục hiện hành; công khai các chuẩn mực, các quy định hành chính để nhân dân giám sát việc thực hiện (Chính Phủ, 2011)

- Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quy định hành chính để hỗ trợ việc nâng cao chất lượng các quy định hành chính và giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính các cấp Nội dung cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài chính Hải Dương nói riêng cũng tiến hành dựa trên các nội dung chủ yếu của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước Cải cách thủ tục hành chính bao gồm cắt giảm và nâng cao chất lượng thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, nhất là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanh nghiệp; cải cách thủ tục hành chính để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của

xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh

tế của đất nước phát triển nhanh, bền vững; cải cách thủ tục hành chính giữa các

cơ quan hành chính nhà nước, các ngành, các cấp và trong nội bộ từng cơ quan hành chính nhà nước; kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật; công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính; cải cách thủ tục hành chính ngay trong quá trình xây dựng thể chế, mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của các tổ chức và chuyên gia tư vấn độc lập trong việc xây dựng thể chế, chuẩn mực quốc gia về thủ tục hành chính; tiếp nhận, xử

lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quy định hành chính để hỗ trợ việc nâng cao chất lượng các quy định hành chính và giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp

Tuy nhiên, các nội dung thực hiện cải cách tại Sở Tài chính Hải Dương sẽ

cụ thể hơn, chi tiết hơn, sát với chức năng, nhiệm vụ của Sở hơn Tập trung vào các lĩnh vực chuyên môn mà Sở được giao Thực hiện đúng, đầy đủ, nghiêm túc theo các văn bản, Nghị định, Quyết định, Thông tư, Chương trình về cải cách thủ tục hành chính Cụ thể là:

* Ban hành các văn bản hướng dẫn cải cách thủ tục hành chính trên điạ bàn tỉnh

Với chức năng nhiệm vụ và quyền hạn của mình, trên cơ sở tiếp nhận những văn bản chỉ đạo của Bộ Tài chính và của Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương, Sở Tài chính xây dựng các văn bản hướng dẫn thực hiện cải cách hành chính đối với từng lĩnh vực cụ thể Việc xây dựng các văn bản hướng dẫn nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ hành chính của Sở trong thực hiện nhiệm vụ của mình, đồng thời giúp các cá nhân, tổ chức thực hiện các hoạt động hành chính với Sở Tài chính biết và thực hiện các quy định, quy trình về thủ tục hành chính Xây dựng quy chế giám sát việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính đối với cán bộ và đánh giá việc thực hiện của cán bộ

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản về tổ chức và hoạt động của Sở Tài chính; sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật

về tổ chức và hoạt động của các phòng, ban và các đơn vị liên quan Xây dựng, hoàn thiện quy định của pháp luật về mối quan hệ giữa Sở Tài chính với các cá nhân, tổ chức, trọng tâm là bảo đảm và phát huy dân chủ, tham khảo ý kiến của các cá nhân, tổ chức trong thực hiện các hoạt động liên quan, thực hiện chính sách quan trọng và về quyền giám sát của nhân dân đối với hoạt động của cơ quan Tài chính (Chính Phủ, 2011)

* Rà soát vản bản thủ tục hành chính trong thu hút đầu tư và đơn giản hóa các thủ tục hành chính

Rà soát và hệ thống hoá các văn bản quy phạm pháp luật theo từng lĩnh vực, loại bỏ những quy định pháp luật không còn hiệu lực hoặc chồng chéo, trùng lặp Phát huy hiệu quả của cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật Bảo đảm việc thực thi pháp luật nghiêm chỉnh của các cơ quan Nhà nước, của cán bộ, công chức Các văn bản pháp luật cụ thể hoá thẩm quyền của mỗi một cơ quan, mỗi người trong bộ máy theo hướng “người nào việc nấy” và trách nhiệm của cơ quan, cá nhân trước pháp luật Mặt khác, cần thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; chế độ cán bộ chủ chốt của các ngành ở Trung ương và địa phương định kỳ trực tiếp gặp gỡ, đối thoại giải quyết các vấn đề cho doanh nghiệp và nhân dân đặt ra; phát huy hiệu lực của các thiết chế thanh tra, kiểm sát

và tài phán để đảm bảo hiệu lực quản lý Nhà nước, giữ gìn kỷ cương xã hội; mở rộng dịch vụ tư vấn pháp luật cho nhân dân, cho người nghèo, người thuộc diện chính sách và đồng bào dân tộc ít người, vùng sâu, vùng xa Tạo điều kiện cho hoạt động luật sư, hoạt động bổ trợ tư pháp có hiệu quả

Cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính Loại bỏ những thủ tục hành chính rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng, gây khó khăn cho dân; xóa bỏ kịp thời những quy định không cần thiết về cấp giấy phép và thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, giám định; thống nhất và mẫu hoá các loại giấy tờ

về giải quyết các công việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh của công dân, doanh nghiệp; mở rộng thực hiện cơ chế “một cửa” trong việc giải quyết các công việc của công dân, tổ chức với các cơ quan hành chính các cấp; công khai các loại phí, lệ phí, lịch công tác tại trụ sở làm việc của các cơ quan hành chính Nhà nước (Chính Phủ, 2011)

* Tập huấn tuyên truyền về thực hiện các thủ tục hành chính

Sở Tài chính đã ban hành các kế hoạch thực hiện cải cách hành chính và tuyên truyền, triển khai thực hiện các văn bản của nhà nước về cải cách hành chính đến toàn thể cán bộ, công chức, người lao động trong đơn vị Công tác xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật do Sở tham mưu ban hành đều được thực hiện đúng quy trình Công tác kiểm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực của Sở luôn được thực hiện kịp thời, đảm bảo thời gian, yêu cầu

đề ra

Công tác tuyên truyền về CCTTHC đã được thực hiện bằng nhiều hình thức như: tổ chức tuyên truyền, tập huấn thông qua việc mở các lớp, các hội nghị, phóng sự, toạ đàm, hội thảo, hội thi, phát thanh, truyền hình, phát hành các tài liệu tuyên truyền về cải cách hành chính hàng năm; đưa tin trên các phương tiện thông tin đại chúng và trên Trang thông tin điện tử của Sở và các đơn vị liên quan với nội dung phong phú, sự phối hợp của nhiều cơ quan, báo, đài của Trung ương và địa phương nhất là Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, Báo Hải Dương,

hệ thống Đài truyền thanh cấp huyện và cấp xã (Chính Phủ, 2013a)

* Triển khai thủ tục hành chính “một cửa”

Mặc dù sở đã ban hành quy định thủ tục hành chính trong quản lý tài chính – ngân sách tổ chức theo mô hình Phòng, ban chuyên môn tham mưu giải quyết mọi công việc của cơ quan, tạo được thuận lợi cơ bản cho tổ chức, cá nhân đến giải quyết công việc Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn bộc lộ nhiều thiếu sót: Các tổ chức, cá nhân chưa nắm vững các quy định về hồ sơ, thủ tục nên phải đi lại nhiều lần, phải chờ đợi, gây phiền hà và lãng phí thời gian không đáng

có Các lĩnh vực đã giao cho Phòng, ban chuyên môn tham mưu giải quyết nhưng đối tượng còn phải đi tìm công chức phần hành, tìm gặp Lãnh đạo Sở, gây nên lộn xộn, mất trật tự, thiếu văn minh trong công sở, ảnh hưởng đến công tác của

cơ quan Cán bộ công chức thực hiện nhiệm vụ trong một số công việc còn tuỳ tiện, chưa tuân thủ các quy định đã ban hành (Chính Phủ, 2007 a)

Sở Tài chính là cơ quan chuyên môn tham mưu giúp UBND tỉnh thực hiện chức năng QLNN về lĩnh vực tài chính – ngân sách, giá Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Sở đã tổ chức thực hiện CCHC theo chủ trương của Chính phủ và của UBND tỉnh Cụ thể là: đã soát xét việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ; sắp xếp các phòng chuyên môn; ban hành các quy chế làm việc, nội quy trong cơ quan, công khai thủ tục hành chính; đổi mới lề lối làm việc, cải tiến chế độ hội họp, giao ban v.v và từng bước đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và sắp xếp, bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức của Sở theo đúng chức danh, tiêu chuẩn để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời gian tới Thực hiện ban hành quy chế hoạt động của bộ phận “một cửa”, chỉ đạo sự phối hợp hoạt động giữa các bên liên quan (Chính Phủ, 2007 b)

* Tăng cường các trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cải cách hành chính

Cơ sở vật chất có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả thực hiện cải cách hành chính của Sở Tài chính Việc đầu tư, hiện đại hóa trang thiết bị sẽ góp phần nâng

cao hiệu quả hoạt động hành chính của sở, giảm thời gian chờ đợi Trong thời gian tới cần nâng cấp hệ thống trang thiết bị của bộ phận một cửa, trang bị các máy tính có kết nối mạng liên thông giữa các cơ quan, hoàn thiện hệ thống thông tin và quản lý thông tin số về thủ tục hành chính Xây dựng và bố trí lại bộ phận một cửa sao cho thuận tiện nhất với việc thực hiện các hoạt động hành chính phục vụ người dân và các tổ chức (Chính Phủ, 2013 b)

* Nâng cao trình độ cán bộ công chức viên chức

Đây là nội dung mang tính “động lực” cho quá trình cải cách hành chính Bởi lẽ,“cán bộ quyết định tất cả” Tuy nhiên, đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức phải được đặt trong lộ trình phát triển kinh tế – xã hội của từng thời kì, có bước đi thích hợp Tiến hành tổng điều tra, đánh giá lại đội ngũ cán bộ, công chức; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về cán bộ, công chức Trên

cơ sở định hướng phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, xu hướng phát triển của thế giới, xây dựng dự báo sự phát triển của đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước Khắc phục tệ nạn quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, hách dịch, lãng phí và xa dân

Tiếp tục đổi mới nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, chú trọng nâng cao kiến thức, kỹ năng hành chính cho đội ngũ cán bộ, công chức theo chức trách, nhiệm vụ đang đảm nhận; các hình thức và phương thức đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với mỗi loại cán bộ, công chức Tạo điều kiện

để các cơ sở đào tạo cán bộ, công chức từ Trung ương đến địa phương chủ động sắp xếp thời gian và giáo trình phù hợp với việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ, công chức (Chính Phủ, 2013 b)

2.1.6 Các yếu tổ ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính

+ Hệ thống chủ trương chính sách

Cải cách hành chính là một chủ trương lớn được Đảng, Nhà nước thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Đối với lĩnh vực tài chính, cải cách hành chính cũng rất quan trọng, thể hiện qua các Nghị quyết của Đảng, Chương trình, kế hoạch của Chính phủ và các Thông tư, quyết định của ngành Tài chính, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý thuế, hải quan, tài chính doanh nghiệp, đầu tư xây dựng cơ bản, ngân sách nhà nước (Nguyễn Thị Lưu, 2014)

Các thủ tục hành chính luôn được quan tâm cải cách để phục vụ người dân, doanh nghiệp và xã hội ngày càng tốt hơn, hạn chế sự sách nhiễu của các cơ quan nhà nước hướng đến việc đơn giản hóa thủ tục hành chính

+ Năng lực của lãnh đạo Sở

Là người đứng đầu cơ quan Tài chính của tỉnh nên cần có tầm nhìn chiến lược về cải cách thủ tục hành chính Lãnh đạo Sở nếu chỉ đạo sát sao và có các hướng dẫn về thực hiện cải cách hành chính sẽ góp phần đơn giản hóa các thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả giải quyết các thủ tục hành chính Nếu thiếu sự quan tâm chỉ đạo cũng như giám sát quá trình thực hiện cải cách hành chính sẽ làm giảm hiệu quả cải cách Lãnh đạo Sở cần nghiên cứu và đề xuất thay đổi những thủ tục hành chính gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức đồng thời hoàn thiện các quy định về thể chế một cách chặt chẽ và phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh (Phạm Ngọc Trung, 2014)

+ Trình độ và nhận thức của cán bộ

Trình độ yếu kém của một bộ phận cán bộ, công chức trong công tác quản

lý, tham mưu, hoạch định đã dẫn đến tình trạng sai phạm ngay trong ban hành chính sách hiệu lực thực thi không cao Hệ lụy là sự mất lòng tin của doanh nghiệp và người dân đối với hệ thống quản lý nhà nước Tình trạng này có nhiều nguyên nhân, đội ngũ cán bộ, công chức được đào tạo, bồi dưỡng nhưng nặng về

lý luận chung, thiếu thực tiễn nên bằng cấp nhiều nhưng không đủ năng lực thực thi nhiệm vụ Nhiều người không hiểu quy trình làm việc, hoặc nếu hiểu thì bớt xén quy trình Không có đủ năng lực tự giải quyết công việc, không ý thức được trách nhiệm công vụ, nhiều cán bộ, công chức làm việc theo kiểu nhìn trước, ngó sau, đoán ý cấp trên, liên kết thành “nhóm lợi ích” để gây khó dễ, làm chậm lại quá trình thực hiện công việc (Phạm Ngọc Trung, 2014)

Đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức, tác phong công vụ cho đội ngũ cán bộ Sở là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay, đào tạo cán bộ vừa góp phần nâng cao trình độ chuyên môn vừa góp phần làm giảm những tiêu cực trong quá trình triển khai thực hiện các giao dịch hành chính Chú trọng đào tạo cán bộ về chuyên môn, kết hợp với đánh giá chất lượng cán bộ về mọi mặt sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện các thủ tục hành chính Bên cạnh đó cần

có chế độ đãi ngộ thích hợp với cán bộ nhằm phát huy tối đa tinh thần phục vụ và năng lực của cán bộ Sở Tài chính, hạn chế những tiêu cực đặc biệt là các tiêu cực trong xử lý các thủ tục hành chính liên quan đến các hoạt động kinh doanh cũng như các hoạt động kinh tế khác của doanh nghiệp, cá nhân và tổ chức

+ Kinh phí thực hiện

Cải cách thủ tục hành chính nói chung, cải cách thủ tục hành chính ở Sở

Tài chính nói riêng cần triển rất nhiều các hoạt động như hoạt động rà soát các bộ thủ tục, hoạt động lấy ý kiến của cán bộ, người dân, các tổ chức, doanh nghiệp có liên quan đến việc triển khai thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính, việc triển khai các hoạt động này cần có nguồn kinh phí nhất định Tuy nhiên trong thực tế với ngân sách hạn hẹp và phải trang trải cho rất nhiều các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội nên nguồn kinh phí dành cho công cuộc cải cách hành chính là tương đối hạn chế, không thường xuyên Điều này có ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ triển khai các hoạt động cải cách hành chính Để hoạt động cải cách hành chính thực sự có hiệu quả và đi vào chiều sâu cần đảm bảo nguồn kinh phí cho thực hiện công tác tuyên truyền, đào tạo chuyên môn cho cán bộ, đầu tư mua sắm và hiện đại hóa trang thiết bị phục vụ các hoạt động hành chính của Sở (Lương Thị Phương Thúy, 2010)

+ Sự phối kết hợp giữa các phòng, ban

Cải cách thủ tục hành chính nói chung và ở Sở Tài chính nói riêng có liên quan đến nhiều đơn vị, cơ quan trên địa bàn tỉnh, từ các đơn vị trong sở Tài chính, các phòng Tài chính kế hoạch ở các huyện, Ủy ban nhân dân tỉnh, Chi cục Thuế … và các đơn vị giải quyết thủ tục hành chính trên địa bàn tình Chính vì vậy sự phối kết hợp giữa các cơ quan chuyên môn với nhau, giữa các cơ quan chuyên môn với các cơ quan quản lý hành chính có chặt chẽ, hợp lý hay không

có ảnh hưởng quan trọng đến quá trình triển khai các hoạt động cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai Sự phối hợp hoạt động giúp giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, giảm áp lực công việc lên một cơ quan nhất định (Nguyễn Trần Sỹ, 2007)

được công khai, minh bạch ; tổ chức, công dân có điều kiện tham gia giám sát công việc của cán bộ công chức và cơ quan nhà nước khi họ thực hiện giải quyết

hồ sơ hành chính theo quy trình đã được UBND phê duyệt So với một số địa phương khác cùng cấp khi thực hiện cơ chế một cửa như UBND thành phổ Ninh Bình, UBND Q.Ngô Quyền - thành phố Hải Phòng, thì UBND thị xã Tam Điệp

có điều kiện học hỏi kinh nghiệm cải cách và xây dựng quy trình, quy chế làm việc hoàn chỉnh hơn Tuy nhiên, đây cũng là một hạn chế, vì là địa phương triển khai cơ chế “một cửa” khá muộn nên sự quan tâm, chỉ đạo cũng như hỗ trợ về kinh phí đế triển khai mô hình một cửa của tỉnh ủy và các cơ quan, ban lãnh đạo cấp trên không thể sâu sát, kỹ lưỡng như đối với các địa phương triến khai sớm

cơ chế này Bên cạnh đó, công tác rút kinh nghiệm vẫn còn bó hẹp trong khuôn khố địa phương thực hiện, mà chưa được nhân rộng, phố biến sâu rộng nên UBND thị xã Tam Điệp vẫn phải từng bước vừa triển khai, vừa rút kinh nghiệm

từ thực tiễn Mặc dù triển khai cơ chế “một cửa” muộn hơn so với địa phương khác nhưng vẫn đi vào“vết xe đố” của các địa phương đi trước triến khai, bên cạnh đó, các lĩnh vục giải quyết theo cơ chế “một cửa” tại UBND thị xã vẫn còn hạn hẹp (Đoàn Thị Hằng, 2011)

* Triển khai thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” tại UBND huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh

Thủ tục hành chính đã được quy định chặt chẽ hơn, cụ thể hơn trong mối quan hệ giữa UBND cấp huyện với cá nhân, tổ chức với tiêu chí hành chính phục vụ.Thủ tục hành chính đã được xây mới, sửa đổi, hoàn thiện có tính đồng bộ, đơn giản, thuận lợi nhưng vẫn đảm bảo tính pháp chế và yêu cầu của quản lý nhà nước Đã quy định thống nhất và tố chức niêm yết công khai được quy trình, thủ tục, thời gian, phí và lệ phí giải quyết của phần lớn các loại hồ sơ, công việc trong quan hệ giao tiếp giữa cơ quan với tổ chức, công dân Đội ngũ cán bộ, công chức đã tùng bước nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn và phấm chất, trách nhiệm, đặc biệt là năng lực, kiến thức về pháp luật và phương thức tố chức thực hiện công việc trong lĩnh vực quản lý Nhà nước.Bộ máy tổ chức đã từng bước được sắp xếp lại, củng cố, kiện toàn theo hướng tinh gọn và năng động.Giảm bớt hiện tượng nhũng nhiễu, phiền hà người dân thông qua việc tách riêng khâu nhận hồ sơ và khâu thụ lý hồ sơ Giảm bớt một số thủ tục không cần thiết nhờ sự rà soát lại quy định cho từng loại thủ tục (Nguyễn Chiến, 2015)