Nhận thức về tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ CB CNV và thực tiễn, đề tài nhằm góp phần thực hiện chiến lược của Công ty đến năm 2020, sẽ trở thành Công ty hàng đầu tr
Trang 1HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
LÊ XUÂN THÀNH
NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ VẤN GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN CÔNG NGHỆ, THIẾT BỊ VÀ KIỂM ĐỊNH XÂY DỰNG-CONINCO
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào
Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm
ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Tác giả luận văn
Lê Xuân Thành
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu luận văn này
Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Công Tiệp, thầy là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này
Tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo Công ty cổ phần Tư vấn công nghệ, thiết bị và kiểm định xây dựng – CONINCO đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và cung cấp đầy đủ các thông tin, số liệu, tư liệu bản đồ trong quá trình nghiên cứu luận văn này
Cuối cùng, tôi xin trân trọng cám ơn các bạn học viên cùng lớp, những người thân trong gia đình và bạn bè đã giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu
để hoàn thành luận văn này
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Tác giả luận văn
Lê Xuân Thành
Trang 4MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục các chữ viết tắt vi
Danh mục bảng vii
Danh mục sơ đồ, biểu đồ viii
Trích yếu luận văn ix
Thesis abstract xi
Phần 1 Mở đầu 1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.3 Câu hỏi nghiên cứu 2
1.4 Đối tượng nghiên cứu 3
1.5 Phạm vi nghiên cứu 3
1.6 Đóng góp mới của luận văn 3
Phần 2 Cơ sở lý luận và thực tiễn 4
2.1 Cơ sở lý luận 4
2.1.1 Một số khái niệm về năng lực, tư vấn giám sát thi công 4
2.1.2 Các yêu cầu, quyền và nghĩa vụ của tư vấn giám sát thi công xây dựng 8
2.1.3 Mối quan hệ giữa tư vấn giám sát thi công xây dựng và các bên liên quan trong công trình xây dựng 13
2.1.4 Nội dung nâng cao năng lực công tác tư vấn giám sát thi công xây dựng 14
2.1.5 Các chỉ tiêu đo lường năng lực tư vấn giám sát thi công 29
2.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng 31
2.2 Cơ sở thực tiễn 35
2.2.1 Kinh nghiệm nâng cao năng lực của Hàn Quốc 35
2.2.2 Kinh nghiệm nâng cao năng lực tư vấn tại Tổng Công ty tư vấn xây dựng Việt Nam 36
Trang 52.2.3 Kinh nghiệm nâng nâng cao năng lực tư vấn tại Công ty Cổ phần tư vấn
xây dựng và công nghiệp Việt Nam - VCC 37
2.2.4 Bài học kinh nghiệm cho việc nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công của Công ty CONINCO 43
2.2.5 Một số công trình nghiên cứu có liên quan 44
Phần 3 Phương pháp nghiên cứu 45
3.1 Giới thiệu chung về công ty CONINCO 45
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Công ty CONINCO 45
3.1.2 Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty CONINCO 47
3.1.3 Cơ cấu nguồn nhân lực Công ty 50
3.1.4 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty CONINCO trong 3 năm gần đây 52
3.1.5 Các công trình điển hình đã và đang triển khai trong thời gian qua 53
3.2 Phương pháp nghiên cứu 54
3.2.1 Phương pháp thu thập tài liệu 54
3.2.2 Xử lý số liệu 56
3.2.3 Phương pháp phân tích 56
3.2.4 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 56
Phần 4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận 58
4.1 Thực trạng năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng tại công ty CONINCO 58
4.1.1 Thực trạng nguồn nhân lực phục vụ dịch vụ tư vấn giám sát 58
4.1.2 Thực trang năng lực cơ sở vật chất phục vụ công tác tư vấn giám sát thi công của Công ty 59
4.1.3 Thực trạng năng lực tài chính của Công ty 60
4.1.4 Thực trạng tổ chức thực hiện công tác tư vấn giám sát thi công 62
4.2 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đên nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công của công ty CONINCO 84
4.2.1 Yếu tố khách quan 84
4.2.2 Yếu tố chủ quan 90
4.2.3 Đánh giá chung 94
4.3 Định hướng và một số giải pháp nâng cao năng lực tư vấn giám sát cho công ty CONINCO 96
Trang 64.3.1 Định hướng 96
4.3.2 Một số giải pháp nâng cao năng lực tư vấn, giám sát của công ty Coninco 97
Phần 5 Kết luận và kiến nghị 106
5.1 Kết luận 106
5.2 Kiến nghị 107
Tài liệu tham khao 109
Trang 7DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt
ATLĐ-VSMT An toàn lao động – Vệ sinh môi trường
Trang 8
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Bảng cơ cấu cán bộ tư vấn theo tuổi trung bình hiện nay 22
Bảng 2.2 Bảng tổng hợp các loại hình tư vấn giám sát thi công xây dựng 23
Bảng 3.1 Bảng tổng hợp một số chỉ tiêu chính trong sản xuất kinh doanh của Công ty trong 3 năm 2013; 2014; 2015 52
Bảng 3.2 Diễn giải tình hình thu thập thông tin, tài liệu đã công bố 54
Bảng 3.3 Số mẫu dự kiến điều tra 55
Bảng 4.1 Cơ cấu năng lực nguồn nhân lực Công ty theo trình độ đào tạo 58
Bảng 4.2 Nguồn nhân lực thực hiện dịch vụ tư vấn giám sát thi công xây dựng 58
Bảng 4.3 Danh mục trang thiết bị phục vụ công tác kiểm định xây dựng, giám sát thi công 60
Bảng 4.4 Doanh số thu dịch vụ tư vấn giám sát của công ty CONINCO 61
Bảng 4.5 Kết quả công tác kiểm tra giám sát chất lượng tại một số công trình của Công ty 76
Bảng 4.6 Kết quả công tác kiểm tra giám sát chất lượng tại một số công trình của Công ty 79
Bảng 4.7 Kết quả kiểm tra công tác giám sát An toàn lao động-Vệ sinh môi trường tại một số dự án của Công ty 83
Bảng 4.8 Đánh giá của Ban quản lý dự án đối với đoàn tư vấn giám sát thi công của Công ty CONINCO 85
Bảng 4.9 Kết quá dánh giá của nhà thầu thi công đối với tư vấn giám sát thi công tại các công trình trọng điểm 88
Bảng 4.10 Tự đánh của cán bộ công nhân viên tại Công ty CONINCO 91
Bảng 4.11 Mức hỗ trợ kinh phí đào tạo 100
Bảng 4.12 Tình hình đào tạo qua các năm 100
Trang 9DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 2.1 Quy trình giám sát thực hiện tư vấn giám sát thi công xây dựng 13
Sơ đồ 2.2 mối quan hệ giữa các bên liên quan trong dự án 14
Sơ đồ 2.3 Tổ chức của tập đoàn tư vấn xây dựng Scott Willson - Vương quốc Anh 15
Sơ đồ 2.4 Mô hình hoạt động công ty tư vấn chuyên ngành 16
Sơ đồ 2.5 Mô hình sản xuất theo chuyên môn hóa 19
Sơ đồ 2.6 Mô hình sản xuất theo hình thức tổng hợp các bộ môn 20
Sơ đồ 2.7 Mô hình sản xuất theo chuyên ngành 21
Sơ đồ 3.1 Tổ chức bộ máy Công ty CONINCO 49
Sơ đồ 4.1 Sơ đồ tổ chức thực hiện công tác tư vấn giám sát thi công 63
Sơ đồ 4.2 Sơ đồ quy trình giám sát chất lượng 67
Sơ đồ 4.3 Quy trình giám sát tiến độ thi công 81
Biểu đồ 3.1 Trình độ nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined Biểu đồ 3.2 Phân loại ngành nghề nguồn nhân lực 51
Biểu đồ 3.3 Cơ cấu lao động CONINCO theo độ tuổi 51
Biểu đồ 3.4 So sánh cơ cấu giá trị sản xuất kinh doanh năm 2013 đến 2015 53
Trang 10TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
Tên tác giả: Lê Xuân Thành
Tên luận văn: “Nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng tại Công
ty Cổ phần Tư vấn công nghệ , thiết bị và Kiểm định xây dựng-CONINCO”
Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Tư vấn giám sát là một hoạt động chất xám trong lĩnh vực tư vấn xây dựng Ở Việt Nam, hoạt động tư vấn giám sát thi công xây dựng còn khá mới, dù lực lượng đông đảo nhưng năng lực còn hạn chế, nhất là về chuyên môn, sự chuyên nghiệp trong thực hiện dự
án Trong điều kiện như vậy, việc đưa ra những tiêu chí, biện pháp và lịch trình nâng cao năng lực tư vấn giám sát cho doanh nghiệp tư vấn Việt Nam trên con đường hội nhập là một nhu cầu bức thiết cả trước mắt và lâu dài Công ty Cổ phần Tư vấn công nghệ, thiết bị
và Kiểm định xây dựng - CONINCO là doanh nghiệp tư vấn đầu tư và xây dựng lớn, hoạt động đa lĩnh vực, ngành nghề trong phạm vi cả nước và hợp tác kinh doanh hiệu quả với nhiều Công ty và Tập đoàn kinh tế lớn trên thế giới
Nhận thức về tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ CB CNV và thực tiễn, đề tài nhằm góp phần thực hiện chiến lược của Công ty đến năm 2020, sẽ trở thành Công ty hàng đầu trong khu vực về lĩnh tư vấn xây dựng nói chung, tư vấn giám sát nói riêng Vì điều kiện về thời gian không cho phép,trong nghiên cứu này chúng tôi tập trung phân tích, đánh giá thực trạng năng lực tư vấn giám sát thi công tại Công ty CONINCO từ đó đề xuất hệ thống các giải pháp nâng cao năng lực tư vấn giám sát trong thời gian tới Tương ứng với đó là mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn và rút ra bài học kinh nghiệm cho việc nâng cao năng lực tư vấn giám sát tại Công ty CONINCO; (2) phân tích, đánh giá thực trạng thực trạng năng lực tư vấn giám sát thi công tại Công ty CONINCO; (3) Phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến công tác
tư vấn giám sát thi công tại Công ty CONINCO; (4) Định hướng và đề xuất các giải pháp cho việc nâng cao năng lực tư vấn giám sát tại công ty CONINCO trong thời gian tới Trong nghiên cứu này chúng tôi sử dụng linh hoạt giữa số liệu thứ cấp và sơ cấp để đưa ra các phân tích nhận định Trong đó số liệu thứ cấp thu thập từ nguồn báo cáo sản xuất kinh doanh của Công ty CONINCO trong 3 năm gần đây, các văn bản liên quan đến công tác tư vấn giám sát thi công Số liệu sơ cấp được thu thập bằng các công cụ phỏng vấn sâu qua phiếu điều tra các đối tượng như sau: Cán lãnh đạo, nhân viên quản lý chuyên ngành chủ đầu tư, ban quản lý dự án; Cán bộ làm chỉ huy trưởng và đội trưởng quản lý thi công tại một số công trình trọng điểm; Đưa ra các phiếu điều tra về thực trạng năng lực tư
Trang 11vấn cỏa Công ty thông qua các cán bộ quản lý của công ty, các tư vấn trưởng công trường
và cán bộ quản lý phòng ban của Công ty, phóng vấn trực tiếp sâu đối với các chuyên gia của Công ty Chúng tôi sử dụng các phương pháp phân tích như, phương pháp mô tả, phương pháp phân tổ thống kê, phương pháp so sánh để đánh giá thực trạng công tác tư vấn giám sát thi công tại Công ty, cũng như phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác
tư vấn giám sát của Công ty
Qua đánh giá thực trạng công tác tư vấn giám sát thi công 3 năm (2013-2015) của Công ty CONINCO, cho thấy công tác tư vấn giám sát thi công đã được quan tâm thực hiện, thu được một số kết quả quan trọng, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển chiến lược kinh doanh, dịch vụ tư vấn giám sát luôn có sự tăng trưởng cao trong tổng doanh thu của toàn công ty đạt 125% so với kế hoạch đề ra; số các lỗi vi phạm trên công trường qua công tác kiểm tra đã giảm, các cán bộ tư vấn giám sát dần được hoàn thiện về chuyên muôn, độ chuyên nghiệp được đánh giá cao vì vậy luôn được chủ đầu tư tin tưởng giao nhiệm vụ thực hiện nhiều dự án lớn, có giá trị tư vấn cao như Công trình Nhà Quốc hội, công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả, Công trình trụ sở Bộ Công An, Công trình Bệnh viện quân y 108 Tuy thực trạng đã được nhiều kết quả xong thực tế vẫn còn những tồn tại cần được khắc phục để tăng tính cạnh tranh trên thị trường tư vấn xây dựng hiện nay như: Độ chuyên nghiệp về tư vấn chưa cao, trình độ chuyên môn vẫn chưa đáp ứng được đối với các công trình có nhiều công nghệ mới, hiện đại, trình độ ngoại ngữ còn kém, đạo đức nghề nghiệp vẫn còn những điều cần phải bàn
Các yếu tố chính ảnh hưởng đến công tác tư vấn giám sát bao gồm: (1) Cơ chế, chính sách liên quan đến công tác tư vấn giám sát thi công, (2) Chất lượng nhân lực thực hiện công tác giám sát thi công, (3) Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác tư vấn giám sát, (4) Năng lực về tài chính của đơn vị (5) Các chính sách đào tạo, (6)
Cơ chế chính sách về đãi ngộ
Thông qua nghiên cứu chúng tôi đưa ra định hướng và giải pháp nâng cao năng lực công tác tư vấn giám sát tại công ty coninco như sau: (1) Giải pháp về nâng cao công tác quản lý chất lượng sản phẩm; (2) Giải pháp nâng cao cơ chế quản lý tài chính; (3) Giải pháp công tác tuyển dụng nhân lực; (4) Giải pháp về cơ sở vật chất; (5) Giải pháp về công tác đào tạo; (6) Giải pháp về chính sách đãi ngộ đối với cán bộ; (7) Giải pháp về đẩy mạnh liên doanh liên kết
Trang 12THESIS ABSTRACT
Author: Le Xuan Thanh
Thesis title: Capacity building construction supervision consultant at Technology consulting, equipment and Construction inspection-CONINCO JSC
University: Vietnam National University of Agriculture (VNUA)
Supervision Consultant is a brain operation in the field of construction consultancy In Vietnam, consultancy and construction supervision is relatively new, although a large force, but capacity is limited, especially in terms of expertise, professionalism in project implementation In such conditions, making the criteria, measures and timetables improve supervision consultants for advice now Vietnam on the path of integration is an urgent need for both immediate and long-term Corporation Technology consulting, equipment and Construction inspection - is CONINCO investment consulting business and build large, multi-disciplinary activities and industries in the country and effective business cooperation with many companies and economic groups in the world
Awareness of the importance of improving quality-trained team and practices, subject to contributing to the company's strategy until 2020, will become the leading company in the area of consulting field general construction, in particular the supervision consultant conditions since time does not allow, in this study we focus on analyzing, assessing the situation advisory capacity in construction supervision CONINCO from there proposed system solutions consulting capacity monitoring in the future Corresponding to the specific objectives that include: (1) chemical systems rationale and practices and lessons learned for improving oversight advisory capacity in CONINCO; (2) analyze and assess the status of the capacity situation construction supervision consultant
at CONINCO; (3) Analysis of the factors affecting the work of construction supervision consultant at CONINCO; (4) Orientation and propose solutions for improving monitoring capacities in the public consultation in the near future CONINCO
In this study, we used the flexibility between the primary and secondary data to make the analysis In which secondary data collected from business and production reports
of CONINCO documents related to the work of construction supervision consultant Primary data was collected through in-depth interviews tools through surveys of objects as follows: Personnel leadership, professional management staff, investors and project management; Staff commander and captain of construction management in a number of key projects; Fish survey launched on the status of consultants monitoring capacity of the company through the management staff of the company, the chief consultant construction
Trang 13supervision and management personnel of the Company departments; Direct-depth interview with the experts of the company We use the method of analysis, the method described, disaggregated statistical method, comparative method to assess the status of the construction supervision consultant at the company, as well as analyzing the factors affecting the work of supervision consultants of the company
Assessing the situation through the work of construction supervision consultant for
3 years (2013-2015) of CONINCO, shows the work of construction supervision consultant was interested in doing, obtained some important results , contributing to successful implementation of the strategic goals of business development, consulting services supervision always high growth in total revenue of the company reached 125% compared
to the plan; Violations of these errors on the site through the inspection fell, the monitoring consultant will be improved gradually on all specialized, professional degree is appreciated so investors always believe tasked implementation of several major projects, high-value consultancy as the Houses of Parliament buildings, works through Deo Ca pass tunnel, public works Ministry of public Security headquarters, building 108 military Hospital But really he has already been done many practical results still exist need to
be overcome in order to increase competition in the market today construction consultants such as professional level is not high on consulting, professional qualifications are not met application is for projects with many new technologies, modern, poor foreign language skills, professional ethics are still things to the table
The main factors affecting the surveillance consulting work includes: (1) mechanisms and policies related to consulting work construction supervision, (2) The quality of the work of human supervision public, (3) conditions of facilities, equipment and consulting service of surveillance, (4) the financial capacity of the unit (5) the training policy, (6) the main mechanism on remuneration policy
Through research we launched oriented business strategy of the Company and solution capacity supervision consultancy in CONINCO as follows: (1) Solution for Advanced Task Manager product quality; (2) Solutions to improve the financial management mechanisms; (3) Solutions manpower recruitment; (4) Solution of the facilities; (5) The solution of the training; (6) Options on remuneration policy for staff; (7) Solutions to promote joint ventures
Trang 14PHẦN 1 MỞ ĐẦU
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Hội nhập kinh tế quốc tế là một xu thế mang tính quy luật và tất yếu ngày càng diễn ra mạnh mẽ Hội nhập kinh tế vừa tạo một sân chơi rộng hơn cho kinh tế thế giới vừa mang đến không ít thách thức cho quốc gia cũng như các doanh nghiệp Việt Nam trong đó có các doanh nghiệp hoạt động về lĩnh vực tư vấn xây dựng nói chung và tư vấn giám sát thi công xây dựng nói riêng Trong bối cảnh như hiện nay, việc phát triển dịch vụ tư vấn xây dựng nói chung, tư vấn giám sát thi công xây dựng nói riêng đòi hỏi phải có bước chuyển biến cả về chất và lượng để đáp ứng sự đòi hỏi ngày càng cao của xã hội
Ở Việt Nam, hoạt động tư vấn xây dựng nói chung, dịch vụ tư vấn giám sát nói riêng mới được ghi nhận và phổ biến rộng rãi khoảng hơn 10 năm trở lại đây,
do vậy mà vẫn còn rất mới đối với cả các nhà tư vấn lẫn các đối tác sử dụng dịch
vụ tư vấn xây dựng Với lực lượng đông đảo các tổ chức tư vấn xây dựng Việt Nam
có dịch vụ tư vấn giám sát thi công (khoảng trên 1000 doanh nghiệp cùng hàng vạn kiến trúc sư, kỹ sư, các nhà khoa học, các cán bộ quản lý trên cả nước) đang hoạt động hết sức năng động trên toàn quốc Nhưng trên thực tế năng lực của các tổ chức tư vấn xây dựng nói chung, dịch vụ tư vấn giám sát thi công nói riêng còn hạn chế, nhất là năng lực về chuyên môn, sự chuyên nghiệp trong thực hiện dự án như: năng lực về tổ chức; chất lượng chuyên môn nguồn nhân lực; năng lực về tài chính
và cơ sở vật chất, trình độ ngoại ngữ Vì vậy ưu thế cạnh tranh trong lĩnh vực này của Việt Nam so với các Công ty tư vấn xây dựng nước ngoài còn kém Sự cạnh tranh gay gắt, thiếu lành mạnh giữa các tổ chức tư vấn, việc quản lý và các cơ chế chính sách đối với các tổ chức tư vấn, các dịch vụ trong lĩnh vực tư vấn trong xây dựng còn nhiều vấn đề bất cập Điều này đòi hỏi các tổ chức tư vấn xây dựng cần phải nhìn nhận, đánh giá, nắm bắt mọi diễn biến của hoạt động kinh doanh để tự đổi mới từ các khâu tổ chức, quản lý điều hành đến củng cố lại đội ngũ cán bộ tư vấn, dần đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường tư vấn nói chung, tư vấn giám sát thi công nói riêng
Trong điều kiện như vậy, việc đưa ra những tiêu chí, biện pháp và lịch trình cho các doanh nghiệp tư vấn Việt Nam trên con đường hội nhập là một nhu cầu bức thiết cả trước mắt và lâu dài, nhất là xét đến bối cảnh hiện nay khi Việt Nam đã tham gia vào các tổ chức thương mại thế giới như WTO, FTA, TPP, Cộng đồng ASEAN Đó là lý do đòi hỏi năng lực tư vấn xây dựng nói chung và dịch vụ tư vấn
Trang 15giám sát thi công nói riêng ở Việt Nam phải được nâng lên một tầm cao mới, để hội nhập kinh tế khu vực và Quốc tế
Công ty Cổ phần Tư vấn công nghệ, thiết bị và Kiểm định xây dựng - CONINCO là một doanh nghiệp tư vấn đầu tư và xây dựng lớn, hoạt động đa lĩnh vực, đa ngành nghề trong phạm vi cả nước và hợp tác kinh doanh hiệu quả với nhiều Công ty và Tập đoàn kinh tế lớn trên thế giới Công ty tập hợp được nhiều cán bộ có trình độ chuyên môn cao, chủ yếu là các Kỹ sư, Kiến trúc sư, cử nhân Kinh tế, cử nhân Khoa học
Từ nhận thức về ý nghĩa tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công nhân viên trong toàn Công ty giai đoạn hiện nay, cũng như thực tiễn và những vấn đề đặt ra về năng lực cán bộ trong lĩnh vực tư vấn giám sát thi công xây dựng vì vậy chúng tôi lựa chọn đề tài: “Nâng cao năng lực Tư vấn giám sát thi công xây dựng tại Công ty cổ phần Tư vấn công nghệ, thiết bị và kiểm định xây dựng – CONINCO” làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình Vấn đề nghiên cứu vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn trong thực hiện chiến lược cán bộ của Công ty từ nay đến năm 2020 sẽ trở thành Công ty hàng đầu trong khu vực về lĩnh tư vấn xây dựng nói chung, tư vấn giám sát nói riêng
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực tư vấn,
tư vấn giám sát thi công xây dựng của Công ty CONINCO thời gian qua
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực tư vấn giám sát, thi công xây dựng của Công ty CONINCO trong thời gian tới
1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- Tại sao phải nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công tại Công ty CONINCO?
- Thực trạng năng lực tư vấn giám sát thi công của Công ty CONINCO giai
Trang 16đoạn 2013-2015 như thế nào?
- Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực tư vấn giám sát thi công của Công ty CONINCO là gì?
- Để hoản thiện các tác nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công tại Công ty CONINCO cần thực hiện những giải pháp gì?
1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực tiễn về tư vấn xây dựng
và tư vấn giám sát thi công xây dựng
Đối tượng điều tra là các Doanh nghiệp tư vấn xây dựng nói chung và Công
ty CONINCO nói riêng trong hoạt động tư vấn xây dựng, tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình
1.5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Về nội dung: Phân tích đánh giá thực trạng về tổ chức, quản lý và thực hiện công tác tư vấn giám sát thi công xây dựng tại Công ty Cổ phần Tư vấn công nghệ, thiết bị và Kiểm định xây dựng – CONINCO
- Về không gian: lĩnh vực tư vấn xây dựng tại Công ty Cổ phần Tư vấn công nghệ, thiết bị và Kiểm định xây dựng – CONINCO
- Về thời gian: Đề tài thực hiện từ năm 2015 đến năm 2016, đề xuất giải pháp đến năn 2020
1.6 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN
- Đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng, đề ra giải pháp nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công tại Công
ty CONINCO
- Đã góp phần chỉ ra được những ưu điểm, nhược điểm của thực tế năng lực tư vấn giám sát thi công của công ty CONINCO, góp phần thúc đẩy quá trình nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công của Công ty
- Đưa ra giải pháp cơ bản để nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ
kỹ sư, kiến trúc sư làm công tác tư vấn giám sát thi công tại Công ty CONINCO
- Tài liệu có thể dùng để áp dụng vào các tổ chức tư vấn giám sát khác để thực hiện nâng cao năng lực chuyên môn tư vấn giám sát
Trang 17PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1 Một số khái niệm về năng lực, tư vấn giám sát thi công
2.1.1.1 Khái niệm về năng lực
Có rất nhiều định nghĩa về năng lực và khái niệm này đang thu hút sự quan tâm của rất nhiều nhà nghiên cứu Theo đó “năng lực” hay “core competency” được định nghĩa bằng một số khái niệm sau
Trong Tâm lý học, năng lực là một trong những vấn đề được quan tâm nghiên cứu bởi nó có ý nghĩa thực tiễn và lý luận to lớn bởi “sự phát triển năng lực của mọi thành viên trong xã hội sẽ đảm bảo cho mọi người tự do lựa chọn một nghề nghiệp phù hợp với khả năng của cá nhân, làm cho hoạt động của cá nhân có kết quả hơn,…và cảm thấy hạnh phúc khi lao động” Trong nền Tâm lý học Liên xô từ năm 1936 đến 1941 có rất nhiều các công trình nghiên cứu về những vấn đề năng lực, có thể điểm qua một số các công trình nổi tiếng của các tác giả như: Năng lực toán học của V.A.Crutetxki, V.N Miaxisốp; năng lực văn học của Côvaliốp, V.P Iaguncôva… những công trinh nghiên cứu này đưa ra được các định hướng cơ bản
cả về mặt và thực tiễn cho các nghiên cứu sau này của dòng Tâm lý học Liên xô trong những nghiên cứu về năng lực
Trong bất cứ hoạt động nào của con người, để thực hiện có hiệu quả, con người cần phải có một số phẩm chất tâm lý cần thiết và tổ hợp những phẩm chất này được gọi là năng lực Theo quan điểm của Tâm lý học mác xít, năng lực của con người luôn gắn liền với hoạt động của chính họ Như chung ta đã biết, nội dung
và tính chất của hoạt động được quy định bởi nội dung và tính chất của đối tượng của nó Tuỳ thuộc vào nội dung và tính chất của đối tượng mà hoạt động đòi hỏi ở chủ thể những yêu cầu xác định Nói một cách khác thì mỗi một hoạt động khác nhau, với tính chất và mức độ khác nhau sẽ đòi hỏi ở cá nhân những thuộc tính tâm
lý (điều kiện cho hoạt động có hiệu quả) nhất định phù hợp với nó Như vậy, khi nói đến năng lực cần phải hiểu năng lực không phải là một thuộc tính tâm lý duy nhất nào đó (ví dụ như khả năng tri giác, trí nhớ…) mà là sự tổng hợp các thuộc tính tâm lý cá nhân (sự tổng hợp này không phải phép cộng của các thuộc tính mà
là sự thống nhất hữu cơ, giữa các thuộc tính tâm lý này diễn ra mối quan hệ tương tác qua lại theo một hệ thống nhất định và trong đó một thuộc tính nổi lên với tư cách chủ đạo và những thuộc tính khác giữ vai trò phụ thuộc) đáp ứng được những
Trang 18yêu cầu hoạt động và đảm bảo hoạt động đó đạt được kết quả mong muốn Do đó chúng ta có thể định nghĩa năng lực như sau: “Năng lực là sự tổng hợp những thuộc tính của cá nhân con người, đáp ứng những yêu cầu của hoạt động và đảm bảo cho hoạt động đạt được những kết quả cao” Như trên đã phân tích, năng lực không mang tính chung chung mà khi nói đến năng lực, bao giờ người ta cũng nói đến năng lực cũng thuộc về một hoạt động cụ thể nào đó như năng lực toán học của hoạt động học tập hay nghiên cứu toán học, năng lực hoạt động chính trị của hoạt động chính trị, năng lực giảng dạy của hoạt động giảng dạy… Như vậy có thể định nghĩa năng lực nghề nghiệp như sau: “Năng lực nghề nghiệp là sự tương ứng giữa những thuộc tính tâm, sinh lý của con người với những yêu cầu do nghề nghiệp đặt
ra Nếu không có sự tương ứng này thì con người không thể theo đuổi nghề được”
ở mỗi một nghề nghiệp khác nhau sẽ có những yêu cầu cụ thể khác nhau, nhưng tựu trung lại theo tác giả Mạc Văn Trang (2000) thì năng lực nghề nghiệp được cấu thành bởi 3 thành tố sau:
+ Tri thức chuyên môn
+ Kỹ năng hành nghề
+ Thái độ đối với nghề
Năng lực nói chung và năng lực nghề nghiệp nói riêng không có sẵn như một
số nhà Tâm lý học tư sản quan niệm mà nó được hình thành và phát triển qua hoạt động học tập, lao động và trong hoạt động nghề nghiệp Chúng ta có thể khẳng định rằng học hỏi và lao động không mệt mỏi là con đường phát triển năng lực nghề nghiệp của mỗi cá nhân
Như vậy, vấn đề đặt ra đối với các cơ sở đào tạo đặc biệt là các trường đại học, cao đẳng nơi đào tạo ra các chuyên gia trong những lĩnh vực khoa học, công nghệ thì việc tổ chức chương trình đào tạo cần căn cứ vào hệ thống năng lực nghề nghiệp mà nghề đòi hỏi, có như vậy người sinh viên sau khi ra trường mới có năng lực phù hợp đáp ứng được đòi hỏi ngày càng cao của thị trường lao động mặt khác
nó giúp cho xã hội tránh được cho ngành giáo dục đào tạo nói riêng và toàn xã hội nói chung những lãng phí chất xám như thực tế đang diễn ra hiện nay
Một cách định nghĩa khác trong từ điển: Khả năng làm việc tốt, nhờ có phẩm chất đạo đức và trình độ chuyên môn “Năng lực” theo đó là khả năng đủ để làm một công việc nào đó hay “Năng lực” là những điều kiện được tạo ra hoặc vốn có
để thực hiện một hoạt động nào đó.Tiếp là khái niệm năng lực tự học:
Năng lực tự học được thể hiện qua việc chủ thể tự xác định đúng đắn động cơ
Trang 19học tập cho mình, có khả năng tự quản lý việc học của mình, có thái độ tích cực trong các hoạt động để có thể tự làm việc, điều chỉnh hoạt động học tập và đánh giá kết quả học tập của chính mình để có thể độc lập làm việc và làm việc hợp tác với người khác
Năng lực lõi: Theo định nghĩa của Michael Porter (2013) trong chiến lược cạnh tranh: Năng lực lõi, có thể định nghĩa là khả năng làm tốt nhất một việc nào
đó, khả năng kinh doanh có hiệu quả nhất trong một lĩnh vực hoặc theo một phương thức nào đó Nói một cách nôm na, có thể diễn đạt năng lực lõi như là sở trường, là thế mạnh của doanh nghiệp Nó bao gồm cả phần “mềm” lẫn phần
“cứng”, nghĩa là cả những nguồn lực vật chất lẫn nguồn lực chất xám, ở đây không thể hiểu bằng số lượng hay bằng cấp của lực lượng nhân sự, mà phải hiểu là khả năng, kỹ năng của những nhân sự đó
Như vậy theo những định nghĩa ở trên, chúng ta có thể thấy nhiều cái nhìn khác nhau về “năng lực” Đó là cái nhìn của tâm lý, tài chính, ngôn ngữ, marketing, đào tạo, triết học … Tựu chung lại, cho dù khó định nghĩa năng lực một cách chính xác nhất nhưng các nhà nghiên cứu Việt Nam và thế giới đã có cách hiểu tương tự nhau về khái nhiệm này và năng lực được coi là sự kết hợp của các khả năng, phẩm chất, thái độ, của một cá nhân hoặc tổ chức để thực hiện một nhiệm vụ có hiệu quả 2.1.1.2 Khái niệm về tư vấn xây dựng
Dịch vụ tư vấn đã xuất hiện và được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam từ nhiều năm trước đây, tuy vậy, tư vấn vẫn còn là một khái niệm rất mới ở Việt Nam Trước đây, trong các giới hữu quan ở Việt Nam, tư vấn thường được hiểu một cách phổ biến như là "việc bán những lời khuyên nghề nghiệp" và "thường có sự hiểu lẫn lộn giữa tư vấn và môi giới, giữa hoạt động tư vấn và việc đưa ra những lời khuyên đơn giản" việc định nghĩa "tư vấn là gì" vẫn đang còn là vấn đề tranh cãi
- Tư vấn (consulting), thuật ngữ "consulting" có thể có rất nhiều nghĩa, tựu chung lại một ý tưởng chính là đưa ra các lời khuyên về nghiệp vụ Công ty tư vấn
sẽ "tư vấn" một doanh nghiệp theo đúng cách mà một người đưa ra lời khuyên cho bạn bè hay người thân lúc cấp thiết, Trịnh Công Vấn (2007)
- Tư vấn là một dịch vụ trí tuệ, một hoạt động “chất xám” cung ứng cho khách hàng những lời khuyên đúng đắn về chiến lược, sách lược, biện pháp hành động và giúp đỡ, hướng dẫn khách hàng thực hiện những lời khuyên đó, kể cả tiến hành những nghiên cứu soạn thảo dự án và giám sát quá trình thực thi dự án đạt hiệu quả yêu cầu
Trang 20- Tư vấn xây dựng là một loại hình tư vấn đa dạng trong công nghiệp xây dựng, kiến trúc, quy hoạch đô thị và nông thôn có quan hệ chặt chẽ với tư vấn đầu
tư, thực hiện phần việc tư vấn tiếp nối sau việc của tư vấn đầu tư
- Tư vấn xây dựng giúp cho khách hàng - chủ đầu tư xây dựng, các cơ quan
và cá nhân có nhu cầu - quản lý dự án xây dựng: tổ chức việc khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng và tổ chức đấu thầu để mua sắm thiết bị đầu tư, đấu thầu xây lắp công trình, giám sát thi công xây dựng, kiểm định chất lượng, nghiệm thu công việc đã hoàn thành
- Tư vấn xây dựng còn có thể được hiểu là các kiến trúc sư, kỹ sư, v.v , những chuyên gia xây dựng có kỹ năng đa dạng, cung cấp các dịch vụ thiết kế, quản lý dự án, tư vấn giám sát, tư vấn đấu thầu, tư vấn thẩm tra cho một dự án xây dựng thông qua các hợp đồng kinh tế Cách hiểu này phản ánh bản chất đa dạng của hoạt động tư vấn xây dựng, nó liên quan đến nhiều lĩnh vực, trong mọi giai đoạn của dự án và đòi hỏi không những khả năng về kỹ thuật, quản lý, mà còn phụ thuộc một cách quyết định vào sự hiểu biết và những kỹ năng khác, bao gồm "cập nhật", "phát hiện", "sáng tác", lựa chọn", "chuyển giao" Trịnh Công Vấn (2007)
2.1.1.3 Một số khái niệm tư vấn giám sát thi công
Đối với nước ta khái niệm tư vấn, giám sát thi công vẫn còn là một khái niệm mới mẻ nhưng nhìn chung được hiểu như là một phần dịch vụ trong chuỗi dịch vụ
về tư vấn đầu tư xây dựng và được diễn giải như sau:
Giám sát thi công
Giám sát thi công chỉ là các động tác kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo và đánh giá công việc những người tham gia công trình Nó lấy hoạt động của hạng mục công trình xây dựng làm đối tượng, lấy pháp luật, qui định chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật có liên quan, các văn bản hợp đồng công trình làm chỗ dựa, lấy quy phạm thực hiện công việc, lấy nâng cao hiệu quả xây dựng làm mục đích Trong mọi hoạt động xây dựng bao gồm lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng công trình, thi công xây dựng công trình, giám sát thi công xây dựng công trình quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng và các hoạt động khác có liên quan đến xây dựng công trình đều cần có sự giám sát, Nguyễn Văn Hiệp (2007)
Giám sát thi công xây dựng công trình
Là một trong hoạt động giám sát xây dựng để theo dõi, kiểm tra về chất lượng,
Trang 21khối lượng, tiến độ xây dựng, an toàn lao động và vệ sinh môi trường trong thi công xây dựng công trình theo đúng hợp đồng kinh tế, thiết kế được duyệt và các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành, các điều kiện kỹ thuật của công trình Giám sát thi công xây dựng giúp phòng ngừa các sai sót dẫn đến hư hỏng hay sự cố Giám sát thi công xây dựng công trình có nhiệm vụ theo dõi - kiểm tra - xử lý - nghiệm thu - báo cáo các công việc liên quan tại công trường cho chủ quản đầu tư công trình xây dựng” Hay được hiểu một cách ngắn gọn “Giám sát thi công xây dựng là hoạt động quan trọng: Đảm bảo cho việc thi công xây dựng đúng các yêu cầu kỹ thuật; Đảm bảo chất lượng đúng thiết kế và đảm bảo các yêu cầu khác trong hợp đồng xây dựng”, Nguyễn Văn Hiệp (2007)
2.1.2 Các yêu cầu, quyền và nghĩa vụ của tư vấn giám sát thi công xây dựng
Để đảm bảo chất lượng tốt cho một công trình xây dựng, ngoài việc lựa chọn được một nhà thầu thiết kế giỏi, một nhà thầu thi công tốt thì bên cạnh đó, chúng ta không thể không nhắc đến tầm quan trọng của nhà thầu tư vấn giám sát thi công xây dựng được thể hiện qua các yêu cầu, quyền và nghĩa vụ của nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trình theo Điều 120 và 122 của luật xây dựng số 50/2014/QH13 như sau:
Thực hiện trong suốt quá trình thi công từ khi khởi công xây dựng, trong thời gian thực hiện cho đến khi hoàn thành và nghiệm thu công việc, công trình xây dựng;
Giám sát thi công công trình đúng thiết kế xây dựng được phê duyệt, tiêu chuẩn áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật, quy định về quản lý, sử dụng vật liệu xây dựng, chỉ dẫn kỹ thuật và hợp đồng xây dựng;
Trung thực, khách quan, không vụ lợi;
Nhà thầu giám sát thi công xây dựng được lựa chọn phải có đề xuất về giải pháp giám sát và quy trình kiểm soát chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn lao động, bảo vệ môi trường, quy trình kiểm tra và nghiệm thu, biện pháp quản lý hồ
sơ tài liệu trong quá trình giám sát và nội dung cần thiết khác
2.1.2.2 Quyền và nghĩa vụ của nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trình
Nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trình có các quyền sau:
Tham gia nghiệm thu, xác nhận công việc, công trình đã hoàn thành thi công xây dựng;
Yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng công trình thực hiện đúng thiết kế được phê duyệt và hợp đồng thi công xây dựng đã ký kết;
Trang 22Bảo lưu ý kiến đối với công việc giám sát do mình đảm nhận;
Tạm dừng thi công trong trường hợp phát hiện công trình có nguy cơ xảy ra mất an toàn hoặc nhà thầu thi công sai thiết kế và thông báo kịp thời cho chủ đầu tư
để xử lý;
Từ chối yêu cầu bất hợp lý của các bên có liên quan;
Các quyền khác theo quy định của hợp đồng và quy định của pháp luật có liên quan
Nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trình có các nghĩa vụ sau:
Thực hiện giám sát theo đúng hợp đồng;
Không nghiệm thu khối lượng không bảo đảm chất lượng, không phù hợp với tiêu chuẩn áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật và theo yêu cầu của thiết kế công trình;
Từ chối nghiệm thu khi công trình không đạt yêu cầu chất lượng;
Đề xuất với chủ đầu tư những bất hợp lý về thiết kế xây dựng;
Giám sát việc thực hiện các quy định về an toàn, bảo vệ môi trường;
Bồi thường thiệt hại khi làm sai lệch kết quả giám sát đối với khối lượng thi công không đúng thiết kế, không tuân theo tiêu chuẩn áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật, nhưng người giám sát không báo cáo với chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền xử
1 Đảm bảo việc thi công xây lắp được thực hiện đúng hồ sơ thiết kế
2 Phát hiện xử lý các chi tiết công trình mà nhà thầu và chủ đầu tư không rõ
3 Hỗ trợ chủ đầu tư, nhà thầu thiết kế xử lý các sai sót tại hiện trường
4 Giám sát chất lượng thi công công trình
5 Kiểm tra biện pháp thi công và an toàn lao động
6 Giám sát tiến độ thực hiện công việc
7 Giám sát và thử nghiệm chất lượng vật liệu xây dựng
8 Kiểm tra và xác nhận khối lượng thi công
9 Nghiệm thu công trình xây dựng theo quy định
10 Xác nhận bản vẽ hoàn công công trình
Vai trò cụ thể
Kiểm tra các điều kiện khởi công công trình xây dựng theo quy định tại Điều
Trang 23107 của Luật Xây dựng số 50/2014/QH13;
- Kiểm tra sự phù hợp năng lực của nhà thầu thi công xây dựng công trình với
hồ sơ dự thầu và hợp đồng xây dựng, bao gồm:
+ Kiểm tra về nhân lực, thiết bị thi công của nhà thầu thi công xây dựng công trình đưa vào công trường;
+ Kiểm tra hệ thống quản lý chất lượng của nhà thầu thi công xây dựng công trình;
+ Kiểm tra giấy phép sử dụng các máy móc, thiết bị, vật tư có yêu cầu an toàn phục vụ thi công xây dựng công trình;
+ Kiểm tra phòng thí nghiệm và các cơ sở sản xuất vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng phục vụ thi công xây dựng của nhà thầu thi công xây dựng;
- Kiểm tra và giám sát chất lượng vật tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào công trình do nhà thầu thi công xây dựng công trình cung cấp theo yêu cầu của thiết kế, bao gồm:
+ Kiểm tra giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất, kết quả thí nghiệm của các phòng thí nghiệm hợp chuẩn và kết quả kiểm định chất lượng thiết bị của các tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận đối với vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình trước khi đưa vào xây dựng công trình;
+ Khi nghi ngờ các kết quả kiểm tra chất lượng vật liệu, thiết bị lắp đặt vào công trình do nhà thầu thi công xây dựng cung cấp thì chủ đầu tư thực hiện kiểm tra trực tiếp vật tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào công trình xây dựng
- Kiểm tra và giám sát trong quá trình thi công xây dựng công trình, bao gồm: + Kiểm tra biện pháp thi công của nhà thầu thi công xây dựng công trình; + Kiểm tra và giám sát thường xuyên có hệ thống quá trình nhà thầu thi công xây dựng công trình triển khai các công việc tại hiện trường Kết quả kiểm tra đều phải ghi nhật ký giám sát của chủ đầu tư hoặc biên bản kiểm tra theo quy định; + Xác nhận bản vẽ hoàn công;
+ Tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng;
+ Tập hợp, kiểm tra tài liệu phục vụ nghiệm thu công việc xây dựng, bộ phận công trình, giai đoạn thi công xây dựng, nghiệm thu thiết bị, nghiệm thu hoàn thành từng hạng mục công trình xây dựng và hoàn thành công trình xây dựng;
+ Phát hiện sai sót, bất hợp lý về thiết kế để điều chỉnh hoặc yêu cầu nhà thầu thiết kế điều chỉnh;
+ Tổ chức kiểm định lại chất lượng bộ phận công trình, hạng mục công trình
Trang 24và công trình xây dựng khi có nghi ngờ về chất lượng;
+ Chủ trì, phối hợp với các bên liên quan giải quyết những vướng mắc, phát sinh trong thi công xây dựng công trình
- Các yêu cầu cụ thể khác của tư vấn giám sát thi công:
+ Thiết lập hệ thống và các yêu cầu cho việc báo cáo và nghiệm thu (trong giai đoạn sau đấu thầu) cùng các nhà tư vấn, nhà thầu phụ;
+ Giám sát và báo cáo chủ đầu tư về tiến độ xây dựng tại các thời điểm hoàn thành các công tác thi công được tiến hành đảm bảo theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, các tiêu chí thực hiện và tiến độ quản lý chất lượng;
+ Giám sát và báo cáo các tác động của tất cả các phát sinh, sự chậm trễ đối với các thỏa thuận về tiến độ Tiếp nhận và kiểm tra, ký xác nhận khối lượng các yêu cầu thanh toán của nhà thầu đề xuất lên chủ đầu tư;
+ Liên hệ và phối hợp cùng các nhà tư vấn, nhà thầu hoặc thầu phụ trong việc trình nộp tất cả các chỉ dẫn và hướng dẫn bảo trì, vận hành, chứng chỉ thí nghiệm, bảo hành, bảo đảm, bản vẽ hoàn công và sơ đồ lắp đặt;
+ Nghiệm thu các công tác cần sửa chữa trong quá trình hoàn chỉnh và cuối quá trình hoàn chỉnh, phối hợp cùng các nhà thầu tư vấn trước khi phát hành chứng chỉ hoàn thành;
+ Liên hệ và phối hợp cùng các nhà tư vấn, nhà thầu hoặc thầu phụ trong giai đoạn vận hành và thử nghiệm, xắp xếp bàn giao cho chủ đầu tư sau khi hoàn tất công tác thử nghiệm vận hành và triển khai toàn bộ các công tác liên quan;
+ Thực hiện cho chủ đầu tư việc tư vấn giám sát thi công và lắp đặt thiết bị của hợp đồng giữa chủ đầu tư và các nhà thầu, biện pháp thi công, vấn đề an toàn
và vệ sinh công trường Kiểm tra trình độ tay nghề, hiệu quả chi phí thiết kế tiêu chuẩn kỹ thuật, dàn xếp tranh chấp đối với các hợp đồng liên quan;
+ Phối hợp với các nhà thầu tư vấn khác do chủ đầu tư chỉ định cho dự án; + Giám sát và kiểm tra tất cả các công tác thi công một cách tổng thể dựa vào bản vẽ, hợp đồng, tiêu chuẩn kỹ thuật và các điều kiện khác được thể hiện trong các
hồ sơ liên quan;
+ Tham dự các cuộc họp hàng tuần hay cuộc họp phối hợp cần thiết cùng nhà thầu hoặc thầu phụ trong suốt quá trình thi công;
+ Đáng giá sơ bộ trước tất cả các hồ sơ trình nộp (Bản vẽ triển khai, bản vẽ biện pháp thi công, mẫu vật liệu, báo cáo thí nghiệm, do các nhà thầu hoặc thầu phụ đệ trình);
Trang 25+ Phát hành chỉ dẫn của nhà quản lý giám sát thi công cho việc bổ sung, loại
bỏ hay chỉnh sửa so với hợp đồng gốc, bao gồm bất kì việc chỉnh sửa nào có sự chấp thuận của chủ đầu tư;
+ Cung cấp cho chủ đầu tư báo cáo tiến độ thường xuyên hàng tuần;
+ Giám sát, quản lý tất cả nhân viên thuộc quyền của mình;
+ Kiểm tra và xác nhận tất cả các bản vẽ hoàn công của các nhà thầu hoặc Nhà thầu phụ trình nộp sau khi hoàn tất hợp đồng;
+ Cung cấp các danh sách chỉnh sửa cần thiết sau khi thực hiện công tác nghiệm thu bàn giao;
+ Đề xuất chứng chỉ nghiệm thu lên chủ đầu tư sau khi thỏa mãn với các công tác nghiệm thu hoàn thành, các công tác còn tồn đọng và danh sách công tác cần thiết phải sữa chữa;
+ Thực hiện các trách nhiệm khác theo như hợp đồng đã lập với chủ đầu tư; + Người làm công việc này gọi là “Kỹ sư tư vấn giám sát chất lượng công trình” và phải có chứng chỉ hành nghề Đủ điều kiện xét cấp chứng chỉ thì theo Luật xây dựng Việt Nam, người kỹ sư cần phải có ít nhất ba năm kinh nghiệm và
đã tham gia thiết kế hoặc thi công một số lượng đáng kể các công trình;
+ Thông thường, đối với mỗi công trình, thường có đoàn kỹ sư tư vấn giám sát Tổ chức này được thành lập sau khi chủ đầu tư công trình ký hợp đồng thuê Tại công trường thi công, chính những người giám sát thi công này đại diện cho chủ đầu tư về việc theo dõi chất lượng công trình thực hiện hằng ngày
Đối với các công trình lớn hay công trình có sử dụng nguồn vốn tài trợ nước ngoài như vốn ODA, vốn của các tổ chức phi chính phủ thì việc giám sát thường do các Công ty tư vấn lớn trong nước có trình độ chuyên môn cao hoặc
Tổ chức tư vấn giám sát quốc tế thực hiện Các tổ chức này thuộc Hiệp hội Tư vấn quốc tế
Tính độc lập, khách quan và trong sạch không tham gia móc ngoặc, thông đồng với chủ đầu tư hoặc bên thi công là rất quan trọng và cần có cho mỗi người làm công tác tư vấn giám sát thi công xây dựng
Quy trình chung của tư vấn giám sát thi công xây dựng
Thực hiện ngay từ khi khởi công công trình
Thường xuyên, liên tục, có hệ thống trong quá trình thi công xây dựng
Căn cứ vào thiết kế được duyệt, qui chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng Các hồ sơ tài liệu liên quan khác
Trung thực, khách quan, không vụ lợi
Trang 26
Sơ đồ 2.1 Quy trình giám sát thực hiện tư vấn giám sát thi công xây dựng
Nguồn: Ban ISO Phòng kỹ thuật Công ty CONINCO (2015) 2.1.3 Mối quan hệ giữa tư vấn giám sát thi công xây dựng và các bên liên quan trong công trình xây dựng
Trong một công trình xây dựng vai trò của tư vấn giám sát luôn ở vị trí trung tâm của các mối quan hệ giữa chủ đầu tư, nhà thầu thiết kế, nhà thầu thi công và các nhà thầu tư vấn khác Vì vậy đòi hỏi các cán bộ tư vấn giám sát phải có đủ năng lực, trình độ, kinh nghiệm, kỹ năng tư vấn cũng như khéo léo trong phong cách xử lý tình huống để đảm bảo lợi ích hài hòa giữa các bên liên quan nhưng vẫn đảm bảo được tiến độ, chất lượng của công trình xây dựng
Trang 27Sơ đồ 2.2 mối quan hệ giữa các bên liên quan trong dự án
Nguồn: Ban ISO Phòng kỹ thuật Công ty CONINCO (2015) 2.1.4 Nội dung nâng cao năng lực công tác tư vấn giám sát thi công xây dựng 2.1.4.1 Năng lực tổ chức
Để nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng của một tổ chức tư vấn thì tổ chức đó phải phản ánh được khả năng, quy mô, phạm vi của đơn vị trong lĩnh vực tư vấn giám sát thi công xây dựng, được thể hiện trên một số tiêu chí sau:
Cơ cấu tổ chức, mô hình quản lý
- Tập đoàn tư vấn giám sát nước ngoài
Cơ cấu tổ chức, mô hình quản lý có hợp lý, tinh gọn mà vẫn đẩm bảo sự tăng trưởng về doanh thu, thu hút được nguồn nhân lực trình độ cao, tốc độ phát triển mang tính bền vững, hiệu quả thì Công ty đã khẳng định được năng lực cạnh tranh cao trên toàn cầu Ở Việt Nam dịch vụ tư vấn giám sát thi công mới được biết đến rộng rãi trong khoảng 10 năm trở lại đây, vì vậy tìm kiếm để có được mô hình quản
lý hợp lý hiệu quả nguồn lực hoạt động trong lĩnh vực này thì đòi hỏi các Công ty phải thường xuyên chủ động liên doanh, liên kết với cá tập đoàn nước ngoài để học hỏi kinh nghiệm Nền kinh tế thị trường tại các nước tư bản đã có từ lâu vì vậy dịch
vụ về tư vấn giám sát thi công xây dựng đã phát triển rất mạnh mẽ, có đầy đủ trình
độ và nguồn lực để vươn ra toàn cầu, nhất là các tổ chức của các nước phát triển Công ty tư vấn nước ngoài xuất hiện và kinh doanh dịch vụ tư vấn giám sát được hình thành theo 2 loại hình như sau:
Trang 28* Tập đoàn tư vấn đa quốc gia
Tập toàn tư vấn xây dựng Scott Willson – Vương Quốc Anh
Sơ đồ 2.3 Tổ chức của tập đoàn tư vấn xây dựng Scott Willson
- Vương quốc Anh
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra (2015) Với mô hình quản lý tinh gọn, các Công ty, tập đoàn đa quốc gia cung cấp các dịch vụ tư vấn giám sát thi công đa chuyên môn thuộc các lĩnh vực khác nhau ứng
Công ty tư nhân Scott Wilson Zimbabwe
Công ty góp vốn Scott Wilson Bosnhia
Công ty góp vốn Scott Wilson Malawi
Công ty Scott Wilson ở Mozambic
Công ty Scott Wilson Châu Á - Thái bình dương
Công ty Scott Wilson Malaixia
Công ty Scott Wilson & Kirkpatrik Thái Lan
Công ty quốc tế Scott Wilson
Công ty tư nhân Scott Wilson Wilson Irwin Johnston Công ty Scott Wilson Hồng Kông
Công ty tư vấn
kỹ thuật Scott Wilson Jiangsu
Trang 29dụng công nghệ thông tin hiện đại, Công ty Mẹ có thể giao việc, điều hành và phối hợp các Công ty con chuyên ngành triển khai có hiệu quả các dự án theo yêu cầu của khách hàng
* Công ty tư vấn chuyên ngành
Một số công ty tư vấn giám sát chuyên ngành kỹ thuật như:
Beca Carter Holding & Ferner (S.E.Asia) Pte Ltd Lĩnh vực chuyên tư vấn ngành: cơ điện, kết cấu và công trình kỹ thuật
Squire Mech Pte Ltd Lĩnh vực chuyên ngành: cơ điện
Mốt số tư vấn giám sát chuyên ngành kiến trúc như: Daryl Jakson (Úc), Allies and Morrison Architects (Anh)
Ngoài ra một số Công ty cung cấp các dịch vụ tư vấn hỗn hợp (kiến trúc -kỹ thuật) Heerim - Arch.& Eng (Hàn Quốc) - lĩnh vực hoạt động: kiến trúc và kỹ thuật PCI (Nhật bản) - Lĩnh vực hoạt động tư vấn giám sát: dân dụng, kỹ thuật hạ tầng, thủy lợi môi trường, công nghệ thông tin
Jurong Consultants Singapore: Lĩnh vực hoạt động tư vấn giám sát: trúc, kết cấu công trình, cơ điện, dự toán…
Như vậy có thể thấy hầu hết các Công ty tư vấn giám sát chuyên ngành kỹ thuật đều hoạt động trên các lĩnh vực xây dựng… Điều đó đã tạo cho các công ty tư vấn những thị trường đa dạng, nhiều tiềm năng với mục tiêu cuối cùng là thu được nhiều lợi nhuận
Về cơ cấu điều hành, mỗi một lĩnh vực đều có một chuyên gia có kinh nghiệm phụ trách chung các dự án, mỗi một dự án chỉ định một Chủ nhiệm dự án
Có thể tham khảo sơ đồ tổ chức một đội dự án như sau:
Sơ đồ 2.4 Mô hình hoạt động công ty tư vấn chuyên ngành
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra (2015)
Chủ nhiệm Dự án
Kỹ sư trưởng Điện
lượng
Các chuyên gia tư vấn viên
Trang 30* Các mô hình quản lý của các Công ty tư vấn giám sát tại Việt Nam
Sau khi có quyết định 158/BXD – QLXD ngày 22/6/1993: Có khoảng 20 Công ty tư vấn xây dựng ra đời từ Viện (hoặc bộ phận thiết kế) chuyển đổi cho đến nay, sau hơn 20 năm thì đã có khoảng 2000 doanh nghiệp chưa kể các doanh nghiệp thuộc Quốc phòng, Anh ninh hoạt động trong lĩnh vực này Các doanh nghiệp này bao gồm:
- Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Bộ
- Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Tổng công ty
- Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Sở địa phương
- Công ty trách nhiệm hữu hạn
- Công ty tư nhân
- Công ty liên doanh với nước ngoài
- Công ty liên danh
- Văn phòng tư vấn nước ngoài tại Việt nam
- Cơ cấu tổ chức của đơn vị tư vấn giám sát thi công xây dựng Việt Nam
a Cơ cấu tổ chức quản lý chức năng
Là kiểu cơ cấu tổ chức quản lý theo chức năng với những nhiệm vụ quản lý được phân chia cho các đơn vị riêng biệt thực hiện dưới dạng các phòng chức năng, hình thành nên các phân hệ chuyên môn hóa và những người lãnh đạo chức năng Đặc điểm cơ bản này là chức năng quản lý phân chia thành từng đơn vị chuyên môn đảm nhận Lãnh đạo cao nhất của tổ chức làm nhiệm vụ phối hợp điều hòa các chức năng
b Cơ cấu trực tuyến
Là dạng cơ cấu tổ chức quản lý chỉ có một cấp trên chỉ huy và một số cấp dưới thực hiện Toàn bộ vấn đề quản lý được giải quyết theo một kênh liên hệ đường thẳng Đặc điểm của cơ cấu này là người lãnh đạo của hệ thống một mình phải thực hiện tất cả các chức năng quản lý và chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi kết quả của đơn vị mình
c Cơ cấu tổ chức quản lý hỗn hợp
Trong đó các nhiệm vụ quản lý giao cho những đơn vị chức năng riêng biệt
Trang 31(các phòng chức năng) làm tham mưu tư vấn cho lãnh đạo cao nhất của tổ chức Đặc điểm của cơ cấu tổ chức quản lý theo kiểu kết hợp là lãnh đạo các phòng chức năng tư vấn, chuẩn bị các quyết định quản lý và đưa tới cấp thực hiện (các văn phòng dự án, trung tâm sản xuất, xí nghiệp trực thuộc công ty) theo chỉ đạo của lãnh đạo Công ty Việc điều hành quản lý vẫn theo trực tuyến
d Mô hình tổ chức sản xuất sản phẩm tư vấn giám sát của các tổ chức tư vấn Một trong những khâu quan trọng nhất của đơn vị tư vấn là việc tổ chức dây chuyền sản xuất các sản phẩm tư vấn Qua việc xem xét đã cho thấy mỗi một tổ chức tư vấn có một cách thức tổ chức sản xuất riêng, tuy cơ cấu tổ chức có khác nhau về số lượng các đơn vị chuyên môn và các phòng nghiệp vụ nhưng tựu trung lại được quy về năm mô hình cơ bản sau đây:
e Mô hình sản xuất theo chuyên môn hóa
Phạm vi áp dụng loại mô hình này được áp dụng ở một số Công ty tư vấn có dịch vụ tư vấn giám sát thi công lớn trực thuộc Bộ Cơ cấu tổ chức sản xuất này cho thấy những ưu điểm và nhược điểm sau:
dự án và những dự án lớn để đáp ứng yêu cầu tiến độ của khách hàng
Tạo ra môi trường thuận lợi cho việc học hỏi, trao đổi chuyên môn, đào tạo cán bộ trẻ cho các bộ môn kỹ thuật
Thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh giữa các đơn vị có cùng chuyên ngành Tích lũy lớn, lợi nhuận cao, tạo điều kiện cho phát triển doanh nghiệp
Nhược điểm
Đơn vị Chủ trì dự án và Tư vấn giám sát trưởng khó điều hành trực tiếp công việc mà phải qua các đơn vị bộ môn chuyên ngành, do vậy tăng thêm đầu mối xử lý công việc, kéo theo sự chậm trễ thời gian điều động thực hiện dự án
Việc hình thành các đơn vị chuyên ngành, làm tăng đầu mối quản lý và tăng chi phí hành chính
Trang 32Có hai kiểu sơ đồ thể hiện loại mô hình này như sau:
Sơ đồ 2.5 Mô hình sản xuất theo chuyên môn hóa
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra (2016)
f Mô hình sản xuất kết hợp chuyên môn hóa và tổng hợp
Trang 33nói trên Các đơn vị tư vấn tổng hợp có nhiệm vụ thực hiện các dự án vừa và nhỏ (mà tỷ trọng loại này chiếm từ 50 - 70% khối lượng công việc) để đáp ứng yêu cầu của đại đa số các chủ đầu tư Với những dự án lớn có yêu cầu kỹ, mỹ thuật cao thì
sử dụng các đơn vị chuyên ngành để thực hiện Tùy điều kiện cụ thể của từng nơi
mà quy mô nhân lực của các đơn vị chuyên ngành nhiều ít khác nhau
Sơ đồ 2.6 Mô hình sản xuất theo hình thức tổng hợp các bộ môn
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra (2016) Phạm vi áp dụng: mô hình sản xuất này cũng được áp dụng ở đa số các tổ chức tư vấn giám sát thi công xây dựng, (các Công ty, Tổng Công ty và doanh nghiệp tư nhân) Đặc điểm:
Chu trình sản xuất được khép kín, đơn vị Chủ trì dự án và tư vấn giám sát trưởng hoàn toàn có thể chủ động, trực tiếp tổ chức triển khai công việc Việc trao đổi thông tin giữa các bộ môn diễn ra nhanh chóng, kịp thời Tiến độ, chất lượng
Trang 34thực hiện dự án được xử lý kịp thời
Chất lượng sản phẩm được Chủ trì dự án kiểm soát chặt chẽ trong quá trình thực hiện dự án Hồ sơ khối lượng, tiến độ được kiểm soát tốt và dễ dàng được thông qua khi có yêu cầu xử lý
Tiết kiệm chi phí hành chính nhờ giảm bớt đầu mối Khá thích ứng với việc triển khai công việc hiện nay
Việc thanh toán lương sản phẩm được nhanh chóng do quy về một đơn vị chủ trì Lực lượng cán bộ chuyên ngành bị dàn mỏng ra các đơn vị nên khó đáp ứng được các yêu cầu của những dự án lớn khi cần huy động
Hạn chế việc trao đổi học hỏi kinh nghiệm chuyên môn của các bộ môn ngay trong quá trình tư vấn
Tuy có nhiều ưu điểm hơn so với mô hình chuyên môn hóa nhưng đây vẫn chưa phải là mô hình tối ưu, chưa đáp ứng được tất cả các đòi hỏi của các thể loại
và quy mô dự án
g Mô hình sản xuất theo sơ đồ một chuyên ngành
Sơ đồ 2.7 Mô hình sản xuất theo chuyên ngành
Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra (2016) Phạm vi áp dụng mô hình này thích hợp với dạng Văn phòng Kiến trúc, công
ty tư nhân, Đặc điểm:
Bộ máy tổ chức gọn nhẹ
Thuê chuyên gia các bộ môn kỹ thuật chuyên ngành bên ngoài để thực hiện
dự án Nhân viên có trình độ chuyên môn tốt, được trả lương cao
Chỉ có một tổ chức nhỏ làm đầu mối công việc giao dịch và chịu trách nhiệm pháp nhân, từ đó thuê lại các cá nhân bên ngoài để thực hiện công việc
Giám đốc
Bộ phận
kiến trúc
Bộ phận kỹ thuật
- Kế toán
Bộ phận hợp đồng
- Kế toán
Chuyên gia, cộng tác viên kỹ thuật
Trang 35Không chủ động về nhân lực trong việc triển khai công việc và xử lý những phát sinh
Khó có điều kiện thực hiện các dự án lớn, phức tạp về kỹ thuật
Không có tích lũy hoặc tích luỹ rất nhỏ để tăng trưởng và dành cho đào tạo
Mặt bằng nhân lực:
Các tập đoàn đa quốc gia thường có từ 1200 người đến 3000 nhân viên với trình độ chuyên môn sâu, tính chuyên nghiệp cao, dầy dạn kinh nghiệm, Được tuyển dụng và trả lượng và chế độ ưu đãi tốt Công ty Mẹ đặt tại nước sở tại, Công
ty con (hoặc Chi nhánh) có trụ sở chính ở các nước và các văn phòng đại diện tại các địa phương của nước đó
Đánh giá được mặt bằng nhân lực, năng lực của nhân viên nhằm mục đích: cung cấp các thông tin cho nhân viên biết mức độ thực hiện công việc so với yêu cầu, giúp nhân viên điều chỉnh, sửa chữa các thiếu sót trong quá trình làm việc, là
cơ sở cho các vấn đề đề bạt, đào tạo, trả lương, khen thưởng, luân chuyển, cải tiến
cơ cấu tổ chức và tăng cường mối quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên
Mối quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động thông qua các Hợp đồng Lao động không xác định thời hạn và xác định thời hạn; Với tốc độ tăng trưởng nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực tư vấn giám sát khoảng 10%/năm;
số lượng cán bộ tư vấn giám sát hiện nay ở độ tuổi 51 – 60 chiếm 16%, số lượng cán bộ tư vấn mỗi năm sẽ tăng trên 3000 người xảy ra sự chênh lệch hết sức lớn giữa cung và cầu về nhân lực
Bảng 2.1 Bảng cơ cấu cán bộ tư vấn theo tuổi trung bình hiện nay
2.1.4.2 Năng lực chuyên môn
Năng lực chuyên môn bao gồm các nội dung:
Ngoài mô hình tổ chức, quản lý, năng lực trình độ chuyên môn kỹ thuật như:
Trang 36giám sát chất lượng, giám sát khối lượng, giám sát tiến độ, giám sát An toàn lao động – vệ sinh môi trường (theo luật định) thì người kỹ sư tư vấn còn phải chú trọng đến kỹ năng và kinh nghiệm, sự chuyên nghiệp, trình độ ngoại ngữ, đạo đức nghề nghiệp Đây là những yếu tố hết sức quan trọng để đánh giá năng lực nhà thầu
tư vấn giám sát thi công hiện nay Chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vấn giám sát phụ thuộc vào chính những yếu tố này Những nội dung chủ yếu được đề cập trong đánh giá năng lực chuyên môn bao gồm: khả năng thực hiện các loại hình dịch vụ
tư vấn giám sát thi công; khả năng nắm vững dây chuyền công nghệ và ứng dụng công nghệ mới; trình độ và kinh nghiệm của nhà thầu tư vấn giám sát thi công xây dựng nói chung, nắm bắt thông lệ quốc tế và trình độ ngoại ngữ
Trong những năm qua các loại hình về dịch vụ tư vấn giám sát thi công xây dựng đã dần được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu về tư vấn giám sát kỹ thuật, chất lượng, kinh tế, pháp lý của chủ đầu tư và của các cơ quan quản lý xây dựng thể hiện trong các số liệu điều tra dưới đây:
Bảng 2.2 Bảng tổng hợp các loại hình tư vấn giám sát thi công xây dựng
ĐVT: %
cung cấp
- Tư vấn giám sát thi công lắp đặt thiết bị (thiết bị dân dụng
bộ tư vấn giám sát vẫn không đủ năng lực và trình độ để thực hiện với những dự án lớn có độ phức tạp trong cấu kiện thi công, có công nghệ chuyên ngành hiện đại và
Trang 37phần việc này lại phải nhờ tư vấn giám sát nước ngoài thực hiện hoặc tư vấn giám sát trong nước ký liên danh hay chấp nhận làm thầu phụ với giá trị rất thấp để học hỏi kỹ năng và công nghệ
Năng lực kinh nghiệm của lực lượng tư vấn giám sát thi công
Trình độ chuyên môn, kỹ năng và kinh nghiệm là những yếu tố hết sức quan trọng để đánh giá năng lực nhà tư vấn giám sát thi công Chất lượng sản phẩm dịch
vụ tư vấn giám sát phụ thuộc vào chính những yếu tố này
Để đánh giá được năng lực về kinh nghiệm
Từ góc độ bằng cấp, hiện nay trình độ chuyên môn của tư vấn giám sát thi công xây dựng Việt Nam là tương đối cao Tỷ lệ trung bình có trình độ đại học là 72%, trình độ cao đăng 26% Tuy nhiên, đa phần tập trung làm việc tại các thành phố lớn So sánh giữa công ty tư vấn trung ương là 78%, trong khi đó tư vấn địa phương chỉ là 52%
Đánh giá kinh nghiệm (thông qua tỷ lệ kỹ sư cao cấp và tuổi), với độ tuổi trung bình 38, đang ở độ tuổi "sung sức", phát triển và tích luỹ kinh nghiệm… Tỷ
lệ kiến trúc sư và kỹ sư cao cấp hiện nay chỉ chiếm 2,5%, kỹ sư chính chiếm 19,5% Các kiến trúc sư, kỹ sư ở độ 22 - 40 tuổi chiếm 51% tổng lực tư vấn Cán
bộ tư vấn ở độ tuổi 51 - 60 chiếm 16% và nhiều cán bộ tư vấn ở độ tuổi này là những người có năng lực và nhiều kinh nghiệm
Bên cạnh năng lực chuyên môn, người kỹ sư tư vấn giám sát phải có những
kỹ năng và hiểu biết khác Đó là: khả năng trí tuệ; khả năng hiểu biết và cộng tác với mọi người; khả năng giao tiếp, thuyết phục và thúc đẩy; có niềm say mê sáng kiến cá nhân; có đạo đức và trung thực; có thể lực; có khả năng chịu áp lực, có trí thức về pháp luật nói chung và pháp luật xây dựng nói riêng…
Đa số các tổ chức tư vấn có dịch vụ tư vấn giám sát thi công hiện nay vẫn bộc
lộ những điểm yếu sau đây:
Chưa có cơ sở dữ liệu về tiến độ thực hiện từng loại công việc, do vậy việc lập tiến độ thường dựa trên kinh nghiệm còn yếu
Chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ môn trong quá trình giám sát thi công, chưa có sự phối hợp nhịp nhàng với Chủ đầu tư và nhà thầu thi công
Kỹ năng viết báo cáo và trình bày còn hạn chế, chưa chuyên nghiệp vì vậy đây cũng là vẫn đề để các tổ chức, doanh nghiệp tư vấn giám sát cần chú trọng đào tạo các kỹ năng mềm cho kỹ sư tư vấn của mình khi thực hiện nhiệm vụ
Trang 38 Năng lực nắm vững dây chuyền công nghệ và vật liệu mới
Khả năng nắm bắt dây chuyền công nghệ có tầm quan trọng đặc biệt trong kỹ năng của nhà tư vấn giám sát thi công, từ khâu lập kế hoạch triển khai dự án cho đến quá trình kiểm tra chất lượng, khối lượng thiết bị đầu vào đều phải có sự hiểu biế về nguồn gốc, xuất sứ sản phẩm, quy trình vận hành, công năng của sản phẩm Với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học công nghệ, dây chuyền công nghệ ngày càng hiện đại, việc bắt kịp tiến độ khoa học công nghệ là công việc không dễ dàng Qua khảo sát đa số các công trình xây dựng có dây chuyền công nghệ thông thường, tư vấn giám sát lắp đặt trong nước có thể làm chủ được hoàn toàn Nhưng với những công trình công nghệ cao, vật liệu mới thì tư vấn giám sát nước ta vẫn chưa làm chủ được, qua khảo sát thì chỉ khoảng 70% lực lượng tư vấn giám sát nắm bắt và làm chủ được quy trình giám sát còn lại 30% ta phải thuê các tư vấn giam sát nước ngoài đứng ra thực hiện
bị chậm lại
Trình độ tiếng Anh so với các nước trong khu vực đang ở mức trung bình yếu Hiện nay mới chỉ có 11% cán bộ tư vấn có thể sử dụng thông thạo tiếng Anh, 1% tiếng Pháp, 7% tiếng Nga và 1% ngoại ngữ khác (tiếng Bungaria, Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc) Theo từng độ tuổi, tỷ lệ này rất khác nhau Vì vậy đây cũng là một vấn đề mà các Doanh nghiệp tư vấn giám sát thi công của nước ta cũng cần phải nghiên cứu để có những kế hoạch, chương trình đào tạo các cán bộ tư vấn của mình trong thực tiễn hiện nay
2.1.4.3 Năng lực về tài chính
Nội dung của nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công, ngoài những nội dung về năng lực tổ chức quản lý, năng lực chuyên môn thì năng lực về tài chính là hết sức quan trọng, nếu năng lực tài chính yếu, thiếu thì sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ cac hoạt động của tổ chức như: Kế hoạch kinh doan, Chế độ chính sách đã ngộ, đầu
tư trang thiết bị phục vụ sản xuất, công tác đào tạo
Hiện nay, phí tư vấn giám sát thi công xây dựng ở Việt Nam đã được áp dụng: xác định theo định mức tỷ lệ phần trăm của chi phí xây lắp công trình, hoặc tính dự
Trang 39toán chi tiết “chào giá mens-mont” (theo số công lao động + chi phí vật tư + chi phí quản lý, bảo hiểm, đi lại…) Hiện nay định mức phí tư vấn đang thực hiện theo các quyết định của Nhà nước (Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Lao đông TB-XH) Chi phí tư vấn giám sát thi công theo tỷ lệ % giá trị dự toán xây dựng và thiết bị như Quyết định số 957/QĐ-BXD ngày 29/9/2009 của Bộ xây dựng về việc công bố định mức chí phí quản ký dự án và tư vấn đầu tư xây dựng hay Thông tư 02/2015/BLĐTBXH ký ngày 12/01/2015 về việc quy định mức lương đối với chuyên gia tư vấn Tuy nhiên thực tế vận dụng mấy năm vừa qua cho thấy định mức chi phí tư vấn xây dựng hiện hành còn những điểm chưa phù hợp như:
- Các định mức tính chung là thấp, bình quân từ 1,3% đến 2,5% (theo) của giá trị xây lắp trong khi của các nước khác thường từ 4% đến 12% và bằng 1/15 đến 1/20 so với phí tư vấn cho kỹ sư nước ngoài
Tỷ lệ tạm ứng chi phí để thực hiện hợp đồng kinh tế về dịch vụ tư vấn giám sát thi công là 25-30% giá trị hợp đồng kinh tế như Nghị định 99/2007/NĐ-CP quy định là quá nhỏ, hay tại Điều 18 của Nghị định mới nhất là số 37/2015/NĐ-CP ngày 22/04/2015 cũng chỉ cho phép phần tạm ứng hợp động là không quá 20% với hợp đồng có giá trị ≤10 tỷ, không quá 15% với hợp đồng có giá trị ≥10 tỷ, chưa phù hợp với quá trình thực hiện công tác tư vấn xây dựng Theo điều tra có 62% các tổ chức tư vấn trong nước có ý kiến là phí tư vấn giám sát thấp, vì vậy các tổ chức tư vấn xây dựng Việt Nam thiếu vốn để tích luỹ phát triển, không có điều kiện trang bị cơ sở vật chất và thực hiện đào tạo nâng cao trình độ nghề nghiệp Điều này cũng đã làm giảm mức thu nhập của các kỹ sư tư vấn, các tổ chức, doanh nghiệp cũng giảm tích lũy để phát triển cũng nhực hiện các chính sách đã đãi ngội đối với người lao động, từ đó làm giảm năng lực cá nhân cũng như của doanh nghiệp hoạt động trọng lĩnh vực này
2.1.4.4 Cơ chế chính sách đãi ngộ
- Chính sách đãi ngộ của công ty
- Tự chủ, tự chịu trách nhiệm và có tư cách pháp nhân
- Chính sách thu hút, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chuyên gia
Các tiêu chí trên thể hiện rõ ràng những đòi hỏi về trình độ nghề nghiệp, kinh nghiệm và những kỹ năng, hiểu biết, sự chuyên nghiệp cao và các yêu cầu khác cần thiết đối với một tổ chức tư vấn giám sát thi công Toàn bộ những điểm trên gắn kết chặt chẽ như chuỗi mắt xích phản ánh một cách đồng bộ năng lực của đơn vị tư vấn giám sát
Trang 40a Chế độ trả lương - đãi ngộ
Nhìn chung, tiền lương có thể sử dụng để kích thích nhân viên đồng thời đó cũng là những chế độ đãi ngộ của các doanh nghiệp tư vấn cho dịch vụ tư vấn giám sát Các tổ chức doanh nghiệp thường có nhiều quan điểm, mục tiêu khác nhau khi xếp đặt hệ thống trả công Các tổ chức tư vấn xây dựng quốc doanh trả lương theo sản phẩm chiếm 83%, còn trả theo lương theo thời gian chiếm 17%
Hình thức trả lương sản phẩm theo công việc có tính kích thích mạnh đánh giá được đúng năng lực của người lao động, nhân viên cố gắng nâng cao năng suất lao động, tự học hỏi cải tiến ứng dụng kỹ thuật tiến bộ
Đối với hình thức trả lương theo thời gian, đòi hỏi các nhà quản trị phải theo dõi đánh giá công việc theo chấm công, định mức tiêu chuẩn về khối lượng, hiệu quả thời gian thực hiện… Hình thức này tạo tâm lý yên tâm ổn định cho nhân viên, nhưng không kích thích năng suất lao động, quản lý theo dõi đánh giá công việc phải dựa trên chấm công, định mức tiêu chuẩn, hiệu quả thời gian lao động…nên ít đơn vị vận dụng
Bên cạnh nguồn thu nhập từ lương, các nhà quản trị doanh nghiệp còn chú ý đến thi đua khen thưởng, thanh toán tiền làm ngoài giờ, nâng bậc lương, phúc lợi, các chế độ bảo hiểm khác… nhằm thu hút nhân viên, duy trì nhân viên giỏi, kích thích động viên tăng năng suất lao động Theo số liệu, hơn 90% tổ chức tư vấn quốc doanh được hỏi đã sử dụng chế độ tiền lương, quỹ phúc lợi… để khích thích sản xuất., nhưng nhiều đơn vị còn mang tính bình quân chủ nghĩa
Các tổ chức tư vấn xây dựng trách nhiệm hữu hạn hoặc liên doanh lại phổ biến với hình thức trả lương tháng, kết hợp thưởng… Một vài doanh nghiệp tư vấn
cổ phần, ngoài trả lương còn có phần chia lợi nhuận Biện pháp này cũng là đòn bẩy kích thích công việc quản trị doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả
b Đào tạo tại chỗ
Ngày nay chất lượng nhân viên đã trở thành lợi thế cạnh tranh của các tổ chức tư vấn tư vấn xây dựng nói chung, dịch vụ tư vấn giám sát nói riêng Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên dưới các hình thức đào tạo tại chỗ đã được các nhà quản trị kinh doanh đặc biệt quan tâm Xem xét chất lượng cán bộ được tuyển dụng từ sinh viên mới tốt nghiệp
Những mặt đã làm được
Tư vấn hoạt động theo Luật doanh nghiệp Nhà nước (tư vấn quốc doanh)
đã tích cực: cập nhật hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, thông tin thị trường, chế độ chính sách (phổ biến Thông tư, Nghị định, văn bản pháp quy…); cử cán bộ nhân