Y4 ung thư đại tràng PGS TS trần văn huy 2017

YẾU TỐ NGUY CƠ Tuổi  Viêm ruột mạn IBD  Tiền sử ung thư... Diễn biến Polyp tuyến- Ung thư Normal epithelium proliferative epithelium Hyper-Early adenoma mediate adenoma Inter-Late

UNG THƯ ĐẠI TRÀNG

PGS TRẦN VĂN HUY

VIỆT NAM ?

- 1 số trung tâm: thứ 3/ nam & thứ 4 / nữ

- 1 trong 5 ung thư tiêu hóa phổ biến nhất

YẾU TỐ NGUY CƠ

Adapted from Burt RW et al Prevention and Early Detection of CRC, 1996

Đa polyp có tính gia đình (FAP) (1%) Các HC K hiếm

(<0.1%)

YẾU TỐ NGUY CƠ

 Tuổi

 Viêm ruột mạn (IBD)

 Tiền sử ung thư

PEUTZ JEGHERS SYNDROME

Polyp: typ mô học, kích thước, tuổi

<1 cm 1-2 cm >2 cm Tubular Adenoma 1.0% 10.2% 34.7% Tubulovillous 3.9% 7.4% 45.8% Vilous Adenoma 9.5% 10.3% 52.9%

Diễn biến Polyp tuyến- Ung thư

Normal

epithelium

proliferative epithelium

Hyper-Early adenoma

mediate adenoma

Inter-Late adenoma Carcinoma Metastasis

Mất

APC

Hoạt hóa K-ras

Mất đoạn 18q

Nhiều xơ Rau

Trái cây Vitamin chống oxi hóa calcium

folate (B Vitamin) Giảm nguy cơ

CHẾ ĐỘ ĂN

Thịt đỏ

Mỡ bão hòa Carbohydrates chế biến alcohol

Tăng nguy cơ

CHẾ ĐỘ ĂN

PHÂN BỐ

LÂM SÀNG

1 Triệu chứng chung:

 Đau quặn , đầy bụng, bán tắc…

 Táo bón hoặc tiêu chảy

 Xuất huyết tiêu hóa (30-40%):

 máu tươi (tr tràng

 phân đen (manh tràng)

 tiềm ẩm gây thiếu máu nhược sắt

 Sốt, thiếu máu, sút cân

 Vào viện vì biến chứng:

2 Tr chứng tùy theo định vị

Đtràng P: thường tiềm tàng : gầy, sốt nhẹ, thiếu máu

Đtr T: táo bón, đau dạng bán tắc

Sigma: khối u hố chậu T

Trực tràng: đi cầu ra máu tươi, hc giống lỵ, đau vùng tiểu khung

LÂM SÀNG

C N LÂM SÀNG ẬN LÂM SÀNG.

2 N i soi ội soi

Nội soi khung đại tràng

 Khảo sát toàn bộ khung đại tràng-đoạn

cuối hồi tràng

 Phát hiện u , mô tả hình thái, kích thước,

vị trí

 Sinh thiết

 Phát hiện các polyp hoặc u kèm theo

 Chuẩn bị đại tràng =PEG, khó khăn khi có tắc ruột.

CEA (carcino-embryonic antigen)

 chỉ điểm ung thư đại trực tràng

 Ít đặc hiệu

 độ nhạy: 36% Duke A, B; 83% Duke D

 Theo dõi tái phát sau mổ

ĐÁNH GIÁ XÂM LẤN-PHÂN GIAI ĐOẠN

 Siêu âm bụng

 CT Scan

 EUS

 PET Scan

SIÊU ÂM – CT Scan

Siêu âm-nội soi (Echo-endoscopy)

 Đánh giá độ sâu của thương tổn

 Đánh giá xâm lấn hạch x quanh

 Giúp phân độ và tiên lượng

T1

PHÂN GIAI ĐOẠN

NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ

 Phẫu thuật: điều trị chủ yếu

 Cắt toàn bộ khối u, bảo đảm ko có tế bào K ở rìa

 Nạo vét hạch

 Đánh giá di căn

 Cá nhân hóa điều trị tùy theo đặc điểm phân tử

 Hóa trị đơn thuần

 PT + hóa trị + loại bỏ di căn

K TRỰC TRÀNG

Tương tự K đại tràng

Xạ trị + hóa trị đối với Stages II and III

TARGET THERAPY: ĐIỀU TRỊ ĐÍCH

PT XÂM LẤN TỐI THIỂU

ESD CHO K ĐẠI TRÀNG SỚM

SÀNG LỌC

 Phát hiện và cắt bỏ polyp

 CD K sớm

 Chiến lược sàng lọc cộng đồng

SÀNG LỌC

 Trên 50 tuổi

 Start at age 50

 Nếu có tiền sử gia đình: từ 40 tuổi

 Nguy cơ cao:

 Familial Adenomatous Polyposis: từ 10-12 tuổi

 Lynch Syndrome: 20 tuổi, nhắc lại mỗi 2 năm cho đến 45 tuổi Sau 45t: hàng năm

PHƯƠNG TIỆN SÀNG LỌC

 Máu ẩn

 Nội soi đại tràng sigma/ 3 năm

 Nội soi đại tràng/ 10 năm

 CT colonography*

 DNA/ FIT phân

KẾT LUẬN

Phổ biến

Polyp tuyến đại tràng: YT nguy cơ +++

Ăn nhiều rau, xơ, tập thể dục, tránh hút thuốc: giảm nguy cơ

Lâm sàng: tùy theo khu trú

Nội soi : chẩn đoán chủ yếu

Sàng lọc: giúp chẩn đoán sớm (nội soi ĐT) & cắt bỏ polyp