Ban quản lý dự án ĐTXD công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn cũng được giaonhiệm vụ thực hiện rất nhiều dự án, góp phần vào sự phát triển của hệ thống côngtrình giao thông tỉnh như: dự án x
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
PHÙNG ĐỨC HẠNH
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG TỈNH BẮC
KẠN
Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8.34.04.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Người hướng dẫn khoa học: TS TRIỆU ĐỨC HẠNH
THÁI NGUYÊN - 2018
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, toàn bộ nộidung nghiên cứu do chính tôi thực hiện Các số liệu trong luận văn được cung cấpbởi Văn phòng Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh bắcKạn, được tổng hợp và tính toán bởi chính tôi và chưa từng công bố ở một bảo vệhọc vị nào
Thái Nguyên, tháng 07 năm 2018
Học viên
Phùng Đức Hạnh
Trang 4Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám hiệu nhà trường và cácThầy/Cô, cán bộ phòng Quản lý sau đại học, các Quý Thầy/Cô đã giảng dạy trongchương trình Cao học Quản lý Kinh tế - Trường Đại học Kinh tế & QTKD - Đại họcThái Nguyên đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu để tôi có cơ sở lý luậnhoàn thành luận văn này.
Tôi xin cảm ơn sâu sắc tới giảng viên hướng dẫn TS Triệu Đức Hạnh đã
hướng dẫn, chỉ bảo cho tôi trong thời gian thực hiện luận văn
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôntạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình theo học chương trình cao học cũngnhư tạo điều kiện trong thời gian tôi thực hiện luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 07 năm 2018
Học viên
Phùng Đức Hạnh
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ viii
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
4 Ý nghĩa khoa học và những đóng góp mới của đề tài 3
5 Bố cục của luận văn 3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG
4 1.1 Cơ sở lý luận công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
4 1.1.1 Khái quát chung về dự án đầu tư và quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông 4
1.1.2 Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
15 1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông 23
1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
27 1.2.1 Kinh nghiệm của Ban quản lý dự án đầu tư và xây dựng Cao Bằng
27 1.2.2 Kinh nghiệm của Ban quản lý dự án công trình giao thông tỉnh Yên Bái
29 1.2.3 Kinh nghiệm của Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 5
31 1.2.4 Bài học kinh nghiệm rút ra cho Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn 33
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35
2.1 Câu hỏi nghiên cứu 35
Trang 62.2 Phương pháp nghiên cứu 352.2.1 Phương pháp thu thập số liệu .35
Trang 72.2.2 Phương pháp tổng hợp thông tin 362.2.3 Phương pháp phân tích thông tin 372.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 37
Chương 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG TỈNH BẮC KẠN 40
3.1 Đặc điểm về địa bàn nghiên cứu 403.1.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên 403.1.2 Cơ chế chính sách của tỉnh Bắc Kạn đối với các dự án đầu tư xây dựng
giao thông vận tải 413.1.3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Kạn 423.2.4 Khái quát chung về Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao
thông tỉnh Bắc Kạn 433.2 Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án đầu tư xây
dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn 483.2.1 Hoạt động quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng
công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn 483.2.2 Kết quả khảo sát đánh giá về công tác quản lý tại Ban quản lý dự án đầu
tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn 863.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
giao thông tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thôngtỉnh Bắc Kạn 903.2.4 Đánh giá chung về công tác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án
đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn 93
Chương 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU
TƯ TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG TỈNH BẮC KẠN 97
4.1 Mục tiêu và quan điểm phát triển giao thông vận tải tỉnh Bắc Kạn 974.2 Chiến lược, mục tiêu phát triển công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng
công trình giao thông tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
giao thông tỉnh Bắc Kạn 98
Trang 84.2.1 Chiến lược phát triển công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
giao thông tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
tỉnh Bắc Kạn 98
4.2.2 Mục tiêu và phương hướng phát triển công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn 99
4.3 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn 100
4.3.1 Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác quản lý khảo sát xây dựng 100
4.3.2 Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thiết kế xây dựng 103
4.3.3 Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thi công xây dựng 107
4.3.4 Nhóm các giải pháp khác 113
4.4 Kiến nghị 115
4.4.1 Đối với Nhà nước 115
4.4.2 Kiến nghị đối với UBND tỉnh Bắc Kạn 116
4.4.3 Kiến nghị đối với các cơ quan trong tỉnh 116
KẾT LUẬN 118
TÀI LIỆU THAM KHẢO 120
PHỤ LỤC 121
Trang 9DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
TỪ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ
BTXM Bê tông xi măng
CĐT Chủ đầu tư
CTGT Công trình giao thông
ĐTXD Đầu tư xây dựng
Trang 102017 52
Bảng số 3.4: Bảng tổng hợp kết quả lựa chọn nhà thầu tư vấn khảo sát các dự
án được phê duyệt giai đoạn 2015 - 2017 54Bảng số 3.5: Tình hình bố trí nhân sự và máy móc của nhà thầu thực hiện
khảo sát thiết kế cho các dự án đầu tư XDCT giao thông giai đoạn năm 2015 - năm 2017 60
Bảng số 3.6: Kết quả lựa chọn nhà thầu thẩm tra, thiết kế dự án cho các dự án
giai đoạn năm 2015 - năm 2017 65Bảng số 3.7: Bảng tổng hợp thay đổi chi phí dự án thiết kế so với giá thầu ban
đầu giai đoạn 2015 - 2017 69Bảng số 3.8: Bảng tổng hợp thay đổi dự toán thiết kế các gói thầu xây dựng
đường tỉnh 257 70Bảng số 3.9: Kết quả đấu thầu các gói thầu thi công xây dựng và TVGS Dự
án: Nâng cấp, cải tạo đường tỉnh 257 74Bảng số 3.10: Tiến độ thi công các gói thầu của dự án: Nâng cấp, cải tạo đường
tỉnh 257 76Bảng số 3.11: Tiến độ thi công các dự án giai đoạn 2015 - 2017 77Bảng số 3.12: Tổng hợp giá các hợp đồng thi công xây dựng Dự án Nâng cấp,
cải tạo đường tỉnh 257 83Bảng số 3.13: Tổng hợp sự thay đổi giá trị quyết toán thi công xây dựng và chi
phi hợp đồng ban đầu giai đoạn 2015 - 2017 85
Trang 11DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ số 1.1: Sơ đồ chu trình quản lý dự án đầu tư đầu tư 9
Sơ đồ số 1.2: Sơ đồ quy trình quản lý dự án đầu tư 15
Sơ đồ số 3.1: Sơ đồ tổ chức Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
giao thông tỉnh Bắc Kạn 44
Sơ đồ số 3.2: Sơ đồ quy trình thực hiện quản lý dự án đầu tư 46
Sơ đồ số 3.3: Quy trình hoạt động khảo sát dự án đầu tư tại Ban quản lý dự
án ĐTXD CTGT tỉnh Bắc Kạn 53
Trang 12đi lại giao lưu kinh tế giữa các vùng trong địa bàn tỉnh và các tỉnh lân cận, Lãnh đạotỉnh Bắc Kạn quán triệt chỉ đạo phát triển giao thông, đẩy nhanh thực hiện các dự ánxây dựng công trình giao thông trên địa bàn tỉnh.
Giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2017, tỉnh Bắc Kạn đã đầu tư xây dựngđược 371,007 km đường; trong đó đường quốc lộ tăng 165,405km; đường tỉnh tăng34,41km; đường huyện tăng 175,250km Chất lượng mặt đường tốt trong hệ thốnggiao thông đường bộ đã tăng lên đáng kể từ 15% lên tỷ lệ 21% năm 2017 Một sốtuyến giao thông chính đến trung tâm các huyện đã và đang được đầu tư xây dựngđạt tiêu chuẩn đường cấp IV, V miền núi, góp phần tạo diện mạo mới cho tỉnh BắcKạn Ban quản lý dự án ĐTXD công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn cũng được giaonhiệm vụ thực hiện rất nhiều dự án, góp phần vào sự phát triển của hệ thống côngtrình giao thông tỉnh như: dự án xây dựng Cầu Bắc Kạn 2, dự án đường Yên Mỹ -Mai Lạp, dự án Nâng cấp, cải tạo đường ĐT257, Sửa chữa nền, mặt đường cục bộđoạn km321+00 - km340+00 QL279, Dự án đường GTNT Bằng Lũng - Đại Sảo,…
Ban QLDA ĐTXD công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn là Ban QLDAchuyên ngành với đội ngũ cán bộ được đào tạo chuyên ngành xây dựng CTGT làchủ yếu nên việc làm quen với công việc chuyên môn và tiếp c ận với các kiếnthức, quy trình quy phạm mới trong lĩnh vực khảo sát thiết kế xây dựng công trìnhrất thuận lợi Đội ngũ cán bộ có nhiều kinh nghiệm trong quá trình khảo sát, thiết
kế cũng như quản lý thi công xây dựng nên trong quá trình thực hiện các dự ánđược giao đều thu được những kết quả tốt đẹp Tuy nhiên, công tác khảo sát thiết
kế còn chưa đảm bảo tiến độ một số dự án, chất lượng sản phẩm thiết kế chưa cao,một số hồ sơ thiết kế phải sửa chữa, điều chỉnh nhiều lần trước khi được phêduyệt Dự án nâng cấp cải tạo ĐT258 có sai sót trong quá trình lập dự toán làmtăng giá gói thầu 1.500 triệu đồng, đã bị kiểm toán khu vực X yêu cầu lập phêduyệt điều chỉnh dự toán công trình Hay dự án hệ thống thoát lũ vượt dòng, thựchiện hồ sơ bản vẽ chưa đầy đủ để làm căn cứ tính khối lượng theo quy định, côngtác quản lý chất lượng chưa được đúng theo các quy định về lập hồ sơ quản lý.Một số dự án còn hạn chế ở công tác kiểm soát năng lực các nhà thầu; nhà thầuthực hiện sai khác với bản vẽ thi công…Vì các lý do đó (cả khách quan và chủ
Trang 13quan) làm cho hầu hết các dự án đều thi công chậm tiến độ so với dự kiến đưa ra, chất lượng công trình còn nhiều hạn chế.
Tác giả nhận thấy, công tác tổ chức quản lý dự án đầu tư giữ vai trò quantrọng trong toàn bộ quá trình hình thành và thực hiện dự án đầu tư Xuyên suốt quacác giai đoạn kể từ khi xuất hiện cơ hội đầu tư cho đến khi dự án đi vào thi công vàđưa vào khai thác sử dụng, vai trò của nó ngày càng rõ dần để cuối cùng hình thànhmột bộ máy quản lý chỉ đạo toàn bộ hoạt động của dự án Bất cứ một giai đoạn nàocủa dự án mà sự quản lý chưa sát sao, phù hợp, chính xác thì nguy cơ trì trệ, chậmtiến độ hoặc thất bại toàn bộ dự án rất cao
Chính vì những lý do trên, tác giả quyết định chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý dự án tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn" để làm đề tài nghiên cứu của luận văn thạc sĩ.
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1.Mục tiêu chung
Phân tích, đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp để hoàn thiện côngtác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giaothông tỉnh Bắc Kạn
- Đưa ra định hướng và giải pháp phù hợp để hoàn thiện công tác quản lý dự
án đầu tư tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạntrong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Công tác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng côngtrình giao thông tỉnh Bắc Kạn
Trang 14- Phạm vi về không gian: Tỉnh Bắc Kạn.
- Phạm vi về thời gian: Thời gian từ năm 2015 - 2017
4 Ý nghĩa khoa học và những đóng góp mới của đề tài
- Luận văn góp phần làm rõ hơn một số khía cạnh lý luận và thực tiễn vềcông tác quản lý dự án đầu tư, đánh giá về công tác quản lý dự án tại Ban quản lý
dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn Từ đó sẽ là tài liệu thamkhảo hữu ích cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và nhữngđối tượng quan tâm đến lĩnh vực nghiên cứu
- Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng về công tác quản lý dự án tại Banquản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2015 -
2017, luận văn sẽ chỉ ra những tác động tích cực và tiêu cực của hoạt động quản lý
dự án đầu tư tại BQL dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn.Luận văn cũng đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự ánđầu tư tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạntrong thời gian tới
5 Bố cục của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luận vănđược kết cấu thành 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý dự án đầu tư xây
dựng công trình giao thông
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án
đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn.
Chương 4: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản
lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn.
Trang 15Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ
DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG
1.1 Cơ sở lý luận công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao
Từ điểm nhìn của kế hoạch hóa thì dự án đầu tư là kế hoạch chi tiết để thựchiện chương trình dự án đầu tư nhằm phát triển kinh tế xã hội làm cơ sở cho việc raquyết định đầu tư và sử dụng vốn đầu tư Nhưng đứng dưới cái nhìn của phân cônglao động xã hội thì dự án đầu tư thể hiện sự phân công, bố trí lực lượng xã hội nhằmgiải quyết các chủ thể kinh tế khác nhau trong nền kinh tế trên cơ sở khai thác cácyếu tố tự nhiên [6]
Hiểu một cách chung nhất, theo định nghĩa của Luật Xây dựng số 50/2014/
QH13 thì dự án đầu tư là tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để
tạo mới, cải tạo hoặc mở rộng những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng, duy trì, cải tiến hoặc nâng cao chất lượng sản phẩm hay dịch vụ nào đó trong thời gian nhất định Đây là cơ sở để cơ quan Nhà nước có
thẩm quyền tiến hành các biện pháp quản lý, cấp phép đầu tư Nó là căn cứ để nhàđầu tư triển khai hoạt động đầu tư và đánh giá hiệu quả của dự án Và đặc biệt
Trang 16quan trọng trong việc thuyết phục chủ đầu tư quyết định đầu tư và tổ chức tín dụng cấp vốn cho dự án [4].
* Những yêu cầu cơ bản của một dự án đầu tư:
Một dự án đầu tư dù lớn hay nhỏ và thuộc lĩnh vực nào đi nữa cũng phải đảmbảo 5 yếu tố chủ yếu: Tính pháp lý, tính khoa học, tính khả thi, tính hiệu quả và tínhphỏng định
- Tính pháp lý: Dự án đầu tư phải được xây dựng trên cơ sở quy định của
pháp luật về mặt trình tự, nội dung và hình thức của dự án Dự án đầu tư cần có có
sở pháp lý vững chắc, phù hợp với chính sách và luật pháp của Nhà nước Muốnvậy, khi lập dự án đầu tư phải nghiên cứu kỹ chủ trương, chính sách của Nhà nước,các văn bản pháp quy liên quan đến hoạt động đầu tư
- Tính khả thi: Tính khả thi đòi hỏi dự án phải tính tính khả thi trong thực tế,
việc xây dựng dự án phải căn cứ vào tình hình cụ thể cả về không gian và thời gian.Khi đó, các nội dung của dự án đầu tư phải được nghiên cứu, xác định trên cơ sởxem xét, phân tích, đánh giá đúng mức các điều kiện và hoàn cảnh cụ thể liên quantrực tiếp và gián tiếp đến hoạt động đầu tư
- Tính hiệu quả: Hiệu quả là một phạm trù kinh tế biểu hiện sự so sánh giữa
các kết quả kinh tế - xã hội đạt được của hoạt động đầu tư với chi phí bỏ ra để cócác kết quả đó trong một thời kỳ nhất định Theo quan điểm kinh tế vĩ mô, tính hiệuquả đầu tư được phản ánh thông qua 3 nhóm chí tiêu chính: nhóm chỉ tiêu hiệu quảkinh tế, nhóm chỉ tiêu hiệu quá về khoa học và công nghệ, nhóm chỉ tiêu hiệu quả
xã hội và môi trường Tính hiệu quả của 1 dự án đầu tư phải được xem xét trongmối quan hệ giữa hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội Mặc dù đối với các doanhnghiệp thì hiệu quả kinh tế, tài chính là mục tiêu hàng đầu, nhưng không thể vì thế
mà bỏ qua vấn đề hiệu quả xã hội, nó phải được giải quyết hài hòa trong một dự ánđầu tư
- Tính phỏng định: Dự án đầu tư bao giờ cũng phải mang tính phỏng định, dù
nó được chuẩn bị kỹ thế nào đi nữa thì cũng chỉ là một tài liệu có tính chất dự trù,
dự báo về khối lượng sản phẩm, quy mô sản xuất, giá cả, chi phí sản xuất, nguồn tàitrợ chứ chưa phải là hiện thực Nội dung dự án không thể phản ánh hết mọi yếu tốtrong thực tiễn có ảnh hưởng tác động, chi phối trong quá trình triển khai thực hiện
dự án đầu tư Chính vì vậy, một dự án đầu tư có hiệu quả, ngoài việc xây dựng dự
án đầu tư tốt còn đòi hỏi nhà quản trị khi thực hiện phải có khả năng linh hoạt nắm
Trang 17bắt những thay đổi của môi trường nhằm điều chỉnh, bổ sung cho dự án luôn thích ứng với mọi điều kiện, hoàn cảnh cụ thể khi thực hiện [5].
* Phân loại dự án đầu tư:
- Theo tính chất đối tượng đầu tư, các dự án đầu tư chia thành 3 loại: dự án
đầu tư về sản xuất kinh doanh có khả năng hoàn vốn; dự án đầu tư thuộc lĩnh vực cơ
sở hạ tầng, văn hóa xã hội; các dự án đầu tư tổng hợp phát triển kinh tế vùng
- Theo mức độ chi tiết của dự án, người ta chia thành 3 loại:
+ Dự án tiền khả thi: Là một dự án sơ bộ được sử dụng chủ yếu để đánh giálựa chọn sơ bộ các cơ hội đầu tư Loại dự án này thường được sử dụng trong trườnghợp các dự án đầu tư có quy mô lớn hoặc dự án có vốn đầu tư nước ngoài
+ Dự án khả thi: Là loại dự án chi tiết dùng để đánh giá dự án nhằm đi đếnquyết định cấp giấy phép đầu tư
+ Báo cáo kinh tế - kỹ thuật: Là dạng rút gọn của dự án khả thi, dùng đểnghiên cứu ra quyết định đầu tư cho các dự án quy mô nhỏ
- Phân loại theo quan hệ giữa các nhà đầu tư gồm có: dự án đầu tư độc lập và
dự án đầu tư phụ thuộc:
+ Dự án đầu tư độc lập là những dự án đầu tư mà việc đánh giá lựa chọn việcthực hiện hay không thực hiện dự án này không gây tác động đến việc đánh giá lựachọn dự án khác Ngược lại, quyết định lựa chọn một dự án khác không tác độngtrực tiếp đến kết quả đánh giá hay không đánh giá lựa chọn dự án này
+ Dự án đầu tư phụ thuộc: Những dự án đầu tư mà quyết định chấp nhận haykhông chấp nhận dự án sẽ có tác động đến quyết định chọn dự án khác Ngược lạiquyết định lựa chọn một dự án khác bị tác động trực tiếp đến kết quả đánh giá haykhông đánh giá lựa chọn dự án này
- Phân loại theo phương diện quản lý Nhà nước, gồm dự án đầu tư từ nguồn
vốn ngân sách Nhà nước và dự án đầu tư từ nguồn vốn khác
- Theo quy mô và tính chất dự án đầu tư xây dựng gồm dự án quan trọng
quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B, dự án nhóm C
+ Dự án quan trọng quốc gia: Dự án quan trọng quốc gia là dự án đầu tư độclập hoặc cụm công trình liên kết chặt chẽ với nhau thuộc một trong các tiêu chí: sửdụng vốn đầu tư công từ 10.000 tỷ đồng trở lên; ảnh hưởng lớn đến môi trườnghoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường: sử dụng đất có yêucầu chuyển mục đích sử dụng đất vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, khu rừngnghiên cứu, thực nghiệm khoa học từ 50 héc ta trở lên, dự án đòi hỏi phải áp dụng
cơ chế, chính sách đặc biệt cần được Quốc hội quyết định
Trang 18+ Dự án nhóm A: Trừ các dự án quan trọng quốc gia, các dự án thuộc mộttrong các tiêu chí dưới đây là dự án nhóm A: dự án không phân biệt tổng mức đầu
tư thuộc một trong các trường hợp sau đây: dự án tại địa bàn có di tích quốc gia đặcbiệt; dự án tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về quốc phòng, an ninhtheo quy định của pháp luật về quốc phòng, an ninh; dự án thuộc lĩnh vực bảo vệquốc phòng, an ninh có tính chất bảo mật quốc gia; dự án xây dựng cầu, cảng biển,cảng sông, sân bay, đường sắt, đường quốc lộ có tổng mức đầu tư từ 2.300 tỷ đồngtrở lên; dự án xây dựng CTGT khác có tổng mức đầu tư từ 1.500 tỷ đồng trở lên
+ Dự án nhóm B: Dự án xây dựng cầu, cảng biển, cảng sông, sân bay, đườngsắt, đường quốc lộ có tổng mức đầu tư từ 120 tỷ đến dưới 2.300 tỷ đồng Dự án xâydựng CTGT khác có tổng mức đầu tư từ 80 tỷ đồng đến dưới 1.500 tỷ đồng
+ Dự án nhóm C: Dự án xây dựng cầu, cảng biển, cảng sông, sân bay, đườngsắt, đường quốc lộ có tổng mức đầu tư dưới 120 tỷ đồng; Dự án xây dựng CTGTkhác có tổng mức đầu tư dưới 80 tỷ đồng [4]
* Các giai đoạn hình thành dự án đầu tư
- Chuẩn bị đầu tư: đây là giai đoạn tạo tiền đề và quyết định sự thành cônghay thất bại ở hai giai đoạn sau, đặc biệt là đối với giai đoạn vận hành kết quả đầu
tư Ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, vấn đề chất lượng, vấn đề chính xác của các kết quảnghiên cứu, tính toán và dự đoán là quan trọng nhất Trong quá trình soạn thảo dự
án phải dành đủ thời gian và chi phí theo đòi hỏi của các nghiên cứu Tổng chi phícho giai đoạn chuẩn bị đầu tư chiếm từ 0,5 - 10% vốn đầu tư của dự án Làm tốtcông tác chuẩn bị đầu tư sẽ tạo tiền đề cho việc sử dụng tốt 90% - 99,5% vốn đầu tưcủa dự án ở giai đoạn thực hiện đầu tư (đúng tiến độ, không phải phá đi làm lại,tránh được những chi phí không cần thiết khác…) Điều này cũng tạo cơ sở cho quátrình hoạt động của dự án được thuận lợi, nhanh chóng thu hồi vốn đầu tư và có lãi(đối với các dự án sản xuất kinh doanh), nhanh chóng phát huy hết năng lực phục
vụ dự kiến (đối với các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng và dịch vụ xã hội)
- Thực hiện đầu tư: ở giai đoạn này, vấn đề thời gian là quan trọng hơn cả,trong đó có đến 90% - 99,5% vốn đầu tư của dự án được chi ra và nằm khê độngtrong suốt những năm thực hiện đầu tư Đây là những năm vốn không sinh lời Thờigian thực hiện đầu tư càng kéo dài, vốn ứ đọng càng nhiều, tổn thất càng lớn Lạithêm những tổn thất do thời tiết gây ra đối với các vật tư thiết bị chưa hoặc đangđược thi công, đối với các công trình đang được xây dựng dở dang Đến lượt mình,thời gian thực hiện đầu tư lại phụ thuộc nhiều vào chất lượng công tác chuẩn bị đầu
tư, vào việc quản lý quá trình thực hiện đầu tư, quản lý việc thực hiện những hoạt
Trang 19động khác có liên quan trực tiếp đến các kết quả của quá trình thực hiện đầu tư đã được xem xét trong dự án đầu tư.
- Khai thác dự án đầu tư: vận hành các kết quả của giai đoạn thực hiện đầu tư(giai đoạn sản xuất kinh doanh dịch vụ hay giai đoạn vận hành khai thác của dự án,đời của dự án) nhằm đạt được các mục tiêu của dự án Nếu các kết quả do giai đoạnthực hiện đầu tư tạo ra đảm bảo tính đồng bộ, giá thành thấp, chất lượng tốt, đúngtiến độ, tại địa điểm thích hợp, với quy mô tối ưu thì hiệu quả hoạt động của các kếtquả này và mục tiêu của dự án chỉ còn phụ thuộc trực tiếp vào quá trình tổ chứcquản lý hoạt động các kết quả đầu tư Làm tốt công việc của giai đoạn chuẩn bị đầu
tư và thực hiện đầu tư tạo thuận lợi cho quá trình tổ chức quản lý phát huy tác dụngcủa các kết quả đầu tư Thời gian phát huy tác dụng của các kết quả đầu tư còn đượcgọi là đời của dự án hay tuổi thọ kinh tế của công trình, nó gắn với đời sống của sảnphẩm (do dự án tạo ra) trên thị trường [7]
1.1.1.2 Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư
* Khái niệm:
Chúng ta đều biết rằng một dự án khi triển khai có rất nhiều hoạt động: hoạtđộng tài chính; xây dựng cơ sở hạ tầng; giải phóng mặt bằng; mua sắm thiết bị; vậnhành… Như vậy, để dự án đạt được những mục tiêu mong đợi; với những nguồn lựcgiới hạn thì các hoạt động cần phải được thực hiện theo một trình tự nghiêm ngặtnhất định Một sự chậm trễ hoặc lộn xộn các hoạt động sẽ gây lãng phí các nguồnlực, giảm tính hiệu quả của dự án Ví dụ, triển khai một dự án xây dựng nhà máychế biến nông sản, sẽ không thực hiện được bất kỳ một hoạt động nào nếu không cómặt bằng hoặc không có nguồn tài chính; hoặc một dự án xây dựng cây cầu cũngkhông thể hoạt động được nếu thiếu bản vẽ, thiếu hoạt động kỹ thuật thăm dò dòngchảy, thiếu nguồn tài chính Vì thế, việc điều hành thực hiện các hoạt động đúngtrình tự, đúng tiến độ có ý nghĩa quyết định thành công cho một dự án triển khai.Khi đó, đòi hỏi phải có công tác quản lý dự án đầu tư
Theo nghĩa chung nhất, quản lý là “sự tác động có mục đích của chủ thể vào
các đối tượng quản lý nhằm đạt được các mục tiêu đã để ra Quản lý dự án đầu tư
là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng vào dự án đầu tư (bao gồm công tác chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và vận hành kết quả đầu tư) bằng một hệ thống đồng bộ các biện pháp kinh tế xã hội, tổ chức kỹ thuật và các biện pháp khắc nhằm đạt được kết quả, hiệu quả đầu tư và hiệu quả kinh tế xã hội cao nhất, trong điều kiện xác định và trên cơ sở vận dụng sáng tạo những quy luật khách quan và quy luật đặc thù của đầu tư” [14].
Trang 20Theo tác giả Lê Công Hoa (2010), quản lý dự án đầu tư là “quá trình lập kế
hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án đầu tư nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng hạn, trong phạm vi ngân sách đã được phê duyệt và đạt các yêu cầu về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép” [7, tr.12].
Quản lý dự án đầu tư bao gồm 3 giai đoạn chủ yếu: lập kế hoạch, điều phối thực
hiện và giám sát Chu trình quản lý dự án đầu tư được thực hiện thao chu trình sau:
L ập k ế hoạch
- Bố trí tiến độ thời gian
- Phân phối nguồn lực
- Phối hợp các hoạt động
- Khuyến khích động viên
Sơ đồ số 1.1: Sơ đồ chu trình quản lý dự án đầu tư đầu tư [7]
Lập kế hoạch là giai đoạn đầu tiên, xây dựng mục tiêu, xác định công việc và
dự tính các nguồn lực cần thiết để thực hiện dự án Đây là quá trình phát triển kếhoạch hành động thống nhất, theo một trình tự logic, có thể biểu diễn nó dưới dạngcác sơ đồ hệ thống hoặc các phương pháp lập kế hoạch truyền thống
Điều phối thực hiện là quá trình phân phối nguồn lực bao gồm tiền vốn, laođộng, thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến độ thời gian Giaiđoạn này chi tiết hóa thời gian, lập lịch trình cho từng công việc và toàn bộ dự án(thời gian bắt đầu, kết thúc của công việc), trên cơ sở đó bố trí tiền bạc, nhân lực vàcác thiết bị sử dụng cho phù hợp và hiệu quả
Giám sát là quá trình theo dõi, kiểm tra tiến trình dự án, phân tích quá trìnhthực hiện, báo cáo hiện trạng và đề xuất các biện pháp giải quyết những vướng mắctrong quá trình thực hiện Cùng với hoạt động giám sát, công tác đánh giá dự ángiữa kỳ cuối và cuối kỳ càng được thực hiện nhằm tổng kết rút kinh nghiệm, kiếnnghị các nội dụng phía sau của dự án đầu tư [7,tr13]
Trang 21* Mục tiêu cơ bản của quản lý dự án đầu tư:
Mục tiêu cơ bản của quản lý dự án đầu tư là để hoàn thành các công việc dự
án theo đúng yêu cầu kỹ thuật và chất lượng, trong phạm vi ngân sách và tiến độcho phép
Thông thường, chi phí của dự án tăng lên khi chất lượng hoàn thiện côngviệc tốt hơn, thời gian kéo dài thêm và phạm vi dự án được mở rộng Nếu thời gianthực hiện dự án bị kéo dài, gặp trường hợp giá nguyên vật liệu tăng cao sẽ phát sinhtăng chi phí một số khoản mục nguyên vật liệu Mặt khác, thời gian kéo dài dẫn đếntình trạng làm việc kém hiệu quả do công nhân mệt mỏi, do chờ đợi và thời gianmáy chết tăng theo… làm phát sinh tăng một số khoản mục chi phí Thời gian thựchiện dự án kéo dài, chi phí lãi vay ngân hàng, bộ phận chi phí gián tiếp (chi phí hoạtđộng của văn phòng dự án) tăng theo thời gian và nhiều trường hợp, phát sinh tăngkhoản tiền phạt do không hoàn thành đúng tiến độ ghi trong hợp đồng
Vì vậy, ba yếu tố: thời gian, chi phí và mức độ hoàn thiện công việc có quan
hệ chặt chẽ với nhau Tầm quan trọng của từng mục tiêu có thể khác nhau giữa các
dự án, giữa các thời kỳ đối với cùng một dự án, nhưng nói chung, đạt được kết quảtốt đối với mục tiêu này thường phải “hi sinh” một hoặc hai mục tiêu kia Trong quátrình quản lý dự án đầu tư thường diễn ra hoạt động đánh đổi mục tiêu Đánh đổimục tiêu dự án là việc hy sinh một mục tiêu nào đó để thực hiện tốt hơn mục tiêukia trong điều kiện thời gian và không gian cho phép, nhằm thực hiện tốt nhất tất cảcác mục tiêu dài hạn của quá trình quản lý dự án đầu tư Việc đánh đổi mục tiêudiễn ra trong suốt quá trình quản lý, từ khi bắt đầu đến khi kết thúc dự án Ở mỗigiai đoạn của quá trình quản lý dự án đầu tư, có thể một mục tiêu nào đó trở thànhyếu tố quan trọng nhất cần phải tuân thủ, trong khi các mục tiêu khác có thể thayđổi, do đó, việc đánh đổi mục tiêu đều có ảnh hưởng đến kết quả thực hiện các mụctiêu khác
Mặc dù quản lý dự án đòi hỏi sự nỗ lực, tính tập thể và yêu cầu hợp tác caonhưng vai trò và tác dụng của quả lý dự án đầu tư trong việc hoàn thành các mụctiêu của dự án đầu tư là rất lớn Quản lý dự án đầu tư sẽ liên kết tất cả các hoạtđộng, công việc của dự án, tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên hệ thường xuyên,gắn bó giữa nhóm quản lý dự án đầu tư với khách hàng và nhà cung cấp đầu vàocho dự án đầu tư Quản lý dự án đầu tư sẽ tăng cường sự hợp tác giữa các thànhviên và chỉ rõ trách nhiệm của các thành viên tham gia dự án đầu tư đồng thời tạođiều kiện phát hiện sớm những khó khăn vướng mắc nảy sinh và điều chỉnh kịp thờitrước những thay đổi hoặc điều kiện không dự đoán được và tạo điều kiện cho việc
Trang 22đàm phán trực tiếp giữa các bên liên quan để giải quyết những bất đồng Làm tốt công tác quản lý dự án đầu tư sẽ tajo ra sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cao hơn.
* Quá trình quản lý dự án đầu tư:
Quản lý dự án đầu tư là một quá trình gồm nhiều công việc Chủ đầu tư hoặcBan quản lý dự án trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện quá trình đầu tư Dự án đầu tư
từ khâu chuẩn bị đến kết thúc xây dựng đưa vào khai thác sử dụng với mục đíchcuối cùng là tạo ra những sản phẩm đáp ứng yêu cầu đề ra, sử dụng có hiệu quả Đểlàm được điều này các bộ phận được giao quản lý dự án đầu tư phải làm tốt cáccông việc sau:
- Lập và xin phê duyệt quy hoạch; lập dự án đầu tư; các bước thiết kế, đấuthầu; chỉ định thầu; các thủ tục cần thiết để đủ điều kiện khởi công công trình; quản
lý chất lượng công trình; thanh toán vốn đầu tư; đưa dự án vào khai thác sử dụng.Mỗi dự án có quy mô, tính chất khác nhau nên công tác QLDA cũng khác nhau, có
sự phối hợp giữa các ban ngành khác nhau
Quá trình QLDA đầu tư gồm các giai đoạn: Từ chủ trương, ý tưởng đầu tư đểchuẩn bị đầu tư; thực hiện đầu tư; kết thúc đầu tư; kết thúc đưa công trình vào khaithác sử dụng Do đặc điểm của sản phẩm xây dựng chi phối cho nên hoạt động đầu
tư xây dựng đòi hỏi phải tuân thủ trình tự các bước theo từng giai đoạn của dự án
Vi phạm trình tự đầu tư và xây dựng sẽ gây lãng phí, thất thoát tạo sơ hở cho thamnhũng trong quá trình hoạt động đầu tư xây dựng Trên cơ sở quy hoạch được phêduyệt, trình tự thực hiện dự án đầu tư thực hiện theo các giai đoạn sau:
- Giai đoạn chuẩn bị đầu tư: Chủ đầu tư dự án chuẩn bị lập hồ sơ theo các
nội dung sau:
+ Nghiên cứu sự cần thiết phải đầu tư
+ Nghiên cứu thị trường để xác định nhu cầu tiêu thụ, khả năng cạnh tranhcủa sản phẩm, tìm nguồn cung cấp thiết bị, vật tư cho sản xuất; xem xét khả năng vềnguồn vốn đầu tư và lựa chọn hình thức đầu tư
+ Tiến hành điều tra, khảo sát và chọn địa điểm xây dựng: Tờ trình phê duyệt
đề cương - dự toán chi phí khảo sát lập báo cáo nghiên cứu khả thi; thông báo cholập báo cáo nghiên cứu khả thi; quyết định chỉ định đơn vị tư vấn lập báo cáonghiên cứu khả thi
+ Lập dự án đầu tư
+ Thẩm định dự án đầu tư
+ Phê duyệt dự án đầu tư: Trong hoạt động này, chủ đầu tư có trách nhiệm tổchức thẩm định trước khi trình người có thẩm quyền quyết định dự án bao gồm: tờ
Trang 23trình thẩm định dự án; dự án đầu tư xây dựng công trình gồm phần thuyết minh vàthiết kế cơ sở; văn bản cho phép đầu tư đối với các dự án là quan trọng quốc gia;văn bản chấp thuận về quy hoạch ngành với dự án nhóm A không có trong quyhoạch ngành; văn bản chấp thuận về quy hoạch xây dựng với dự án không có trongquy hoạch xây dựng; các văn bản pháp lý có liên quan.
Đơn vị đầu mối thẩm định có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ dự án của chủ đầu
tư và gửi đến cơ quan để lấy ý kiến đồng thời gửi hồ sơ để lấy ý kiến thẩm địnhthiết kế cơ sở của cơ quan có thẩm quyền quyết định dự án
Cơ quan thẩm định thiết kế cơ sở có trách nhiệm tổ chức thẩm định và gửikết quả về đơn vị đầu mối thực hiện thẩm định dự án Để đảm bảo thuận tiện đơn vịđầu mối thẩm định dự án có thể ủy quyền cho chủ đầu tư trực tiếp gửi hồ sơ dự án
và giải trình với cơ quan có thẩm quyền về thiết kế cơ sở
- Giai đoạn thực hiện đầu tư: trong giai đoạn này, cần phải quản lý chất
lượng dự án đầu tư; quản lý tiến độ thực hiện dự án, quản lý khối lượng thực hiện dựán; quản lý chi phí đầu tư xây dựng dự án; quản lý hợp đồng xây dựng với các bênliên quan; quản lý an toàn lao động trong quá trình thực hiện,…
- Giai đoạn kết thúc đầu tư và đưa vào sử dụng: trong giai đoạn này gồm
hoạt động kết thúc dự án, nghiệm thu đưa dự án vào khai thác và sử dụng; vận hànhcông trình dự án đầu tư Giai đoạn này cần quản lý để vận hành, khai thác đảm bảohiệu quả dự án theo đúng mục đích và các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật đã được phêduyệt Đồng thời quản lý tốt quá trình thực hiện duy tu, bảo dưỡng bảo trì côngtrình, dự án theo đúng quy định
Hiện nay, công tác QLDA đang ngày càng được chú trọng và mang tínhchuyên nghiệp hơn, nó tỷ lệ thuận với quy mô, chất lượng công trình và năng lựccũng như tham vọng của chính chủ đầu tư Kinh nghiệm cho thấy, công trình có yêucầu cao về chất lượng, hoặc công trình được thiết kế xây dựng theo tiêu chuẩn quốc
tế, liên kết với các đơn vị tư vấn quốc tế,… đòi hỏi một Ban quản lý dự án đầu tư cónăng lực thực sự, làm việc với cường độ cao, chuyên nghiệp và hiệu quả
1.1.1.3 Đặc điểm của các dự án đầu tư và dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
* Đặc điểm chung của các dự án đầu tư:
Nhìn chung, mỗi dự án đầu tư sẽ có những đặc điểm và mục tiêu khác nhau,nhưng hầu hết chúng đều đòi hỏi vốn lớn, ứ đọng trong thời gian dài Các dự án đầu
tư dù bằng vốn ngân sách hay bằng vốn đầu tư của các cá nhân, tổ chức ngoài ngânsách thì nó vẫn đòi hỏi một số lượng lớn lao động, tiền vốn và vật tư, nguồn vốnnày nằm khê đọng trong suốt quá trình đầu tư Vì thế, trong quá trình thực hiện dự
Trang 24án đầu tư đòi hỏi phải có kế hoạch huy động và sử dụng vốn hợp lý, đồng thời có kếhoạch phân bổ, bố trí lao động, kế hoạch cung cấp vật tư thiết bị phù hợp nhằm đảmbảo cho dự án hoàn thành trong thời gian ngắn nhất có thể để giảm sự lãng phí vềnguồn lực.
Mỗi dự án đầu tư đều cần sử dụng nguồn lao động lớn, đặc biệt với các dự ántrọng điểm tầm quốc gia và khu vực Do đó, công tác tuyển dụng, đào tạo, sử dụng
và đãi ngộ lao động cần tuân thủ một kế hoạch định trước nhằm đáp ứng nhu cầucủa từng loại lao động theo tiến độ đầu tư, xây dựng, hạn chế thấp nhất những ảnhhưởng tiêu cực do vấn đề hậu dự án tạo ra như bố trí lại lao động, giải quyết sốlượng lao động dư thừa
Do thời gian tính từ lúc khởi công dự án đến khi hoàn thành và đưa vào sửdụng thường kéo dài, nhiều công trình có thể kéo dài vài năm đến cả chục năm.Chính đặc điểm về thời gian này dẫn đến tình trạng một lượng vốn lớn bị đọngtrong quá trình thực hiện đầu tư, đòi hỏi phải phân tích bố trí các nguồn lực phù hợp
để hoàn thành dứt điểm từng hạng mục công trình, quản lý chặt chẽ tiến độ kếhoạch đầu tư
Thời gian vận hành các kết quả đầu tư kéo dài: thời gian này tính từ khi bắtđầu đưa công trình vào sử dụng cho đến khi hết thời hạn sử dụng và đào thải côngtrình Các thành quả của đầu tư xây dựng có giá trị sử dụng rất dài, có thể đến hàngtrăm năm,
Bên cạnh đó, kết quả của các dự án là các công trình có tính chất cố định,hoạt động ngay tại nơi nó được xây dựng nên các điều kiện về địa lý, địa hình sẽảnh hưởng đến quá trình thực hiện đầu tư cũng như phát huy kết quả đầu tư Vì vậy,địa điểm thực hiện dự án đầu tư phải được tính toán kỹ lưỡng và bố trí hợp lý nhằmđảm bảo các yêu cầu về an toàn cũng như hiệu quả sự dụng đồng thời bảo đảm được
sự phát triển cân đối giữa các vùng lãnh thổ
Dự án đầu tư liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực, diễn ra ở nhiều địaphương cùng lúc Vì thế khi tiến hành thực hiện dự án cần phải có sự liên kết chặtchẽ của các ngành, các cấp quản lý đầu tư, bên cạnh đó cũng phải phân định rõphạm vi trách nhiệm của các chủ thể tham gia đầu tư
* Đặc điểm dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
Công trình giao thông gồm công trình giao thông đường bộ, đường sắt, đườngthủy, đường hàng không Trong đó, trong phạm vi nghiên cứu của luận văn hướngđến quản lý dự án đầu tư các công trình giao thông đường bộ Theo luật Giao thôngđường bộ số 23/2008/QH12 ngày 13 tháng 11 năm 2008 do Quốc hội ban hành,
Trang 25công trình giao thông đường bộ gồm đường bộ, nơi dừng xe, đỗ xe trên đường bộ,đèn tín hiệu, biển báo hiệu, vạch kẻ đường, cọc tiêu, rào chắn, đảo giao thông, dảiphân cách, cột cây số, tường, kè, hệ thống thoát nước, trạm kiểm tra tải trọng xe,trạm thu phí và các công trình, thiết bị phụ trợ đường bộ khác.
Cũng như các dự án đầu tư cơ bản khác, các dự án đầu tư xây dựng về giaothông vận tải có các đặc điểm sau:
- Dự án có mục đích, mục tiêu rõ ràng: Các dự án đầu tư xây dựng hệ thốnggiao thông vận tải với mục đích cải thiện chất lượng giao thông, tạo động lực pháttriển kinh tế- văn hóa - xã hội Mỗi dự án khác nhau với quy mô vốn khác nhau, địađiểm xây dựng khác nhau sẽ có những mục đích khác nhau, nhưng nó đều được thểhiện rõ ràng ngay khi lên ý tưởng và bảo vệ dự án Dù có khác nhau ở nhiều nộidung nhưng chúng đều có một điểm chung nhằm phát triển hạ tầng giao thông vậntải, đáp ứng nhu cầu vận chuyển, lưu thông giữa các khu vực, vùng miền, tiết kiệmthời gian lưu thông và tăng sự an toàn khi lưu thông, giảm tải tình trạng quá tải, kẹt
xe, giảm tai nạn giao thông cả về số lượng và mức độ nguy hiểm
- Dự án có chu kỳ phát triển riêng và thời gian tồn tại hữu hạn: Dự án là một
sự sáng tạo, nó không kéo dài mãi mãi Khi kết thúc dự án, kết quả của dự án đượcchuyển giao cho bộ phận quản lý vận hành, nhóm quản lý dự án đầu tư giải tán vìvậy dự án có chu kỳ phát triển riêng và thời gian tồn tại hữu hạn
- Dự án có sự tham gia của nhiều bên như: chủ đầu tư, nhà thầu, cơ quancung cấp dịch vụ trong đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước Dự án nào cũng có sựtham gia của nhiều bên hữu quan như chủ đầu tư, người được hưởng từ dự án, cácnhà tư vấn, nhà thầu và các cơ quan quản lý nhà nước Tùy theo tính chất và lĩnhvực của dự án cũng như yêu cầu của nhà đầu tư mà sự tham gia của các thành phầntrên là khác nhau
- Sản phẩm dự án mang tính chất đơn chiếc, độc đáo Kết quả của dự án cótính khác biệt cao, sản phẩm dịch vụ do dự án đem lại là duy nhất
- Môi trường hoạt động của dự án là “va chạm”, có sự tương tác phức tạpgiữa dự án này với dự án khác, giữa bộ phận quản lý này với bộ phận quản lý khác
Dự án cạnh tranh lẫn nhau và các hoạt động tổ chức khác về nguồn vốn, nhân lực,thiết bị trong quản lý, nhiều trường hợp các thành viên của Ban quản lý dự án đầu
tư lại có nhiều lãnh đạo khác nhau nên không biết phải thực hiện mệnh lệnh của cấptrên trực tiếp nào nếu hai mệnh lệnh đó mâu thuẫn nhau Do đó, môi trường quản lý
dự án đầu tư có nhiều quan hệ phức tạp nhưng năng động
Trang 26- Dự án có tính bất định và độ rủi ro cao, do đặc điểm mang tính dài hạn củahoạt động đầu tư phát triển Hầu hết các dự án đòi hỏi quy mô tiền vốn, vật tư và laođộng rất lớn để thực hiện dự án trong một khoảng thời gian nhất định Mặc khácthời gian thực hiện đầu tư và vận hành thường kéo dài nên các dự án thường có độrủi ro cao.
Từ những đặc trưng trên đã chi phối trực tiếp đến công tác lập, quản lý quátrình thực hiện đầu tư và vận hành khai thác của dự án
1.1.2 Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
Có rất nhiều hình thức và quy mô dự án khác nhau nhưng yếu tố quan trọngtrong công tác quản lý dự án đầu tư về cơ bản đều giống nhau Những nội dung nàyđược giải quyết trong quy trình bốn giai đoạn: xác định mục tiêu và tổ chức dự án;lập kế hoạch dự án, quản lý thực hiện dự án, kết thúc dự án
Sơ đồ số 1.2: Sơ đồ quy trình quản lý dự án đầu tư [6]
Giai đoạn 1: Xác định mục tiêu và tổ chức dự án (chuẩn bị dự án):
Công việc trong giai đoạn đầu tiên là xác định rõ ràng các mục tiêu của dự án
và tổ chức nhân sự nguồn lực cho phù hợp xoay quanh những mục tiêu đó Lựclượng thúc đẩy chịu trách nhiệm tổ chức công việc nên là nhà điều hành đã đề xuất
và cấp phép cho dự án hoặc cá nhân được chỉ định làm người quản lý dự án đầu tư
Mục đích chính của giai đoạn này là: xác định các mục tiêu của dự án và tổchức công việc một cách rõ ràng, chi tiết Xác định việc thực hiện dự án nhằm đạtđược điều gì, giải quyết vấn đề gì, các tiêu chuẩn được sử dụng để đánh giá sựthành công của dự án và triển khai để tất cả mọi người trong bộ phận tham gia quản
lý dự án đầu tư đều hiểu rõ ràng và thống nhất về mục tiêu dự án
Tổ chức công việc của dự án bao gồm xác định nhân sự và nguồn lực thựchiện công việc, đảm bảo công tác tổ chức nhân sự sao cho phù hợp và sắp xếp tất cảcác nguồn lực cần thiết để hoàn thành các mục tiêu dự án
Trang 27Trong giai đoạn này, nhiệm vụ của nhà quản lý là sử dụng linh hoạt các kỹnăng quản lý để xác định mục tiêu của dự án, hướng cả dự án đi theo một mục tiêuchung nhất và tổ chức nhân sự sao cho phù hợp, trong đó phải có một nhóm nhỏgồm những người có kinh nghiệm (nhóm nòng cốt) để điều phối các hoạt động của
dự án giúp cho người đứng đầu quản lý dự án đầu tư
Giai đoạn hai: Lập kế hoạch thực hiện dự án đầu tư cơ bản bao gồm việc xácđịnh các nhiệm vụ và công việc cần thiết để đạt được mục tiêu, xác định trình tựthực hiện và ước tính thời gian cần thiết để hoàn tất các nhiệm vụ hợp lý Cụ thểhơn, những người lập kế hoạch phải xác định trình tự và thời hạn để hoàn tất nhữngnhiệm vụ đã đề ra Người lập kế hoạch tác mục tiêu đã định thành những nhiệm vụchính, phân biệt khung thời gian của dự án với thời hạn mà mỗi nhiệm vụ phải hoàntất, sao cho mục tiêu tổng thể của dự án được thực hiện theo đúng lịch trình Khi tất
cả mọi nhiệm vụ đã được đưa vào một lịch trình tổng thể (với một số việc tiến hànhtheo thứ tự kế tiếp nhau, một số có thể thực hiện song song), nhà quản lý dự án đầu
tư có thể xác định (1) liệu một số cá nhân có bị quá tải, trong khi những người kháccòn nhàn rỗi hay không; và (2) khoảng thời gian chung cần thiết cho dự án Nếu kếtquả là quãng thời gian đó nhiều hơn lượng thời gian đã định, nhà quản lý phải điềuchỉnh lịch trình hoặc nguồn lực để phù hợp với yêu cầu thực tế của dự án Sau đó,nhà quản lý dự án đầu tư và các thành viên trong nhóm sẽ phân tích các nhiệm vụ
để xác định có phải tất cả những nhiệm vụ này đều cần thiết và liệu có thể sắp xếplại một số nhiệm vụ để đẩy nhanh tiến độ và giảm chi phí hay không
Giai đoạn 3: Quản lý thực hiện dự án đòi hỏi người quản lý phải vận dụng tất
cả những kỹ năng quản lý truyền thống, cũng như cần kiểm tra và giám sát nghiêmngặt Điều đó sẽ đảm bảo cho dự án luôn theo đúng lịch trình, ngân sách và các tiêuchuẩn chất lượng đã định Khả năng thất bại của dự án sẽ rất cao nếu công tác quản
lý kém Những công việc không được điều hành hợp lý sẽ gây lãng phí thời gian,tiền bạc và công sức của người tham gia Nhà quản lý còn phải kiểm tra và giám sátchặt chẽ lịch trình, ngân sách và các tiêu chuẩn chất lượng của tất cả các mục tiêutrong dự án Trong giai đoạn này, nhà quản lý thực hiện các kỹ năng nhằm tạo độnglực thúc đẩy và tập trung mục tiêu, làm trung gian giải quyết các mối quan hệ cáccấp, thực hiện các phân bổ và điều chỉnh nguồn lực đồng thời giải quyết các vấn đềphát sinh Trong mọi công việc luôn luôn phải kiểm tra và giám sát về tiến độ, ngânsách tài chính thực hiện và kiểm soát về chất lượng để đảm bảo dự án luôn theođúng lịch trình, ngân sách và các tiêu chuẩn chất lượng đã định, đảm bảo an toànlao động và các điều kiện về môi trường
Trang 28Giai đoạn 4: Kết thúc dự án khi đã hoàn thành mục tiêu dự án, thực hiệnnghiệm thu và bàn giao công trình, chuyển kết quả cho các thành phần liên quan,thực hiện đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm về các vấn đề có liên quan đến quátrình thực hiện dự án này Dự án sẽ kết thúc sau khi đạt được mục tiêu và chuyểngiao kết quả cho các thành phần liên quan Nhóm dự án cũng chấm dứt hoạt động,nhưng chỉ sau khi các thành viên đã tổng kết và rút ra các bài học kinh nghiệm [15].
Tương ứng với mỗi giai đoạn quản lý dự án đầu tư, các công việc phải thựchiện như sau:
+ Quản lý dự án đầu tư ở giai đoạn hình thành:
- Lập báo cáo đầu tư, dự án đầu tư, báo cáo kinh tế kỹ thuật:
- Đánh giá hiệu quả dự án và xác định tổng mức đầu tư;
- Xây dựng phương án đền bù, giải phóng mặt bằng;
- Xây dựng và biên soạn toàn bộ công việc của công tác quản lý dự án đầu
tư xây dựng theo từng giai đoạn của quản lý đầu tư xây dựng công trình
+ Quản lý dự án đầu tư ở giai đoạn tiền thi công:
- Điều hành quản lý chung dự án;
- Tư vấn, tuyển chọn nhà thầu thiết kế và các nhà tư vấn phụ;
- Quản lý các hợp đồng tư vấn (soạn thảo hợp đồng, phương thức thanhtoán); triển khai công tác thiết kế và các thủ tục xin phê duyệt quy hoạch;
- Chuẩn bị cho giai đoạn thi công xây dựng:
- Xác định dự toán, tổng dự toán công trình
- Thẩm định dự toán, tổng dự toán
- Lập hồ sơ mời thầu và hồ sơ đấu thầu
+ Quản lý dự án đầu tư ở giai đoạn thi công xây dựng:
- Quản lý và giám sát chất lượng
- Lập và quản lý tiến độ thi công
- Quản lý chi phí dự án (tổng mức đầu tư, dự toán, thanh toán vốn)
- Quản lý các hợp đồng (soạn hợp đồng, phương thức thanh toán)
+ Quản lý dự án đầu tư ở giai đoạn kết thúc
- Nghiệm thu bàn giao công trình
- Lập hồ sơ quyết toán công trình
- Bảo hành, bảo trì và bảo hiểm công trình
* Nội dung quản lý đầu tư xây dựng công trình giao thông của các Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
Dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông là một loại dự án cụ thể tronglĩnh vực xây dựng giao thông nên quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao
Trang 29thông cũng tuân thủ những yêu cầu, đòi hỏi và nội dung quản lý, quy trình quản lýnhư quản lý dự án đầu tư nói chung Nó được bắt đầu từ hình thành ý tưởng về dự
án đầu tư, chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án đầu tư, kết thúc dự án đầu tư, vận hành
và bàn giao đưa vào sử dụng
Tại Khoản 2 Điều 33 Nghị định 12/2009/NĐ-CP về QLDA ĐTXD công
trình quy định: “Trường hợp CĐT trực tiếp QLDA thì CĐT thành lập Ban QLDA để
giúp CĐT làm đầu mối QLDA” Tại Khoản 2 Điều 34 Nghị định 12/2009/NĐ-CP về
QLDA ĐTXD công trình quy định: “Ban QLDA thực hiện nhiệm vụ do CĐT giao
và quyền hạn do CĐT uỷ quyền Ban QLDA chịu trách nhiệm trước CĐT và pháp luật theo nhiệm vụ được giao và quyền hạn được uỷ quyền” Do vậy, hầu hết các
Ban QLDA được thành lập sau khi có quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng
và thực hiện nhiệm vụ do CĐT ủy quyền kể từ giai đoạn thực hiện đầu tư của các
dự án và nội dung QLDA ĐTXD CTGT của các Ban QLDA là không hoàn toàngiống nhau
Về cơ bản có hai cách tiếp cận nội dung QLDA ĐTXD công trình giao thôngcủa Ban QLDA đó là quản lý theo mục tiêu và quản lý theo lĩnh vực Trong đó,quản lý theo mục tiêu gồm quản lý thời gian, quản lý chất lượng và quản lý chi phí;quản lý theo lĩnh vực gồm quản lý khảo sát, quản lý thiết kế và quản lý thi công xâydựng Nội dung cụ thể QLDA theo lĩnh vực của Ban QLDA gồm:
a Quản lý khảo sát
Quản lý khảo sát xây dựng CTGT của Ban QLDA là quản lý hoạt động thuthập số liệu về tự nhiên và xã hội để phục vụ việc thiết kế xây dựng CTGT Khảosát xây dựng gồm khảo sát địa hình, khảo sát địa chất thủy văn, khảo sát hiện trạngcông trình và các công việc khảo sát khác phục vụ hoạt động xây dựng Khảo sátxây dựng chỉ được tiến hành theo nhiệm vụ khảo sát và phương án kỹ thuật khảo sát
đã được phê duyệt Mục tiêu là thu thập được các số liệu về tự nhiên và xã hội đảmbảo tính trung thực, khách quan, phản ánh đúng thực tế, đủ điều kiện để thực hiệncông tác thiết kế xây dựng công trình Trình tự các bước thực hiện quản lý khảo sátxây dựng CTGT của Ban QLDA cụ thể gồm:
- Lập và phê duyệt nhiệm vụ khảo sát xây dựng
Nhiệm vụ khảo sát xây dựng được lập cho công tác khảo sát phục vụ việcthiết kế xây dựng công trình.Nhiệm vụ khảo sát xây dựng do nhà thầu thiết kế lậphoặc CĐT thuê tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực lập nhiệm vụ khảo sát xâydựng Các nội dung của nhiệm vụ khảo sát xây dựng bao gồm mục đích khảo sát,phạm vi khảo sát, tiêu chuẩn khảo sát, dự toán chi phí cho công tác khảo sát, thờigian thực hiện khảo sát
Trang 30- Lựa chọn nhà thầu tư vấn khảo sát
Công việc lựa chọn nhà thầu khảo sát là tìm được nhà thầu khảo sát đáp ứngyêu cầu về năng lực khảo sát xây dựng như có đăng ký kinh doanh phù hợp, có đủ sốlượng nhân sự cần thiết, có đủ máy móc thiết bị phục vụ khảo sát xây dựng côngtrình và đã có kinh nghiệm tham gia công tác khảo sát xây dựng
- Lập và phê duyệt phương án kỹ thuật khảo sát
Nhà thầu khảo sát lập phương án kỹ thuật khảo sát xây dựng phù hợp vớinhiệm vụ khảo sát xây dựng, các tiêu chuẩn về khảo sát xây dựng được áp dụng vàtrình chủ đầu tư phê duyệt.Nội dung phương án kỹ thuật khảo sát xây dựng gồm cơ
sở lập phương án kỹ thuật khảo sát, thành phần, khối lượng công tác khảo sát,phương pháp, thiết bị khảo sát
- Quản lý chất lượng công tác khảo sát
Kiểm tra việc bố trí đủ người có kinh nghiệm và chuyên môn phù hợp đểthực hiện khảo sát theo quy định của hợp đồng xây dựng; cử người có đủ điều kiệnnăng lực để làm chủ nhiệm khảo sát và tổ chức thực hiện biện pháp kiểm soát chấtlượng quy định tại phương án kỹ thuật khảo sát xây dựng CĐT tổ chức giám sátkhảo sát xây dựng theo nội dung kiểm tra năng lực thực tế của nhà thầu khảo sátxây dựng bao gồm nhân lực, thiết bị khảo sát tại hiện trường, phòng thí nghiệm (nếucó) được sử dụng so với phương án khảo sát xây dựng được duyệt và quy định củahợp đồng xây dựng, theo dõi, kiểm tra việc thực hiện khảo sát xây dựng Nghiệmthu chi tiết công việc thực hiện của nhà thầu khảo sát
- Nghiệm thu, phê duyệt kết quả khảo sát xây dựng
Kiểm tra khối lượng công việc khảo sát xây dựng đã thực hiện; kiểm tra danhmục hồ sơ hoàn thành công tác khảo sát; xem xét sự phù hợp về quy cách, số lượng
và nội dung của báo cáo khảo sát so với quy định của nhiệm vụ khảo sát xây dựng,phương án kỹ thuật khảo sát xây dựng được CĐT phê duyệt và quy định của hợpđồng xây dựng; thông báo chấp thuận nghiệm thu báo cáo kết quả khảo sát xâydựng bằng văn bản đến nhà thầu khảo sát nếu đạt yêu cầu
b Quản lý thiết kế
Quản lý thiết kế xây dựng CTGT của Ban QLDA là quản lý các hoạt độngtạo ra các sản phẩm thiết kế như thuyết minh, bản vẽ, các bản tính toán phục vụxây dựng công trình Sản phẩm của thiết kế xây dựng có ảnh hưởng rất lớn đến chấtlượng công trình và chi phí ĐTXD, do đó việc đảm bảo sự tuân thủ của thiết kế theocác tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng là mục tiêu chủ yếu của quá trình quản lý thiết kếxây dựng Trình tự các bước thực hiện quản lý thiết kế xây dựng CTGT của BanQLDA cụ thể gồm:
Trang 31- Lựa chọn nhà thầu tư vấn thiết kế
Mục tiêu là tìm được nhà thầu thiết kế đáp ứng yêu cầu về năng lực thiết kếxây dựng như có đăng ký kinh doanh phù hợp, có đủ số lượng nhân sự cần thiết, có
đủ máy móc thiết bị phục vụ thiết kế xây dựng công trình và đã có kinh nghiệmtham gia thiết kế xây dựng
- Quản lý chất lượng công tác thiết kế xây dựng
Kiểm tra giám sát việc bố trí nhân sự của nhà thầu đảm bảo có kinh nghiệm
và chuyên môn phù hợp để thực hiện thiết kế; chỉ cho phép sử dụng kết quả khảosát đáp ứng được yêu cầu của bước thiết kế và phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật, tiêuchuẩn được áp dụng cho công trình Tổ chức kiểm tra sản phẩm thiết kế gồm:
+ Thành phần của sản phẩm thiết kế bao gồm: thuyết minh thiết kế, các bảngtính, các bản vẽ thiết kế, các tài liệu khảo sát xây dựng liên quan, quy trình bảo trìcông trình (nếu có) và dự toán công trình;
+ Nội dung sản phẩm thiết kế: sự tuân thủ các quy định về kích cỡ, tỷ lệ,khung tên, chữ ký theo các tiêu chuẩn áp dụng và các quy định hiện hành Sự tuânthủ về kết cấu nội dung của thuyết minh, bố cục và nội dung thể hiện của bản vẽ,danh mục các khoản chi phí của dự toán …
Để đảm bảo chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng các Ban QLDA có thểthuê đơn vị tư vấn để thẩm tra thiết kế và dự toán công trình trước khi trình CĐTthẩm định và phê duyệt
- Thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng
Công việc thẩm định và phê duyệt thiết kế do CĐT thực hiện theo quy định.Ban QLDA tiếp nhận sản phẩm thiết kế, tổ chức kiểm tra sản phẩm thiết kế trướckhi trình CĐT thẩm định và phê duyệt
- Nghiệm thu thiết kế xây dựng công trình
Sau khi thiết kế và dự toán công trình được CĐT phê duyệt, Ban QLDA Tổ
chức nghiệm thu hồ sơ thiết kế xây dựng công trình theo quy định Nội dung
nghiệm thu được lập thành Biên bản trong đó thể hiện: Đối tượng nghiệm thu; thànhphần trực tiếp nghiệm thu; thời gian và địa điểm nghiệm thu; đánh giá chất lượng và
số lượng hồ sơ thiết kế đối chiếu với các yêu cầu kỹ thuật và yêu cầu của hợp đồng;kết luận nghiệm thu
c Quản lý thi công xây dựng
- Tổ chức lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng công trình
Mục đích tổ chức lựa chọn nhà thầu là tìm được nhà thầu có đủ năng lực đểthi công công trình Sau khi kế hoạch đấu thầu của dự án đã được Người quyết định
Trang 32đầu tư phê duyệt, trình tự chung khi thực hiện lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng như sau:
+ Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu, bao gồm: lập hồ sơ mời thầu; trình thẩm định
và phê duyệt hồ sơ mời thầu
+ Tổ chức lựa chọn nhà thầu, bao gồm: mời thầu; phát hành, sửa đổi, làm rõ
hồ sơ mời thầu; chuẩn bị, nộp, tiếp nhận, quản lý, sửa đổi, rút hồ sơ dự thầu; mởthầu
+ Đánh giá hồ sơ dự thầu, bao gồm: kiểm tra, đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ
dự thầu; đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu; xếp hạng nhà thầu
+ Thương thảo hợp đồng
+ Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu
+ Hoàn thiện, ký kết hợp đồng
- Quản lý tiến độ xây dựng thi công xây dựng công trình
Công trình xây dựng trước khi triển khai phải có tiến độ thi công xây dựng.Tiến độ thi công xây dựng công trình do nhà thầu lập phải phù hợp với tiến độ tổngthể của dự án được CĐT chấp thuận
Ban QLDA, nhà thầu thi công xây dựng, tư vấn giám sát thi công xây dựng
và các bên có liên quan theo dõi, giám sát tiến độ thi công xây dựng công trình vàđiều chỉnh tiến độ trong trường hợp tiến độ thi công xây dựng ở một số giai đoạn bịkéo dài nhưng không được làm ảnh hưởng đến tiến độ tổng thể của dự án
- Quản lý chất lượng xây dựng công trình
Công tác quản lý chất lượng xây dựng được tiến hành theo trình tự sau:
+ Lập và phê duyệt biện pháp thi công
+ Kiểm tra điều kiện khởi công xây dựng công trình và báo cáo cơ quan quản
lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định trước khi khởi công
+ Tổ chức thi công xây dựng công trình và giám sát, nghiệm thu trong quátrình thi công xây dựng
+ Kiểm định chất lượng công trình, hạng mục công trình (nếu có)
+ Kiểm tra công tác nghiệm thu hạng mục công trình hoặc công trình xâydựng hoàn thành trước khi đưa vào sử dụng của cơ quan quản lý nhà nước chuyênngành
+ Nghiệm thu hạng mục công trình hoặc công trình hoàn thành để đưa vào
Trang 33công của Ban QLDA hoặc tổ chức TVGS) và giám sát quyền tác giả của tư vấn thiết
kế Thông qua công tác nghiệm thu công việc, nghiệm thu giai đoạn và nghiệm thuhoàn thành để đưa công trình vào khai thác sử dụng
- Quản lý chi phí ĐTXD trong quá trình thi công xây dựng
Trong giai đoạn thi công xây dựng công trình, chi phí xây dựng biểu thị quachỉ tiêu dự toán xây dựng công trình giá trị tạm ứng, thanh toán, quyết toán khi kếtthúc hợp đồng xây dựng Chi phí ĐTXD trong quá trình thi công xây dựng côngtrình bao gồm các khoản chính là chi phí nhân công, chi phí vật liệu, chi phí máymóc thiết bị, dự phòng phí
Để quản lý chi phí thi công xây dựng trước hết phải quản lý khối lượng thicông xây dựng công trình: việc thi công xây dựng công trình phải được thực hiệntheo khối lượng của thiết kế được duyệt Khối lượng thi công xây dựng được tínhtoán, xác nhận giữa CĐT, nhà thầu thi công xây dựng, tư vấn giám sát theo thờigian hoặc giai đoạn thi công và được đối chiếu với khối lượng thiết kế được duyệt
để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán theo hợp đồng Khi có khối lượng phát sinhngoài thiết kế, dự toán xây dựng công trình được duyệt thì CĐT, Ban QLDA vànhà thầu thi công xây dựng phải xem xét để xử lý
Việc kiểm soát về chi phí thi công xây dựng phải tiến hành từ khâu thiết kế,lập dự toán công trình đến giá hợp đồng xây dựng, thanh toán khối lượng hoànthành và quyết toán hợp đồng Đảm bảo tính đúng, tính đủ theo thực tế thi công xâydựng
- Quản lý an toàn lao động, môi trường xây dựng
Xây dựng lập các biện pháp an toàn cho người lao động, thiết bị, phương tiệnthi công và công trình trước khi thi công xây dựng
Thường xuyên kiểm tra giám sát công tác an toàn lao động trên công trường.Khi xảy ra sự cố mất an toàn phải tạm dừng hoặc đình chỉ thi công đến khi khắcphục xong mới được tiếp tục thi công Giám sát việc cung cấp đầy đủ các trang thiết
bị bảo vệ cá nhân, an toàn lao động cho người lao động trên công trường của nhàthầu, bố trí cán bộ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm làm công tác an toàn, vệ sinh laođộng
Kiểm tra việc thực hiện các biện pháp bảo đảm về môi trường cho ngườilao động trên công trường và bảo vệ môi trường xung quanh, bao gồm có biệnpháp chống bụi, chống ồn, xử lý phế thải và thu dọn hiện trường Đảm bảo antoàn vệ sinh môi trường khi vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải thải
Trang 341.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
* Các nhân tố khách quan
- Nhân tố thuộc luật pháp
Mọi hoạt động kinh tế nói chung và hoạt động đầu tư nói riêng ngoài việcchịu tác động của quy luật kinh tế thị trường cần tuân thủ luật pháp và hoạt độngtrong khuôn khổ luật pháp Đối với doanh nghiệp, mỗi dự án đầu tư hoạt động trongmôi trường kinh tế của một quốc gia cần tuân thủ những quy định của hệ thống luậtpháp nước đó Đối với Việt Nam, các doanh nghiệp và dự án vận hành trong nềnkinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì những đặc trưng của hệ thốngluật pháp xã hội chủ nghĩa sẽ ảnh hưởng đến những hành vi cụ thể về tổ chức, quản
lý của các doanh nghiệp và dự án đó
Đối với một dự án cụ thể hoạt động trong một ngành, một lĩnh vực nhất định,trước hết về phương diện tổ chức, quản lý, nhà đầu tư cần phải nghiên cứu, xem xét
hệ thống pháp luật hiện hành của nhà nước, các quy định riêng của từng ngành,từng địa phương trong mối quan hệ ràng buộc về mặt tổ chức, sản xuất, lao động,bảo vệ môi trường, quan hệ sinh hoạt xã hội cũng như những mặt thuận lợi và trởngại cho việc huy động các nguồn lực của dự án ở hiện tại và trong tương lai Thoát
ly nhân tố luật pháp hoặc không dự kiến đầy đủ các yếu tố luật pháp trong quá trìnhlập dự án sẽ mang lại những hậu quả không nhỏ trong quá trình tổ chức, điều hành
bộ máy quản lý dự án đầu tư sau này [7] Đồng thời, khi quản lý dự án đầu tư cũngcần căn cứ vào các chế độ chính sách do địa phương ban hành Khi các chính sáchnày phù hợp và mang tính khả thi, phù hợp với đặc điểm tổ chức quản lý của dự án
sẽ đảm bảo công tác quản lý dự án đầu tư được diễn ra một cách chặt chẽ, giảm cácthủ tục phiền hà, không cần thiết, dễ dàng cho quá trình triển khai thực hiện dự án
và góp phần thể hiện cụ thể quyền và trách nhiệm của các bộ phận thực hiện
Hoạt động QLDA ĐTXD CTGT của Ban QLDA cũng chịu sự chi phối bởicác quy định của pháp luật về đầu tư, về đất đai, về xây dựng, về sử dụng ngânsách… Do đó, trong quá trình quản lý Ban QLDA đều phải bám sát và thực hiệntheo đúng các quy định của Nhà nước có liên quan Khi cơ quan có thẩm quyền củaNhà nước thay thế, sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật sẽ dẫn tới ảnhhưởng lớn tới hoạt động quản lý của Ban QLDA
Đồng thời, trong mỗi quá trình, mỗi giai đoạn thực hiện dự án, nhà quản lýphải tuyệt đối tuân thủ các quy định của luật pháp trong quá trình thực hiện về đấuthầu, về thi công, về giám sát, thiết kế… Mỗi loại dự án khách nhau lại có quy định
Trang 35riêng về điều kiện, tiêu chuẩn và yêu cầu để quản lý Nếu quá trình quản lý khôngtuân thủ và bám sát các yêu cầu này sẽ rất dễ đến những sai phạm, gây nên kiệntụng, tranh chấp Đây là một trong những nguyên nhân khiến cho dự án bị trì trệ dophải tạm dừng, nếu kéo dài không thể giải quyết sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đếntiến độ thực hiện dự án khi đó chi phí cơ hội và chi phí tài chính phát sinh sẽ khôngthể lường trước được.
- Các nhân tố kinh tế
Bên cạnh các nhân tố luật pháp và tổ chức thì một số nhân tố kinh tế có thểảnh hưởng đến khía cạnh tổ chức, quản lý và nhân sự của một dự án Trình độ pháttriển kinh tế, quan hệ sở hữu có ảnh hưởng trực tiếp đến khía cạnh tổ chức của một
dự án Rõ ràng do hạn chế về trình độ phát triển, năng lực quản lý của các chủ đầu
tư tại các khu vực kém phát triển sẽ hạn chế áp dụng các mô hình và công cụ quản
lý tiên tiến Quyền sở hữu tài sản và vốn trong hầu hết các trường hợp đều có thểảnh hưởng đến mô hình quản lý điều hành cụ thể của một dự án đầu tư Bên cạnh
đó, sự tác động của các biến số kinh tế vĩ mô (tăng trưởng, lạm phát, thất nghiệp)trong chừng mực nhất định có thể ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức và quản lý Cácnhân tố này có thể xảy ra trong phạm vị một quốc gia hoặc trên phạm vi toàn cầu
Khi đó, tính ổn định của nền kinh tế cũng ảnh hưởng lớn đến hoạt động quản
lý dự án đầu tư Trong giai đoạn quá độ của sự chuyển đổi cơ chế, chương trình cảicách doanh nghiệp Nhà nước là vấn đề phức tạp và không kém phần khó khăn.Nhiều doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực đầu tư xây dựng đứng trước sức ép cảicách, một mặt vẫn phải lo công ăn việc làm ổn định cho bộ máy nhân sự để tồn tại,mặt khác vẫn phải duy trì chỗ đứng trong guồng máy quản lý nhà nước Trong khi
đó, chế độ kế toán, kiểm toán, báo cáo thống kê, thanh tra, kiểm tra lại không đượcthực hiện nghiêm túc, có hiệu quả; chế độ trách nhiệm đối với đội ngũ Giám đốcdoanh nghiệp chưa chặt chẽ Hoạt động của khu vực doanh nghiệp nhà nước cả mộtthời gian dài theo một luật riêng, bao cấp dưới nhiều hình thức còn phổ biến Cácchính sách tạo lập môi trường kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng chưakịp thời, đồng bộ Rõ ràng, khi khu vực doanh nghiệp Nhà nước được cải cách,cùng với môi trường kinh doanh và cơ chế quản lý doanh nghiệp được hoàn thiệntheo một luật chung phù hợp với cơ chế thị trường, chắc chắn tình trạng thất thoát,tham nhũng trong đầu tư xây dựng cũng sẽ giảm thiểu
Thời gian qua, nền kinh tế nước ta thiếu ổn định, lạm phát vẫn còn biến động
và duy trì ở mức cao cao, thị trường xây dựng có sự biến động lớn về giá cả nguyênvật liệu, tỷ giá, tiền lương nhân công, ca máy, nên việc quản lý chi phí gặp nhiều
Trang 36khó khăn Dự toán thay đổi, dự án vượt tổng mức đầu ta là nguyên nhân khiến côngtrình chậm tiến độ, không đảm bảo yêu cầu về thời gian và chi phí do các nguyênnhân về sự thiếu ổn định của nền kinh tế.
Đồng thời, những nhân tố luật pháp, kinh tế, tổ chức trong quá trình thựchiện dự án đầu tư có ảnh hưởng đến tổ chức quản trị dự án thường xảy ra đồng thời
và đan xen lẫn nhau Vì vậy, trong quá trình quản lý dự án đầu tư, khi đứng trênphương diện quản trị không nên quá nhấn mạnh một nhân tố nào đó mà xem nhẹcác nhân tố khác Điều đó sẽ dẫn đến những sai phạm khó tránh khỏi trong việc xâydựng bộ máy điều hành dự án trong quá trình vận hành sau này
- Nhân tố về điều kiện tự nhiên, văn hóa xã hội
Các nhân tố về điều kiện tự nhiên như thời tiết mưa nắng, lũ lụt, địa chất cóảnh hưởng đến trực tiếp đến quá trình thực hiện dự án đầu tư về mặt thời gian vàtiến độ thi công xây dựng Nếu các điều kiện về tự nhiên thuận lợi sẽ tạo điều kiệncho việc thi công xây dựng đảm bảo tiến độ thời gian và chất lượng đưa ra Ngượclại nếu điều kiện tự nhiên không thuận lợi có thể làm cho việc thực hiện đầu tưkhông đảm bảo được đúng tiến độ và có thể ảnh hưởng đến chất lượng của côngtrình xây dựng Các yếu tố thuộc về văn hóa xã hội của khu vực cũng có ảnh hưởngđến quá trình quản lý và thực hiện dự án ĐTXD, chẳng hạn như trình độ dân trí,phong tục tập quán của người dân tại khu vực ĐTXD công trình có yếu tố GPMBthì với mức độ về trình độ dân trí, phong tục tập quán sẽ có tác động thuận lợi haykhó khăn khác nhau trong công tác GPMB
* Các nhân tố chủ quan:
- Năng lực của đơn vị đầu tư: Năng lực của đội ngũ nhân sự có ảnh hưởngquan trọng nhất đến quá trình quản lý dự án đầu tư xây dựng Trình độ năng lực vàkinh nghiệm làm việc của cán bộ lãnh đạo và người đứng đầu quyết định đến hiệuquả tổ chức quản lý dự án đầu tư bởi họ chính là những người dẫn đường để đưa dự
án đạt được mục tiêu mà chủ đầu tư đã đề ra Nhà quản lý chính là chủ thể thực hiệncác công việc của quản lý dự án đầu tư xây dựng Yêu cầu đối với một nhà quản lý
dự được ghi nhận cụ thể và chi tiết cho từng vị trí trong công tác quản lý dự án đầu
tư xây dựng thể hiện trong Nghị định số 59 của Chính phủ ban hành ngày 18 tháng
6 năm 2015 về quản lý dự án đầu tư xây dựng Để công tác quản lý dự án đầu tưxây dựng đạt chất lượng tốt, đầu tiên, nhà quản lý cần phải có đủ các năng lực cầnthiết được quy định cụ thể chi tiết trong Nghị định số 59, thể hiện bằng các vănbằng, chứng chỉ mà người làm công tác quản lý có được Nếu nhà quản lý thiếu đicác văn bằng chứng chỉ như quy định tại Nghị định 59/NĐ-CP, trước hết là đã vi
Trang 37phạm pháp luật, sau đó là không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về năng lực của cán bộquản lý dự án đầu tư Bên cạnh đó, phương pháp quản lý của người làm công tácquản lý phải phù hợp, sát sao và kịp thời Như vậy, nếu nhà quản lý đáp ứng đầy đủcác điều kiện về năng lực quản lý theo quy định trong Nghị định số 59/NĐ-CP và
có các kỹ năng mềm cần thiết cũng như có thâm niên, kinh nghiệm tham gia lĩnhvực quản lý dự án đầu tư thì sẽ có tác động tích cực đến chất lượng công tác quản lý
dự án đầu tư xây dựng và ngược lại
Trong suốt quá trình quản lý dự án đầu tư của mình, nhà quản lý sẽ sử dụng
hệ thống các kế hoạch, chế độ báo cáo, kiểm soát để đo lường tiến độ của dự án.Các kế hoạch, chế độ báo cáo, kiểm soát cần được quy định hợp lý, theo sát các giaiđoạn tổ chức hình thành, phát triển, kết thúc của dự án, chất lượng báo cáo, kiểmsoát phải trung thực, kịp thời Đây sẽ là những yếu tố mang tính tích cực giúp chonhà quản lý dự án đầu tư xây dựng thực hiện tốt việc quản lý của mình Ngược lại,nếu nhà quản lý thiếu đi những phương tiện này hoặc các kế hoạch, báo cáo làkhông trung thực, việc kiểm soát không được thực hiện kịp thời thì công tác quản lý
dự án đầu tư xây dựng rất dễ đi đến thất bại
Năng lực thực hiện của mỗi cá nhân trong tổ chức quyết định cuối cùng đếnhiệu quả thực hiện dự án Nếu đội ngũ nhân sự của đơn vị có trình độ chuyên môntốt, hiểu biết về lĩnh vực hoạt động và dự án thực hiện cũng như có kinh nghiệmlàm việc và có sự phối hợp nhịp nhàng trong công việc giữa các bộ phận thì chắcchắn sẽ đảm bảo dự án được thực hiện trong phạm vi thời gian, chi phí và tiến độ dựđịnh Ngược lại, đội ngũ nhân sự của đơn vị không đảm bảo về trình độ chuyên môncũng như chưa có kinh nghiệm thực hiện dự án thì khả năng xử lý các vấn đề phátsinh sẽ bị ảnh hưởng khi không được giải quyết kịp thời Yếu tố năng lực của củađơn vị và của đội ngũ nhân sự không chỉ được quyết định bởi trình độ chuyên môn,
kỹ thuật mà còn thể hiện ở tình trạng sức khỏe đáp ứng yêu cầu công việc và thái độlàm việc Ngoài ra, năng lực còn thể hiện ở các nguồn lực như trang thiết bị, côngnghệ, cơ sở hạ tầng, môi trường làm việc,… đây chính là điều kiện đủ để có thểthực hiện những công việc QLDA Nếu những nguồn lực này không có, không đảmbảo sẽ tác động tới kết quả quá trình QLDA
- Các nhân tố về tổ chức
Nhân tố tổ chức không chỉ ảnh hưởng đến nội dung công tác tổ chức quản lý
dự án đầu tư mà ngay cả đối với sự hình thành bộ máy quản trị vận hành kết quảđầu tư trong tương lai Nhân tố tổ chức là các nhân tố được quy định bằng nhữngquy ước chuẩn mực hiện hành mang tính ràng buộc về mặt tổ chức Những nhân tố
Trang 38tổ chức có ảnh hưởng đến nội dung tổ chức quản trị dự án mà chúng ta thường gặpnhư những hình thức tổ chức xã hội (tập trung hóa, chuyên môn hóa, liên kết hóa vàhợp tác hóa), các hình thức tổ chức liên doanh, liên kết, hợp tác đầu tư…
Chẳng hạn, một dự án định hướng đầu tư vào ngành sản xuất xe máy ở khâulắp ráp Trong trường hợp này, việc tổ chức bộ máy quản trị của doanh nghiệp phảichú ý đến nhân tố chuyên môn hóa ở khâu lắp ráp và nhân tố hợp tác ở khâu cungứng bán xe máy thành phẩm trong mối quan hệ với bên ngoài
- Thông tin liên quan đến quá trình quản lý dự án đầu tư:
Trong quá trình ra quyết định quản lý của các Ban QLDA, thông tin đóng vaitrò quan trọng, việc thu thập thông tin của các cá nhân thực hiện nhiệm vụ và các bộphận chuyên môn trực thuộc Ban quản lý sai lệch sẽ dẫn tới quyết định không chínhxác, gây thiệt hại đối với dự án Ngược lại, thông tin thu thập được là đầy đủ chínhxác thì quá trình nhận định tình hình sẽ thực tế hơn, ra các quyết định chính xác.Trong quá trình thực hiện đấu thầu để lựa chọn nhà thầu (tư vấn, thiết kế, thi công,giám sát), nếu như không có nguồn thông tin cụ thể, rõ ràng và chính xác sẽ rất dễdẫn đến việc lựa chọn đơn vị nhà thầu không có đủ năng lực cả về nhân sự, trangthiết bị và tài chính đáp ứng yêu cầu của dự án, điều này dẫn đến chất lượng thựchiện thầu có thể không đảm bảo và thời gian thực hiện dự án kéo dài cũng như sựđiều chỉnh so với dự toán có thể thay đổi lớn
1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
1.2.1 Kinh nghiệm của Ban quản lý dự án đầu tư và xây dựng Cao Bằng
Ban QLDA được chủ đầu tư ủy quyền tổ chức thực hiện các dự án do SởGTVT Cao Bằng làm CĐT, cụ thể: Thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư; tổ chứcquản lý, giám sát thực hiện và quyết toán các dự án; tổ chức lựa chọn nhà thầu và
ký kết các hợp đồng thực hiện, hoàn thành dự án theo kế hoạch; tổ chức GPMBtheo đúng quy định hiện hành Cơ cấu tổ chức gồm: Ban giám đốc, phòng QLDA,phòng hành chính kế toán và phòng tư vấn giám sát, Ban quản lý quy định rõ chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của từng phòng ban, vị trí, chức vụ
Ban QLDA ĐTXD Cao Bằng được CĐT ủy quyền phần lớn các nội dungquản lý từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, giai đoạn thực hiện đầu tư cho tới giai đoạn kếtthúc đầu tư, trừ công việc thẩm định và phê duyệt thiết kế, dự toán, kết quả lựa chọnnhà thầu Như vậy, Ban được chủ động hoàn toàn trong công tác quản lý dự ánĐTXD công trình Ban QLDA ĐTXD Cao Bằng tổ chức quản lý các dự án theo môhình dọc, nghĩa là các dự án được coi là của cả Ban QLDA, mỗi phòng thực hiện
Trang 39một số hạng mục quản lý, các quyết định quản lý do người đứng đầu Ban (Giám đốc) quyết định Sử dụng mô hình này có nhiều ưu điểm:
- Ban QLDA được chủ động trong toàn bộ quá trình quản lý, điều hành các
dự án tạo điều kiện nâng cao hiệu quả giải quyết các vấn đề phát sinh trong quátrình thực hiện nhiệm vụ Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị
- Quản lý và thực hiện các công việc có sự tham gia của nhiều bộ phận, làmgiảm thiểu các sai sót trong quá trình thực hiện nhờ việc kiểm tra chéo và có thể đẩynhanh tiến độ thực hiện nhờ việc phát huy hiệu quả tính tập thể
Tuy nhiên nó cũng có một số hạn chế khi QLDA có nhiều người, nhiều bộphận tham gia, sự phối hợp, kết nối và phân công kém sẽ dẫn đến những ảnh hưởngrất lớn đến việc thực hiện dự án Khi trách nhiệm tập trung vào người đứng đầu nhưvậy không phát huy được tính chủ động và tinh thần trách nhiệm của từng bộ phận
và mỗi cá nhân Công việc được phân chia cho các nhân viên dễ dẫn đến việc hồ sơlưu trữ không được tập trung, thống nhất dễ thất lạc Công tác kiểm tra, kiểm soát
hồ sơ phải trải qua nhiều bộ phận, nhiều khâu nên nếu không có một quy trình thựchiện kỹ càng thì dễ dẫn đến chồng chéo, kéo dài thời gian gây khó khăn cho các nhàthầu cũng như ảnh hưởng đến công tác thanh toán, quyết toán công trình
Theo báo cáo của Ban quản lý dự án tỉnh Cao Bằng, giai đoạn từ năm 2015đến năm 2017, Ban quản lý được giao nhiệm vụ chủ đầu tư 11 dự án, trong đó có 8
dự án chuẩn bị đầu tư gồm: dự án đường tỉnh 216; đường tỉnh 207; đường từ di tíchdanh lam thắng cảnh quốc gia động Dơi đến khu du lịch thác Bản Giốc; đường giaothông nông thôn Lũng Láo - Bình Chỉnh; đường tỉnh 208 từ thị trấn Đông Khê,huyện Thạch An đi xã Cách Linh, huyện Phục Hòa - xã An Lạc, xã Đức Quang,huyện Hạ Lang - xã Chí Viễn, huyện Trùng Khánh; cầu dân sinh và quản lý tài sảnđường địa phương; cầu đường bộ II Tà Lùng - Thủy Khẩu; dự án nâng cấp cải tạođường Nà Pồng - Đức Hạnh, huyện Bảo Lâm Và 3 dự án đang triển khai thi cônggồm: dự án đường tỉnh 207 đoạn Km0-Km31; đường tỉnh 216; đường giao thôngnông thôn Lũng Láo - Bình Chỉnh Ngoài ra, đơn vị cũng đang thực hiện 3 dự án dochủ đầu tư ủy thác gồm: dự án cải tạo nâng cấp đường tỉnh 202; đường giao thôngĐồn Biên phòng Cần Yên; các hạng mục công trình phục vụ diễn tập khu vựcphòng thủ tỉnh Cao Bằng năm 2016, các đường hầm trong núi
Trong các báo cáo công khai trên báo chí, Ban QLDA tỉnh Cao Bằng đã triểnkhai chuẩn bị dự án theo đúng nhiệm vụ UBND tỉnh giao cơ bản đạt yêu cầu, đượcphê duyệt đầu tư đảm bảo tiến độ Tuy nhiên, quá tình triển khai còn khó khăn trongcông tác bố trí vốn, một số dự án không được triển khai theo đúng tiến độ đã phê
Trang 40duyệt đầu tư, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng Đối với các dự án đã hoànthành đều được nghiệm thu bàn giao đảm bảo chất lượng.
Gần đây nhất, Ban quản lý dự án triển khai đấu thầu thực hiện gói thầu số 12,
Dự án giai đoạn I, Dự án đường tỉnh 208, từ Đông Khê đến Trùng Khánh với trị giá
là 670 tỷ đồng bằng phương thức đấu thầu rộng rãi để lựa chọn nhà thầu thực hiệnthi công Tuy nhiên, trong điều kiện mời thầu có tiêu chí đánh giá nhà thầu phảihoàn thành nghĩa vụ thuế với nhà nước và có xác nhận của cơ quan quản lý thuế chitiết từng khỏan mục thuế phải nộp Điều này có nghĩa là khi tham gia hoạt động, tất
cả các nhà thầu phải có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ thuế với nhà nước, nếukhông hoàn thành nghĩa vụ thuế sẽ không được chấp nhận để tham gia đấu thầu.Việc vận dụng điều kiện này góp phần đảm bảo về điều kiện tài chính của đơn vịtham gia thầu về năng lực tài chính và kinh nghiệm thực hiện Tuy nhiên, khi triểnkhai đã dẫn đến khiếu nại của hai đơn vị là Liên danh Công ty cổ phần Tập đoànMiền Trung - Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 1 (Cienco1); Công ty
cổ phần đầu tư thương mại và xây dựng giao thông 1 (Trico) về việc họ bị đánh giákhông đáp ứng yêu cầu kỹ thuật do chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế trong khi tínhđến thời điểm nộp hồ sơ đấu thầu họ đã hoàn thành xong mọi nghĩa vụ thuế [14]Điều này làm cho dự án bị chậm tiến độ thực hiện triển khai để giải quyết khiếu nại
1.2.2 Kinh nghiệm của Ban quản lý dự án công trình giao thông tỉnh Yên Bái
Ban QLDA CTGT Yên Bái được Sở GTVT Yên Bái giao làm đại diện CĐTquản lý điều hành các dự án, gồm các công việc: Lập kế hoạch đầu thầu của dự án;quản lý giám sát công tác khảo sát, lập dự án đầu tư; tổ chức lựa chọn nhà thầu tưvấn, nhà thầu thi công xây dựng, ký hợp đồng và quản lý, giám sát quá trình thựchiện hợp đồng; thực hiện các thủ tục về môi trường, làm công tác GPMB các côngtrình; làm các thủ tục quyết toán các công trình theo quy định
Cơ cấu tổ chức của Ban quản lý bao gồm: Ban giám đốc, phòng Dự án vàphòng Tài vụ hành chính Nhiệm vụ cụ thể của các phòng như sau:
+ Phòng Dự án: Lập kế hoạch triển khai thực hiện các dự án, kế hoạch đấuthầu; thực hiện công tác lựa chọn nhà thầu; quản lý thực hiện dự án từ bước chuẩn
bị đầu tư, thực hiện đầu tư cho đến khi hoàn thành dự án đưa vào khai thác sử dụng
kể cả thời gian bảo hành công trình theo quy định Giải trình với các cơ quan trongquá trình thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, quyết toán công trình trong phạm vi đượcgiao; Soạn thảo hợp đồng với các nhà thầu Thực hiện công tác GPMB, làm các thủtục về môi trường của dự án