Y3 TLS KHÁM lâm SÀNG hô hấp ths nguyễn thị ý nhi

- Tiếng thở, tiếng nói: thở khò khè abcess thành sau họng, bạch hầu thanh quản..., khàn tiếng viêm họng, viêm thanh quản.... - Rung thanh tăng: đông đặc phổi viêm phổi, nhồi máu phổi…

KHÁM LÂM SÀNG HÔ HÂP

GV: NGUYỄN THỊ Ý NHI

ĐẠI CƯƠNG HỆ HÔ HẤP

 I KHÁM TOÀN THÂN

- Màu sắc da: tím, sạm da

Da và niêm mạc

- Các tổn thương ở da: sẹo, lỗ dò có mủ,

các nốt mụn nước

- Phù: phù toàn thân, phù cục bộ, phù ở

đáy lồng ngực một bên

- Tuần hoàn bàng hệ ở lồng ngực

- Hệ thống hạch

 Móng tay, móng chân khum như mặt kính đồng hồ

 Đầu ngón tay, ngón chân đều tròn bè như dùi trống

Các móng và ngón tay, chân

Khó thở: cánh mũi phập phồng, há miệng khi hít vào, các cơ trên

móng-dưới móng, cơ ức-đòn-chũm co kéo, rút lõm hõm trên ức, các khoảng gian sườn, hõm dưới sụn ức hay mũi kiếm

Bộ mặt V.A (Vegetation Adenoides): tổ chức vòm hầu phì đại→lỗ

mũi sau bị bịt một phần→thở bằng miệng→vòm khẩu cái biến dạng, khum lại

Vẻ mặt

Mặt ngơ ngác, miệng thường xuyên

hơi há, lỗ mũi hếch lên sang hai bên,

hai gò má hẹp lại vì xương hàm trên

kém phát triển Tai có thể nghễnh

ngãng vì lỗ vòi Eustache bị tổ chức

tân sinh bịt lại

 I KHÁM TOÀN THÂN

 HÔ HẤP TRÊN

II- KHÁM ĐƯỜNG HÔ HẤP TRÊN

- Hơi thở:

+ Tổn thương ở miệng: sâu răng, viêm lợi, viêm họng, cam tẩu mã, ung thư ở miệng

+ Rối loạn tiêu hoá

+ Viêm xoang hàm, viêm tuyến hạnh nhân, abscess phổi

- Tiếng thở, tiếng nói: thở khò khè (abcess thành sau

họng, bạch hầu thanh quản ), khàn tiếng (viêm họng, viêm thanh quản )

- Nuốt đau: viêm họng, viêm tuyến hạnh nhân cấp

- Ù tai: viêm V.A

HÔI

- Viêm họng đỏ: cúm, sởi, nhiễm khuẩn (tụ cầu, liên cầu và bạch hầu ở giai đoạn đầu).

- Viêm họng trắng (giả mạc): bạch hầu

- Viêm họng loét có giả mạc Vincent do xoắn khuẩn.

- Viêm họng hoại tử trong nhiễm khuẩn toàn thân nặng

- Viêm họng trong bệnh máu: bệnh bạch hầu

- Viêm họng giang mai thời kỳ II

HỌNG

niêm mạc, các tuyến hạnh nhân , V.A , các cột

 I KHÁM TOÀN THÂN

 Nhìn:

KHÁM LÂM SÀNG

Quan sát khung xương

Quan sát nhịp thở

 Đo:

 Đo vòng ngực theo Hirtz có 3 mốc.

- Ngay dưới hố nách.

- Trên đường ngang qua núm vú.

- Trên đường ngang đi giữa đỉnh góc bờ sườn, nền mũi ức

và bờ dưới xương sườn 10.

 Đo ở thì hít vào và thở ra gắng sức

 Bình thường, hiệu số chu vi lồng ngực: 4-6 cm (biên độ hô hấp).

 Có thể đo riêng rẽ hai bên lồng ngực

 Biên độ hô hấp giảm: TDMP, TKMP, KPT, giãn phế nang,

…

 Sờ:

trong TDMP, TKMP, xẹp phổi.

đau khu trú.

Thăm dò rung thanh: Cường độ phụ thuộc vào độ rung

của dây thanh âm và độ dày của thành ngực

- Rung thanh mất: nếu dây thanh âm không hoạt động

được (liệt dây thanh…)

- Rung thanh tăng: đông đặc phổi (viêm phổi), nhồi máu phổi…mô phổi hoạt động bù

- Rung thanh không thay đổi: viêm phổi không điển hình, tràn dịch nhẹ ở màng phổi, v.v…

 Gõ:

 Gõ trực tiếp:

- Gõ gián tiếp: qua trung gian các ngón tay của tay

còn lại

chiều dày thành ngực, khả năng co giãn của nhu mô phổi và thể tích không khí trong phế nang.

- Cường độ phụ thuộc biên độ dao động thành ngực, thể tích và áp lực không khí trong phế nang.

Cường độ tăng: giãn phế nang, TKMP, hang phổi lớn ở nông, phổi

hoạt động bù…(TDMP lượng vừa, gõ vang ở phổi lành= dấu Skoda)

Cường độ giảm: viêm phổi, TDMP…

- Âm độ phụ thuộc tần số dao động

- Âm sắc: chỉ rõ trong các trường hợp bệnh lý (ví dụ: hang to, tràn khí màng phổi, gây nên những hoà âm đặc biệt)

+ Tiếng gõ vang /vang kim khí: Nghe giống tiếng gõ lên vật bằng

kim loại (hang lớn Φ> 6cm, vách nhẵn; tràn khí màng phổi)

+ Tiếng gõ bình nứt: nghe rè rè như khi gõ vào bình sứ bị nứt (hang

lớn, nông, chỉ thông với phế quản bởi một khe nhỏ)

 Nghe:

- Nghe trực tiếp:

- Nghe gián tiếp: dùng ống nghe

+ Tính chất tiếng thở ở hai thì hô hấp

+ Các tiếng bất thường: ran, thổi, cọ…

+ Sự thay đổi của các tiếng sau khi ho và nói

 Hô hấp đảo ngược: hen phế quản, giãn phế nang…

 Tiếng thở ngắt quãng: do nhiều nguyên nhân: thần kinh, xúc

cảm Viêm dính màng phổi gây co kéo phổi trong khi hô hấp Viêm phế quản, gây tắc không hoàn toàn các nhánh phế quản.

 Thay đổi âm độ:

+ Âm độ thấp: tiếng thở trầm thô ráp.

+ Âm độ cao: viêm phổi nhưng chưa đủ đông đặc để gây ra tiếng thổi (cường độ thở cao, âm độ cao, và RRPN mạnh)

 Thay đổi âm sắc: tiếng thở thô ráp gặp trong viêm phế quản

hoặc các tổn thương khác như nhu mô phổi, viêm, lao…

+ Tiếng vang phế quản: đông đặc phổi.

+ Tiếng ngực thầm: Tiếng đếm thầm nghe rõ như xuất phát

từ ngực gặp trong HC hang, viêm phổi trong TKMP, đông đặc kèm TDMP.

 Âm thổi vò: tiếng nói vang lanh lảnh như tiếng kim khí

Gặp trong TKMP và hang rất to, nông.

 Âm dê: đi kèm tiếng thổi màng phổi, âm độ cao, nghe rè

rè hơi giống tiếng dê kêu Gặp trong TDMP lượng ít, viêm phổi tỳ hoá

 Tiếng ho: giá trị tương tự tiếng nói, dùng phân biệt tiếng

ran bọt (mất sau ho) và tiếng cọ màng phổi (còn sau ho).

 Là tiếng thở thanh khí quản  được dẫn truyền bất thường ra ngoại vi lồng ngực qua tổn thương đông đặc của nhu mô phổi.

 Đặc điểm:

     + Cường độ mạnh.

     + Âm độ: cao, chói tai.

     + Âm sắc: Nghe như thổi qua một cái ống nhỏ.

     + Tiếng thổi ống nghe thấy cả hai thì, song mạnh hơn ở thì hít vào

và thường kèm theo tiếng ran nổ.

 Điều kiện:

     + Vùng phổi đông đặc rộng và ở gần thành ngực.

     + Phế quản lưu thông không quá nhỏ.

     + Lưu lượng hô hấp đủ lớn         

 Giá trị chẩn đoán: khi kết hợp với các triệu chứng gõ đục, rung thanh

tăng tạo nên hội chứng đông đặc điển hình gặp trong viêm phổi thuỳ,

ổ nhồi máu phổi lớn.

Tiếng thổi ống:

 Ran nổ: là ran của phế nang

RALES

 Phát ra khi luồng khí bóc tách các phế nang bị lớp dịch rỉ viêm làm dính

+ Âm sắc: khô, nhỏ lép bép như tiếng muối rang

+ Nghe rõ ở cuối thì hít vào, khi ho nghe rõ hơn.

 Ý nghĩa: đặc trưng của HC đông đặc Chứng tỏ có viêm nhu mô phổi Gặp

trong viêm phổi, lao phổi, nhồi máu phổi.

 Cần phân biệt với:

+ Ran nổ sinh lý do xẹp phế nang,  ở những người nằm lâu Tiếng này mất đi sau vài nhịp hô hấp mạnh.

+ Tiếng ran Velcro gặp trong viêm phổi kẽ: nghe như tiếng bóc băng dính.

Ran nổ

 Xuất hiện khi không khí làm chuyển động dịch xuất tiết nhầy, hoặc

mủ trong phế quản và phế nang

 Đặc điểm:

+ Cường độ to,nhỏ không đều

+ Âm độ: cao

+ Âm sắc: nghe như tiếng lọc xọc  của khí và dịch va trộn

+ Nghe thấy ở thì thở vào và đầu thì thở ra, giảm/mất sau khi ho

 Ý nghĩa: Gặp trong viêm phế quản xuất tiết dịch, giãn phế quản,

hoặc các bệnh lý khác gây xuất hiện dịch trong phế quản và phế nang: Lao xơ hang, vỡ ổ mủ áp xe vào phế quản, phù phổi

cấp Ngoài ra , tiếng ran ẩm còn gặp do ứ trệ trong phổi như suy tim trái

Ran ẩm

 Ran rít

Ran rít, ran ngáy

 Xuất hiện khi luồng khí đi qua phế quản bị hẹp lại do co thắt, bị chèn ép, phù nề niêm mạc, u, hoặc dị vật trong lòng phế quản