Y3 COPD bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính ths nguyễn thị ý nhi

Nêu được lâm sàng, cận lâm sàng và phân giai đoạn BPTNMT 3.. Biết cách điều trị theo từng giai đoạn, mức độ trầm trọng và dự phòng... ĐỊNH NGHĨA- Giới hạn lưu lượng khí ko hồi phục hoàn

ThS.Nguyễn Thị Ý Nhi

COPD

MỤC TIÊU

1 Nắm định nghĩa, dịch tễ, bệnh nguyên, cơ chế sinh bệnh và sinh lý bệnh BPTNMT

2 Nêu được lâm sàng, cận lâm sàng và phân giai đoạn BPTNMT

3 Chẩn đoán xác định và phân biệt

4 Phát hiện sớm đợt bộc phát cấp BPTNMT

5 Biết cách điều trị theo từng giai đoạn, mức độ trầm trọng và dự phòng

I ĐỊNH NGHĨA

- Giới hạn lưu lượng khí ko hồi phục hoàn toàn

- Xảy ra từ từ, kèm đáp ứng viêm bất thường của phổi

- COPD=VPQmạn+KPT +HPQ ko hồi phục

III NHỮNG YẾU TỐ NGUY CƠ

• 2 Bụi và chất hoá học nghề nghiệp

• 3 Ô nhiễm môi trường trong/ngoài nhà

• 4 NT hô hấp ở thời kỳ thiếu niên

IV CƠ CHẾ BỆNH SINH

• 1 Viêm và các yếu tố nguy cơ : TNF, IL8 và ILB4

V SINH LÝ BỆNH

•1 ↑nhầy và RL chức năng hô hấp:

+ leucotrien, proteinase, neuropeptides + ↓thanh thải nhầy-lông

•2 ↓Q khí thở và sự căng phồng phổi :

+ ko hồi phục hoàn tòan,

+ tái cấu trúc, xơ hóa , hẹp đường thở nhỏ+ Rđường thở tăng gấp 2

+ co mạch (↓oxy máu+↓NO+↑peptides co mạch: endothelin1) + tái cấu trúc ĐMphổi

VI TRIỆU CHỨNG

VII PHÂN GIAI ĐOẠN LS COPD

VIII PHÂN LOẠI MỨC ĐỘ TRẦM TRỌNG

0: có nguy cơ + Phế dung bình thường

IX CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

BPTNMT + Khởi phát ½ sau đời người (≥ 40t), tiến triển chậm

+ TS hút thuốc lá ≥ 20 gói.năm + VPQmạn

+ Khó thở thường xuyên tăng lên khi gắng sức + Khí phế thủng trung tâm thùy/toàn tiểu thùy trường diễn + Giới hạn lưu lượng khí ko hồi phục nhiều

Hen phế quản + Khởi phát sớm

+ TC thay đổi từng ngày + Cơn khó thở xảy ra ban đêm, có tính hồi quy + Dị ứng, viêm mũi, viêm xoang, chàm cơ địa, tiền sử gia đình + Giới han lưu lượng khí hồi phục nhiều

Suy tim sung huyết + Khó thở 2 thì

+ Ran ẩm ở 2 đáy, cải thiện khi dùng lợi tiểu + X-quang phổi: bóng tim lớn, OAP

+ Hô hấp ký: RL thông khí hạn chế/ ko giới hạn Q khí

Giãn phế quản + Đàm mủ nhiều buổi sáng, 4 lớp

+ Ran ẩm to hạt + CT-scan phổi

X ĐỢT BỘC PHÁT CẤP BPTNMT

cấp nặng (trừ trường hợp giới hạn đường thở nặng mạn tính).

Moraxella catarrahalis.

MỨC ĐỘ NẶNG CỦA ĐC COPD

1/3 TC

qua, sốt KRNN, ↑ran rít, ↑ho,

↑nhịp thở và tần số tim 20% so với

bình thường.

XI ĐIỀU TRỊ

XỬ TRÍ BPTNMT ỔN ĐỊNH

Giai đoạn Điều trị được khuyến cáo sủ dụng

+ Tập luyện+ Glucocorticosteroidkhí dung nếu LS&hô hấp ký có đáp ứng; trong đc COPD

+ Tập luyện+ Glucocorticosteroidkhí dung nếu LS&hô hấp ký có đáp ứng; trong đc COPD+ Điều trị các biến chứng

+ Oxy liệu pháp lâu dài nếu có SHH mạn

Giai đoạn Điều trị được khuyến cáo sủ dụng

+ Tập luyện+ Glucocorticosteroidkhí dung nếu LS&hô hấp ký có đáp ứng; trong đc COPD+ Điều trị các biến chứng

+ Oxy liệu pháp lâu dài nếu có SHH mạn

Giảm các yếu tố nguy cơ

+ Chất chống oxy hóa: N-acetylcystein →↓tần suất đợt cấp

+ Thuốc giảm ho: ko dùng.

Sự tập luyện

Oxy liệu pháp

• COPD gđ III

• Oxy liệu pháp lâu dài liên tục :

+ PaO 2 < 55mmHg/SaO 2 < 88% ±↑PaCO 2

hồng cầu (Hct > 55%).

• >15giờ/ngày: SHHmạn

XỬ TRÍ ĐỢT BỘC PHÁT CẤP BPTNMT

• Khí dung: đồng vận β 2 tác dụng ngắn (salbutamol) = kháng cholinergic (ipratropium)

• Tiêm: methylxanthines và những loại thuốc cường giao cảm

+ 3 ngày đầu: methylprednisolone 125mg/6 giờ,

+ ngày 4 th -7 th : prednisolon 60mg/ngày

+ ngày 8 th -11 th : prednisolon 40mg/ngày

+ ngày 12 th -15 th : prednisolon 20mg/ngày

+ Mức độ nhẹ: X-quang phổi, khí dung GPQ.

+ Mức độ vừa: X-quang phổi, khí dung GPQ, corticoid toàn thân, oxy, thông khí áp lực dương

ko xâm nhập.

+ Mức độ nặng: như mđ vừa + KS.