Vì đây là tiết kết hợp ngữ liệu giữa dạy nghe và nói ,số lượng từ vựng nhiều ,hình ảnh minh họa không trùng khớp nhau, hơn nữa tiết kết hợp nói đã khó, lại nghe còn khó hơn. Xuất phát từ thực tiễn và lý do đó trong quá trình giảng dạy tôi đã tham khảo các sách về chuyên môn cũng như tham khảo ý kiến đồng nghiệp ở trường để tìm ra một số thủ thuật áp dụng dạy tiết “Speak Listen “môn Tiếng Anh lớp 8.
Trang 1TRƯNG VƯƠNG SCHOOL
FOREIGN GROUP
*** a a a **
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI : MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ DẠY CÙNG LÚC HAI KĨ NĂNG NGHE, NÓI TIẾNG ANH 8 TRONG MỘT
TRƯỜNG THCS TRƯNG VƯƠNG
Tổ : NGOẠI NGỮ
NGƯỜI THỰC HIỆN : BÙI THỊ KIM THỤY
SCHOOL YEAR : 2014 - 2015
Trang 3Đề tài
MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ DẠY CÙNG LÚC HAI KĨ NĂNG
NGHE, NÓI TIẾNG ANH 8 TRONG MỘT TIẾT LÊN LỚP
CÓ HIỆU QUẢ HƠN
I/ Đặt vấn đề:
Như chúng ta đã biết việc dạy và học tiếng anh trong nhà trường phổ thông
đã có những thay đổi lớn về nội dung cũng như phương pháp dạy học để phù hợp với mục tiêu và yêu cầu đặt ra trong chương trình cải cách.Quan điểm cơ bản nhất về phương pháp mới là làm sao phát huy được tính tích cực,chủ động sáng tạo của học sinh và tạo điều kiện tối ưu cho học sinh rèn luyện ,phát triển và nâng cao kỹ năng sữ dụng ngôn ngữ thuần túy.Với quan điểm này,các thủ thuật và hoạt động trên lớp học cũng đã được thay đổi và phát triển đa dạng Chính vì thế người dạy cần nắm bắt những nguyên tắc cơ bản của phương pháp mới.Tìm hiểu các thủ thuật và hoạt động dạy học theo quan điểm giao tiếp sao cho có thể áp dụng được một cách phù hợp và
có hiệu quả Là một giáo viên được dạy môn Tiếng Anh 8 và qua dự giờ đồng nghiệp tôi thấy rằng : Đây là một tiết dạy ghép rất khó để học sinh có thể vận dụng được kiến thức mà giáo viên đã cung cấp trong tiết “Speak & Listen “ Vì đây là tiết kết hợp ngữ liệu giữa dạy nghe và nói ,số lượng từ vựng nhiều ,hình ảnh minh họa không trùng khớp nhau, hơn nữa tiết kết hợp nói đã khó, lại nghe còn khó hơn Xuất phát từ thực tiễn và lý do đó trong quá trình giảng dạy tôi đã tham khảo các sách về chuyên môn cũng như tham khảo ý kiến đồng nghiệp ở trường để tìm ra một số thủ thuật áp dụng dạy tiết “Speak & Listen “môn Tiếng Anh lớp 8 Ở một chừng mực nào đó đã thu được những kết quả tương đối khả quan ,học sinh đã vận dụng ngôn ngữ tốt hơn Sau bài học các em có thể giao tiếp với bạn, có thể liên hệ thực tế để trình bày quan điểm của mình bằng tiếng anh theo chủ đề của mỗi đơn vị bài học
II/ Cơ sở lý luận :
- Một số học sinh còn nhút nhát nói tiếng anh trước tập thể
- Một số học sinh mất đi quá nhiều từ vựng nên cũng gây khó khăn trong việc nói và nghe tiếng anh
- Học sinh vận dụng kiến thức đã học để tái tạo lại ngôn ngữ còn hạn chế.Từ
đó các em thấy ngại gây các em cảm giác nản chí, khó nói thành câu
Trang 4III/ Cơ sở thực tiễn:
Từ đó tôi đã nghiên cứu và thực hiện soạn ra nội dung theo đơn vị bài học
Có vận dụng các phương pháp giảng dạy mới giúp các em mạnh dạn hơn trong giao tiếp theo từng đơn vị bài học
IV Nội dung nghiên cứu:
Nghe và nói là 2 trong bốn kỹ năng mà người học tiếng anh cần phải rèn luyện Do đó, khi tiến hành dạy kỹ năng nghe hoặc nói, giáo viện cần tiến hành theo 3 bước: trước khi vào bài (pre-), trong khi thực hiện bài (while-) và sau khi thực hiện xong bài (post-)
1 Tiến trình giảng dạy kỹ năng nói:
1.1 pre-speaking:
- Giới thiệu bài nói mẫu
- Giáo viên dùng câu hỏi gợi mở để học sinh rút ra cách sử dụng và cấu trúc câu
- Giáo viên đề cập đến yêu cầu bài nói
1.2 While-speaking:
- Học sinh dựa vào tình huống gợi ý để luyện nói theo yêu cầu
- Học sinh luyện nói theo cá nhân/ cặp/ nhóm dưới sự kiểm soát của giáo viên
- Giáo viên gọi học sinh trình bày phần thực hành nói theo yêu cầu
1.3 Post – speaking: Học sinh liên hệ thực tế nói về bản thân, bạn bè, người thân trong gia đình hoặc về quê hương, đất nước hay địa phương mình ở
2 Tiến trình giảng dạy kỹ năng nghe:
2.1 Pre-listening:
- Giới thiệu nội dung chủ điểm/tình huống
- Các câu hỏi đoán về nội dung sắp nghe
- Giới thiệu một số từ mới hoặc cấu trúc ngữ pháp mới có liên quan đến việc hiểu nội dung bài nghe, tuy nhiên không nên giới thiệu hết từ mới không quan trọng
2.2 While-listening :
- Trong khi nghe có thể cho học sinh nghe 2 lần trước khi kiểm tra đáp án sơ
bộ chưa cho đáp án đúng
- Cho các em cơ hội nghe thêm một lần nữa để tự tìm hết đáp án hay tự sửa lỗi
- Giáo viên nhận xét cho đáp án
* Lưu ý: Nên cho nghe hết cả nội dung bài không dừng từng câu một Trừ
trường hợp câu khó muốn cho học sinh tìm thông tin chi tiết chính xác
Trang 52.3 Post-listening:
- Cần phối hợp nhiều cách để kiểm tra đáp án như: để học sinh hỏi lẫn nhau, học sinh trao đổi đáp án và chữa chéo, hay 1 học sinh giỏi trước lớp và chọn người trả lời trước khi giáo viên cho đáp án đúng cuối cùng
3 Một số giải pháp để dạy cùng lúc hai kỹ năng nghe và nói tiếng anh trong một tiết lên lớp có hiệu quả hơn
Để hạn chế sự quá tải về nội dung kiến thức và tổ chức tốt hoạt động trong một tiết học bao gồm 2 kỹ năng nghe-nói trong thời gian vừa qua tôi đã thực hiện những giải pháp sau:
3.1 Tận dụng các thiết bị, đồ dùng dạy học
Giáo viên phải tận dụng triệt để các thiết bị giảng dạy và đồ dùng dạy học như máy cassette, visuals, posters, flash cards,…nhằm khắc phục việc tiết dạy bị hạn chế về vấn đề thời gian
3.2 Xác định kiến thức trọng tâm cần truyền đạt:
Dạy kỹ năng nói tiếng Anh là giúp học sinh vận dụng kiến thức về từ vựng cấu trúc đã được học để diễn đạt các chức năng ngôn ngữ theo các chủ đề và tình huống có liên quan đến bài học Khi dạy kỹ năng nói giáo viên cần chú ý: việc xác định đúng kiến thức trọng tâm cần truyền đạt giúp giáo viên không bị “lạc đề” trong quá trình soạn giảng Đối với kỹ năng nói giáo viên cần xác định kiến thức trọng tâm cần cho học sinh luyện tập Đó là những kiến thức ngữ pháp hay từ vựng giúp học sinh diễn đạt những chức năng ngôn ngữ theo đúng như chủ đề và tình huống của bài Giáo viên có thể loại bỏ những cụm từ hoặc câu hoặc từ vựng không thuộc trọng tâm cấu trúc cần rèn luyện
Chẳng hạn đối với đơn vị bài số 4, khi dạy điểm ngữ pháp “used to + VInF” to express a past habit giáo viên sử dụng hoạt động nói theo tranh và dựa vào từ gợi ý
- Giáo viên yêu cầu học sinh nhìn hai bức tranh trang 40, dùng “used to” để nói về những hoạt động xảy ra trong quá khứ
- Giáo viên có thể đưa ra một số câu hỏi gợi ý
Ex:
T: Where did they live in the past? And now ?
S: People used to live in small house Now they live in big house and buildings T: How did they travel?
S: they used to walk Now, they can go by cars or motorbike
Trang 6T: Did children used to go to school?
S: No, they used to stay at house Now, they all go to school
T: What’s about their work?
S: They used to work all the time Now, they have a lot of time for entertainment
3.3:Xác định từ vựng cần giới thiệu:
Thông thường trong mỗi đơn vị bài học đều có xuất hiện từ mới Xong đối với đặc thù của tiết dạy ghép nghe-nói việc giới thiệu từ vựng đòi hỏi phải được thực hiện nhanh chóng và không mất nhiều thời gian Do đó không phải từ mới nào giáo viên cũng đưa vào giảng dạy như nhau Giáo viên cần chọn từ để dạy và không cần thiết phải chọn lọc phương pháp giới thiệu từ càng đơn giản càng tốt
Thiết lập bài hội thoại mẫu và tổ chức cho học sinh thực hành.
Không nhất thiết cứ phải dùng bài hội thoại mẫu hoặc tất cả các gợi ý; từ trong SGK giáo viên có thể thiết lập bài hội thoại mẫu đơn giản nhưng nêu bậc được kiến thức ngôn ngữ trọng tâm
Đối với đơn vị bài số 6, giáo viên có thể thiết lập bài hội thoại mẫu như sau:
Tourist: Could you do me a favor?
You: Certainly.What can I do for
you?
Tourist: Can you show me the way
to the police station? I’ve lost my
money
You: Sure When you get out of the
hotel, turn right Walk about 500
meters you’ll see the police station
on your right
Tourist: Thank you very much
You: May I help you?
Tourist: Yes, can yo show me the way to the police station? I’ve lost my money
You: Sure, when you get out of the hotel turn right Walk about 500 meters you’ll see the police station on your right
Tourist: Thanks, that’s very kind of you
Sau khi thiết lập bài hội thoại mẫu; giáo viên tổ chức cho học sinh luyện nói theo tiến trình như sau:
Repeatation:
- Giáo viên giới thiệu mẫu câu/ bài nói mẫu
- Học sinh luyện nói câu mẫu, bài nói mẫu cá nhân hoặc theo cặp, nhóm
Trang 7- Giáo viên dùng câu hỏi gợi ý để học sinh tự rút ra cách sử dùng từ và cấu trúc câu
Control Practice:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh dùng những gợi ý ( từ, tranh ảnh, cấu trúc) để luyện nói
- Học sinh luyện nói theo cá nhân / cặp / nhóm dưới sự kiểm soát của giáo viên ( sửa lỗi phát âm, ngữ pháp, gợi ý một số từ…)
- Giáo viên quan sát và giúp đỡ hoặc tham gia nói với học sinh
Free practice: học sinh vận dụng những kiến thức ngôn ngữ của bản thân vào tình huống, ngữ cảnh của bài nói để luyện nói
Một số lưu ý khi dạy kỹ năng nói.
Giáo viên cần thực hiện bước pre-speaking 1 cách đơn giản nhưng rõ rang để khắc phục vấn đề thời gian Thông thường các cấu trúc câu cho học sinh thực hành đã xuất hiện hoặc được giới thiệu trong phần ngữ liệu (listen and read) Vì thế trong bước này giáo viên chỉ gợi ý cho học sinh nhắc lại cấu trúc và giới thiệu thêm một số kiến thức cần thiết khác
Ví dụ: nội dung trong SGK Đơn vị bài số 9:
Can/could you ?
Will/would you _?
Would you like ?
What can I get for you?
Shall I ?
Will/won’t you have ?
Can I get you ?
I will _ I promise
I promise I will _
I promise I won’t _
I promise to
Responses Sure
Ok
All right
I’m sorry; I can not
I’m afraid not
Yes, please That would be nice
No, thank you
I hope so
Good
I’m glad
Don’t forget
* Nội dung giáo viên thực hiện:
- Yêu cầu học sinh nhắc lại cấu trúc “ make requests, offers and promises”
- Giới thiệu 1 số lời đáp lại “ respond to requests, offers and promise
+ Sure/ok/all right
Trang 8- I’m sorry I can not / I’m afraid not.
+ yes please/ that would be nice
- No, thank you
+ I hope so/ Good/ I’m glad
- Don’t forget
Trong phần While-speaking giáo viên hướng dẫn học sinh cách tiến hành, làm rõ yêu cầu bài tập Tranh ảnh, từ gợi ý phải mang tính thực tế gần gủi với đời sống thường ngày, không nhất thiết chỉ bám sát vào SGK:
Ví dụ:
Các tranh gợi ý SGK
a) b)
c) d)
- Describe one person, the others have to guess who he/she/is
Trang 9- Giáo viên có thể thay thế Van, Mr Lai, Miss Lien bằng a famous person
or one of their classmater and their friends have to guess
Riêng phần Post-listening giáo viên không nên hạn chế về ý tưởng cũng như ngôn ngữ, nên để học sinh tự do nói, phát huy khả năng sáng tạo của học sinh
4 Một số lưu ý khi dạy kỹ năng nghe
Không giống với dạy kỹ năng nói, dạy kỹ năng nghe là giúp học sinh rèn luyện kỹ năng nhận biết kiến thức ngôn ngữ trong quá trình rèn luyện kỹ năng nghe Do vậy giáo viên có thể dành thời gian rèn luyện kỹ năng nghe ít hơn thời gian rèn luyện kỹ năng nói
Đối với bước dạy pre-listening ,ngoài việc cung cấp từ vựng và đưa ra những gợi ý về để học sinh suy nghĩ ,suy đoán về nội dung bài nghe.giáo viên cần chú trọng trong việc hướng dẫn học sinh nắm những thông tin mà bài tập yêu cầu
- Nếu bước pre-listening được chuẩn bị tốt thì bước while-listening sẽ là
một hoạt động hết sức nhẹ nhàng đối với giáo viên và học sinh Thầy và trò cùng lắng nghe bài text và chọn thông tin phù hợp để hoàn thành yêu cầu đề ra
- Trong phần post-listening ,theo tôi giáo viên phải tổ chức các hoạt động
để kiểm tra xem học sinh của minh nắm được nội dung của bài nghe ở mức độ nào bằng những bài tập đơn giản để không mất nhiều thời gian.Và các bài tập phù hợp trong trường hợp này là arrange the events in order ,retelling the story, asking and answering
5.Kết quả nghiên cứu:
- Sau khi vận dụng đề tài này vào việc giảng dạy các lớp 8 trong nhà trường.Tôi nhận thấy kết quả đạt được sau :
- Đa số học sinh có thể giao tiếp tiếng anh một cách dễ dàng và tự nhiên hơn không còn rụt rè khi nói tiếng anh trước tập thể
- Khoảng 70% học sinh vận dụng kiến thức đã học để nói lên những kiến
thức liên hệ thực tế để nói về bản thân
- Kỹ năng nói của học sinh có những chuyển biến rõ rệt, trôi chảy hơn
trước
- Nhìn chung khi triển khai đề tài này ,chúng tôi đã thu hút được kết quả
ban đầu đáng mừng Không khí học tập trong giờ “Speak & Listen “sôi nổi hơn trước Học sinh càng ngày tỏ ra ham thích học tập kĩ năng nói của các em tiến bộ
Trang 10rõ rệt.Từ đó dẫn đến chất lượng học tập ngày càng cao Sau đây là kết quả số liệu thống kê điểm trung bình môn học cuối học kì năm 2013-2014
Lớp
Trung
TB
6 Kết Luận :
* Về phía người dạy:
- Giáo viên cần nâng cao ý thức học hỏi đồng nghiệp để không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy Người dạy cần có sự hợp tác ,chia sẽ kinh nghiệm với đồng nghiệp để tìm ra phương pháp tối ưu áp dụng vào bài
-Giáo viên cần hướng dẫn cách tiến hành ,làm rõ yêu cầu bài tập hoặc gợi ý hay cung cấp ngữ liệu trước khi cho học sinh luyện tập
- Giáo viên có thể mở rộng tình huống khai thác các tình huống liên quan khuyến khích liên hệ thực tế
- Giáo viên cần phối hợp thường xuyên các hình thức luyện nói theo nhóm, cặp để các em có nhiều cơ hội sử dụng tiếng anh trong lớp qua đó các em cảm thấy tự tin và mạnh dạn hơn trong giao tiếp
- Đặc biệt với kỹ năng nghe giáo viên cần từng bước hướng dẫn cho học sinh khả năng suy doán,suy diễn dựa trên hình ảnh gợi ý ban đầu ,hoặc các yếu tố báo hiệu chuyển ý như liên từ nối để đoán thông tin tiếp theo
- Giáo viên cần kiên trì trong việc tác động học sinh Sự sáng tạo và kiên trì
là những sản phẩm cần thiết của người thầy giáo trong việc giảng dạy nếu thực sự yêu nghề và thực sự muốn học sinh mình tiến bộ
* về phía người học:
- Học sinh cần nhận thưc đúng bản chất và yêu cầu môn học
- Học sinh tham gia mọi hoạt động trong giờ học một cách đồng bộ theo nhóm, cặp hay cá nhân
Trang 11- Học sinh cũng tận dụng mọi cơ hội để có thể luyện nói , luyện nghe cả trong lẫn ngoài lớp học ,nâng cao ý thức tự học ở nhà ,kể cả luyện phát âm thật chuẩn những từ đã học
- Học sinh cần tuyệt đối tránh thói quen thụ động ,không động não suy nghĩ trước lúc nghe cũng như cần khắc phục hiện tượng chú ý giả tạo ,hoặc thói quen xem trước tapescript, mong muốn nắm bắt thông tin 100%
- Học sinh cũng cần tận dụng mọi cơ hội để có thể luyện nói, luyện nghe, cả trong lẫn ngoài lớp học, nâng cao ý thức tự học ở nhà, kể cả luyện phát âm thật chuẩn những từ đã học
Trên đây là những nội dung mà tôi đã thực hiện trong việc rèn luyện kĩ năng nghe và nói cho học sinh lớp 8,chắc chắn đề tài còn nhiều thiếu sót.Rất mong sự góp
ý của Anh, Chị đồng nghiệp để đề tài được hoàn chỉnh hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Buôn Ma Thuột, ngày21 tháng 11 năm 2014
Người thực hiện
Bùi Thị Kim Thụy
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO
þ TIẾNG ANH 8 – Nhà xuất bản Giáo dục
þ GIÁO ÁN MẪU
þ TEACH ENGLISH_ Cambridge University Press
þ Mạng Internet.