Dạy học tích hợp liên môn ngữ văn, lịch sử, địa lí cấp THPT theo chủ đề đất học thiên trường

Nằm trong lộ trình đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểmtra, đánh giá ở các trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực của học sinh trêntinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Dạy học tích hợp liên môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí cấp THPT theo chủ đề “Đất học Thiên Trường”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác dạy học Ngữ văn trong nhà trường phổ thông

3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 9/2016 đến tháng 5/2017

4 Tác giả:

Họ và tên:

Năm sinh: 1990

Nơi thường trú: …

Trình độ chuyên môn: Cử nhân

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: THPT

Điện thoại: …

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: THPT

MỤC LỤC

I.Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến 4

1.Xuất phát từ yêu cầu đổi mới dạy và học trong nhà trường phổ thông 4

2.Xuất phát từ ưu điểm của dạy học tích hợp liên môn 4

3.Xuất phát từ thực tế giảng dạy 5

II Mô tả giải pháp 6

1.Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới 6

2.Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến 13

2.1 Phương pháp dạy học theo nhóm 13

2.2 Phương pháp học trải nghiệm 18

2.3.Phương pháp dạy học tích hợp 20

2.4 Giáo án minh chứng quá trình dạy học 24

2.5 Sản phẩm của học sinh 37

III Hiệu quả do sáng kiến đem lại : 73

1 Hiệu quả kinh tế : 73

2 Hiệu quả về mặt xã hội 73

PhỤ lỤc

PHIẾU ĐIỀU TRA NHU CẦU CỦA HỌC SINH 75

BẢNG GHI CHÉP BIẾT – THẮC MẮC – HIỂU 76

HỢP ĐỒNG HỌC TẬP 77

PHIẾU HỌC TẬP ĐỊNH HƯỚNG 79

PHIẾU 4A: TÌM HIỂU ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN; ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI CỦA TỈNH NAM ĐỊNH 79

PHIẾU 4B TÌM HIỂU VỀ TRUYỀN THỐNG HIẾU HỌC CỦA NAM ĐỊNH 79

BIÊN BẢN LÀM VIỆC NHÓM 81

PHIẾU TỰ ĐÁNH GIÁ THAM GIA LÀM VIỆC NHÓM 83

PHIẾU ĐÁNH GIÁ BÀI TRÌNH CHIẾU POWERPOINT/ẤN PHẨM 85

BẢNG HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ 86

BÀI TRÌNH BÀY TRÊN MS POWERPOINT/ẤN PHẨM 86

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

I Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến

1 Xuất phát từ yêu cầu đổi mới dạy và học trong nhà trường phổ thông

Theo báo cáo của Hội đồng Giáo dục thuộc UNESCO nói về ‘Giáo dục thế kỉ XXI”,giáo dục phải được tổ chức xoay quanh bốn loại hình cơ bản:

- Học để biết là nắm những công cụ để hiểu

- Học để làm là phải có những khả năng hoạt động sáng tạo tác động vào môi trườngsống của mình

- Học để cùng chung sống là tham gia và hợp tác với những người khác trong mọi hoạtđộng của con người

- Học để làm người là sự tiến triển quan trọng nảy sinh từ ba loại hình trên”

Báo cáo khuyến nghị: “Cả bốn con đường kiến thức trên là một thể thống nhất, bởi vì

có rất nhiều mối quan hệ liên hệ và tác động giữa chúng với nhau”

Cùng hướng tới những mục tiêu phát triển giáo dục hiện đại của nhân loại, trongnhững năm gần đây, nền giáo dục nước ta đang tích cực chuyển mình, từ chương trìnhgiáo dục tiếp cận nội dung chuyển sang tiếp cận năng lực của người học Dạy học theo lối

“truyền thụ một chiều” không còn thích hợp Thay vào đó, dạy cách học, cách vận dụngkiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất được quan tâm Trong bốicảnh ấy, việc dạy học và kiểm tra, đánh giá theo theo định hướng phát triển năng lực củangười học là cần thiết Nằm trong lộ trình đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểmtra, đánh giá ở các trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực của học sinh trêntinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, dạyhọc tích hợp liên môn là một trong những hình thức được ưu tiên nhằm tăng cường bồidưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên sẵn sàng đáp ứng mục tiêu đổi mới

2 Xuất phát từ ưu điểm của dạy học tích hợp liên môn

Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên quan đến hai haynhiều môn học "Tích hợp" là nói đến phương pháp và mục tiêu của hoạt động dạy học

còn "liên môn" là đề cập tới nội dung dạy học Đã dạy học "tích hợp" thì chắc chắn phảidạy kiến thức "liên môn" và ngược lại, để đảm bảo hiệu quả của dạy liên môn thì phảibằng cách và hướng tới mục tiêu tích hợp

Đối với học sinh, trước hết, các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễn nên sinhđộng, hấp dẫn, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Họccác chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vàogiải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc Điềuquan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho học sinh không phải học lạinhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau, vừa gây quá tải, nhàmchán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiếnthức tổng hợp vào thực tiễn

Đối với giáo viên thì dạy học theo các chủ đề liên môn không những giảm tải chogiáo viên trong việc dạy các kiến thức liên môn ở môn học của mình mà còn có tác dụngbồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên

bộ môn hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiến thức liên môn, tíchhợp

3 Xuất phát từ thực tế giảng dạy

Hiện nay, việc hướng dẫn học sinh khai thác, tìm hiểu kiến thức về địa phương đượcquan tâm đặc biệt Bởi lẽ, chương trình địa phương đã góp phần làm phong phú, đa dạngthêm chương trình chính khóa Dạy học các kiến thức cốt lõi về địa phương sẽ giúp họcsinh hiểu biết và hòa nhập hơn với môi trường mình đang sống; có ý thức giữ gìn, bảo vệ,phát huy những giá trị tốt đẹp của quê hương; bồi dưỡng tình yêu, lòng tự hào về quêhương, xứ sở Đây là những mục tiêu chính đáng và thiết thực trong quá trình giáo dụcnhân cách cho học sinh trong giai đoạn xã hội có nhiều biến động như hiện nay

Dạy học tích hợp liên môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí cấp THPT theo chủ đề “Đất học Thiên Trường” nhằm thúc đẩy học sinh biết vận dụng những kiến thức của môn văn, sử,

địa đã được học tập trong nhà trường để giải quyết vấn đề thực tiễn đã và đang đặt ra vớiquê hương Cụ thể, Thiên Trường xưa, Nam Định nay là một địa danh nổi tiếng cả nước

về truyền thống hiếu học, được mệnh danh là đất học từ trong thăm thẳm lịch sử Vậy thế

hệ trẻ Nam Định đã hiểu biết những gì về truyền thống quý báu của cha ông và có địnhhướng như thế nào để gìn giữ, phát huy truyền thống tốt đẹp đó? Tham gia vào dự án họctập này chúng tôi tin tưởng mỗi học sinh sẽ tìm ra câu trả lời đúng đắn và có ý nghĩa chochính mình

Từ đây học sinh thể hiện được nhiều năng lực trí tuệ khác nhau tùy theo sở trường củabản thân: trí thông minh ngôn ngữ (viết báo cáo, phóng sự), trí thông minh logic (xử lýcác vấn đề kỹ thuật khi làm video), trí thông minh nội tâm (suy ngẫm về ảnh hưởng củatruyền thống xưa đến nay), trí thông minh hướng ngoại (làm việc nhóm, trải nghiệm thực

tế với vô vàn tình huống cần các kĩ năng sống), trí thông minh không gian/hình học (vẽ vàthiết kế)…

Đặc biệt, ý nghĩa quan trọng của việc dạy học tích hợp liên môn theo chủ đề “Đất họcThiên Trường” là mang tính hướng nghiệp rất cao, bởi vì sản phẩm của dự án nếu đạt chấtlượng tốt sẽ là những sản phẩm có thể sử dụng cho quảng cáo thực sự: tờ gấp cầm tay vềNam Định, phóng sự về truyền thống hiếu học của người dân Nam Định, poster, logothiết kế, phát triển tour du lịch

Thông qua dự án học tập này, học sinh thêm một lần nữa được trở thành những nhânvật trải nghiệm thực hiện các nhiệm vụ quan trọng, gắn liền lý thuyết với thực tiễn Sự trảinghiệm này mang tính giáo dục cao thông qua những sáng tạo chính các em thực hiệntrong các sản phẩm Đây là những bước đi đầu tiên vững chắc thắp lên ở các em lòng yêuquý nghiên cứu khoa học, ham thích khám phá, tích cực hoạt động nhóm, trở thành nhữngthành viên cho những dự án tiếp theo

II Mô tả giải pháp

1 Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới

Việc dạy học Ngữ văn Lịch sử, Địa lí diễn ra theo cách thông thường Học bàinào, phân môn nào chỉ biết đến bài học đó, phân môn đó Học sinh chưa đầu tư thời gian

để tìm hiểu nghiên cứu chuyên sâu về một vấn đề, chưa biết vận dụng, kết hợp kiến thức

để giải quyết các vấn đề nảy sinh trong thực tiễn Kết quả là, năng lực tự học của ngườihọc bị hạn chế, kĩ năng giải quyết vấn đề chưa được bồi dưỡng, luyện rèn; học sinh kháthụ động, máy móc, chỉ trông chờ vào sách để học tốt, tài liệu tham khảo

Đối với môn Ngữ văn, phân môn làm văn có vị trí đặc biệt quan trọng Bởi kĩ nănglàm văn là thước đo năng lực ngôn ngữ, vốn văn học, vốn sống, sự phát triển nhân cách…của học sinh sau một giai đoạn học tập tiếng việt và văn học Mục đích cuối cùng của việcdạy làm văn là giúp học sinh rèn kĩ năng xây dựng các loại văn bản một cách chính xác vềnội dung, chặt chẽ trong lập luận, trong sáng về chữ nghĩa, phù hợp với hoàn cảnh và mụcđích giao tiếp

Phân môn làm văn trong chương trình Ngữ văn lớp 10 tập trung ôn tập các kiểuvăn bản đã học ở THCS và học thêm một số nội dung mới Các kiểu văn bản ôn luyện baogồm bốn kiểu: tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh Trong đó văn thuyết minh đặc biệtđược chú trọng Các nội dung mới bao gồm hình thành và rèn luyện năng lực liên tưởng,tưởng tượng, khả năng quan sát, thể nghiệm đời sống; biết suy nghĩ, phát hiện vấn đề từđời sống; biết đọc và tích lũy kiến thức,…Lớp 11: Tập trung ôn lại và mở rộng, nâng caocác tri thức và kĩ năng về kiểu văn bản nghị luận mà trọng tâm là giới thiệu và luyện tậpbốn thao tác lập luận chưa được học ở các lớp dưới: phân tích, so sánh, bác bỏ và bìnhluận Lớp 12: Tiếp tục hoàn thiện về văn nghị luận, trọng tâm là các dạng bài nghị luận,luyện tập kết hợp các thao tác và hoàn chỉnh kĩ năng viết bài (bố cục, mở bài, khai triểnnội dung, kết luận)

Trong khuôn khổ dự án liên môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí theo chủ đề ‘Đất họcThiên Trường”, chúng tôi chủ yếu sử dụng kiến thức làm văn sau:

Lý thuyết về kĩ năng

Chương trình

Cơ bản

Nâng cao

1 10 Các hình thức kết

cấu của văn bản

thuyết minh

- Có nhiều hình thức kết cấu khác nhau:

+ Theo trình tự thời gian+ Theo trình tự không gian+ Theo trình tự logic+ Theo trình tự hỗn hợp

X

- Văn bản thuyết minh cần phải hấp dẫn

để thu hút sự chú ý của người đọc, ngườinghe, cần sử dụng nhiều hình tượng sinhđộng, nhiều so sánh cụ thể và câu vănphải biến hóa linh hoạt

- kết quả, nêu số liệu, so sánh…

Để xây dựng một lập luận trong văn bản nghị luận, cần xác định luận điểm chính xác, minh bạch, luận cứ thuết phục, vận dụng các phương pháp lập luận hợp lí

X

7 Các thao tác nghị

luận

- Thao tác nghị luận là những động tácthực hiện theo trình tự và yêu cầu kĩthuật được quy định trong hoạt động nghịluận

- Phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp

và so sánh là những thao tác thường gặptrong hoạt động nghị luận

X

8 Trình bày một vấn

đề

- Trình bày tuân theo thứ tự sau:

+ Chào hỏi, tự giới thiệu+ Trình bày lần lượt các nội dung+ Kết thúc và cảm ơn

X

9 11 Phân tích đề, lập

dàn ý bài văn nghị

luận

Phân tích đề là công việc đầu tiên

trong quá trình làm một bài văn nghịluận

Qua việc phân tích đề, giúp các em có

ý thức trong việc đọc kĩ đề bài, chú ýnhững từ ngữ then chốt để xác định yêucầu về nội dung, hình thức và phạm vi tưliệu cần dùng Từ đó, có thể triển khaiquá trình lập

dàn ý một cách logic và chặt chẽ nhất

X

Đặc điểm cơ bản về các thể loại

Cơ bản

Nâng cao

1 10 Viết quảng cáo - Là loại văn bản cung cấp rộng rãi

các thông tin, tri thức liên quan đếnhàng hóa, dịch vụ nhằm mục đíchtiêu thụ sản phẩm, giới thiệu hoạtđộng của các tổ chức, doanh nghiệp

- Được thiết kế theo 2 dạng cơ bản:

+ Quảng cáo bằng ngôn ngữ thuần túy

+ Quảng cáo bằng lời, kết hợp với hình ảnh minh họa

X

2 11 Phỏng vấn và trả

lời phỏng vấn

- Là cuộc hỏi – đáp có mục đích,nhằm thu nhập hoặc cung cấp thôngtin về một chủ đề được quan tâm

Thực hành về kĩ năng

Cơ bản

Nâng cao

1 10 Viết bài làm văn

số 4

- Vận dụng những kiến thức và kĩnăng đã học về văn bản thuyết minh

để viết được một bài văn nhằm trìnhbày một cách chuẩn xác một sự vật,

sự việc hiên tượng quen thuộc trongthực tế đời sống

X

2 Viết bài làm văn

số 5 (Văn thuyếtminh)

- Viết một bài văn thuyết minhnhằm trình bày một cách cụ thể,chuẩn xác, hấp dẫn, sinh động vềmột sự vật hay hiện tượng

+ Có đủ tri thức cần thiếc và chuẩnxác để làm rõ ý của đoạn

+ Sắp sếp hợp lí các tri thức đó theomột trật tự rõ ràng, rành mạch

+ Vận dụng đúng đắn, sáng tạonhững phương pháp thuyết minh vàdiễn đạt để đoạn văn trở nên cụ thể,sinh động, hấp dẫn

X

5 Viết bài làm văn

số 7 (Văn nghịluận)

- Với những kiến thức về văn nghịluận đã học, thực hành viết một bàivăn nghị luận có nội dung sát vớithực tế sinh hoạt và học tập ở trườngtrung học phổ thông

Phương pháp được sử dụng nhiều nhất để dạy học làm văn trong nhà trường phổthông là phương pháp dạy lí thuyết Giáo viên truyền đạt trực tiếp các khái niệm, các vấn

đề lí thuyết cho học sinh Phương pháp này sẽ giúp học sinh đến thẳng với những lí thuyếtcần nắm, tiết kiệm thời gian song chỉ phù hợp với học sinh có khả năng tư duy trừu tượngtốt Phương pháp này thường phải dùng khái niệm để giải thích khái niệm Khái niệm mớichỉ có thể hình thành một cách chính xác, đầy đủ khi mà những khái niệm dùng để giảithích cho khái niệm mới phải được học sinh hiểu một cách rõ ràng

Cùng với phương pháp dạy lí thuyết, phương pháp phân tích mẫu và thực hànhtheo mẫu cũng được nhiều giáo viên lựa chọn Tuy nhiên phân tích mẫu để hình thànhnhững kiến thức lí thuyết, những khái niệm khoa học đòi hỏi việc lựa chọn mẫu hết sứccẩn thận Mẫu lí tưởng nhất là mẫu đáp ứng được mọi dữ kiện cho việc hình thành líthuyết, nhưng trong thực tế không phải lúc nào cũng có thể chọn được những mẫu nhưvậy Bởi thế, khi dạy theo mẫu, giáo viên thường sử dụng mẫu của sách giáo khoa Đó lànhững mẫu tốt đã được lựa chọn cẩn thận, đáp ứng tương đối đầy đủ các dữ liệu để hìnhthành lí thuyết Tuy nhiên việc sử dụng mẫu có sẵn khiến bài dạy chưa được phong phú,chưa mở rộng được vốn kiến thức cho học sinh

Ngoài hai phương pháp trên, phương pháp dạy thực hành là phương pháp được ápdụng nhiều khi dạy học làm văn Thời gian dùng để luyện tập có thể được bố trí xen kẽvới việc giảng lí thuyết nhưng thường được tách ra thành những tiết luyện tập riêng Tuynhiên, nếu chỉ có kiến thức lí thuyết về các kiểu bài làm văn và các thao tác làm văn, họcsinh chưa thể tạo ra được một bài văn tốt Bởi vậy nếu học sinh chưa đi sâu tìm hiểu, khaithác, nghiên cứu, vốn tư liệu ít ỏi sẽ dẫn tới bài viết dàn trải, kết cấu lỏng lẻo, không đápứng được yêu cầu

Có thể nhận thấy, cả ba phương pháp dạy học trên dẫu vẫn có những ý nghĩa tíchcực không thể phủ nhận song chúng ta cũng cần nhìn nhận khách quan, toàn diện nhữngtồn tại của nó Những phương pháp này đều chưa tạo điều kiện cho học sinh được bộc lộnăng lực tự học, tự khám phá; cũng chưa tạo ra môi trường học tập tốt cho các em, chưaphát triển nhu cầu được bộc lộ, được giao tiếp, được khẳng định bản thân của người học;

chưa khơi gợi ở học sinh sự hứng thú với vấn đề trình bày để người học được thể hiệnchân thực những suy nghĩ của riêng mình.

2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

Việc phối hợp đa dạng các phương pháp trong toàn bộ quá trình dạy học là phươnghướng quan trọng để phát huy tính tích cực và nâng cao chất lượng dạy học Khi tiến hành

Dạy học tích hợp liên môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí cấp THPT theo chủ đề “Đất học Thiên Trường” chúng tôi có sử dụng kết hợp một số phương pháp dạy học tích cực như

sau:

2.1 Phương pháp dạy học theo nhóm

Dạy học theo nhóm được hiểu là cách dạy học, trong đó học sinh được chia thànhcác nhóm nhỏ, cùng nhau nghiên cứu giải quyết vấn đề mà giáo viên đặt ra, từ đó giúphọc sinh tiếp thu được một lượng kiến thức nhất định nào đó Dạy học theo nhóm đòi hỏigiáo viên phải chuẩn bị kĩ lưỡng kế hoạch dạy học, lựa chọn những nội dung thực sự phùhợp với hoạt động nhóm và thiết kế được các hoạt động giúp các em lĩnh hội, khám phákiến thức mới một cách tốt nhất

Trong thời đại ngày nay, khi khoa học kĩ thuật ngày càng phát triển thì yêu cầu làmviệc theo nhóm là cần thiết hơn bao giờ hết Đơn giản vì làm việc theo nhóm có thể tậptrung những mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn thiện cho nhau những điểm yếu

Sử dụng phương pháp này có thể phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh, pháttriển năng lực nhận thức và tư duy; phát triển nhân cách Theo A.T.Francisco: “Học tậpnhóm là một phương pháp học tập mà theo phương pháp đó học viên trong nhóm trao đổi,giúp đỡ và hợp tác với nhau trong học tập” Đây là một trong những hình thức thực hiệntốt nhất việc dạy học phát huy tính tích cực và tương tác của học sinh Với hình thức này,học sinh được hấp dẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu lượm kiến thức bằng chínhkhả năng của mình với sự giúp đỡ, hướng dẫn của giáo viên Và giáo viên cũng có thểkhai thác được vốn kiến thức mà người học đã tích lũy, hướng học sinh vận dụng nhữnghiểu biết đó để giải quyết các vấn đề mà người dạy đặt ra Hoạt động hợp tác trong nhómgiúp học sinh quen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội, chuẩn bị cho các

em thích ứng với đời sống xã hội chứ không chỉ bó hẹp trong môi trường học đường

Khi tiến hành chia nhóm, giáo viên có thể sử dụng theo các cách:

Thứ nhất, chia học sinh trong lớp theo nhóm hứng thú Tức là, các em có sở thíchhoặc năng lực về nội dung học tập nào thì các em sẽ tự lựa chọn nội dung học tập đó

Thứ hai, chia học sinh trong lớp theo nhóm học phụ thuộc vào yêu cầu của bài học.Thứ ba, chia học sinh trong lớp theo nhóm phụ thuộc vào trình độ của học sinh,sao cho trong nhóm học tập có các học sinh thuộc trình độ từ cao xuống thấp…

Giáo viên sẽ cắt cử đại diện nhóm, hướng dẫn các em xây dựng kế hoạch, thựchiện nhiệm vụ, báo cáo kết quả

Khi tiến hành Dạy học tích hợp liên môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí cấp THPT theo chủ đề “Đất học Thiên Trường” trước khi chia học sinh về các nhóm, chúng tôi tiến hành

phát phiếu điều tra nhu cầu học tập của học sinh:

Ảnh – Phiếu điều tra nhu cầu học tập của học sinh

Sau khi cán bộ lớp tổng hợp kết quả điều tra, học sinh được chia về ba nhóm học tập và thực hiện các nhiệm vụ như sau:

Nhóm 1: Tìm hiểu về lối sống của người Nam Định

- Công việc cụ thể: Đóng vai hướng dẫn viên, thuyết minh với khách du lịch về các

điều kiện tự nhiên và kinh tế văn hóa xã hội của Nam Định; ảnh hưởng của nhữngnhân tố này tới tính cách, lối sống của người dân Nam Định

- Sản phẩm mong đợi:

+ Bài thuyết minh trình bày trên bản word

+ Bài trình chiếu trên poverpoint

- Yêu cầu sản phẩm:

+ Đảm bảo tính chính xác và hấp dẫn của văn bản thuyết minh

+ Bài trình chiếu không quá 25 slide, hình ảnh rõ nét, nội dung cô đong

- Nguồn tài liệu hỗ trợ:

+ Kiến thức địa lí đã được học: nguồn lực phát triển bao gồm nguồn lực tự nhiên vànguồn lực kinh tế, văn hóa, xã hội

+ Bản đồ tỉnh Nam Định

+ Tìm kiếm thông tin trên internet (từ khóa: Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh

tế, văn hóa, xã hội Nam Định )

Nhóm 2: Tìm hiểu về truyền thống hiếu học của người Nam Định

- Công việc cụ thể: Đóng vai phóng viên thực hiện phóng sự “Sáng danh đất họcThiên Trường”

- Sản phẩm mong đợi:

+ Bài thuyết trình trình bày trên bản word

+ Bài trình chiếu trên poverpoint

+ Video phóng sự về truyền thống hiếu học của người dân Nam Định

- Yêu cầu sản phẩm:

+ Bài thuyết trình đảm bảo kết cấu của kiểu bài văn nghị luận, làm sáng tỏ vấn đề Thiên

Trường xưa, Nam Định nay là vùng đất nổi danh cả nước về truyền thống hiếu học + Bài trình chiếu không quá 25 slile, hình ảnh rõ nét, nội dung cô đọng

+ Video phóng sự có tính thẩm mĩ, sáng tạo, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về nội dung.

- Nguồn tài liệu hỗ trợ:

+ Ghi chép khi trải nghiệm thực tế tại Bảo tàng tỉnh, phòng truyền thống của nhà trường,các địa danh lịch sử của địa phương

+ Tìm kiếm thông tin trên internet (từ khóa: truyền thống hiếu học, đất học ThiênTrường…)

Nhóm 3: Thiết kế sản phẩm quảng bá cho truyền thống hiếu học của quê hương Nam Định

- Công việc cụ thể: Đóng vai nhân viên công ty du lịch thiết kế sản phẩm quảng bácho truyền thống hiếu học của quê hương Nam Định

- Sản phẩm mong đợi:

+ Poster, tờ gấp cầm tay giới thiệu về đất và người Nam Định

+ Tờ gấp cầm tay giới thiệu về các địa danh gắn liền với truyền thống hiếu học của NamĐịnh

+ Bản kế hoạch thiết kế tour du lịch hoàn chỉnh trình bày trên word

- Yêu cầu sản phẩm:

+ Poster/ tờ gấp có tính thẩm mĩ, sáng tạo, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về nội dung

+ Tour du lịch được thiết kế chi tiết, có tính hấp dẫn

- Nguồn tài liệu hỗ trợ:

+ Ghi chép khi gặp gỡ chuyên gia tư vấn du lịch

+ Tìm kiếm thông tin trên internet (từ khóa: tour du lịch học đường…)

GV hướng dẫn lập kế hoạch nhóm, kế hoạch làm việc của cả lớp trong thời gianthực hiện dự án Nhóm trưởng nhận biên bản làm việc nhóm, phiếu đánh giá cá nhân theomẫu:

Ảnh – Phiếu tự đánh giá tham gia làm việc nhóm

Ảnh– Biên bản làm việc nhóm

2.2 Phương pháp học trải nghiệm

Hơn 2000 năm trước, Khổng Tử (551-479 TCN) đã nói: “Những gì tôi nghe, tôi sẽquên; những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ; những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu”, tư tưởng này thể hiệntinh thần chú trọng học tập từ trải nghiệm và việc làm Cùng thời gian đó, ở phương Tây,nhà triết học Hy Lạp – Xoocrat (470-399 TCN) cũng nêu lên quan điểm: “Người ta phảihọc bằng cách làm một việc gì đó, với những điều bạn nghĩ là mình biết, bạn sẽ thấykhông chắc chắn cho đến khi làm nó” Đây được coi là những nguồn gốc tư tưởng đầutiên của giáo dục trải nghiệm

Phương pháp học tập qua trải nghiệm là phương pháp cốt lõi của giáo dục trảinghiệm Học tập qua trải nghiệm diễn ra khi một người sau khi tham gia trải nghiệm nhìnlại và đánh giá, xác định cái gì là hữu ích hoặc quan trọng cần nhớ, và sử dụng nhữngđiều này để thực hiện các hoạt động khác trong tương lai

Phương pháp học tập qua trải nghiệm thể hiện theo mô hình năm bước khép kínnhư sau:

Bước 1 – Trải nghiệm

Học sinh làm, thực hiện một hoạt động tuân theo các hướng dẫn cơ bản về antoàn, tổ chức hoặc quy định về thời gian, học sinh làm trước khi được chỉ dẫn cụ thể vềcách làm

Bước 2 – Chia sẻ

Học sinh chia sẻ lại các kết quả, các chú ý và những điều quan sát, cảm nhận đượctrong phần hoạt động đã thực hiện của mình Học sinh học cách diễn đạt và mô tả lại rõràng nhất các kết quả của trải nghiệm và mối tương quan của chúng

Bước 3 – Phân tích

Học sinh cùng thảo luận, nhìn lại cả quá trình trải nghiệm, phân tích và phản ánhlại Học sinh sẽ liên hệ trải nghiệm với chủ đề của hoạt động và các kĩ năng sống họcđược

Bước 4 – Tổng quát

Liên hệ những kết quả và điều học được từ trải nghiệm với các ví dụ trong cuộcsống thực tế Bước này thúc đẩy học sinh suy nghĩ về việc có thể áp dụng những điều họcđược vào các tình huống khác như thế nào.

Bước 5 – Áp dụng

Học sinh sử dụng những kĩ năng, hiểu biết mới vào cuộc sống thực tế của mình.Học sinh trực tiếp áp dụng những điều học được vào tình huống tương tự hoặc các tínhhuống khác – thực hành

Sự khác biệt của phương pháp học tập qua trải nghiệm với việc đơn giản chỉ học từviệc làm hàng ngày đó là các bước đúc kết sau quá trình trải nghiệm Mỗi bước bao gồmcác câu hỏi mở được đưa ra để học sinh trả lời, khiến học sinh phải thực sự động não, từ

đó tự rút ra bài học cho bản thân Đây cũng là lúc để đánh giá lại quá trình trải nghiệmcủa người học, Các câu hỏi rất đa dạng tùy theo từng hoạt động cụ thể Phương pháp vàcác bước có thể áp dụng với tất cả các chủ đề, lĩnh vực, tùy theo địnhh hướng của ngườithiết kế

Tham gia vào dự án “Đất học Thiên Trường”, học sinh được trải nghiệm trong

Ảnh – Học sinh đi trải nghiệm tại Bảo tàng tỉnh Nam Định

Học sinh nhóm 3 được trải nghiệm trong vai trò của nhân viên công ty du lịch,thiết kế các sản phẩm quảng bá cho truyền thống hiếu học của quê hương

Sau quá trình trải nghiệm, học sinh không chỉ tích lũy được kiến thức của môn ngữvăn như biết cách làm văn thuyết minh, viết phóng sự, biết cách trình bày một vấn đề, biếtviết quảng cáo; kiến thức về địa lí như nắm được vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, đặc điểmkinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Nam Định và ảnh hưởng của những nhân tố này tới sựhình thành tính cách, lối sống của người dân Nam Định; kiến thức lịch sử về truyền thốnghiếu học của quê hương Nam Định mà còn được thực hành các kĩ năng: kĩ năng lập kếhoạch; kĩ năng làm việc nhóm; kĩ năng giao tiếp; kĩ năng thu thập, xử lí thông tin; kĩ nănglàm việc khoa học…

Ảnh – Học sinh học tập trải nghiệm tại phòng truyền thống của nhà trường 2.3 Phương pháp dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn đểhọc sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhằmgiải quyết các nhiệm vụ học tập, đời sống; thông qua đó hình thành những kiến thức, kĩnăng mới; phát triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đềtrong học tập và trong thực tiễn cuộc sống

Tại sao nên dạy học tích hợp?

Trước hết, do mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội đều ít nhiều có mốiliên hệ với nhau; nhiều sự vật, hiện tượng có những điểm tương đồng và cùng một nguồn

Để nhận biết và giải quyết các sự vật, hiện tượng ấy, cần huy động tổng hợp cáckiến thức và kĩ năng từ nhiều lĩnh vực khác nhau Không phải ngẫu nhiên mà hiện nayđang ngày càng xuất hiện các môn khoa học “liên ngành”

Thứ nữa, trong quá trình phát triển của khoa học và giáo dục, nhiều kiến thức, kĩnăng chưa hoặc chưa cần thiết trở thành một môn học trong nhà trường, nhưng lại rất cầnchuẩn bị cho học sinh để họ có thể đối mặt với những thách thức của cuộc sống; do đócần tích hợp giáo dục các kiến thức và kĩ năng đó thông qua các môn học

Thứ ba, do tích hợp mà các kiến thức gần nhau, liên quan với nhau sẽ được nhậpvào cùng một môn học nên số đầu môn học sẽ giảm bớt, tránh được sự trùng lặp khôngcần thiết về nội dung giữa các môn học…

Thực tế cho thấy giảng dạy tích hợp đem lại lợi ích là kích thích giáo viên tư duy

và không ngừng trau dồi kiến thức ở nhiều lĩnh vực, bộ môn khác nhau để có một phôngkiến thức sâu, rộng đủ để đáp ứng với những đòi hỏi ngày càng cao của dạy học hiện nay.Bên cạnh đó học sinh hứng thú với những tiết học hơn, dễ hiểu và hiểu sâu nội dung bàihọc Đặc biệt các em sẽ có những chuyển biến rõ rệt trong khả năng vận dụng kiến thức,

kỹ năng vào thực tiễn

Phương pháp dạy học tích hợp khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức của cácmôn học khác nhau để giải quyết các tình huống thực tiễn, tăng cường khả năng vận dụngtổng hợp, khả năng tự học, tự nghiên cứu Đó là tính ứng dụng và thực tế của phươngpháp dạy học tích hợp

Vận dụng phương pháp dạy học tích hợp vào dự án liên môn Ngữ văn, Lịch sử,Địa lí theo chủ đề “Đất học Thiên Trường”, chúng tôi yêu cầu học sinh phải vận dụngkiến thức của nhiều môn học, trọng tâm là kiến thức của ba môn văn, sử, địa để giải quyết

và thực hiện các nhiệm vụ đề ra trong dự án Cụ thể:

Học sinh nhóm 1 phải vận dụng kiến thức của môn Ngữ văn về các hình thức kếtcấu của văn thuyết minh, tính chuẩn xác và hấp dẫn của văn thuyết minh, các phươngpháp thuyết minh, kĩ năng viết bài văn thuyết minh với kiến thức của môn Địa lí: thực

hành bản đồ, xác định vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội vànhận biết ảnh hưởng của những nhân tố này tới lối sống của người dân Nam Định.

Học sinh nhóm 2 phải vận dụng kiến thức cùng kĩ năng thực hành sử dụng phongcách ngôn ngữ báo chí, kĩ năng viết kiểu bài văn nghị luận, kết hợp với kiến thức về lịch

sử địa phương để viết bài phóng sự về đất học Thiên Trường, để khẳng định được NamĐịnh là đất học từ trong thẳm sâu lịch sử và truyền thống quý báu đó vẫn được lưu truyền,tiếp nối tới ngày nay

Học sinh nhóm 3 phải vận dụng kiến thức và kĩ năng viết quảng cáo, trình bày mộtvấn đề đã được học trong chương trình Ngữ văn; kĩ năng sử dụng các phần mềm thiết kếtrong môn Tin học, kết hợp với những kiến thức thu thập được từ thực tế để sáng tạo cácsản phẩm có tín thiết thực, quảng bá cho truyền thống hiếu học của quê hương

Địa chỉ tích hợp liên môn

Ngữ văn Lớp 10:

- Trình bày một vấn đề

- Lập kế hoạch cá nhân– Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh– Phương pháp thuyết minh

– Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh– Lập dàn ý bài văn thuyết minh

– Luyện tập viết đoạn văn thuyết minh– Viết bài văn thuyết minh

- Các thao tác nghị luận– Viết bài văn nghị luận– Luyện tập viết đoạn văn nghị luận– Viết quảng cáo

Lớp 11:

– Phong cách ngôn ngữ báo chí

– Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn – Tiểu sử tóm tắt

– Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt

- Mạng thông tin toàn cầu Internet

- Một số dịch vụ cơ bản của Internet

(SGK Tin học 10 – CB)Học sinh tự tìm hiểu, thu thập thông tin trên sách báo, mạng internet vềđiều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội; truyền thống lịch sử;các tác giả, tác phẩm tiêu biểu của Nam Định

2.4 Giáo án minh chứng quá trình dạy học

DỰ ÁN DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN

Tiêu đề bài dạy

ĐẤT HỌC THIÊN TRƯỜNG Tóm tắt bài dạy

Tìm hiểu về văn học, địa lý, lịch sử địa phương là việc làm rất nhiều ý nghĩa

và đang được ngành giáo dục và nhiều ban ngành quan tâm Trong khuôn khổ dự

án, học sinh được tìm hiểu những vấn đề chính của địa lí - lịch sử địa phương gồm

- Những điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Nam Định; ảnhhưởng của những nhân tố này tới tính cách, lối sống của người dân Nam Định

- Truyền thống hiếu học của người dân Nam Định; truyền thống quý giá này

đã được nhân dân Nam Định kế thừa và phát huy như thế nào tới ngày nay

Thông qua việc thực hiện dự án, học sinh được tham gia các hoạt động ngoạikhoá trong những vai trò khác nhau như hướng dẫn viên du lịch, phóng viên, nhânviên công ty du lịch….Học sinh sẽ được chủ động thiết kế các hoạt động tìm kiếm và

xử lý thông tin, làm việc theo nhóm nội dung, trao đổi, tranh luận để xây dựng mộtkịch bản thống nhất và triển khai chương trình hoạt động ngoại khóa

Câu hỏi bài học, câu hỏi nội dung được lồng ghép vào trong các nhiệm vụtrọng tâm, nhiệm vụ cụ thể của từng nhóm

Câu hỏi khái quát được coi như “khẩu hiệu” của chương trình hoạt động ngoại khóa

Thời gian dự kiến

2 tuần thực hiện dự án, tuần thứ 3 dành 3 tiết (mỗi tiết 45 phút) trình bày dự án

Mục tiêu bài học

a Kiến thức:

- Nắm được các điều kiện về tự nhiên và kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Nam

Định; nhận biết ảnh hưởng của những điều kiện này tới tính cách, lối sống củangười dân Nam Định nói chung

- Hiểu được truyền thống lịch sử tiêu biểu của Nam Định là truyền thống hiếuhọc; sự kế thừa và phát huy truyền thống hiếu học của Nam Định ngày nay

- Biết cách làm kiểu bài văn thuyết minh, văn nghị luận; biết trình bày một vấnđề; biết viết quảng cáo

b Kĩ năng:

* Kĩ năng chung:

- Có thói quen và có kĩ năng lập kế hoạch cá nhân

- Bước đầu biết tổ chức hoạt động nhóm: lên kế hoạch, phân công nhiệm vụ, tiếnhành giải quyết vấn đề

- Nâng cao năng lực tự học, tự nghiên cứu, cũng như năng lực giải quyết các vấn

đề phát sinh trong học tập và đời sống

- Biết cách thu thập, xử lí các thông tin, viết và trình bày một vấn đề

- Phát triển kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ việc học tập

- Rèn luyện kỹ năng sống:

+ Tư duy: Tìm kiếm và xử lí thông tin

+ Nghiên cứu khoa học

+ Kĩ năng giao tiếp: làm việc tập thể, ngoại giao để tìm kiếm thông tin, kĩnăng trình bày, diễn thuyết trước tập thể từ đó rèn tính tự tin, bản lĩnh hoạt độngđộc lập cho học sinh

* Kĩ năng riêng:

- Nhóm 1: Kĩ năng thực hành bản đồ, vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống,

giao tiếp, thu thập và xử lý thông tin khi tham gia hoạt động ngoại khóa

- Nhóm 2: Kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn, giải quyết vấn đề thực tiễn, rènluyện kĩ năng sử dụng phần mềm thiết kế video…

- Nhóm 3: Kĩ năng thu thập, xử lí thông tin; thuyết trình một vấn đề; sử dụng phần

- Năng lực giải quyết vấn đề: lập kế hoạch và tiến hành thực hiện để giải quyết vấn

đề Đề xuất được những chương trình, hành động có ý nghĩa giữ gìn và phát huytruyền thống hiếu học, văn học tốt đẹp của địa phương

- Năng lực sáng tạo: từ các kiến thức đã học, kết hợp nhu cầu thực tiễn đề xuất ýtưởng, giải pháp

- Năng lực giao tiếp: học sinh phải có khả năng giao tiếp tốt để thực hiện mục đíchtuyên truyền

- Năng lực hợp tác: học sinh tiến hành thực hiện nhiệm vụ theo nhóm

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông: bài thuyết trình thườngtrình bày dưới dạng word, powerpoint; tìm kiếm tài liệu thường thông qua internet;ngoài ra cần có kĩ năng sử dụng các phần mềm thiết kế poster, làm video…

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ: học sinh rèn luyện việc sử dụng linh hoạt các phongcách ngôn ngữ để trình bày một vấn đề

BỘ CÂU HỎI ĐỊNH HƯỚNG

Câu hỏi khái quát Vì sao Nam Định được mệnh danh là đất học?

Câu hỏi bài học Cần làm gì để giữ vững, phát huy được truyền thống hiếu học quê

hương Nam Định?

Câu hỏi nội dung 1/ Trình bày vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế, văn

hóa, xã hội của tỉnh Nam Định Những nhân tố này có tác độngnhư thế nào tới tính cách, lối sống của nhân dân Nam Định?

2/ Tìm các biểu hiện về truyền thống hiếu học của nhân dân NamĐịnh

3/ Hãy đề xuất giải pháp hữu ích để gìn giữ, phát huy truyền thốnghiếu học cao quý của quê hương

Dự án: Đất học Thiên Trường III Kế hoạch đánh giá

Lịch trình đánh giáTrước khi bắt đầu dự án Học sinh thực hiện dự án và

hoàn tất công việc

Sau khi hoàn tất dự án

1 Phiếu điều tra người

2 Biên bản làm việc nhóm(Phụ lục 5)

3 Phiếu tự đánh giá các kĩ năng (Phụ lục 6)

4 Phiếu đánh giá bài trình bàyPowerPoint (Phụ lục 7)

1 Thông tin phản hồi

Trong quá trình thực hiện dự án học sinh luôn dựa vào các tiêu chí đánh giá để

thực hiện các nhiệm vụ về nội dung và kỹ năng hoạt động nhằm đạt mục tiêu dạy học(Phiếu học tập định hướng, phiếu làm việc nhóm, phiếu ghi chép, phiếu đánh giá sản phẩm)

Khi trình bày dự án: giáo viên làm việc với cả lớp, từng nhóm trình bày sản phẩm, các nhóm chia sẻ, đánh giá nhận xét lẫn nhau (Phiếu đánh giá cho từng loại sản phẩm, kỹnăng thực hiện)

Sau khi hoàn thành dự án: học sinh ghi chép vào phiếu phản hồi ý kiến,hoàn thànhBảng: Biết - Thắc mắc - Hiểu, hoàn thànhphiếu học tập ghi chép cá nhân và báo cáo tổng kết

Công cụ đánh giá:

- Xây dựng mẫu phiếu đánh giá làm việc nhóm

- Xây dựng mẫu phiếu đánh giá việc trình bày kết quả

- Xây dựng các mẫu phiếu đánh giá bài viết

Người đánh giá:

- Giáo viên và học sinh

Thời điểm đánh giá:

- Kết thúc bài dạy (sau 3 tuần)

Minh chứng đánh giá:

- Bài viết của học sinh bằng bản word, Powerpoint, các ấn phẩm thông tin tuyên truyền

- Biên bản làm việc nhóm

IV Chi tiết bài dạy

Các kĩ năng thiết yếu

Kỹ năng sử dụng Power Point, Word; tra cứu Internet

Kỹ năng phân tích, tổng hợp số liệu, kỹ năng viết báo cáo

Các bước tiến hành bài dạy

Hoạt động 1: Giới thiệu dự án (đầu tuần 1)

GV: Từ xưa, Nam Định đã được coi là miền đất “địa linh”, nơi phát tích của vương triều

Trần, một triều đại hưng thịnh bậc nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam Người Nam

Định vốn tài hoa, thông minh, cần cù và năng động đã tạo dựng và để lại kho tàng vănhoá tinh thần mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc với những nét đặc trưng của nền vănminh lúa nước Không chỉ vậy, Nam Định còn nổi danh cả nước với truyền thống hiếuhọc lâu đời Với niềm tự hào về quê hương văn hiến, lòng mong muốn được gìn giữ vàphát huy những truyền thống tốt đẹp của cha ông, chúng ta hãy cùng tham gia dự án họctập với chủ đề: “Đất học Thiên Trường”

Sau đó nêu các mục tiêu học sinh phải đạt được sau đợt học dự án

1 Phân công nhiệm vụ cho các nhóm

1.1 Nhóm 1: Tìm hiểu về lối sống của người Nam Định

- Công việc cụ thể: Đóng vai hướng dẫn viên, thuyết minh với khách du lịch về các

điều kiện tự nhiên và kinh tế văn hóa xã hội của Nam Định; ảnh hưởng của nhữngnhân tố này tới tính cách, lối sống của người dân Nam Định

- Sản phẩm mong đợi:

+ Bài thuyết minh trình bày trên bản word

+ Bài trình chiếu trên poverpoint

+ Poster, tờ gấp cầm tay giới thiệu về điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế, văn hóa, xãhội của Nam Định và tính cách, lối sống của nhân dân Nam Định nói chung

- Yêu cầu sản phẩm:

+ Đảm bảo tính chính xác và hấp dẫn của văn bản thuyết minh

+ Bài trình chiếu không quá 25 slide, hình ảnh rõ nét, nội dung cô đong

+ Poster/ tờ gấp có tính thẩm mĩ, sáng tạo, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về nội dung

- Nguồn tài liệu hỗ trợ:

+ Kiến thức địa lí đã được học: nguồn lực phát triển bao gồm nguồn lực tự nhiên vànguồn lực kinh tế, văn hóa, xã hội

+ Bản đồ tỉnh Nam Định

+ Tìm kiếm thông tin trên internet (từ khóa: Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, đặc điểmkinh tế, văn hóa, xã hội Nam Định )

1.2 Nhóm 2: Tìm hiểu về truyền thống hiếu học của người Nam Định

- Công việc cụ thể: Đóng vai phóng viên thực hiện phóng sự “Sáng danh đất họcThiên Trường” tại Bảo tàng tỉnh Nam Định

- Sản phẩm mong đợi:

+ Bài thuyết trình trình bày trên bản word

+ Bài trình chiếu trên poverpoint

+ Video phóng sự về truyền thống hiếu học của người dân Nam Định

- Yêu cầu sản phẩm:

+ Bài thuyết trình đảm bảo kết cấu của kiểu bài văn nghị luận, làm sáng tỏ vấn đề Thiên

Trường xưa, Nam Định nay là vùng đất nổi danh cả nước về truyền thống hiếu học + Bài trình chiếu không quá 25 slile, hình ảnh rõ nét, nội dung cô đọng

+ Video phóng sự có tính thẩm mĩ, sáng tạo, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về nội dung.

- Nguồn tài liệu hỗ trợ:

+ Ghi chép khi trải nghiệm thực tế tại Bảo tàng tỉnh, phòng truyền thống của nhà trường.+ Tìm kiếm thông tin trên internet (từ khóa: truyền thống hiếu học, đất học ThiênTrường…)

1.3 Nhiệm vụ 3: Thiết kế sản phẩm quảng bá cho truyền thống hiếu học của

quê hương Nam Định

- Công việc cụ thể: Đóng vai nhân viên công ty du lịch thiết kế sản phẩm quảng bácho truyền thống hiếu học của quê hương Nam Định

- Sản phẩm mong đợi:

+ Poster, tờ gấp cầm tay giới thiệu về đất và người Nam Định

+ Tờ gấp cầm tay giới thiệu về các địa danh gắn liền với truyền thống hiếu học của NamĐịnh

+ Bản kế hoạch thiết kế tour du lịch hoàn chỉnh trình bày trên word

- Yêu cầu sản phẩm:

+ Poster/ tờ gấp có tính thẩm mĩ, sáng tạo, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về nội dung

+ Tour du lịch được thiết kế chi tiết, có tính hấp dẫn.

- Nguồn tài liệu hỗ trợ:

+ Ghi chép khi gặp gỡ chuyên gia tư vấn du lịch

+ Tìm kiếm thông tin trên internet (từ khóa: tour du lịch học đường…)

GV hướng dẫn lập kế hoạch nhóm, kế hoạch làm việc của cả lớp trong thời gianthực hiện dự án

Các nhóm kí kết hợp đồng học tập, giáo viên giải đáp những thắc mắc từ phíangười học (cách tổ chức, nội dung triển khai, tài liệu bổ sung…) GV hẹn lịch gặp tiếptheo

Hoạt động 2: Triển khai dự án (Trong 2 tuần 1-2)

Học sinh làm việc theo nhóm được phân công, chủ động thực hiện các nhiệm vụứng với 4 nhiệm vụ đã đặt ra như trên

Giáo viên theo dõi, đôn đốc học sinh, định kỳ kiểm tra tiến độ thực hiện Cácnhóm trao đổi, chia sẻ, thông báo cho nhau về những công việc (kết quả) trung gian đãthực hiện được

Giáo viên gặp học sinh theo lịch để giải đáp các câu hỏi và hỗ trợ học sinh về côngnghệ

Hoạt động 3: Kết thúc dự án (tuần 3)

Học sinh trình bày sản phẩm của dự án dưới hình thức sinh hoạt ngoại khóa vớichủ đề: “Cội nguồn phù sa” Học sinh vào vai: Ban tổ chức chương trình, báo cáo viên,người tham dự buổi sinh hoạt

Trong quá trình diễn ra hoạt động ngoại khóa, giáo viên sẽ đóng vai người quansát, người hỗ trợ và chuyên gia cố vấn

Giáo viên có thể mời thêm phụ huynh học sinh, các đồng nghiệp… cùng tham gia Chương trình của buổi sinh hoạt ngoại khóa:

- Đại biểu, khách mời, người tham dự được phát tờ gấp cầm tay và nghe báo cáoviên nhóm 1 thuyết minh về đất và người Nam Định

- Báo cáo viên của nhóm 2 thuyết trình về truyền thống hiếu học của nhân dân Nam

Định

- Cùng theo dõi video phóng sự “Sáng danh đất học Thiên Trường”

- Đại biểu, khách mời, người tham dự tham khảo một số poster, tờ gấp, tour du lịchđến thăm những địa danh gắn với truyền thống hiếu học quê hương Nam Định

Hoạt động 4: Đánh giá, tổng kết dự án (cuối tuần 3)

Các nhóm thảo luận, rút kinh nghiệm, đề nghị khen thưởng cá nhân có đóng góptích cực

Giáo viên tổng kết bài học, chốt lại những điểm chính của nội dung, đánh giá quátrình làm việc thực hiện dự án của từng nhóm, đánh giá kết quả học tập theo các sảnphẩm sau:

- Các nhóm hoàn thiện bản báo cáo:

+ Dưới dạng file (Word), bản in trên giấy khổ A4

+ Báo cáo trình chiếu bằng phần mềm Power Point (không quá 25 slide)

+ Các ấn phẩm tuyên truyền: dưới dạng tờ gấp cầm tay, video, tranh ảnh, tập san

Giáo viên xây dựng ma trận và đề kiểm tra theo các cấp độ: nhận biết, thông hiểu,vận dụng thấp, vận dụng cao

Ma trận kiến thức đề kiểm tra:

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng bậc

thấp

Vận dụng bậc cao

1 Địa lí Vị trí địa lí

của tỉnh Nam Định

Đặc điểm về tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Nam Định

Ảnh hưởng của những nhân tố

tự nhiên, kinh

tế, văn hóa, xã hội tới tính cách, lối sống của người dân Nam Định

2 Lịch sử Những truyền

thống lịch sửquý báu củaNam Định

Truyền thống hiếu học của nhân dân Nam Định

Ảnh hưởng của truyền thống xưa tới Nam Định nay

Đề xuất giải pháp gìn giữ, phát huy truyềnthống hiếu học của nhân dân Nam Định

minh, văn nghị luận, phong cách ngôn ngữ báo chí, cách trình bày một vấn đề, viết vănbản quảng cáo

Thực hành kĩ năng tạo lập văn bản thuyết minh, văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí; xây dựng quảng cáo

Bài tập tích hợp

1/ Trong bài thơ “Tuổi thơ”, tác giả Nguyễn Duy có viết:

“Người ở rừng mang vết suối vết câyngười mạn bể có chút sóng chút gióngười thành thị mang nét đường nét phốnhư tôi mang dấu ruộng dấu vườn”

Em hiểu gì về đoạn thơ trên? Mảnh đất quê hương đã ghi dấu như thế nào trong tính cách, lối sống của mỗi người dân Nam Định??

2/ “Thiên Trường xưa, Nam Định nay là một trong những địa danh nổi tiếng cả nước vềtruyền thống hiếu học” Anh /chị có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

3/ “Nam Định là đất học từ trong thăm thẳm lịch sử” Bằng kiến thức của anh/chị về lịch

sử địa phương, hãy bình luận ý kiến trên

4/ Anh (chị) hãy phát biểu trong một bài văn ngắn (không quá 600 từ) ý kiến cá nhân về trách nhiệm của thế hệ thanh niên hiện nay với việc giữ gìn, phát huy truyền thống hiếu

học quý báu của quê hương

Điều chỉnh phù hợp với đối tượng

Thiết bị và nguồn tài liệu tham khảo

Công nghệ - Phần cứng (Đánh dấu vào những thiết bị cần thiết)

Đầu máy VCR

Máy quay phim

Thiết bị hội thảo Video Thiết bị khác

Công nghệ - Phần mềm (Đánh dấu vào những phần mềm cần thiết)

Cơ sở dữ liệu/ bảng tính

Ấn phẩm

Phần mềm thư điện tử

Phần mềm xử lý ảnhTrình duyệt Web

Đa phương tiện

Phần mềm thiết kế PowerPoint

Hệ soạn thảo văn bản

Phần mềm k

ácTư liệu i

2.5 Sản phẩm của học sinh

a Sản phẩm của nhóm 1

* Bài thuyết trình:

“Hỡi cô thắt dải lưng xanh

Có về Nam Định với anh thì về…”

Mảnh đất Nam Định quê hương đã đi

vào trong câu ca dao từ thuở nào để mỗi khi

cất lên, những người con Thành Nam lại

không khỏi tự hào và nhung nhớ

Nam Định là tỉnh duyên hải ở phía

nam đồng bằng Bắc Bộ Phía đông nam là

biển Đông, phía đông giáp tỉnh Thái Bình,

phía tây giáp tỉnh Ninh Bình, phía bắc giáp

tỉnh Hà Nam Hiện nay tỉnh Nam Định gồm

10 đơn vị hành chính với 1 thành phố và 9

huyện, đó là thành phố Nam Định, các huyện Mỹ Lộc, Nam Trực, Trực Ninh, XuânTrường, Giao Thuỷ, Hải Hậu, Nghĩa Hưng, Ý Yên, Vụ Bản

Địa hình của tỉnh Nam Định tương đối bằng phẳng, chủ yếu là đồng bằng thấp

trũng và đồng bằng ven biển Vùng đồng thấp trũng bao gồm bao gồm các huyện ÝYên, Mỹ Lộc, Vụ Bản, thành phố Nam Định, Nam Trực, Trực Ninh, Xuân Trường.Vùng đồng bằng ven biển gồm các huyện Giao Thủy, Hải Hậu, Nghĩa Hưng Đây làvùng có điều kiện phát triển nông nghiệp, công nghiệp và các ngành nghề truyềnthống, tạo nên những giá trị văn hóa hấp dẫn khách du lịch Khu vực phía tây bắc tỉnhtập trung một số ít đồi núi thấp như Bảo Đài, Ngô Xá (còn gọi là Thương Sơn, MaiSơn – Ý Yên), Côi Sơn (còn gọi là núi Gôi), Non Côi, Hổ Sơn, Kim Bảng nay là KimThái, Trang Nghiêm tức núi Ngăm (Vụ Bản)… Dưới chân núi thường có những dòngsông nhỏ chảy quanh tạo nên phong cảnh đẹp Non Côi – sông Vị là những danh thắngnổi tiếng của tỉnh Nam Định

Khí hậu Nam Định mang đầy đủ đặc điểm khí hậu của khu vực nhiệt đới gió

mùa nóng ẩm mưa nhiều Nhiệt độ trung bình: 23o–24oC Mùa đông nhiệt độ trung

bình 18,9°C với tháng lạnh nhất là tháng 1 và tháng 2 Mùa hạ nhiệt độ trung bình27°C với tháng nóng nhất là tháng 7 là 29,4°C Độ ẩm trung bình: 80–85% Độ ẩmcao nhất vào tháng 1 đạt 92% Tổng số ngày nắng: 250 ngày Tổng số giờ nắng: 1650–

1700 giờ Lượng mưa trung bình: 1750–1800 mm Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10,mùa ít mưa từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau.Tốc độ gió trung bình: 2–2,3 m/s Nằmtrong vùng vịnh Bắc Bộ nên hàng năm Nam Định thường chịu ảnh hưởng của bãohoặc áp thấp nhiệt đới, bình quân 4–6 cơn bão/ năm (khoảng từ tháng 7 đến tháng 10)

Thuỷ văn: Nam Định là vùng đất nằm giữa hạ lưu hai con sông lớn của đồng

bằng Bắc Bộ là sông Hồng và sông Đáy nên có nguồn nước dồi dào Bên cạnh nguồnnước mặt, Nam Định có trữ lượng nước ngầm khá phong phú Nguồn nước khai thácphổ biến ở độ sâu 40 - 120 m Ngoài ta còn phát hiện ở độ sâu 250 – 350 m, nước cóchất lượng tốt và trữ lượng lớn

Những đặc điểm tự nhiên đã tác động mạnh mẽ tới kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Nam Định

Về dân số: Do hội tụ được nhiều điều kiện thuận lợi cho cư trú và sản xuất nên

từ rất sớm Nam Định đã có quy mô dân số đông, dân số tăng nhanh Đây là vùng đất

có lịch sử khai thác lãnh thổ lâu đời, có nền nông nghiệp thâm canh cây lúa nước cầnnhiều lao động Nam Định là tỉnh có dân cư đông đúc, mật độ dân số cao: Năm 2010mật độ dân số trung bình của toàn tỉnh là 1098 người/ km2, cao gấp 4,5 lần mức trungbình của cả nước Quy mô dân số lớn mang lại rất nhiều thuận lợi cho sự phát triểncủa tỉnh Dân số đông tạo nguồn lao động dồi dào – là động lực chính của nền sảnxuất và thị trường tiêu thụ tại chỗ rộng lớn cho tỉnh Nam Định Từ xa xưa thành phốNam Định đã là một đô thị buôn bán sầm uất Thời Pháp thuộc có nhiều các công ti ,nhà máy, xí nghệp lớn của cả nước như Nhà may Dệt Nam Định, công ty Bao bì ximăng,… đã tạo sức hút với nguồn dân cư từ các tỉnh lân cận về đây sinh sống, làm ăn

Về tôn giáo: Định cũng là khu vực đạo Thiên Chúa

được truyền bá vào sớm và có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sốngvăn hóa, kinh tế Toàn tỉnh hiện có trên 4000 nhà thờ, đáp ưngnhu cầu hành lễ của 42 vạn giáo dân Các huyện Xuân Trường,Hải Hậu, Nghĩa Hưng có rất nhiều nhà thờ nổi tiếng như Tòagiám mục Bùi Chu (xã Xuân Ngọc, huyện Xuân Trường) dựng năm 1885 với kiến

trúc Á Đông điển hình và nhà thờ Phú Nhai dựng năm 1930 (xã Xuân Phương, huyệnXuân Trường) mang phong cách châu Âu Nhờ sự phát triển đạo Thiên chúa này màtỉnh Nam Định đã thu hút nhiều du khách về thăm nhà thờ và chiêm ngưỡng nhữngnét kiến trúc tiêu biểu, đồng thời tìm hiểu lịch sử vùng giáo xứ

Các làng nghề truyền thống: Bắt nguồn từ tính mùa vụ trong nông nghiệp nên

người dân Nam Định có thời gian nông nhàn để phát triển các ngành nghề thủ côngnghiệp, từ đó hình thành nên các làng nghề truyền thống Tỉnh còn có hơn 70 làngnghề với các ngành nghề và sản phẩm truyền thống Trong đó có các làng nghể nổi

tiếng được nhiều người trong và ngoài nướcbiết đến như: Làng gỗ La Xuyên: thuộc xãYên Ninh, huyện Ý Yên nằm bên quốc lộ 10,cách thành phố Nam Định 21 km về phía TâyNam Làng nghề được hình thành cách đâygần 10 thế kỷ Từ nơi đây đã có rất nhiềunghệ nhân đến xây dựng các công trìnhg nổitiếng có giá trị đến ngày nay

Làng đúc đồng Tống Xá thuộc xã Yên Xá, Thị trấn Lâm, huyện Ý Yên Vàocuối thế kỷ XII ông tổ nghề đúc đồng Nguyễn Minh Không đã truyền nghề cho nhândân địa phương, trải qua 900 năm làng nghề ngày càng phát triển Những công trìnhlớn được ghi nhận đó là Tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ trong dịp kỷ niệm 50năm chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử, đúc tượng 14 vị Vua thời Trần đặt tại quầnthể di tích lịch sử văn hoá Thiên Trường,

tượng Bác Hồ, tượng Phật tổ Như Lai bằng

đồng đúc liền khối tại núi Non Nước (huyện

Sóc Sơn, Hà Nội), tượng Tam thế Phật tổ Như

Lai chùa Bái Đính (Ninh Bình)… Ngoài các sản phẩm truyền thống như lư đồng,tượng đồng, các đồ kỷ niệm, đồ lễ, còn có các đồ lưu niệm vừa mang tính thẩm mỹnghệ thuật lại lâu bền hiệu quả sử dụng cao

Làng nghề cây cảnh Vị Khê thuộc xã Điền Xá, huyện Nam Trực.Làng Vị Khênằm bên bờ sông Hồng cách thành phố Nam Định khoảng 5 km về phía Đông Nam.Đây là một làng nghề truyền thống có tuổi nghề trên 700 năm Có thể nói, Vị Khê làlàng quất nguyên thủy của Việt Nam và quất Vị Khê nổi tiếng khắp nước Vị Khê còn

là quê hương của nhiều giống hoa như bạch đào, phong lan, địa lan, bạch trà, hồng trà,

đỗ quyên, hải đường… cùng hàng trăm các giống hoa khác như thược dược, lay ơn,đồng ti Phần lớn các loại cây cảnh, cây thế, cây bonsai được bài trí tại các khách sạn,các toà nhà lớn trong cả nước có xuất xứ từ làng nghề cây cảnh Vị Khê Trong làngcòn lưu giữ bộ cây thế khoảng 300 năm tuổi đã từng dự thi và giành giải thưởng cungđình Huế do Vua ban tặng được coi như đồ gia bảo của làng nghề

Các loại hình nghệ thuật dân gian: Nam Định nằm trong vùng châu thổ sông

Hồng, vì thế tỉnh có nền văn hóa dân gian phong phú Nền văn hóa này bắt nguồn từđời sống của nhân dân và được phát triển với nhiều hình thức văn hóa đa dạng, với cácloại hình nghệ thuật như hát chèo, hát văn, rối nước, hát xẩm,…

Hát chầu văn Nam Định là một trongnhững chiếc nôi của nghệ thuật hát chầu văn.Hát chầu văn Nam Định được biết đến với cáclàn điệu độc đáo như: điệu cờn, điệu xá, điệuchèo đò mang đậm chất trữ tình, sâu lắng.Không gian của chầu văn cổ truyền là ở cácđền, phủ, miếu, thường có kết hợp với hầubóng Hát văn đã trở thành môn nghệ thuật độc đáo, đáp ứng nhu cầu thưởng thức vàhưởng thụ văn hoá, văn nghệ ngày càng cao của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh

Nghệ thuật múa rối nước được bắt

nguồn từ làng Rạch xã Hồng Quang, huyện

Nam Trực, tỉnh Nam Định Nó được thành lập

vào thế kỷ thứ 10, và nơi đây cũng xuất hiện

nghề truyền thống làm tượng, sơn mài, chạm

khắc gỗ và làm con trò của môn nghệ thuật

múa rối nước.Nghệ thuật múa rối nước đã ăn sâu vào tinh thần của những người dânnơi đây Các trò diễn của phường múa rối nước làng Rạch thường phản ánh nhữngsinh hoạt thường ngày của người nông dân vùng lúa nước như gieo cấy lúa, tát nướcbắt cá, dệt vải, đấu vật, chọi trâu; phản ánh cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ Tổquốc của Trưng Trắc, Trưng Nhị, Trần Hưng Đạo 3 lần đánh tan quân Nguyên

Câu ca dao cổ: "Ăn no rồi lại nằm khoèo/ Nghe giục trống chèo bế bụng đixem" đã phản ánh sinh động đời sống tinh thần của người nông dân xưa kia, bởi lẽ khi

xem các nhân vật trong các tích chèo ta thấybóng dáng của những con người trong đờisống thực Nam Định vẫn giữ được hồn cáchcủa lối hát chèo truyền thống, kế thừa pháttriển nghệ thuật chèo cổ, không bị chao đảotrước cơn bão "chèo cách tân", đồng thời tạonét riêng bản sắc chèo Nam Định, đây cũng

là hướng đi bền vững trong lòng công chúng đam mê nghệ thuật truyền thống

Lễ hội truyền thống: Hàng năm

trên địa bàn tỉnh Nam Định có hơn 100 lễ

hội truyền thống được tổ chức vào dịp đầu

xuân, cuối thu Các lễ hội truyền thống của

tỉnh có sức hấp dẫn lớn với khách tham

quan như: hội chợ Viềng Xuân, lễ hội đền

Trần, lễ hội Phủ Giầy, lễ hội chùa Keo

Hành Thiện và nhiều lễ hội tại các làng

nghề Vị Khê, Tống Xá,…

Điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội đã ảnh hưởng tới tính cách, lối sống của nhân dân Nam Định

Đời sống tâm hồn phong phú: Cảnh sắc thiên nhiên đa dạng với đồng rừng,

sông biển, với kho tàng văn hóa tinh thần phong phú cũng ảnh hưởng không nhỏ tớiđời sống tâm hồn của con người nơi đây Dễ hiểu vì sao Nam Định được tôn vinh làđất văn nhân, là quê hương của rất nhiều nhà văn, nhà thơ lớn, có đóng góp cho nềnvăn học dân tộc