Phương pháp nhân giống cây chuối I.. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC CỦA CÂY CHUỐI • Cấu tạo của một cây chuối bao gồm : Nải; Chồi; Củ thân thật; Rễ; Thân giả; Bẹ lá.. Từ khi trồng đến khi cây có
Trang 1Kỹ Thuật Nhân Giống Cây
Chuối ( Musa spp.)
Trang 2NỘI DUNG CHÍNH
II Phương pháp nhân giống cây chuối
I Tổng quan về cây chuối
III Kỹ thuật trồng và chăm sóc chuối
Trang 3• Tiêu thụ nội địa và xuất khẩu
• Nước ta là nơi có điều kiện lý tưởng để trồng chuối,
nhất là ở miền nam
Trang 4Phân loại khoa học
GIỚI THIỆU
Trang 5Hệ thống phân loại: Họ Chuối thuộc thực vật một lá
(Ensete) có
nguồn gốc Đông
Phi GIỚI THIỆU
Trang 6Các loài chuối hoang dại
Chuối hồng hoang dã, chuối rừng Vân Nam, chuối sợi Nhật
Trang 7ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC CỦA CÂY CHUỐI
• Cấu tạo của một cây chuối bao gồm : Nải; Chồi; Củ (thân thật); Rễ; Thân giả; Bẹ lá
• Rễ: Số lượng rễ thay đổi tùy theo tình trạng sinh trưởng của cây Từ khi trồng đến khi cây có trái chín, cây chuối có khoảng 600 – 800 rễ cái
• Thân chuối hay còn gọi là củ chuối, nằm dưới mặt đất, thân chuối có hiện tượng mọc trồi dần lên Phần bên trong củ chuối có 2 phần chính là trục trung tâm và vỏ củ Rễ chuối phát sinh từ hệ thống mạch tiếp giáp giữa vỏ
củ và trục trung tâm
• Chồi: Khi mới mọc, cây chuối con mọc thẳng góc với thân cây mẹ (củ
chuối), sau đó hướng dần lên Khi cây con cao được 0,6 – 0,8m thì phần dính với thân mẹ teo lại
• Phiến lá: Bản lá rộng, mọc đối xứng qua gân chính, phiến lá dày 0,35 – 1mm, có các gân phụ song song nhau và thẳng góc với gân chính
Trang 8ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC CỦA CÂY CHUỐI
• Phát hoa mọc từ đỉnh của thân
chính (lỏi chuối) ở ngọn gọi là
“bắp chuối”,khi phát hoa nở và kết
quả gọi là“buồng chuối” Trong mỗi
lá đài hoa sắp thành hai hàng để
sau này tạo thành “nải chuối”
• Quả chuối được hình thành từ các hoa lưỡng tính ở phần
gốc của phát hoa
• Chu kỳ sinh trưởng chia làm 3 thời kỳ: Thời kỳ tăng trưởng,
thời kỳ tượng buồng, thời kỳ trổ buồng
Trang 91 Điều kiện khí hậu
• Nhu cầu về nhiệt độ: Chuối sinh trưởng và phát triển
thuận lợi trong phạm vi 25-35oC
• Nhu cầu về nước: Hàm lượng nước trong các bộ phận
cây chuối rất cao, trong thân già 92,4 %, trong rễ 96 %,
trong lá 82,6 % và trong quả 96 %
• Nhu cầu về ánh sáng: Chuối có khả năng thích ứng trong
phạm vi cường độ ánh sáng tương đối rộng
ĐẶC ĐIỂM SINH THÁI CỦA CÂY CHUỐI
Trang 102 Yêu cầu đất đai và dinh dưỡng đối với cây chuối
• Đất thích hợp cho việc trồng chuối là đất phù sa, đất
bazan
• Chuối là một trong số ít cây trồng có nhu cầu kali lớn
• N ảnh hưởng đến năng suất chuối, K liên quan đến sự
phát triển chiều cao và P có tác dụng tạo phẩm chất quả tốt, chống sâu bệnh
• Ngoài ra cần bổ sung thêm các yếu tố trung lượng và vi
lượng
Trang 11Việt Nam là nước nhiệt đới và là một
trong những xứ sở của chuối với nhiều
giống chuối rất quý như: chuối tiêu,
chuối bom, chuối ngự, chuối Laba,…
với những đặc điểm trên
chuối được xem là mặt hàng có
triển vọng xuất khẩu ở Việt Nam
Trang 12GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG
Bảng 1: Hàm lượng dinh dưỡng trong một số giống chuối ở nước ta (%)
Chất đường
Chất đạm Tro
Vitamin (mg/100g tươi)
Chuối tiêu
Chuối tây
Chuối ngự
76,5 70,5 75,0
0,15 0,20 0,10
0,07 0,05 0,20
0,8 0,8 1,1
18,4 22,5 17,1
1,8 1,5 1,8
0,8 0,8 0,8
6,5 4,0 9,0
Trang 13PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CHUỐI
I Các vật liệu sử dụng để nhân giống vô tính chuối:
Sword sucker Water sucker
Trang 14PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CHUỐI
II Các phương pháp nhân giống
1 Nhân giống bằng hạt:
Lấy hạt trên trái đã chín Chọn hạt to, hình dạng bình thường
Bước 1: Ngâm hạt giống vào trong nước lạnh hoặc hơi ấm từ 24 tới 36
tiếng
Bước 2: Gieo hạt sâu từ 0,6 cm vào trong đất mùn giàu dinh dưỡng, rồi lấp đất lại, hàng ngày tưới ẩm
Trang 15PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CHUỐI
2 Nhân Giống Vĩ mô:
2.1 Nhân giống bằng chồi:
Trang 16PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CHUỐI
Trang 17PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CHUỐI
3 Nhân giống Vi mô ( Nuôi cấy mô in-vitro)
Quy trình
Bước 1: Chọn lọc cây mẹ và giám định bệnh
Bước 2: Tạo chồi ban đầu và nhân
chồi in-vitro:
- sinh trưởng khoẻ mạnh, năng suất cao,
chất lượng quả ngon và phải đúng giống
- Kiểm tra : virus như BBTV, CMV, BSV
Môi trường tái sinh chồi (MS + 4 mg/l BA
+ 0,5 mg/l IAA + 30g/l sucrose +0,9 %
agar)
Môi trường nhân nhanh cụm chồi (MS +5mg/l
BA +0,1 mg/l IAA + Ademin 80 mg/ l+ 30g/l sucrose + 0,9 % agar),
Trang 18PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CHUỐI
Bước 3: Tái sinh cây hoàn chỉnh
Bước 4: Ra ngôi cây trong nhà lưới
Môi trường tái sinh (MS BAP 2 mg/l + 20g/l
sucrose + than hoạt tính 0,1-0,15%) sẽ được
bổ sung vào bình nuôi cấy nhằm giúp chồi
vươn dài và ra rễ sau 3-4 tuần nuôi cấy
Cây ra ngôi cao trên 5 cm sẽ được trồng trực
tiếp trong bầu đất phân gà + bao trái, xơ dừa
+ cát (1:1:1:1)
Trang 19PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CHUỐI
3.3: Nhân giống chuối từ sự sinh phôi thể hệ (phôi soma) từ
dịch treo tế bào:
Trang 20KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CHUỐI
Trang 21KĨ THUẬT TRỒNG
VÀ CHĂM SÓC
CHUẨN BỊ NHỮNG GÌ
TRỒNG NHƯ THẾ NÀO CHĂM SÓC RA SAO
Trang 22THỜI VỤ
Vụ thu: tháng 8,9,10
Vụ xuân: tháng 2,3
Trang 25Tưới nước
–Tuz điều kiện từng vùng mà đảm chế độ tưới khác nhau
–Đảm bảo 80% độ ẩm đất
Trang 26Bón phân
• Bót lót: 1 xảo phân ủ mục và 200g phân tổng hợp N:P:K
Trang 28Khối lượng: 100g đạm + 200g kali / 1 gốc Cách bón: trộn 2 loại phân với nhaurắc lên bề mặt gốctưới nước
Trang 29Trồng dặm
Sau khi trồng khoảng 1 tháng nếu cây phát triển kém phải dặm lại bằng cây tốt
Trang 30Bẻ bắp, tỉa quả
Trang 31Cắt bỏ lá già, khô
Trang 32• Cách làm:
-Chọn 2 cây tre hoặc gỗ chắc khoẻ
-Dùng dây thép buộc chéo với nhau
-Dựng vào chỗ tiếp xúc giữa thân và buồng
Trang 344.Sâu đục thân 5.Tuyến trùng
Trang 35Tác nhân gây bệnh: nấm Fusarium
Bệnh héo rũ panama
Trang 36NGOÀI RA, MẠCH DẪN NHỰA CÒN
ĐỔI SANG MÀU SẬM
Bệnh héo rũ panama
Trang 37- Khử trùng con chuối bằng các loại thuốc Metalaxyl
(Ridomil), Benomyl 95% … trước khi trồng
Trang 38Tuyến trùng
Tác nhân gây bệnh: Loài Radopholus
similis chuyên đục vào rễ chuối
Biểu hiện:
Cây bị cằn cỗi, buồng nhỏ, trái nhỏ và
dễ bị các loài nấm trong đất tấn công
như Fusarium, Rhizoctonia solani…
làm cây bị chết
VẾT ĐEN Ở RỄ
Trang 39Thu hoạch và bảo quản
THU HOẠCH
Chuối đạt tiêu chuẩn:
-Buồng chuối thẳng -Quả chuối tròn đều -Màu sắc xanh tự nhiên
Trang 40• Bảo quản ở nơi thoáng mát
• Có thể bảo quản chuối nguyên cả buồng được bọc trong túi PE
• Buồng chuối được xếp dựng đứng trên giá
hoặc treo Trường hợp vận chuyển đi xa có thể lót bằng giấy hoặc lá chuối khô
Bảo quản