Tiết 31 Luyện tập viết đoạn văn tự sự

-Tiến trình bài dạy: Thời gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung 10’ Họat động 1:Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu đoạn văn trong văn tự sự.. Họat động2:

Tiết :31 Làm văn:

Ngày sọan :26.10.2009

I M ụ c tiêu : Giúp học sinh:

1.Kiến thức : -Nắm được các lọai đọan văn trong văn tự sự

2 Kĩ năng : -Biết cách viết một đọan văn, nhất là đọan ở phần thân bài, để góp phần hòan thiện một bài văn tự sự

3 Thái độ:-Nâng cao ý thức tìm hiểu và học tập cách viết đọan văn trong văn bản tự sự

II.Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

-Giáo viên thiết kế giáo án, làm một số sơ đồ biểu bảng(tranh, mô hình, …)

2 Chuẩn bị của học sinh:

-Học sinh đọc bài, soạn bài theo hướng dẫn của giáo viên

III Hoạt động d ạ y h ọ c:

1 Oån định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra sĩ số, vệ sinh phòng học, phù hiệu

2 Ki ể m tra bài c ũ :(5phút) Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh, các đoạn văn và các câu trả lời đã được chuẩn bị

3 Giảng bài m ớ i :

* Giới thiệu bài : (1phút)

Trong giao tiếp, ở cả hai dạng nói và viết, trong đó chủ yếu là viết, chúng ta

thường gặp nhiều khó khăn khi muốn khẳng định một ý nghĩ, một sự việc nào đó bằng lối viết văn tự sự Tiết học này sẽ giúp chúng ta cách viết đọan văn tự sự đúng phương pháp để đạt mục đích mong muốn

-Tiến trình bài dạy:

Thời

gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

10’ Họat động 1:Giáo viên hướng dẫn

học sinh tìm hiểu đoạn

văn trong văn tự sự

-Cho học sinh đọc

phần 1

- Giáo viên hướng dẫn

học sinh hiểu và hình

thành khái niệm :Cấu

tạo của văn bản là gì?

Từ đó đi đến khái

niệm đọan văn ? Cấu

tạo của đọan văn ?

Câu trong đọan văn tự

sự bao gồm những lọai

câu có chức năng gì?

Họat động 1:

Học sinh tìm hiểu đoạn văn trong văn tự sự

Học sinh đọc phần 1 học sinh hình thành khái niệm :Cấu tạo của văn bản khái niệm đọan văn, Cấu tạo của đọan văn Học sinh chỉ rõ các câu có chức năng khác nhau trong ví dụ

I.Đọan văn trong văn tự sự

1.Khái niệm:

Đọan văn là bộ phận của văn bản

-Đọan văn trong văn bản tự sự có nhiều câu:

+ Câu chủ đề :Nêu ý khái quát

+ Các câu khác:Thuyết minh, miêu tả giải thích , mở rộng

2.Các lọai đọan văn :

- Đọan mở bài

- Đọan thân bài

- Đọan kết thúc 3.Nội dung : Giáo án 10 cơ bản - 1 - – Nguyễn Văn Mạnh

15’

( Dùng bảng phụ ghi ví

dụ để học sinh tìm

hiểu: “Cá mập ăn

người … thần chết áo

trắng” )

-Cho học sinh chỉ rõ

các câu có chức năng

khác nhau trong ví dụ

- Giáo viên lưu ý cho

học sinh cách phân

lọai đọan văn ở bài

học là theo kết cấu

thông dụng truyền

thống Ở nhiều sách

báo hiện nay có xuất

hiện tác phẩm không

đảm bảo đủ ba lọai

đọan văn này theo

đọan kết thúc

-Đọan văn tự sự

thường thể hiện những

nội dung nào nhưng lại

có chung nhiệm vụ gì?

Họat động2:

Giáo viên hướng dẫn

học sinh tìm hiểu cách

viết đoạn văn trong văn

tự sự

- Giáo viên giới thiệu

cho học sinh sơ lược

về truyện ngắn “Rừng

xà nu “và chủ đề của

truyện, ý nghĩa, hình

tượng cây xà nu, sau

đó cho học sinh thảo ,

trả lời câu hỏi a(mục

II.1)

-Các đọan văn trên có

thể hiện đúng như dự

kiến của tác giả

không? Nội dung và

giọng điệu của các

Họat động2:

Học sinh tìm hiểu cách viết đoạn văn trong văn tự sự : Học sinh thảo luận , trả lời câu hỏi a (mục II.1)

- Sau khi tìm hiểu văn bản của Nguyễn Trung Thành, rút ra được kinh nghiệm để viết đọan văn tự sự

Giới thiệu nhân vật, kể sự việc, biểu hiện tâm trạng nhân vật, vừa kể sự việc vừa tâm sự, tâm tư người kể chuyện, tả cảnh, tả người , đối thọai, độc thọai nội tâm 4.Nhiệm vụ:

Dù có nhiều nội dung khác nhau, nhưng trong văn bản tự sự, các đọan văn đều tập trung làm nổi bật chủ đề, tư tưởng của văn bản

II.Cách viết đọan văn trong văn tự sự:

1.Tìm hiểu ngữ liệu:

a.Đọan văn ở mục II.1 Viết về cách mở đầu và kết thúc của Nguyễn Trung Thành trong truyện ngắn

“Rừng xà nu”

- Các đọan văn trên thể hiện đúng chủ đề Rừng xà nu, biểu tượng cho sức sống của đồng bào Tây Nguyên

-Giống nhau : Cả hai đọan văn mở đầu và kết thức đều tả cảnh rừng xà nu, tập trung làm rõ chủ đề, có kết cấu vòng tròn -bố cục chặt chẽ, gợi mở suy nghĩ cho người đọc

- Khác nhau:

+ Hai đọan mở đầu : miêu tả cụ thể chi tiết rừng xà nu  tạo không khí mở đầu lôi cuốn, giọng điệu ca ngợi + Đọan kết :Miêu tả rừng xà

nu mờ dần  lắng đọng trong lòng người đọc, nhưng suy ngẫm lắng sâu về mảnh đất, con người Tây Nguyên

- Giọng điệu khẳng định Giáo án 10 cơ bản - 2 - – Nguyễn Văn Mạnh

đọan văn mở đầu và

kết thúc có nét gì

giống nhau và khác

nhau ?

- Cho học sinh đọc ví

dụ ở mục II.2 và thảo

luận câu hỏi

+ Có thể coi đây là

văn bản tự sự được

không ? Vì sao? Theo

em đọan văn đó thuộc

phần nào của truyện

mà bạn học sinh định

viết?

+ Viết đọan văn này,

bạn học sinh đã thành

công ở nội dung nào?

Nội dung nào còn

phân vân để trống?

Em hãy viết tiếp vào

những chỗ trống đó để

cùng bạn hòan chỉnh

đọan văn định viết

- Giáo viên gợiï ý cho

học sinh suy nghĩ và

viết tiếp vào chỗ còn

trống trong bài viết

sao cho phù hợp với

nội dung và gắn kết

với mạch văn cả đọan

(cho mỗi nhóm cử đại

diện trình bày bài của

mình , giáo viên đánh

giá và lựa chọn cách

điền nào là hay nhất)

-Từ hai ngữ liệu đã tìm

hiểu , em rút ra những

kiến thức gì để viết

đọan văn tự sự ?

Học sinh đọc ví dụ ở mục II 2 và thảo luận câu hỏi

Học sinh viết tiếp vào những chỗ trống đó để cùng bạn hoàn chỉnh đọan văn định viết

( mỗi nhóm cử đại diện trình bày bài của mình , )

* Tóm lại :Trước khi viết hoặc kể chuyện phải cần : -Suy nghĩ, dự kiến đọan mở bài, đọan kết bài  bài viết chặt chẽ, lôi cuốn

- Đọan mở bài và kết bài có thể giống họăc khác nhau về đối tượng trình bày nhưng phải tập trung dẫn dắt câu chuyện, thể hiện chủ đề, tư tưởng của văn bản

b.Đọan văn học sinh viết về hậu thân chị Dậu:

-Có thể coi là đọan văn trong văn bản tự sự Vì đọan văn này kể tiếp những sự việc liên quan đến số phận chị Dậu và người dân làng chị Đọan văn thuộc phần thân bài – phần phát triển của truyện ngắn mà bạn học sinh đang viết, gắn với cốt truyện mà học sinh dự kiến lập dàn ý

- Bạn học sinh đã thành công khi kể lại câu chuyện ( có tả cảnh , tả tâm trạng, tả ngừơi) nhưng còn lúng túng khi bỏ trống đọan tả cảnh, đọan tả tâm trạng chị Dậu

c Khái quát kiến thức cần nhớ:

-.Đọan mở đầu :Giới thiệu tạo tình huống cho câu chuyện

- Các đọan văn trong thân bài : Miêu tả, kể sự việc, giới thiệu nhân vật nhưng phải hài hòa, gắn bó với cốt truyện, tập trung thể hiện chủ đề, tư tưởng của văn bản -Các đọan kết bài : Kết thúc Giáo án 10 cơ bản - 3 - – Nguyễn Văn Mạnh

5’

Ho

ạt động 3 :

Giáo viên hướng dẫn

học sinh chốt lại kiến

thức: Các loại đoạn văn

tự sự ? Để viết đoạn

văn tự sự cần phải làm

gì? Các phương tiên

liên kết câu, tác dụng?

Họat động 4:

Giáo viên hướng dẫn

học sinh luyện tập:

-Bài tập 1 :Làm chung

cả lớp

-Bài tập 2: Giáo viên

yêu cầu học sinh đọc

lại 9 câu thơ đầu trong

đọan trích của truyện

thơ “Tiễn dặn người

Ho

ạt động 3 :

Học sinh chốt lại kiến thức: Các loại đoạn văn

tự sự

Họat động 4:

Học sinh luyện tập:

-Bài tập 1 -Bài tập 2:

Học sinh đọc lại chín câu thơ đầu trong đọan trích của truyện thơ

“Tiễn dặn người yêu”

ở sách giáo khoa xác định ý bao trùm và

câu chuyện, tạo ấn tượng, suy nghĩ , cảm xúc của người đọc, người nghe

-Muốn viết đọan văn trong bài văn tự sự cần :

+ Huy động năng lực quan sát, tưởng tượng , vốn sống + Vận dụng kĩ năng miêu tả , kể chuyện, biểu cảm

+ Dùng câu chủ đề nêu ý bao trùm, sau đó viết vào câu thể hiện những nội dung cụ thể

III.Ghi nhớ:

- Có nhiều lọai đọan văn trong văn bản tự sự Đọan ( các đọan) mở bài để giới thiệu câu chuyện, các đọan thân bài kể lại diễn biến của các sự việc, đọan (các đọan) kết bài, kết thúc câu chuyện, tạo ấn tượng … suy nghĩ, cảm xúc của ngừơi đọc, người nghe

-Để viết đọan văn tự sự cần hình dung sự việc xảy ra như thế nào, rồi lần lượt kể lại diễn biến của nó

- Chú ý sử dụng các phương tiện liên kết câu văn để đọan văn được macïh lạc, chặt chẽ

IV.Luyện tập

Làm bài tập 1 và 2

1/ Đoạn văn kể chuyện cô thanh niên xung phong thời chống Mỹ đang phá bom nổ chậm để thông đường ra trận Nhầm lẫn ở ngôi kể Lẫn lộn giữa ngôi 3 và ngôi 1 đã dùng ngôi 1 thì không thế dùng 3 cùng một thời điểm: đã xưng Tôi để kể thì không thể dùng Cô, hay Phương Giáo án 10 cơ bản - 4 - – Nguyễn Văn Mạnh

yêu”ở sách giáo khoa

để xác định ý bao trùm

và những ý cụ thể của

đọan thơ này, sau đó

hình dung lại những

hình ảnh, cử chỉ và

tâm trạng của nhân

vật?

những ý cụ thể của đọan thơ Định để chỉ chính mình. Cách sửa: thay Cô và

Phương Định bằng Tôi

2/ 9 câu đầu trong đaọn trích

Tiễn dặn người yêu

+ Chủ đề: tình yêu thắm thiết, đắm đuối của chàng trai và cô gái trong buổi anh tiễn cô về nhà chồng

+ Các ý nhỏ: cử chỉ và tâm trạng của cô gái

+ Cử chỉ và tâm trạng của chàng trai

_ HS viết đoạn văn

4/ Củng cố:

_ Thế nào là đoạn văn, nội dung cụ thể của các đoạn văn?

_ Muốn viết đoạn văn trong bài văn tự sự, người viết cần phải làm gì? ( huy động năng lực quan sát, tưởng tượng và vốn sống sau đó vận dụng kỹ năng miêu tả, kể chuyện, biểu cảm để hoàn chỉnh đoạn văn Khi viết, có thể dùng câu chủ đề để nêu ý bao trùm, sau đó viết các câu thể hiện những nội dung cụ thể.)

Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: ( 3 phút)

-Hướng dẫn làm bài tập

- Ra bài tập về nhà: Cách viết đoạn văn tự sự?

-Chuẩn bị bài : Hướng dẫn ôn tập

-Nắm khái niệm và đặc trưng của văn học dân gian

-Đặc trưng từng thể lọai

-Nội dung và nghệ thuật của ca dao

IV Rút kinh nghiệm, bổ sung :

Giáo án 10 cơ bản - 5 - – Nguyễn Văn Mạnh

Giáo án 10 cơ bản - 6 - – Nguyễn Văn Mạnh