Sáng kiến kinh nghiệm dạy từ vựng Anh 7

Xuất phát từ việcthực hiện nhiệm vụ của sự nghiệp cải cách giáo dục nói chung và bộ môn tiếngAnh nói riêng, gắn liền với sự nghiệp đổi mới toàn diện của chương trình sáchgiáo khoa, cũng

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Bối cảnh của sáng kiến

Trong xu thế toàn cầu hoá, đặc biệt là sự kiện Việt Nam ra nhập tổ chứcthương mại thế giới WTO, ngoại ngữ (Đặc biệt là Tiếng Anh, ngôn ngữ quốc tếhoá cao nhất) trở thành một công cụ, một phương tiện của cuộc sống hiện đại.Nền giáo dục ở nước ta đang được cải tiến và nâng cao, nhu cầu học và sử dụngngoại ngữ đang được mọi người quan tâm Trên thế giới hiện có khoảng 400triệu người sử dụng Tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ và cũng với số lượng ngườitương đương như vậy đang sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai của mình

Mác đã nói: “Biết thêm một ngoại ngữ là sống thêm một cuộc đời” Ở Việt nam

Tiếng Anh đã và đang là chiếc cầu nối quan trọng giúp chúng ta mở rộng quan

hệ, giao lưu hữu hiệu nhất trong các hoạt động: ngoại giao; thương mại; giáodục; thể thao; văn hoá với các nước trên toàn thế giới Mấy năm gần đây bộmôn tiếng Anh đang đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong bối cảnh đấtnước đang mở rộng quan hệ ngoại giao trên thế giới cũng như ra nhập tổ chứcthương mại thế giới WTO Biết được Tiếng Anh đã là điều khó, để hiểu sâu sắc

và vận dụng tốt phục vụ cho mục đích giao tiếp lại còn khó hơn Môn tiếng Anh

là môn học tương đối mới đối với các em học sinh tại địa bàn TP Sơn la nóiriêng và tỉnh Sơn la nói chung Học sinh phải tìm hiểu và tiếp cận một ngôn ngữmới đồng thời đòi hỏi phải có những hiểu biết nhất định về một nền văn hoáhoàn toàn mới lạ Xuất phát từ yêu cầu đó, đòi hỏi người thầy phải hiểu sâu nộidung chương trình, quan điểm đổi mới, biết sử dụng linh hoạt các thủ thuật saocho phù hợp với nội dung cụ thể từng bài nhằm nâng cao chất lượng dạy Đã cóngười nói rằng: “Ngoại ngữ không phải của để dành”, vì vậy để học tốt đòi hỏingười học phải nỗ lực thường xuyên và duy trì liên tục và đó là sự kết hợp củabốn kỹ năng: nghe - nói - đọc - viết

Với mục tiêu chương trình Tiếng Anh THCS là giúp các em rèn luyện và

sử dụng thành thạo các kỹ năng giao tiếp tiếng Anh và những kiến thức ngônngữ cho các em, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tự học, tìm hiểu khoa học kỹthuật hiện đại và kho tàng phong phú về văn hoá của thế giới Xuất phát từ việcthực hiện nhiệm vụ của sự nghiệp cải cách giáo dục nói chung và bộ môn tiếngAnh nói riêng, gắn liền với sự nghiệp đổi mới toàn diện của chương trình sáchgiáo khoa, cũng như hệ thống trang thiết bị phương tiện dạy học trong nhàtrường THCS, đòi hỏi người giáo viên phải tìm tòi áp dụng thủ thuật, phươngpháp giảng dạy để đạt tốt những yêu cầu hiện đại phù hợp với chương trình mới

- Chương trình cải cách giáo dục

2 Lý do thực hiện sáng kiến

Với thực tế giảng dạy tiếng Anh trong những năm qua: Tôi thấy rằng cònmột số học sinh tiếp thu còn chậm, việc vận dụng thực hành luyện tập đàm thoạigiao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ tiếng Anh đơn giản vẫn còn khó khăn Việchọc và tiếp thu của các em còn nhiều hạn chế là do những nguyên nhân sau đây

là chủ yếu:

- Đại đa số các em học sinh chỉ được làm quen với môn tiếng Anh khi vàoTHCS.

- Thiếu hiểu biết về xã hội và thế giới xung quanh; không có thói quen thu thậpthông tin tích luỹ cho vốn hiểu biết của mình

- Ít được rèn luyện trong môi trường giao tiếp, dẫn tới khả năng sử dụng ngônngữ còn hạn chế, rơi vãi

- Nhận thức về tầm quan trọng của môn Tiếng Anh ở nhiều học sinh và phụhuynh còn chưa cao

- Chưa xác định được mục tiêu học tập, mục đích sử dụng tiếng Anh

Từ những khó khăn đối với việc dạy và học Tiếng Anh trên đây, tôi thấyviệc làm thế nào để dạy và học Tiếng Anh, có hiệu quả là rất cần thiết nhất là đốitượng các em ở bậc THCS làm sao để đảm bảo đủ lượng kiến thức cơ bản để các

em tiếp tục học cao hơn nữa trong các năm tiếp theo.Để thực hiện một tiết dạytheo đúng tinh thần đổi mới đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo của thầy và trò, đặc biệt

là sự gia công của thầy Là giáo viên dạy bộ môn Tiếng Anh, chúng tôi luônmong muốn học sinh của mình có thể hiểu bài một cách nhanh nhất, chủ độngnhất, đặc biệt các em có thể vận dụng những kiến thức đã học vào giao tiếp thực

tế Muốn vậy, chúng ta cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy sao cho mỗitiết lên lớp học sinh đều hứng thú học tập tích cực rèn luyện và nhớ được bàingay tại lớp

Chúng ta đều biết bất cứ một thứ tiếng nào trên thế giới, muốn giao tiếpđược với nó, đòi hỏi chúng ta phải có một vốn từ bởi vì từ vựng là một thànhphần không thể thiếu được trong ngôn ngữ Trong tiếng Anh chúng ta không thểrèn luyện và phát triển bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết của học sinh mà khôngdựa vào nền tảng của từ vựng

Thật vậy, nếu không có số vốn từ cần thiết, các em sẽ không thể phát triểntốt các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết cho dù các em có nắm vững các mẫu câu vàkiến trhức ngữ pháp

Do vậy, giúp học sinh nắm vững các từ đã học để vận dụng vào việc rèn luyệncác kỹ năng là việc làm rất quan trọng khiến tôi trăn trở và quyết định thực hiện

đề tài

3 Phạm vi và đối tượng của sáng kiến

Để nghiên cứu thực hành và hoàn thành đề tài tôi đã chọn đối tượngnghiên cứu trong phạm vi khối 7 trong 1 năm học: 2016-2017 gồm có 4 lớp7A1, 7A2, 7A4, 7A5 với tổng số là 141 em Cụ thể:

* Năm học 2016-2017:

Lớp 7A1 = 38 em

Lớp 7A2 = 32 em

Lớp 7A5 = 33 em

* Kế hoạch và thời gian nghiên cứu:

Tháng 9, 10 Năm học 2016-2017: Đọc tài liệu, nghiên cứu tài liệu

Tháng 11, 12 Năm học 2016-2017: Điều tra khảo sát

- Thu thập tài liệu, viết bảng nháp

- Tham khảo ý kiến đồng nghiệp, so sánh đối chiếu kết quả, rút kinhnghiệm

Tháng 2, 3 Năm học 2016-2017: Điều tra khảo sát, tiếp tục triển khai đềtài

Tháng 4, 5 Năm học 2016-2017: Thu thập tài liệu, tổng hợp kết quả.Hoàn thành đề tài

Qua đánh giá, khảo sát ban đầu thì trình độ nhận thức của các em không đồngđều: Giỏi có, khá có, nhưng số lượng trung bình yếu vẫn còn chiểm một tỉ lệ khácao, vì vậy việc phân loại học sinh là cần thiết để có hướng phụ đạo và bồidưỡng Bằng kết quả khảo sát tôi nhận thấy kỹ năng rèn luyện và thực hànhtiếng Anh của các em vẫn còn hạn chế, thậm chí một số em còn rất yếu, vì vậytôi mạnh dạn áp dụng một số biện pháp giúp học sinh học từ vựng hiệu quả mônTiếng Anh lớp 6 tại trường THCS Nguyễn Trãi, thành phố Sơn la

4 Mục đích chọn sáng kiến

Xuất phát từ những nhận thức trên tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp học sinh học từ vựng hiệu quả môn Tiếng Anh lớp 7 tại trường THCS Nguyễn Trãi” để qua đó ngày càng đáp ứng với yêu cầu của sự nghiệp giáo dục,

đồng thời góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả một giờ dạy đọc

* Ý nghĩa và tác dụng của sáng kiến kinh nghiệm

Bản thân tôi trong khi nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Một số biện pháp giúp học sinh học từ vựng hiệu quả môn Tiếng Anh lớp 7 tại trường THCS Nguyễn Trãi” còn gặp nhiều khó khăn về sách giáo khoa, tài liệu tham khảo,

trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy Do đó nhiệm vụ chính của đề tài nàytôi muốn đề cập tới là:

* Giúp học sinh định hướng, xác định đúng mục tiêu học tập Hiểu đượctầm quan trọng của Tiếng Anh trong cuộc sống thực tiễn

* Nghiên cứu, tìm hiểu, đánh giá và phân loại từng đối tượng học sinh để

từ đó có những biện pháp cụ thể để hướng dẫn các em học và rèn luyện từ vựng

* Từng bước rèn luyện và hướng dẫn các kỹ năng các thao tác luyện tập:

để gây được hứng thú và niềm say mê học tập bộ môn Qua tiết học các emthành lập thói quen và kỹ năng vận dụng ngôn ngữ tiếng Anh với sự hỗ trợ tíchcực của ý thức để tiến tới nắm vững và hiểu được tiếng Anh

* Học sinh chủ động trong học tập, biết được phương pháp học Các em

có thể tự tóm tắt bài, thảo luận, nói và viết về những vấn đề liên quan

PHẦN NỘI DUNG

I Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu

1 Các phương pháp tổ chức dạy học trước khi thự hiện những giải pháp mới.

Để phát huy tốt tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong học tập,thì chúng ta cần tổ chức quá trình dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt độngcủa người học, trong quá trình dạy và học, giáo viên chỉ là người truyền tải kiếnthức đến học sinh, học sinh muốn lĩnh hội tốt những kiến thức đó, thì các emphải tự học bằng chính các hoạt động của mình

Phương pháp chủ đạo trong dạy học ngoại ngữ của chúng ta là lồng ghép,nghĩa là từ mới cần được dạy trong ngữ cảnh, ngữ cảnh có thể là một bài đọc,một đoạn hội thoại hay một bài khoá Tuy nhiên, nói đến cùng thì việc dạy vàhọc ngoại ngữ vẫn là việc dạy từ mới như thế nào ? Dạy cấu trúc câu mới nhưthế nào để học sinh biết cách sử dụng từ mới và cấu trúc mới trong giao tiếpbằng tiếng nước ngoài

Ngay từ đầu, giáo viên cần xem xét các thủ thuật khác nhau cho từng bước

xử lý từ vựng trong các ngữ cảnh mới : gợi mở, dạy từ, kiểm tra và củng cố từvựng

- Có nên dạy tất cả những từ mới không ? Dạy bao nhiêu từ trong một tiết thìvừa ?

- Dùng sẵn mẫu câu đã học hoặc sắp học để giới thiệu từ mới

- Dùng tranh ảnh, dụng cụ trực quan để giới thiệu từ mới

- Đảm bảo cho học sinh nắm được cấu trúc , vận dụng từ vựng vào cấu trúc

để hoàn thiện chức năng giao tiếp, thiết lập mối quan hệ giữa cấu trúc mới vàvốn từ đã có

2 Ưu, nhược điểm, thuận lợi, khó khăn của phương pháp dạy học đang

áp dụng.

* Thuận lợi :

- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi về cơ sởvật chất và tài liệu chuyên môn phục vụ cho việc giảng dạy bộ môn : bộ tranh lớp 7, máy cassette,

- Chính quyền địa phương và các đoàn thể trong và ngoài nhà trường luôn hỗ trợ giáo viên trong quá trình công tác

- Bản thân giáo viên bộ môn luôn nhận được sự hỗ trợ từ các giáo viên cùng

tổ chuyên môn và các đồng nghiệp

- Đa số các em học sinh trong lớp đều yêu thích học Tiếng Anh và chuẩn bịtốt sách vở, đồ dùng cho việc học tập.

- Phần lớn phụ huynh học sinh luôn quan tâm và tạo điều kiện để con emmình học tập

* Khó khăn:

- Đa số các em là học sinh chưa có phương pháp học từ vựng thật sự hiệuquả Về phía phụ huynh, cũng rất khó khăn trong việc kiểm tra hoặc hướng dẫncác em tự học ở nhà bởi môn ngoại ngữ, không phải phụ huynh nào cũng biết

- Một số học sinh nhất là các học sinh nam thường xao lãng và ít quan tâmđến việc học tập cũng như học từ vựng

- Một số học sinh ít có thời gian học bài ở nhà vì ngoài giờ học các em cònphải học rất nhiều môn học khác

- Các em ít có điều kiện để giao tiếp bằng tiếng Anh và các em cũng ngạigiao tiếp, trao đổi nhau bằng tiếng Anh ngoài giờ học

Để phát huy tốt tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong học tập,thì chúng ta cần tổ chức quá trình dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt độngcủa người học, trong quá trình dạy và học, giáo viên chỉ là người truyền tải kiếnthức đến học sinh, học sinh muốn lĩnh hội tốt những kiến thức đó, thì các emphải tự học bằng chính các hoạt động của mình

- Khắc sâu vốn từ trong trí nhớ của học sinh thông qua các mẫu câu và quanhững bài tập thực hành Cụ thể qua việc khảo sát đầu năm như sau:

* Khảo sát đầu năm học 2016-2017:

II Nội dung sáng kiến

1 Bản chất của giải pháp mới.

Tiếng Anh là một môn học có tầm quan trọng, nó là công cụ để giao tiếpvới các nước trên thế giới Muốn giao tiếp tốt đòi hỏi chúng ta phải có một vốn

từ phong phú

Ở môi trường phổ thông hiện nay, khi nói đến ngữ liệu mới là chủ yếu nóiđến ngữ pháp và từ vựng, từ vựng và ngữ pháp luôn có mối quan hệ khắng khítvới nhau, luôn được dạy phối hợp để làm rõ nghĩa của nhau Tuy nhiên dạy vàgiới thiệu từ vựng là vấn đề cụ thể Thông thường trong một bài học luôn xuấthiện những từ mới, xong không phải từ mới nào cũng cần đưa vào để dạy Đểchọn từ cần dạy, giáo viên cần xem xét những vấn đề:

- Từ chủ động (active vocabulary)

- Từ bị động (passive vocabulary)

Chúng ta đều biết cách dạy hai loại từ này khác nhau Từ chủ động có liên

quan đến bốn kỹ năng (nghe – nói – đọc – viết) Đối với loại từ này giáo viên

cần đầu tư thời gian để giới thiệu và hướng dẫn học sinh luyện tập nhiều hơn

Với từ bị động giáo viên chỉ cần dừng ở mức nhận biết, không cần đầu tưthời gian vào các hoạt động ứng dụng Giáo viên cần biết lựa chọn và quyết địnhxem sẽ dạy từ nào như một từ chủ động và từ nào như một từ bị động

- Khi dạy từ mới cần làm rõ ba yếu tố cơ bản của ngôn ngữ là:

- Số lượng từ cần dạy trong bài tuỳ thuộc vào nội dung bài và trình độ củahọc sinh Không bao giờ dạy tất cả các từ mới, vì sẽ không có đủ thời gian thựchiện các hoạt động khác Tuy nhiên, trong một tiết học chỉ nên dạy tối đa là 6 từ

- Trong khi lựa chọn từ để dạy, bạn nên xem xét đến hai điều kiện sau:

+ Từ đó có cần thiết cho việc hiểu văn bản không ?

+ Từ đó có khó so với trình độ học sinh không ?

- Nếu từ đó cần thiết cho việc hiểu văn bản và phù hợp với trình độ của họcsinh, thì nó thuộc nhóm từ tích cực, do đó bạn phải dạy cho học sinh

- Nếu từ đó cần thiết cho việc hiểu văn bản nhưng khó so với trình độ củahọc sinh, thì nó không thuộc nhóm từ tích cực, do đó bạn nên giải thích rồi chohọc sinh hiểu nghĩa từ đó ngay.

- Nếu từ đó không cần thiết cho việc hiểu văn bản và cũng không khó lắm thìbạn nên yêu cầu học sinh đoán

2 Ưu nhược điểm của giải pháp mới:

2.1 Ưu điểm

Giáo viên có thể dùng một số thủ thuật gợi mở giới thiệu từ mới, giúp các

em học sinh tiếp thu từ một cách chủ động như:

Thể hiện qua nét mặt, cử chỉ, điệu bộ

Để dạy từ “to brush ( one’ teeth )”

Teacher takes a toothbrush then brushes her teeth

T asks : “ What am I doing ?”

Ss: You are brushing your teeth

* Realia (vật thật)

Để dạy từ “recess”, giáo viên có thể đưa ra một vài tình huống để học

sinh tự đoán nghĩa

- You can read, eat , drink, chat with your friends at recess.

- At recess, we often play some games such as : skipping rope, catch….

- At recess, Teachers don’t work with us, they take a rest.

- What does “recess” mean ?

* Example :

Đưa ra các ví dụ cụ thể có liên quan đến từ sắp học tạo sự tò mò và hấpdẫn học sinh

Để dạy từ “(to) complain” giáo viên có thể dẫn dắt học sinh vào quá trình

tự tìm nghĩa của từ bằng cách gợi ý :

- “This room is too noisy and too dirty It’s no good ”

“What am I doing?”

- I am complaining.

* Synonym \ antonym:( từ đồng nghĩa \ trái nghĩa):

Giáo viên dùng những từ đã học rồi có nghĩa tương đương để giúp họcsinh nhận biết nghĩa cuả từ sắp được học

Để dạy từ “intelligent, expensive” giáo viên có thể yêu cầu học sinh tự

đoán nghĩa thông qua từ đã học trước đó

từ đó

Để dạy các từ “direction” giáo viên không thể dùng thủ thuật nào khác

ngoài thủ thuật Translation

Giáo viên có thể hỏi học sinh :

- How do you say “direction” in Vietnamese ?

- How do you say “phương, hướng” in English ?

* True or False statements:

Giáo viên cung cấp một số câu và yêu cầu học sinh chọn lựa câu trả lời đúng nhất có liên quan đến từ sắp được học

Để dạy từ “dentist” giáo viên có thể đưa ra một số câu để học sinh chọnlựa như:

- A dentist teaches the children

- A dentist takes care of our teeth.

- A dentist works in a factory

Học sinh sẽ chọn phương án thứ hai

Các thủ thuật kiểm tra và củng cố từ mới:

Chúng ta biết rằng chỉ giới thiệu từ mới thôi chưa đủ, mà chúng ta cònphải thực hiện các bước kiểm tra và củng cố từ mới ngay tại lớp Các thủ thuậtkiểm tra và củng cố sẽ khuyến khích học sinh học tập tích cực và hiệu quả hơn

Rub out and Remember

What and where

Slap the board

CHECKING TECHNIQUES FOR VOCABULARY

* Các bước tiến hành giới thiệu từ mới:

Để giới thiệu từ mới, giáo viên dạy cho học sinh theo bốn kỹ năng :

+ Nghe: Giáo viên đọc mẫu, học sinh lắng nghe

+ Nói: Giáo viên đọc từ, học sinh đọc lại

+ Đọc: Giáo viên viết từ lên bảng, học sinh đọc từ bằng mắt, bằng miệng + Viết: Học sinh viết từ vào tập

- Bước giới thiệu bài, giới thiệu chủ đề: đây là bước khá quan trọng trong

việc dạy từ vựng Bước này sẽ quyết định sự thành công của tiết học, nó sẽ gợi

mở cho học sinh liên tưởng đến những từ sắp học qua chủ điểm vừa mới đượcgiới thiệu Điều quan trọng nhất trong giới thiệu từ mới là phải thực hiện theotrình tự: nghe, nói, đọc, viết Đừng bao giờ bắt đầu từ hoạt động nào khác

“nghe” Hãy nhớ lại quá trình học tiếng mẹ đẻ của chúng ta, bao giờ cũng bắtđầu bằng nghe, bắt chước phát âm rồi mới tới những hoạt động khác Hãy giúpcho học sinh của bạn có một thói quen học từ mới một cách tốt nhất:

- Bước 1: “nghe”, bạn cho học sinh nghe từ mới bằng cách đọc mẫu.