BÀI TẬP TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH NHẰM HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ ĐỘNG VẬT SỐNG TRONG GIA ĐÌNH CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI

Trong quá trình giảng dạy môn môi trường xung quanh tôi thấy hoạt động khám phá khoa học nhằm hình thành biểu tượng cho trẻ là một trong nội dung rất quan trọng. Vì vậy tôi đã thực hiện đề tài nghiên cứu này. Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới các thầy cô giáo khoa Giáo dục mầm non, Ban chủ nhiệm khoa – Trường Đại học sư phạm Hà Nội đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho em suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng chân thành cảm ơn đến cô giáo – PGS.TS. Hoàng Thị Phương người đã trực tiếp giảng dạy và tận tình giúp đỡ, hướng dẫn chỉ bảo tôi trong quá trình làm bài và hoàn thành bài tập tốt nghiệp này. Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu, tập thể giáo viên Trường Mầm Non Cong Hoa đã tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn thành bài tập tốt nghiệp này. Tôi cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè, người thân và tập thể lớp Mầm Non k8 đã quan tâm, giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Vì thời gian có hạn, kinh nghiệm còn ít, lần đầu làm bài tập tốt nghiệp chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự đóng góp ý kiến giúp đỡ của các thầy cô, và các bạn Tôi xin chân thành cảm ơn Quảng Ninh, ngày 26072014 Người thực hiện Phạm Thu Hằng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

Họ Và Tên:Nguyễn Thị Thu thương

Ngày sinh: 18/12/1989SBD: 95 ĐHMN K11C

BÀI TẬP TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH NHẰM HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ ĐỘNG VẬT SỐNG TRONG GIA ĐÌNH CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI

Người hướng dẫn: PGS – TS Hoàng Thị Phương

Quảng Ninh, tháng 4 năm 2014

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình giảng dạy môn môi trường xung quanh tôi thấy hoạt động khám phá khoa học nhằm hình thành biểu tượng cho trẻ là một trong nội dung rất quan trọng Vì vậy tôi đã thực hiện đề tài nghiên cứu này

Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới các thầy cô giáo khoa Giáo dục mầm non, Ban chủ nhiệm khoa – Trường Đại học sư phạm Hà Nội

đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho em suốt thời gian học tập và nghiên cứu.Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng chân thành cảm ơn đến cô giáo – PGS.TS Hoàng Thị Phương - người đã trực tiếp giảng dạy và tận tình giúp đỡ,

hướng dẫn chỉ bảo tôi trong quá trình làm bài và hoàn thành bài tập tốt nghiệp này

Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu, tập thể giáo viên Trường Mầm Non Cong Hoa đã tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn thành bài tập tốt nghiệp này

đã quan tâm, giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Vì thời gian có hạn, kinh nghiệm còn ít, lần đầu làm bài tập tốt nghiệp chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự đóng góp ý kiến giúp đỡ của các thầy cô, và các bạn

Tôi xin chân thành cảm ơn

Người thực hiện

Phạm Thu Hằng

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài ……… 1

2 Mục đích nghiên cứu ……….3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu ……… 3

3.1 Khách thể và đối tượng nghiên cứu ……… 3

3.2 Đối tượng nghiên cứu ……….3

4 Giả thuyết khoa học ……… 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu ………3

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc tổ chức hoạt động khám phá khoa học nhằm hình thành biểu tượng về một số vật nuôi trong gia đình cho trẻ 4-5 tuổi ……… 3

5.2 Đề xuất việc tổ chức hoạt dộng khám phá khoa học nhằm hình thành biểu tượng về một số vật nuôi trong gia đình cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động học ……… 3

5.3 Thực nghiệm sư phạm 3

6 Phương pháp nghiên cứu ……… 4

6.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận ……….4

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn ……… 4

7 Phạm vi nghiên cứu ……… 5

8 Kế hoạch nghiên cứu ……….5

B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ ĐỘNG VẬT SỐNG TRONG GIA ĐÌNH CHO TRẺ 4-5 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG HỌC 1 Cơ sở lí luận ………6

1.1 Khái niệm biểu tượng ……….6

1.2 Quá trình hình thành biểu tượng cho trẻ thông qua hoạt động học 7

1.3 Hoạt động khám phá môi trường xung quanh với việc hình thành biểu

tượng về động vật nuôi trong gia đình cho trẻ 4 – 5 tuổi ……….13

1.4 Đặc điểm nhận thức của trẻ 4 – 5 tuổi ……… 14

2 Cơ sở thực tiễn ……….15

2.1 Thực trạng về mức độ hình thành biểu tượng về động vật nuôi trong gia đình cho trẻ 4 – 5 tuổi ……… 15

2.2 Thực trạng về phương pháp tổ chức hoạt động khám phá môi trường xung quanh về động vật nuôi cho trẻ 4 – 5 tuổi thông qua hoạt động học……….15

CHƯƠNG 2 ĐỀ XUẤT CÁCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC NHẰM HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ ĐỘNG VẬT NUÔI CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI 1 Cơ sở đề xuất ………17

1.1 Dựa vào mục đích ……….17

1.2 Dựa vào quan điểm lấy trẻ làm trung tâm ……….17

1.3 Dựa vào điều kiện của địa phương ……… 18

2 Đề xuất việc tổ chức hoạt động khám phá khoa học hình thành biểu tượng về động vật nuôi cho trẻ 4 – 5 tuổi thông qua hoạt động học ……… 18

2.1 Phương pháp trực quan 18

2.2 Phương pháp dùng lời 20

2.3 Phương pháp thực hành 21

2.4 Phương pháp kết hợp các hoạt động khác 22

2.5 phương pháp trò chơi 23

3 Mỗi quan hệ giữa các phương pháp 24

CHƯƠNG 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 1 Mục đích thực nghiệm ……… 26

2 Nội dung thực nghiệm ……… 26

3 Cách tiến hành thực nghiệm ……….26

3.1 Xây dựng tiêu chí đánh giá ………26

3.2 Cách tiến hành ……… 27

3.3 Kết quả thực nghiệm ……….30

C KẾT LUẬN 1 Kết luận chung ……….37

2 Kiến nghị ……… 38

2.1 Đào tạo bồi dưỡng giáo viên ……….38

2.2 Tổ chức giáo dục ở trường mầm non ………392.3 Xây dựng cơ sở vật chất ………39

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

1 Kết quả khảo sát ……… 41

2 Giáo án ……… 44

3 Một số hình ảnh minh họa ………47

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Nước việt nam chúng ta đang trên đà phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước, đòi hỏi phải có những con người mới có trí tuệ Đó là những con người năngđộng, sáng tạo, linh hoạt trong mọi lĩnh vực, những con người tích cực chủ động, tự khámphá, tìm tòi mới và biết áp dụng khoa học kĩ thuật vào công cuộc xây dựng đất nước

Trước những đòi hỏi của xã hội và sự phát triển của đất nước đặt ra cho ngành giáo dụcnhiệm vụ lớn là phải đào tạo ra những con người phát triển toàn diện nhân cách, có đủ đức,

đủ tài, có trí tuệ, có năng lực xây dựng một xã hội phồn vinh thịnh vượng Nhiệm vụ giáo dụcnày không chỉ đặt ra cho một cấp, một nghành mà cho tất cả các cấp, các nghành trong hệthống giáo dục quốc dân Chính vì vậy, ngay từ lứa tuổi mầm non giai đoạn đầu tiên của quátrình hình thành và phát triển nhân cách, chúng ta phải đưa nhiệm vụ giáo dục con người mớivào để đặt nền tảng cho việc giáo dục con người mới trong tương lai Đảng, nhà nước ta đã

và đang quan tâm đến vấn đề giáo dục con người mới xã hội chủ nghĩa, coi giáo dục mầmnon là “ quốc sách hàng đầu’’, đặt nền móng cho sự phát triển con người Quan tâm bồidưỡng và giáo dục đào tạo đội ngũ giáo viên để nâng cao năng lực sư phạm và trình độchuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu đổi mới hình thức giáo dục trẻ theo hướng tích cực,giúp trẻ tự tìm tòi, khám phá và tiếp thu những tri thức khoa học một cách tự nhiên

Đặc biệt đối với trẻ mầm non, khả năng nhận thức của trẻ thông qua việc tiếp xúc, tìm hiểu,khám phá môi trường xung quanh Điều đó tạo nên sự tò mò ham hiểu biết của trẻ Thôngqua những câu hỏi về môi trường xung quanh trẻ lĩnh hội được các kĩ năng, tư duy, từ đóhình thành các khái niệm và biết các giải quyết vấn đề

Cho trẻ làm quen với môi trường xung quanh có vai trò hết sức quan trọng đối với tâmhồn trẻ thơ Đăc biệt với trẻ 4-5 tuổi Qua tiếp xúc trực tiếp với môi trường xung quanh vốntri thức của trẻ được củng cố và mở rộng Tư duy,ngôn ngữ phát triển,khả năng nói mạch lạc,

rõ ràng Khi được tiếp xúc với môi trường xung quanh cũng có nghĩa là trẻ tham gia vào quátrình thăm dò, thử nghiệm,khám phá thế giới và trau dồi những kỹ năng quan sát, so sánh,phân biệt, tưởng tượng…Vì vậy việc tổ chức các hoạt động khám phá môi trường xungquanh là rất cần thiết

Tuy nhiên trong thực tế việc tổ chức cho trẻ hoạt động làm quen với môi trường xungquanh còn hạn chế chưa đáp ứng được nhu cầu ham hiểu biết của trẻ Đối với những con vậtnuôi sống trong gia đình, chúng qua gần gũi đối với trẻ nên nhiều khi chúng ta còn chưa chú

ý để giúp trẻ khám phá về chúng một cách sâu sắc Đồ dùng đồ chơi còn hạn chế Hình thức

giảng dạy còn đơn điệu,dập khuôn.Trẻ nhận biết thế giới xung quanh chủ yếu qua nghe, nhìn,

ít được thao tác hoạt động Chính vì vậy mà biểu tượng về thế giới xung quanh đươc trẻ lĩnhhội thiếu đầy đủ, thiếu chính xác, mau quên, giờ học tẻ nhạt, không phát huy được tính tíchcực của trẻ, trẻ lĩnh hội kiến thức trong mỗi giờ học còn hạn chế, bên cạnh đó trẻ chưa có ýthức học tập, không chú ý vào các hoạt động do độ tuổi còn nhỏ thích thì học không thích thìthôi Giáo viên chưa gây được hứng thú cho trẻ, chưa hiểu sâu về nội dung giáo dục vàphương pháp giảng dạy

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phát triển trí tuệ cho trẻ và xuất phát từ những lí dotrên nên tôi chọn đề tài:’’Tổ chức hoạt động khám phá môi trường xung quanh nhằm hìnhthành biểu tượng về một số vật nuôi trong gia đình cho trẻ 4- 5 tuổi

2 Mục đích nghiên cứu

Tôi nghiên cứu đề tài này mục đích xây dựng hoạt động nhằm hình thành biểu tượng vềđộng vật nuôi sống trong gia đình cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động học góp phần nângcao mức độ hình thành biểu tượng này cho trẻ

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình hình thành biểu tượng về động vật sống trong gia đình cho trẻ 4-5 tuổi thông quahoạt động học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Tổ chức hoạt động khám phá môi trường xung quanh nhằm hình thành biểu tượng về một

số vật nuôi sống trong gia đình cho trẻ 4-5 tuổi

4 Giả thuyết khoa học

Nếu tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo hướng tích hợp phù hợp với khả năng nhậnthức, hứng thú của trẻ thì mức độ hình thành biểu tượng về động vật sống trong gia đình củatrẻ 4-5 tuổi sẽ được nâng cao

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc tổ chức hoạt động khám phá khoa học nhằm hình thành biểu tượng về một số vật nuôi trong gia đình cho trẻ 4-5 tuổi.

5.2 Đề xuất việc tổ chức hoạt dộng khám phá khoa học nhằm hình thành biểu tượng về một số vật nuôi trong gia đình cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động học.

5.3 Thực nghiệm sư phạm.

6 Phương pháp nghiên cứu.

6.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

Chúng tôi có nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đề tài này và sử dụng các phươngpháp nghiên cứu lí luận như phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hóa để làm

rõ vấn đề

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

a Phương pháp điều tra

- Tôi tiến hành điều tra đối tượng là giáo viên mầm non và trẻ mầm non

- Địa điểm: Lớp mẫu giáo 4-5 tuổi Trường Mầm non Cộng Hòa – Thị xã Quảng Yên – TỉnhQuảng Ninh

c Phương pháp đàm thoại

- Đối tượng : Giáo viên mầm non , trẻ mầm non

- Mục đích: Đàm thoại để biết được khả năng nhận thức của trẻ về động vật nuôi

d Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.

- Tôi tiến hành tổng kết kinh nghiệm của giáo viên mầm non Cộng Hòa – Thị xã Quảng YênTỉnh Quảng Ninh thông qua báo cáo kinh nghiệm cuối năm về môi trường xung quanh

đ Phương pháp thực nghiệm

- Tôi tiến hành thực nghiệm tại lớp 4 tuổi B Trường mầm non Thị trấn Đầm Hà- Huyện Đầm

Hà – Tỉnh Quảng Ninh

- Số trẻ trong lớp : 30 trẻ

- Thời gian thực nghiệm: 25- 30 phút

- Tại lớp thực nghiệm tôi đã sử dụng các phương pháp đã đề xuất nhằm kiểm điểm hiệu quảcủa các phương pháp này

e Phương pháp thống kê toán học

- Tôi đã sử dụng công thức toán thống kê

Công thức tính phần trăm: %

7 Phạm vi nghiên cứu

Ở đề tài này tôi chỉ giới hạn nội dung nghiên cứu về động vật sống trong gia đình cho trẻ

4-5 tuổi lớp tôi phụ trách trường Mầm non Cộng Hòa

- Tháng 11 đến tháng 12 năm 2012 : nghiên cứu lí luận và làm bài tập

- Tháng 7/2013 : hoàn thiện bài tập tốt nghiệp

1.1 Khái niệm : Biểu tượng

- Biểu tượng là một khái niệm, một phạm trù được nhiều hà khoa học quam tâm nghiên cứu.Đứng ở một góc độ trên một quan điểm khác nhau mà co các định nghĩa khác nhau về nó Theo quan điểm của triết học duy vật biện chứng ( Triết học Mác – Lê Nin) thì: Biểu tượng

là hình ảnh của khách thể đã được tri giác còn lưu lại trong bộ óc con người mà do một tácđộng nào đó được tái hiện nhớ lại

Như vậy, theo quan điểm của Mác – Lê Nin thì: Từ những nhận thức phải chuyển sang giaiđoạn cao hơn đó là tư duy trừu tượng, tri giác nhận thức cảm tính chuyển sang nhận thức caohơn, đó là biểu tượng

Theo nghiên cứu của các nhà tâm lý học thì họ cho rằng: Đăc điểm chính của biểu tượng là

sự xâm nhập giữa tính trực quan và khách quan nhờ có sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các hệ thốngtín hiệu Tín hiệu thứ nhất xuất phát điểm về những hình ảnh của biểu tượng Nhờ có sự thamgia của hệ thống tín hiệu thứ hai mà tính khái quát của biểu tượng được hình thành Vì biểutượng vừa có tính chất khái quát nên biểu tượng được coi như là bước quá độ giữa hình tượng

và khái niệm và là giai đoạn chuyển tiếp từ nhận thức cảm tính đến nhận thức lí tính

Như vậy, biểu tượng là hình ảnh của sự vật hiện tượng nảy sinh ra trong óc khi sự vật hiệntượng ấy không còn trực tiếp tác động các cơ quan của ta như trước Công trình nghiên cứucủa nhà tâm lí học cho thấy có rất nhiều loại biểu tượng khác nhau , có biểu tượng là sảnphẩm của quá trình tượng, có biểu tượng của trí nhớ, có biểu tượng của tri giác.

- Biểu tượng về động vật nuôi ở trẻ mẫu giáo nhỡ (4-5 tuổi) chính là biểu tượng của tri giác.Điều đó cũng có nghĩa: tri giác là cơ sở tạo nên những biểu tượng, có tri giác động vật nuôithì mới có biểu tượng về các con vật Nói cách khác tri giác con vật là cơ sở để tạo nên hìnhảnh về con vật đó Việc tri giác phải kĩ lưỡng, chính xác và tổng thể thì biểu tượng được hìnhthành mới trọn vẹn và sâu sắc

- Biểu tượng về động vật nuôi: Động vật nuôi là những con vật được nuôi ở trong gia đình.Đứng trên quan điểm của triết học duy vật biện chứng, từ khái niệm biểu tượng nói chung,người ta xây dựng khái niệm biểu tượng về động vật nuôi đó là hình ảnh đặc trưng về con vậtnuôi còn được lưu lại và được tái hiện trong trí óc của ta khi con vật đó không còn trực tiếptác động vào tri giác của ta như trước

1.2 Quá trình hình thành biểu tượng về động vật cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động

học.

a Mục đích hình thành biểu tượng

* Kiến thức

- Củng cố kiến thức cho trẻ về đặc điểm cấu tạo của các loại động vật sông trong gia đình

- Trẻ biết tên gọi, cấu tạo, phân loại các động vật (2 chân, 2 cánh, có mỏ,đẻ trứng 4 chan đẻcon…)

- Trẻ biết ích lợi của con vật với đời sống con người

- Trẻ biết động vật ăn những thức ăn gì?

* Kỹ năng

- Hình thành ở trẻ những kỹ năng lao động, chăm sóc, bảo vệ

- Rèn cho trẻ kỹ năng quan sát, so sánh và ghi nhớ có chủ định cho trẻ

* Thái độ

- Trẻ biết ích lợi của động vật sống trong gia đình, biết chăm sóc và bảo vệ vật nuôi

- Trẻ có thái độ đúng đắn về môi trường xung quanh

b Nội dung hình thành biểu tượng về động vật cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động học.

- Mở rộng và củng cố hiểu biết của trẻ về các loại động vật sống trong gia đình

- Nhận biết tên gọi của động vật và phân biệt đặc điểm của chúng : 2 cánh, 2 chân, có mỏ, đẻtrứng, 4 chân đẻ con…

- Trẻ phân biệt được các con vật qua tên goi, đặc điểm, tiếng kêu

- Trẻ biết mối quan hệ giữa cấu tạo với sự vận động.

- Trẻ biết điều kiện sống của chúng nhờ bàn tay con người chăm sóc, không khí, đất nước vàánh sáng mặt trời

- Trẻ biết ích lợi của các động vật sống trong gia đình đối với đời sống con người

- Trẻ biết chăm sóc và bảo vệ vật nuôi

- Trẻ biết các món ăn từ động vật nuôi

c Phương pháp hình thành biểu tượng về động vật cho trẻ 4-5 tuôi thông qua hoạt động học.

* Nhóm phương pháp trực quan

Phương pháp trực quan là phương pháp trong đó giáo viên sử dụng con vật thật hoặc tranhảnh, mô hình, cử chỉ hành động làm cho trẻ có thể hình dung ra được những con vật nuôi.Đây là phương pháp quan trọng, làm cơ sở cho các hoạt động nhận thức của trẻ về đông vậtnuôi

- Mục đích của phương pháp trực quan là:

Phát triển và rèn luyện năng lực cảm giác, tri giác và các thao tác trí tuệ

Hình thành, củng cố, làm chính xác biểu tượng về động vật nuôi của trẻ

Giáo dục trẻ sự gắn bó với các con vật nuôi trong gia đình

Nhóm phương pháp trực quan có vai trò quan trọng trong việc phát triển các quá trình tâm

lí ở trẻ Như trên đã phân tích quá trình nhận thức của trẻ về động vật nuôi diễn ra trên cơ sởthống nhất giữa nhận thức cảm tính và lí tính Trong đó, nhận thức cảm tính là nguồn gốc củamọi tri thức về động vật nuôi Như vậy, để rèn luyện và phát triển cảm giác, tri giác cần chotrẻ tiếp xúc với các con vật nuôi Nhờ đó mà trẻ có cơ hội sử dụng và rèn luyện các giác quancho quá trình khám phá về con vật nuôi

Việc sử dụng các phương pháp trực quan còn góp phần rèn luyện trí nhớ và chú ý có chủđịnh, đây là cơ sở để phát triển tư duy của trẻ Việc sử dụng các phương pháp trực quan giúptrẻ có cơ hội xem xét đặc điểm,hành vi ăn uống, vận động, ích lợi… của các con vật nuôi vàmối quan hệ của chúng với môi trường Ngoài ra, khi tri giác nhiều con vật nuôi trẻ có thể dễdàng tìm ra các đặc điểm khác nhau, giống nhau giữa chúng bằng cách sử dụng các kĩ năng

so sánh, phân loại…nhờ đó mà các thao tác trí tuệ như phân tích, tổng hợp, khái quát hóacũng phát triển

Để nhận biết các con vật nuôi, đặc điểm, hành vi ăn uống, vận động, ích lợi… phải dùng từ

để gọi tên, mô tả đặc điểm của nó,nói lên cảm xúc của chúng khi tiếp cận các đối tượng nhờvậy mà vốn từ của trẻ ngày càng nhiều, ngôn ngữ của trẻ ngày càng mạch lạc hơn

Nhờ tiếp cận với các đối tượng thực, những tài liệu trực quan phản ánh đặc điểm của các convật nuôi mà tri thức về động vật nuôi cho trẻ được mở rộng, được bổ sung, làm chính xáchóa Do đó, biểu tượng về các con vật nuôi của trẻ ngày càng đầy đủ và chính xác.

Bản thân các con vật nuôi luôn gần gũi gây hứng thú cho trẻ, làm cho trẻ mong muốn tìmhiểu khám phá Nếu quá trình này diễn ra dưới sự điều khiển của giáo viên thì hứng thú vàham hiểu biết của trẻ sẽ tăng lên Việc tiếp xúc trực tiếp với các con vật nuôi hoặc tài liệutrực quan về con vật nuôi sẽ tạo ra sự rung động của trẻ trước vẻ đẹp của con vật nuôi, làmcho trẻ gắn bó hơn, tạo ra những xúc cảm, tình cảm tích cực và hành động thiết thực đẻ chămsóc bảo vệ những con vật nuôi

Các phương pháp trực quan:

- Phương pháp quan sát: Quan sát là sự tri giác sự vật hiện tượng có kế hoạch, có mục đích

Đó là hoạt động nhận thức phức tạp, có sự tham gia của tri giác, tư duy, lời nói, sự chú ý bềnvững Trong đó, kinh nghiệm, tri thức của trẻ có ý nghĩa to lớn đối với việc hiểu đối tượngquan sát Khi tổ chức cho trẻ quan sát, giáo viên đồng thời giải quyết các nhiệm vụ củng cốtri thức, hình thành kĩ năng quan sát, phát triển tính ham hiểu biết giáo dục thẩm mĩ

Phương pháp quan sát được sử dụng trong quá trình làm quen với các con vật nuôi nhằmmục đích:

+ Hình thành biểu tượng về những con vật nuôi cho trẻ

+ Kích thích hứng thú và phát triển tính ham hiểu biết của trẻ

+ Củng cố, làm chính xác, mở rông tri thức của trẻ về động vật nuôi

+ Phát triển khả năng quan sát, chú ý, ghi nhớ, tư duy, ngôn ngữ

+ Hình thành và phát triển sự nhạy cảm cho trẻ, giáo dục tình yêu sự gắn bó với các con vậtnuôi

- Sử dụng tài liệu trực quan :

Các tài liệu trực quan bao gồm tranh ảnh, phim đèn chiếu, phim ảnh, sơ đồ, mô hình, tinhọc

Các tài liệu này được sử dụng nhằm mục đích:

+ Hình thành biểu tượng về con vật nuôi

+ Củng cố và cụ thể hóa biểu tượng về động vật nuôi, hệ thống hóa và khái quát hóa tri thức+ Phát triển khả năng chú ý có chủ định

Đối với trẻ 4-5 tuổi co thể cho trẻ làm quen với tài liệu trực quan được thể hiện dưới dạng sơđồ,, biểu đồ để trẻ hứng thú khi tiếp cận với hình thức biểu đạt mới này

* Nhóm phương pháp dùng lời

Phương pháp dùng lời được sử dụng nhằm mục đích:

- Bổ sung và chính xác biểu tượng về động vật nuôi của trẻ mà trẻ đã có được qua quan sát,

sử dụng tài liệu trực quan nhằm hình thành biểu tượng khái quát về chúng

- Góp phần phát triển các quá trình tâm lí như chú ý, ghi nhớ, tư duy logic, tưởng tượng

- Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ, tích lũy vốn từ, phát âm đúng, nói câu đầy đủ

Đàm thoại

- Đàm thoại là quá trình trao đổi ý kiến giữa giáo viên và trẻ nhằm mục đích nhất định

- Trong hoạt động cho trẻ làm quen với động vật nuôi, đàm thoại được coi là cuộc trò chuyệnthoải mái giữa cô và trẻ, tạo cơ hội cho trẻ và giáo viên được tao đổi suy nghĩ, hiểu biết vềcác con vật nuôi Nó được tổ chức như một cuộc noi chuyện thân mật, thoải mái, cả giáo viên

và trẻ đều có thể trao đổi ý kiến và suy nghĩ với nhau

xã hội Trẻ có cơ hội thể hiện tính chủ động tích cực, sáng tạo và độc lập trong việc tiếp thutri thức

d Hình thức tổ chức

Ý nghĩa: Đây là hình thức quan trong giúp trẻ làm quen với động vật nuôi trong gia đình.

Cụ thể: hướng dẫn trẻ làm quen với đông vật nuôi có ưu điểm là hình thành tri thức theo mộttrình tự nhất định dựa trên đặc điểm lứa tuổi và điều kiện xung quanh Trong giờ học, dưới sựđiều khiển của giáo viên sẽ hình thành hệ thống tri thức đơn giản cho mọi trẻ phù hợp với yêucầu chương trình, phát triển các quá trình nhận thức và khả năng của trẻ theo một hệ thốngtrình tự nhất định Trẻ tich lũy được nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống hàng ngày, trong lúcvui chơi, trong lúc quan sát, vui chơi lao động, giờ học giúp cho việc củng cố và hệ thống hóacác kinh nghiệm này

Đặc điểm chung của giờ học (hoạt động chung) Hoạt động chung có mục đích học tập làhoạt động có sự thiết kế và chuẩn bị trước của giáo viên nhằm hướng dẫn trẻ trong lớp hoạtđộng, trải nghiệm với các hình thức tổ chức đa dạng, linh hoạt để lĩnh hội tri thức, phát triển

kĩ năng của môn học theo nội dung chủ điểm Hoạt động chung có mục đích học tập ó sựhướng dẫn của giáo viên nhằm cung cấp những ý tưởng mới, dạy trẻ học những kiến thức và

kĩ năng mới dựa vào những hiểu biết và kinh nghiệm đã có của trẻ Hoạt động chung đượcdiễn ra trong một thời gian nhất định đối với từng độ tuổi( mẫu giáo nhỡ 25- 30 phút)

Hoạt động chung gồm 3 phần:

- Phần 1: Ổn định tổ chức

Cô dùng những thủ thuật để gây hứng thú học tập cho trẻ và giới thiệu bài học ( trò chuyện,bài hát, câu đố…)

- Phần 2: Giải quyết nôi dung tiết học

Cô sử dụng các phương pháp, biện pháp để đưa nội dung của tiết học hình thành các biểutượng cho trẻ thông qua hình thức tổ chức các hoạt động

- Phần 3: Kết thúc tiết học

Dùng biện pháp củng cố, tổng hợp, hệ thống hóa những kiến thức vừa cung cấp ở trên

1.3 Hoạt động khám phá môi trường xung quanh với việc hình thành về động vật nuôi trong gia đình cho trẻ 4-5 tuổi.

Hoạt động chung: Hoạt động chung có mục đích học tập là hoạt động có sự thiết kế vàchuẩn bị trước của giáo viên nhằm hướng dẫn trẻ trong lớp hoạt động, trải nghiệm với cáchình thức tổ chức đa dạng, linh hoạt để giúp trẻ lĩnh hội tri thức, phát triển kĩ năng của mônhọc theo nội dung chủ điểm hoạt động chung có mục đích học tập có sự hướng dẫn của giáoviên nhằm cung cấp những ý tưởng mới, dạy trẻ học những kiến thức và kĩ năng mới dựa trênnhững hiểu biết và kinh nghiệm đã có của trẻ Hoạt động chung được diễn ra trong khoảngthời gian nhất định đối với từng độ tuổi ( mẫu giáo nhỡ tờ 25 – 30 phút )

Hoạt động chung gồm ba phần

- Phần 1: Ổn định tổ chức:

Cô dùng những thủ thuật để gây hứng thú học tập cho trẻ và giới thiệu bài học ( trò chuyện,bài hát, câu đố ).

- Phần 2: Giải quyết nội dung tiết học:

Cô sử dụng các phương pháp, biện pháp để đưa nội dung của tiết học hình thành các biểutượng cho trẻ thông qua hình thức tổ chức các hoạt động

- Phần 3: Kết thúc tiết học

Dùng các biện pháp để củng cố, tổng hợp, hệ thống hóa những kiến thức vừa cung cấp ở trên

1.4 Đặc điểm nhận thức của trẻ 4-5 tuổi.

Đây là giai đoạn phát triển mạnh mẽ về tư duy trực quan hình tượng Trẻ có nhu cầu khámphá các mối quan hệ và sự phụ thuộc giữa các sự vật hiện tượng dể thỏa mãn nhu cầu nhậnthức ngày càng cao của chúng Trẻ cũng có khả năng suy luận mặc dù những kết luận của trẻcòn rấ ngây tgow, ngộ nghĩnh Để suy luận những vấn đề mới, trẻ thường chỉ dựa vào nhữngbiểu tượng đã có, những kinh nghiệm đã trải qua cà cũng chỉ dừng lại ở hiện tượng bên ngoàichứ chưa đi vào bản chất bên trong của chúng Trẻ ở lứa tuổi này rất dễ nhầm lẫn nhữngthuộc tính bản chất và không bản chất của sự vật, hiện tượng Vì vậy, cần cung cấp các biểutượng một cách phong phú, đa dạng và giúp trẻ hệ thống hóa, khái quát hóa chúng

Trẻ 4-5 tuổi đã biết so sánh các dấu hiệu khác và giống nhau của hai đối tượng Trẻ dần có

ý thức hơn với hành động và lời nói của mình, bieets thực hiện một số quy định về nề nếptrong các hoạt động và sinh hoạt

Tình cảm của trẻ ở lứa tuổi này rất mãnh liệt Trẻ thường biểu lộ tình cảm với người thân,gần gũi với chúng, những nhân vật trong truyện, các con vật, cỏ cây, đồ vật, đồ chơi và cáchiện tượng thiên nhiên Trẻ đã biết nhận ra vẻ đẹp của thế giới xung quanh và biết rung độngtrước vẻ đẹp của chúng Đối với trẻ, việc giáo dục đạo đức được thực hiện thông qua giáodục thẩm mỹ

2.2 Thực trạng về cách tổ chức khám phá khoa học của giáo viên cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non Cộng Hòa như sau:

Tôi đã được dự một số tiết dạy làm quen với động vật nuôi trong gia đình ở lớp mẫu giáo4-5 tuổi và có những nhận xét việc hình thành biểu tượng về động vật nuôi trong gia đình ởlớp 4-5 tuổi trường mầm non Cộng Hòa như sau:

Phần lớn các giáo viên sử dụng tiết dạy trong lớp, sử dụng đồ dung trực quan là tranh ảnh, lô

tô, đồ chơi tự tạo để cung cấp biểu tượng cho trẻ

Do đó kiến thức của trẻ về đối tượng chưa được mở rộng , tính khái quát biểu tượng và khảnăng vận dụng biểu tượng vào thực tế còn hạn chế

Vậy muốn hình thành biểu tượng về động vật nuôi trong gia đình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổiđạt hiệu quả cao, trẻ có được những biểu tượng chính xác về các con vật sống trong gia đình

và áp dụng chúng vào thực tiễn thì chúng ta phải có những biện pháp hữu hiệu trong việchình thành biểu tượng về động vật nuôi cho trẻ 4-5 tuổi trong giờ hoạt động chung

CHƯƠNG 2: ĐỀ XUẤT CÁCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC NHẰM HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ ĐỘNG VẬT NUÔI CHO TRẺ 4- 5 TUỔI.

1.2 Dựa vào quan điểm: lấy trẻ làm trug tâm

Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập ở trẻ Trẻ tự khám phá những điều cần họcqua các hoạt động tích cực, trẻ tự quan sát, trao đổi, giải quyết vấn đề từ đó nắm kiến thứcmới

Dạy học theo quan điểm giáo dục tích cực giáo viên chỉ là người tổ chức hướng dẫn để trẻtham gia vào các dạng hoạt động để rèn luyện phương pháp, thói quen và ý chí tự học cho trẻ,nhằm tăng cường học tập cá nhân và học nhóm, kết hợp sự đánh giá của các nhóm trẻ với sựđánh giá của giáo viên Trẻ tự đánh giá, tự điều chỉnh, cách học của mình cho phù hợp vớikhả năng nhận thức của mình

Dạy học theo hướng tích cực nhằm phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạocủa trẻ, kích thích động cơ bên trong của trẻ, tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứngthú cho trẻ Tạo cơ hội cho trẻ phát triển các kĩ năng, vận dụng các kiến thức vào thực tiễn,hòa nhập, thích ứng với cuộc sống, phát triển những phẩm chất cá nhân như tính kiên trì,nhẫn nại, ý thức tập thể của trẻ